Başqırdıstan əhalisi

Başqırdıstan əhalisi — Başqırdıstan Respublikası ərazisində yaşayan əhali.

 Demoqrafiya 
Ölkə əhalisinin 27 % Ufa və onun ətraf rayonlarında cəmlənmişdir (2002). Ən az məskunlaşmış bölgə Zilair rayonu (3 nəf./km²), Belores rayonu (3,7 nəf./km²) və Buryanski rayonudur (4 nəf./km²). Əhalinin ən gur məskunlaşması Ufa (37 nəf./km²), Karmaskalin rayonu (30 nəf./km²), Çişminski rayonu (29 nəf./km²) və Tuymazı rayonudur (27 nəf./km²).

2010-cu il Ümum-Rusiya siyahıya alınmasına görə:
 Şəhər əhalisi — 2 461,5 min. nəfər;
 Kənd əhalisi — 1 610, 6 min. nəfər;
 Ümumi şəhər əhalisi — 60,4 %;
 Ümumi kənd əhalisi — 39,6 %;
+Əhalinin sayı, min. nəf.Давлетшина З. М. Татарское население Башкортостана: этнодемографическое исследование. Уфа: Гилем, 2001. ISBN 5-7501-0235-1İllərŞəhər əhalisiKənd əhalisiÜmumi19892550,71429,83950,520022626,61477,74104,320072415,01636,04051,020102461,51610,64072,1

+Doğum (hər 1000 nəf)İllərBaşqırdlarRuslarTatarlarÜmumi197917,915,418,317,2198522,116,023,819,9198726,016,719,920,9198923,513,718,717,8199021,812,216,916,1199120,211,115,214,6199314,99,111,611,6

Gənclərin sayı öz əvvəlki sayını qorusa da əhalinin qocalması tendesiyası baş verir.

