Hampi

Hampi (канн. ಹಂಪೆ) - Hindistanın qədim karnataka ştatında yerləşir.  Keçmiş Vicayanaqar imperiyasının paytaxtı Vicayanaqara ətrafında yerləşir Anila Verghese 2002, pp. 1–18. Hampidə çoxlu sayda abidələr var. Qədim Hampi Vicayanaqaranın mərkəzində yerləşir, ancaq hal-hazırda bura bərbad vəziyyətdədir. Bu ərazilər UNESCO-nun tarixi abidələr siyahısına daxildir. İndi bura induistlərin əsas mədəb yerlədirGroup of Monuments at Hampi . World Heritage. Проверено 20 декабря 2006.  28 марта 2012 года..

 Etimologiyası 
Hampi sözü "pampa" sözündən götürülüb, qədim vaxtlarda Tunqabxadra çayı belə adlanırdı. Bu çayın sahilində yerləşən Vicayanaqara şəhəri salınmışdır. Kannada dilində hampi "pampa" deməkdir. Uzun illər ərzində buradakı əhali yaşayış məntəqəsini Vicayaqara və Virupakşapura adlandırırdı.

 Tarixi 
Hampi assosasiyası tarixi yer olan Kişkindxadır. İlk insanlar burada I əsrdə məskunlaşmağa başlamışdır. 
1336-1565-ci illərdə Vicayanaqarada imperiyasının şəhəri Vacayanaqaranın paytaxtının yerində salınmışdır. Bu ərazinin paytaxt seçilməsində əsas məqsəd onun bir tərəfinin Tunqabxadr çayı ilə, digər üç tərəfinin isə təpələrlə əhatə olunmasıdır.

Bu ərazi çoxlu memarlıq və tarixi abidələrlə zəngindir. İslam dövrü ərzində bu abidələr dağıdılmış, bəziləri isə hələ də qalmaqdadırJames Lochtefeld 2002, pp. 503-505.David Kinsley 1988, pp. 46-52, 42-44.Fritz & Michell 2016, pp. 14-15. 

 Qədim tikili Hampi 
Vicayanaqar imperiyası dövründə Hampi tikilməyə başlamışdır. Qeyri-adi texnologiyadan istifadə edərək bu abidə tikilmişdir. Kömürdən alınan bu məhsulları istənilən formaya gətirmək mümkün idi. 
 Coğrafiyası 
thumb

Hampi Tunqabxadra çayı sahilində, Mərkəzi Karnatakanın şərq hissəsində yerləşir. Hampi həmçinin Andro Pradeş ilə həmsərhəddir. O,  Banqaloradan 353 km, Bicapura şəhərindən 254 km və Bellaridən isə 74 km aralıda yerləşir. Buradan örtülü Hosapet (Hospet) dəmir yolu keçir. Dəmir yolunun uzunluğu 13 km və ya 8,1 ml-dir. Qış fəsli ərzində Hampi ilə Goa, Sekunderabad və Banqalora arasındakı yolların buz bağlaması ilə əlaqədar avtobus işləmədiyi üçün buraya əhali dəmir yolu vasitəsilə gəlirlər. Bununla yanaşı cənub istiqamətdə Badami və Ayholearekoloji getmək üçün uzunluğu 140 km vəə ya 87 mi olan avtomobil yoluda mövcuddur.

Hampinin 13 km yaxınlığında Xospet - Taluki admistrasiyanın mərkəzi yerləşir. Əsas dili kannada və teluqudur. Əsas gəlirləri kənd təsərrüfatı və turizmdir. Hər il noyabr ayında Vicayanaqarda festival keçirilir. Region dəmir filizi və marqan ilə zəngindir. 2000-ci illərdə dəmir filizini dünya bazarına çıxarılmağa başladı. Bu tarixi abidə olan Hampinin ekologiyası üçün pis olduğundan istehsal dayandırıldırFritz & Michell 2016, pp. 154-155. Anila Verghese 2002, pp. 85-87..

 Görməli yerləri 
 Acyutaraya məbədi 
 Akka Tanqi Qudda 
 Aneqondi 
 Andjeyanadri məbədi 
 Akveduki və kanalları 
 Kamalapre arxeoloji muzeyi 
 Badava-linqa 
 Çar tərəzisi 
 Yeraltı məbəd 
 Tunqabxadra 
 Uddan-Virabxadra məbədi 
 Narasimxi heykəli 
 Virupakşa məbədi 
 Vittala məbədi 
 Eduru - başavanna 
 Yentrodxaraka Andjaneya məbədi 
 Virupapurq 

 Qaleriya 

 Xarici keçid 
 Hampi Museum , Archaeological Survey of India
 Group of Monuments at Hampi, UNESCO World Heritage List
 Vijayanagara Research Project, Penn Museum
 Fields of Victory: Vijayanagara , Kathleen Morrison, UC Berkeley

 Ədəbiyyat 
 T.S. Satyan, Hampi: The fabled capital of the Vijayanagara Empire, (Directorate of Archaeology and Museums), Govt. of Karnataka, 1995
 J.M. Fritz et al, New Light on Hampi: Recent Research at Vijayanagara, (Performing Arts Mumbai, 2001) ISBN 81-85026-53-X
 A.N. Longhurst, Hampi Ruins Described and Illustrated, (Laurier Books Ltd., 1998) ISBN 81-206-0159-9
 The Ruins of Hampi:Travel Guide ISBN 81-7525-766

 İstinadlar 

Kateqoriya:Hindistan abidələri