Elementar sirkulyasiya mexanizmləri

Elementar sirkulyasiya mexanizmləri 
Multanovskinin yaratdığı elmi məktəbin ideaları B.L.Dzedzeyevskinin tədqiqatlarında öz əksini tapmışdır. Dzedzeyevski şimal yarımkürəsində baş verən makro proseslərin təsnifatını vermişdir. O yer səthində baş verən proseslərin dinamikasını təhlil etdiyi zaman müəyyən etmişdir ki, müxtəlif sirkulyasiya situasiyaları tez-tez təkrarlanır. Həmin situasiyaları sonradan Dzedzeyevski elementar sirkulyasiya mexanizmləri adlandırmışdır.Монин А.С. Введение в теорию климата. Л.1982-246с.
 Elementar sirkulyasiya mexanizmlərinin fəaliyyət müddəti  
Elementar sirkulyasiya mexanizmlərinin fəaliyyət müddəti 1-10 günə bərabərdir. ESM dəyişilməsi sıçrayışla baş verdiyi müəyyən olmuşdur. 
Təhlil zamanı Dzedzeyevski 1899-1948 ilə kimi ABŞ-də nəşr olunan sinoptik xəritələrin və 1949-cu ildən başlayaraq isə SSRİ hidrometeoroloji mərkəzinin Mərkəzi Proqnozlar İnstitutunun çap etdiyi xəritədəki məlumatlardan istifadə etmişdir. 
 Elementar sirkulyasiya mexanizmlərinin əsas tipləri  
Elementar sirkulyasiya mexanizmlərinin tipləşdirməsi zamanı onların aşağıdakı xassələrindən istifadə edilmişdir: 
 Polyar hövzədən daxil olan əsas hava kütlələrinin sayı və istiqaməti
 Tropik zonadan daxil edilən hava kütlələri (cənub kütlələr)Хргиан А.А. Физика атмосферы. М. 1986-328 с
Dzedzeyevski müəyyən etdiyi 4 elementar sirkulyasiya mexanizmlırini 13 
əsas tipdə birləşdirmişdir. Apardığı tədqiqatlar nəticəsində alim şimal yarımkürəsində baş verən makroproseslərini ümumiləşdirərək 4 qrup sirkulyasiyaya ayırmışdır:
 Zonal sirkulyasiya. 1-2 tipləri əhatə edir
 Zonallığın olmadığı sirkulyasiya. 3-7 tipləri əhatə edir.
 8-12 tipləri əharə edən meridional şimal sirkulyasiyası
 Meridional cənub sirkulyasiya. Cəmi 1 tipi – 13 tipi əhatə edirКислов А.В. Теория климата. М. 1989-148 с
 Həmçinin bax 
Atmosfer sirkulyasiyası
 Xarici keçidlər 
Atmosferin sirkulyasiyası
 İstinadlar 

Kateqoriya:Atmosfer
Kateqoriya:İqlim