 Milli tərkib 

1926–2010-cu illər əhalinin artım dinamikası:
  1926  nəf.  %  1939  nəf.  %  1959  nəf.  %  1979  nəf.  %  1989  nəf.  %  2002Всероссийская перепись населения 2002 года : Население по национальности и владению русским языком по субъектам РФ   nəf.  %Ümumi  %milli kimliyini bildirənlər  2010Всероссийская перепись населения 2010 года. Официальные итоги с расширенными перечнями по национальному составу населения и по регионам. : см.  nəf.  %Ümumi  %milli kimliyini bildirməyənlər Ümumi  2,665,346  100,00 %  3,158,969  100,00 %  3,341,609  100,00 %  3,844,280  100,00 %  3,943,113  100,00 %  4,104,336 <small> 100,00 %  align="right" align="right"| 4,072,292 <small> 100,00 % <small> Ruslar  1,064,707  39,95 %  1,281,347  40,56 %  1,418,147  42,44 %  1,547,893  40,26 %  1,548,291  39,27 %  1,490,715 <small> 36,32 %  36,36 %  1,432,906 <small> 35,19 % <small> 36,05 % Başqırdlar  625,845  23,48 %  671,188  21,25 %  737,711  22,08 %  935,880  24,34 %  863,808  21,91 %  1,221,302 <small> 29,76 %  29,79 %  1,172,287 <small> 28,79 % <small> 29,49 % Tatarlar  461,871  17,33 %  777,230  24,60 %  768,566  23,00 %  940,436  24,46 %  1,120,702  28,42 %  990,702 <small> 24,14 %  24,16 %  1,009,295 <small> 24,78 % <small> 25,39 % Kryaşenlar1926-cı ilə qədər kryaşenlər, mişarlar və teptyarlar başqa etnik qrup hesab edilirdi. 1939-cu ildən isə kryaşenlər və mişarlar tarlara tepyarlar isə başqırdlara aid edilir  37  0,00 %   align="right" align="right"|  align="right" align="right"|  align="right" align="right"|  align="right" align="right"| 4510 <small> 0,11 %  0,11 %  3801 <small> 0,09 % <small> 0,10 % Mişərlər  135,960  5,10 %   align="right" align="right"|  align="right" align="right"|  align="right" align="right"|  align="right" align="right"| <small>  align="right" align="right"| 93 <small> 0,00 % <small> 0,00 % Teptyarlar / Tiptərlər  23,290  0,87 %   align="right" align="right"|  align="right" align="right"|  align="right" align="right"|  align="right" align="right"| <small>  align="right" align="right"| <small> <small> Çuvaşlar  84,886  3,18 %  106892  3,38 %  109970  3,29 %  122344  3,18 %  118509  3,01 %  117,317 <small> 2,86 %  2,86 %  107,450 <small> 2,64 % <small> 2,70 % Marilər  79298  2,98 %  90163  2,85 %  93902  2,81 %  106793  2,78 %  105768  2,68 %  105,829 <small> 2,58 %  2,58 %  103,658 <small> 2,55 % <small> 2,61 % Ukraynalılar / Ukrayınlar  76610  2,87 %  92289  2,92 %  83594  2,50 %  75571  1,97 %  74990  1,90 %  55,249 <small> 1,35 %  1,35 %  39,875 <small> 0,98 % <small> 1,00 % Udmurtlar  23256  0,87 %  25103  0,79 %  25388  0,76 %  25906  0,67 %  23696  0,60 %  22,625 <small> 0,55 %  0,55 %  21,477 <small> 0,53 % <small> 0,54 % Mordvalar  49813  1,87 %  57826  1,83 %  43582  1,30 %  35900  0,93 %  31923  0,81 %  26,020 <small> 0,63 %  0,63 %  20,300 <small> 0,50 % <small> 0,51 % Belaruslar  18281  0,69 %  23761  0,75 %  20792  0,62 %  17393  0,45 %  17038  0,43 %  17117 <small> 0,42 %  0,42 %  11680 <small> 0,29 % <small> 0,29 % Ermənilər  38  0,00 %  391  0,01 %  1732  0,05 %  1517  0,04 %  2258  0,06 %  8784 <small> 0,21 %  0,21 %  9407 <small> 0,23 % <small> 0,24 % Özbəklər  8  0,00 %  243  0,01 %  534  0,02 %  1386  0,04 %  2282  0,06 %  5145 <small> 0,13 %  0,13 %  7945 <small> 0,20 % <small> 0,20 % Almanlar  6448  0,24 %  6030  0,19 %  12817  0,38 %  11316  0,29 %  11023  0,28 %  8250 <small> 0,20 %  0,20 %  5909 <small> 0,15 % <small> 0,15 % Azərbaycan türkləri  10  0,01 %  124  0,00 %  772  0,02 %  1103  0,03 %  2373  0,06 %  5026 <small> 0,12 %  0,12 %  5737 <small> 0,14 % <small> 0,14 % Qazaxlar   align="right" align="right"| 9776  0,31 %  4179  0,13 %  2876  0,07 %  3564  0,09 %  4092 <small> 0,10 %  0,10 %  4373 <small> 0,11 % <small> 0,11 % Taciklər   align="right" align="right"| 42  0,00 %   align="right" align="right"| 292  0,01 %  735  0,02 %  2939 <small> 0,07 %  0,07 %  4127 <small> 0,10 % <small> 0,10 % Yəhudilər  2185  0,08 %  3796  0,12 %  7467  0,22 %  5851  0,15 %  4835  0,12 %  2367 <small> 0,06 %  0,06 %  1900 <small> 0,05 % <small> 0,05 % Vyetnamlılar   align="right" align="right"|  align="right" align="right"|  align="right" align="right"| 1  0,00 %  12  0,00 %  1204 <small> 0,03 %  0,03 %  1337 <small> 0,03 % <small> 0,03 % Latışlar / Latviyalılar  7045  0,26 %  6692  0,21 %  3804  0,11 %  2604  0,07 %  1956  0,05 %  1508 <small> 0,04 %  0,04 %  1117 <small> 0,03 % <small> 0,03 % Gürcülər  10  0,00 %  300  0,01 %  362  0,01 %  576  0,01 %  811  0,02 %  1341 <small> 0,03 %  0,03 %  1045 <small> 0,03 % <small> 0,03 % Qaraçılar  325  0,01 %  515  0,02 %  255  0,01 %  491  0,01 %  650  0,02 %  684 <small> 0,02 %  0,02 %  1004 <small> 0,02 % <small> 0,03 % Çeçenlər  2  0,00 %  15  0,00 %   align="right" align="right"| 92  0,00 %  241  0,01 %  1195 <small> 0,03 %  0,03 %  992 <small> 0,02 % <small> 0,02 % Moldovalılar / Moldovanlar  12  0,00 %  62  0,00 %  382  0,01 %  584  0,02 %  945  0,02 %  1069 <small> 0,03 %  0,03 %  872 <small> 0,02 % <small> 0,02 % Yezidilər   align="right" align="right"|  align="right" align="right"|  align="right" align="right"|  align="right" align="right"|  align="right" align="right"| 577 <small> 0,01 %  0,01 %  797 <small> 0,02 % <small> 0,02 % Türkmənlər  3  0,00 %  39  0,00 %   align="right" align="right"| 332  0,01 %  441  0,01 %  701 <small> 0,02 %  0,02 %  783 <small> 0,02 % <small> 0,02 % Koreyalılar  2  0,00 %  32  0,00 %   align="right" align="right"| 203  0,01 %  237  0,01 %  722 <small> 0,02 %  0,02 %  777 <small> 0,02 % <small> 0,02 % Yunanlar  13  0,00 %  68  0,00 %  1466  0,04 %  1099  0,03 %  1083  0,03 %  1038 <small> 0,03 %  0,03 %  753 <small> 0,02 % <small> 0,02 % Polyaklar / Polşalılar  1655  0,06 %  1316  0,04 %  1100  0,03 %  935  0,02 %  757  0,02 %  660 <small> 0,02 %  0,02 %  504 <small> 0,01 % <small> 0,01 % Qırğızlar   align="right" align="right"| 134  0,00 %  155  0,00 %  1171  0,03 %  306  0,01 %  308 <small> 0,01 %  0,01 %  454 <small> 0,01 % <small> 0,01 % Ləzgilər  1  0,00 %  23  0,00 %   align="right" align="right"| 104  0,00 %  188  0,00 %  313 <small> 0,01 %  0,01 %  374 <small> 0,01 % <small> 0,01 % Bolqarlar  3  0,00 %  25  0,00 %  699  0,02 %  548  0,01 %  509  0,01 %  451 <small> 0,01 %  0,01 %  318 <small> 0,01 % <small> 0,01 % Türklər  12  0,00 %  44  0,00 %   align="right" align="right"| 23  0,00 %  40  0,00 %  470 <small> 0,01 %  0,01 %  315 <small> 0,01 % <small> 0,01 % İnquşlar   align="right" align="right"| 5  0,00 %   align="right" align="right"| 26  0,00 %  63  0,00 %  183 <small> 0,00 %  0,00 %  278 <small> 0,01 % <small> 0,01 % Osetinlər   align="right" align="right"| 83  0,00 %  226  0,01 %  379  0,01 %  256  0,01 %  262 <small> 0,01 %  0,01 %  265 <small> 0,01 % <small> 0,01 % Digərləri  33938  6,12 %  2466  0,08 %  3899  0,12 %  2646  0,07 %  2801  0,07 %  3805 <small> 0,09 %  0,09 %  4409 <small> 0,11 % <small> 0,11 % milliyyətini göstərənlər  2665346  100,00 %  3158020  99,97 %  3341501  100,00 %  3844271  100,00 %  3943091  100,00 %  4099970 <small> 99,89 %  100,00 %  3974720 <small> 97,60 % <small> 100,00 % milliyətinigöstərməyənlər  0  0,00 %  949  0,03 %  108  0,00 %  9  0,00 %  22  0,00 %  4366 <small> 0,11 %  align="right" align="right"| 97572 <small> 2,40 % <small>
+Regionun əsas milli etnoslarının sayı:+(1939–2002 illər)İllərÜmumiBaşqırdlarRuslarTatarlarMişərlərTiptərlərKryaşenlərÇuvaşlarMarilərUkraynalılarMordvalarUdmurtlarBelaruslar1897 (9 fevral)1 991 438899 910834 135184 81720 95739 95539 58760 61680 6084 99637 28922 5075051926 (17 dekabr)2 665 836625 8451 064 707461 871135 96023 2906784 88679 29876 71049 81323 25618 2811939 (17 yanvar)3 158 969671 1881 281 347777 230———106 89290 16392 28957 82625 10323 7611959 (15 yanvar)3 336 289737 7111 418 147768 566———109 97093 90283 59443 58225 38820 7921970 (15 yanvar)3 814 926892 2481 546 304944 505———126 638109 63876 00540 74527 91817 9851979 (17 yanvar)3 844 280935 8801 547 893940 436———122 344106 79375 57135 90025 90617 3931989 (12 yanvar)3 943 113863 8081 548 2911 120 702———118 509105 76874 99031 92323 69617 0382002 (9 oktyabr)4 104 3361 221 3021 490 715990 702——4 510117 317105 82955 24926 02022 62517 117
Sayları 10 mindən çox olan etnosların bölgələr üzrə yerləşməsi.

