Bareli

BareliГеографический энциклопедический словарь: географические названия. Под ред. Трёшников, Алексей Фёдорович. 2-е изд., доп. М. 1989. ISBN 5-85270-057-6, bəzən Bareyli (, , ) — Hindistanın şimalında, Uttar-Pradeş ştatında şəhər. Əhalisi 979,9 min nəfərdir (2011). Ramqanqa çayı sahilindədir. Eyniadlı Bareli dairəsinin mərkəzidir. Nəqliyyat qovşağıdır.

 Tarixi 
Şəhər 1537-ci ildə salınmışdır. 1707–20-ci illərdə Şimali Hindistanın Rohilkhanda (hərfi mənada "rohillər ölkəsi") racalığının paytaxtı olmuşdur. 1740-cı illərdə əfqanlar tərəfindən işğal edilmişdir. İngiltərə-Marathi müharibələrinin gedişində Britaniyanın Hindistandakı müstəmləkələrinə birləşdirilmişdir (1801). Bareli sipahilər üsyanı (Hindistanda xalq üsyanı.1857–59-cu illər) zamanı üsyançıları dəstəkləmiş, lakin 1858-ci ilin may ayında inadlı müqavimətə baxmayaraq ingilislər tərəfindən zəbt olunmuşdur. Barelidəki çoxsaylı məscidlər şəhərin maraqlı memarlıq abidələrindəndir. Ahiçhatra, Buddanın ziyarət etdiyi qədim Şimali Pançal şəhərinin xarabalıqları (IV– VII əsrlər) Bareli yaxınlığında yerləşir. Şiva məbədinin xarabalıqları, allahların həyatına dair təsvirləri olan terrakota heykəllər və terrakota lövhələr saxlanılmışdır. Ahiçhatra tapıntılarının bir hissəsi Dehli Milli Muzeyində qorunur.

 Coğrafiyası 
Şəhər dəniz səviyyəsiondən 165 metr yüksəklikdə yerləşir. Ramqanqa çayının sahilində yerləşən Barelini Lakhnau şəhərindən — 252 km, Dehlidən isə 250 km ayırır. Himalay dağları şəhərdən 40 km şimaldan başlayır.

 Əhalisi 
2011-ci ildə keçirilən siyahıya alınmaya görə şəhər əhalisi 979 933 nəfərdir. Əhalinin savadlılığı: 84 % (2011), 2001-ci ildə bu göstərici81 % olmuş. Dini baxımdan hindustlar 52 %, müsəlmanlar — 34 %, sikhilər — 10 %, digər dinlərin nümayəndələri— 4 %. Əsas dil hind, ingilis, urdu və pəncab dilidir.

İllər üzrə şəhər əhalisinin artım dinamikası:
+ 1991  2001  2013 587 211  718 395  864 270

Mənbə:

 Təsərrüfatı 
Şəhərdə Rohilkxand Universiteti (1975-ciil dən), Bareli kolleci (1837-ci ildən) fəaliyyət göstərir; yeyinti (şəkər), toxuculuq sənayesi müəssisələri; sintetik kauçuk zavodu var. Dəmiryol avadanlıqları təmir və istehsal olunur. Mühüm kənd təsərrüfatı rayonu mərkəzidir.

 Nəqliyyatı 
Bareli şəhərindən milli avtomobil yolu keçir (24 №-li Dehli-Bareli-Laknau və 74 №-li Dehradun — Bareli şossesi). Dəmiryol qovşağına malikdir. Əsasən ölkənin şimal rayonları ilə əlaqəlidir. 6 dəmiryol stansiyası var. Ən yaxın hava limanı Dehli və Laknaudur (250 km)

 Mənbə 

 İstinadlar 
Kateqoriya:Hindistan şəhərləri