Kanal səviyyəsi

Kanal səviyyəsi () — OSI modelinin ikinci səviyyəsidir. Bu səviyyə, fiziki səviyyənin imkanlarından istifadə edərək əlaqə kanalları üzərindən bitləri göndərir və qəbul edir. Kanal səviyyəsi aşağıdakı əsas funksiyaları yerinə yetirir:
 Şəbəkə səviyyəsinə yaxşı müəyyən edilmiş xidmət interfeysi təqdim edir.
 Verilənlərin ötürülməsi zamanı baş verə biləcək səhvləri idarə edir.
 Verilən axınını tənzimləyir ki, aşağı sürətli qəbuledicilər yüksək sürətli göndəricilər tərəfindən sıxışdırılmasın.


Bu funksiyaları yerinə yetirmək üçün, kanal səviyyəsi şəbəkə səviyyəsindən alınan paketləri transmisiya üçün kadrlara (frames) bölür. Hər bir kadr üç əsas hissədən ibarətdir: kadr başlığı (header), məlumat yükü və kadr sonluğu (trailer). Kadr idarəsi kanal səviyyəsinin əsas vəzifələrindən biridir.

Bu səviyyə ilə əlaqəli olan prinsiplər — məsələn, səhv nəzarəti və axın nəzarəti — digər səviyyələrdə də istifadə olunur. Çünki ümumi məqsəd etibarlı məlumat ötürülməsidir. Bir çox şəbəkələrdə bu funksiyalar yuxarı qatlarda həyata keçirilsə də, kanal səviyyəsi bu prinsiplərin ən sadə və aydın formada göründüyü təbəqədir. Bu səbəbdən də təhlil üçün yaxşı başlanğıc nöqtəsidir.

 Şəbəkə səviyyəsinə göstərilən xidmətlər 

Kanal səviyyəsinin əsas funksiyası şəbəkə qatına xidmət göstərməkdir. Bu, mənbə maşınından alınan məlumatların təyinat nöqtəsinə, oradakı şəbəkə səviyyəsinə ötürülməsi ilə həyata keçirilir.


Kanal səviyyəsi müxtəlif növ xidmətlər təqdim edə bilər. Ən çox istifadə olunan üç xidmət növü aşağıdakılardır:
 Qəbul edilməmiş (təsdiqsiz) əlaqəsiz xidmət
 Qəbul edilmiş (təsdiqli) əlaqəsiz xidmət
 Qəbul edilmiş əlaqəli xidmət

Qəbul edilməmiş əlaqəsiz xidmət, mənbə maşınından təyinat maşınına, qarşı tərəfdən təsdiq almadan müstəqil kadrlar göndərmə imkanı verir. Ethernet bu xidmət növünün tipik nümunəsidir. Bu halda heç bir məntiqi əlaqə yaradılmır.

Qəbul edilmiş əlaqəsiz xidmət zamanı hər bir kadr fərdi şəkildə təsdiqlənir. Əgər müəyyən vaxtda təsdiq gəlməzsə, kadr yenidən göndərilir. Bu növ xidmət əsasən simsiz şəbəkələrdə, məsələn, IEEE 802.11 standartında tətbiq olunur.

Əlaqəli xidmət — kanal səviyyəsinin təqdim etdiyi ən kompleks xidmət növüdür. Bu halda, mənbə və təyinat maşınları arasında əvvəlcə məntiqi əlaqə qurulur. Göndərilən bütün kadrlar nömrələnir və qəbul edildikdən sonra təsdiqlənir. Bu, verilənlərin ardıcıl və etibarlı şəkildə çatdırılmasına zəmanət verir.

Peyk rabitəsi və ya uzaq məsafəli telefon xətləri kimi etibarsız kanallarda bu xidmət daha səmərəli olur. Əks halda, məlumat itkisi və kadrların təkrar ötürülməsi səbəbindən buraxma zolağı (bandwidth) boşa sərf oluna bilər.

Əlaqəli xidmət aşağıdakı mərhələlərdə həyata keçirilir:
1. Əlaqənin qurulması – tərəflər arasında idarə dəyişənləri və sayğaclar hazırlanır.
2. Məlumatın ötürülməsi – kadrlar göndərilir və təsdiqlənir.
3. Əlaqənin sonlandırılması – istifadə olunan resurslar (buferlər və s.) azad edilir.

Kateqoriya:Kanal səviyyəsinin protokolları