1897-ci il siyahıya alınmasına görə.
+Şəhər əhalisinin milli tərkibi 2002.Yaşayış məntəqəsiÜmumiRuslarBaşqırdlarTatarlarÇuvaşlarMarilərMordvalarUdmurtlarUkranyalılarDigərləriBaşqırdıstan4 104 3361 490 7151 221 302 990 702 117 317 105 829 26 020 22 625 55 249 Ufa ş.1 049 479530 136154 928294 39910 5869 6163 97581117 7725 556 Belaruslar, 2 822 ermənilər, 2 219 almanlar, 2 082 yahudilər, 2 075 Azərbaycan türkləriAğıdel şəhəri18 7212 7717 8066 6811427713626396 Baymak17 2233 98012 015882348275787 Ermənilər, 36 Qazaxlar, 35 Özbəklər Belebey ş.85 83640 2989 42720 28210 2613321 6491681 978216 Belaruslar, 213 Özbəklər, 196 AlmanlarBeloresk85 24760 92614 7757 12214446310542591173 Çeçenlər, 158 ermənilər, 146 Belaruslar Birsk ş.39 99222 8024 3457 683984 26817107236118 ermənilər Blaqoveşenks32 98920 9776 3523 3081781 4044639218134 ermənilər Davlekanova23 86011 2415 2554 7862711325851 430239 almanlar, 110 ermənilər Dürtöylö29 9842 9086 71519 444684802343108 İşimbay70 19536 25719 96410 4367566525426760418 Almanlar, 235 belaruslar, 202 azərbaycan türkləri, 157 özbəklər, 143 yunanlarKümertau şəhəri69 79242 97511 426 9 0072 78152507281 827139 qazaxlar, 136 ermənilər, 122 özbəklər Mejqore19 08210 7154 9801 63379446225598116 ermənilər Meleuz63 21731 54017 142 9 513 2 68981339121 062117 azərbaycan türkləri, 116 ermənilər, 104 belaruslarNeftekamsk129 74037 77336 03339 60642112 1731591 493847212 ermənilər, 194 belaruslar, 188 almanlar Oktyabrski108 64744 38214 23540 3062 1051 3421 0692331 807aciklər462 ermənilər, 273 belaruslar, 272 t, 208 özbəklərSalavat158 60087 26628 06232 2143 4813941 260613 069637 Belaruslar, 335 almanlar, 267 ermənilər, 226 özbəklərSibay şəhəri60 14423 28229 3155 3573067213929583132 Qazaxlar, 123 BelaruslarSterlitamak264 362131 47941 20860 77913 9975414 9641106 661692 немцы, 649 azərbaycan türkləri, 621 belaruslar 560 ermənilər, 345 özbəklər Tuymazı98 54427 31024 89440 2251 7871 60333144918389 Almanlar, 179 ermənilər, 178 belaruslar, 147 azərbaycan türkləriUçalı40 14511 31821 5356 334100404126263Yanaul27 9094 62711 9907 760551 059122 06771

+Millətlərə görə kənd və şəhər əhalisiXalq Şəhər (%)Kənd (%)Национальный состав населения малых городов Республики Башкортостан Ruslar 82,7 17,3Başqırdlar 42,4 57,6Tatarlar 67 33Ukraynalılar 80,1 19,9Çuvaşlar 45,1 54,9Mordvalar 62,3 37,7Udmurtlar 27,5 72,5Marilər 35 65

 Dilə sahib olma 
Başqırdıstan əhalisinin 96,4 % (2002) rus, 25,75 % (2002) başqırd, 34 % (2002) tatar dilini bilir.
Dilə sahiblənməRuslarBaşqırdlarTatarlarÇuvaşlarMarilərUkraynalılarMordvalılarUdmurdlarDigərləriBaşqırd dili147659122041097999126354855632329213629Rus dili14812501135714955368114001100308549742583520662н/дDigər dillərə sahib olma:İngilis dili6183336667421461661124119363172953228Qazax dili30021621792639435 —112486Mari dili139631261512164886053927432104Alman dili139615198173731080105310222591014374Tatar dili215194492078597482234527330119791986235981Udmurt dili270133649582171091910228Ukrayna dili4285417538815419726466566Fransız dili41192127296688196131159322Çuvaş dili240019092207910503318035312146

 Ədəbiyyat 
 Давлетшина З. М. Татарское население Башкортостана: этнодемографическое исследование. Уфа: Гилем, 2001. ISBN 5-7501-0235-1
 Янгузин Р. З. Этнический состав населения Башкортостана (по итогам Всероссийской переписи населения 2002 г.) — Уфа: Китап, 2007, 124 стр, ISBN 978-5-295-04114-3

 Mənbə 
 Территориальный орган Федеральной службы государственной статистики по Республике Башкортостан

 İstinadlar 

Kateqoriya:Başqırdıstan əhalisi