Karmaskalı rayonu

Karmaskalı rayonu () — Başqırdıstan Respublikasının ərazisinə daxil olan inzibati rayon.  
Rayonun inzibati mərkəzi Karmaskalı kəndidir. Ufadan 50 km cənubda yerləşir.
 Coğrafi yerləşməsi 	
Başqırdıstanın mərkəzi hissəsində, Ağidel çayının sahili boyunca sahildə yerləşir. Rayonun ərazisi 1751 km² təşkil edir. Sərhədlərinin ümumi uzunluğu 903 km-dir. İqlimi kontinental, bir az qurudur. r. Orta illik temperatur: +2,5 °C, yanvar: -16 °C, iyul: +19 °C. Maksimal temperatur: +40 °C, minimal: −48 °C. Orta illik yağıntı 500 mm., quraq illərdə 350 mm. Ərazisindən Urşak, Aurqazı, Belıy KLuç, Uzen, Kuzelka çayları axır. Ərazisində əsasən boz meşə və qaraya bənzər torpaqlar geniş sahə tutur.

Meşələr 30,7 min hektar (rayon ərazisinin 17,5%) ərazini əhatə edir. Toplam oduncaq ehtiyatları 4 milyon m³ təşkil edir.

 Tarixi 
Rayon 1930-ci ildə təşkil edilmişdir.  1956-ci ildə Buzovyazov rayonunun böyük qismi Karmaskalı rayonuna birləşdirilir (cəmi 8 kənd sovetliyi isə Aurqazin rayonu ərazisinə daxil edilir.).

 Əhali 	
Ümumrusiya siyahıya alınmasına Başqırdıstan Respublikası Karmaskalı rayonu ərazisin milli tərkibi: başqırdlar — 39,6 %, tatarlar — 31,9 %, ruslar — 16,5 %, çuvaşlar — 9,3 %, digər millər — 2,7 %.
1 yanvar 2015-ci il məlumatına görə rayon ərazisində 50174 nəfər yaşayır.

Əhalinin milli tərkibiДавлетшина З. М. Татарское население Башкортостана: этнодемографическое исследование. Уфа: Гилем, 2001. ISBN 5-7501-0235-1Население Башкортостана: XIX—XXI века: статистический сборник/ Территориальный орган Федеральной службы государственной статистики по Республике Башкортостан.- Уфа: Китап, 2008.- 448 с.:ил.
İlbaşqırdlarnəf.başqırdlar%tatarlarnəf.tatarlar%ruslarnəf.ruslar %Ümumi%nəf197012 28921.3 %25 86344.8 %57 743198910 47122,9 %21 75647,6 %45 680200223 29642,7 %15 81129 %8 76716,1 %54 585201020 23639,6 %16 31831,9 %8 41816,5 %51 504

 İnzibati-ətazi vahidləri 
Rayonda 16 kənd inzivati vahidliyinə 122 yaşayış məntəqəsi daxildir.

 İqtisadiyyat 
Rayon əsasən sənaye-aqrar rayondu. Ərazisinin 120,8 min ha kənd təsərrüfatına cəlb olunmuşdur. 27,1 min ərazi otlaq sahələridir. Kənd təsərrüfatının şəkər çuğunduru, taxılçılıq, kartoxçuluq, ətlik-südlük heyvandarlıq, atçılıq, arıçılıq və donuzçuluq inkişaf etmişdir. Burada meşə təsərrüfatı mövcuddur. Ərazisindən Ufa — Orenburq, Karlaman — Maqnitaqorsk dəmiryolu, Ufa — Orenburq, Ufa — Beloresk avtomobil yolu keçir.

 Sosial sfera 
Rayon ərazisində 65 ümumtəhsil mərkəzi vardır ki bununda 31 orta məktəbdir. Burada Məhəmmədsəlim Umetbayev memorial muzeyi, Şərif Bikkulun ev muzeyi, bir rayon və 3 kənd xəstəxanası, 34 kütləvi kitabxana, 52 klub fəaliyyət göstərir. Tolbazında tarix diyarşunaslıq muzeyi vardır. Burada tatar və rus dillərində «Karmaskalinskaya nov» — «Uzen», başqırd dilində isə «Dairə» qəzeti buraxılır.

 Şəxsiyyətlər 
 Həmzə Ris oğlu Əhmədov — rusiyalı dövlət və siyasi xadim.
 Qənzəfər Usayev — Yemelyan Puqaçova və Salavat Yulevnanın yoldaşı,
 Mirsəid Heydərəli oğlu Sultanəliyev — siyasi xadim,
 Miniəli Minhacuddin oğlu Şaymuradov — general-mayor.
 Aleksey Nesteroviç Kalqanov — Sovet İttifaqı Qəhrəmanı,
 İvan Aleksandroviç Polunin — Sovet İttifaqı Qəhrəmanı,
 İvan Nikolayeviç Qraşev — Sovet İttifaqı Qəhrəmanı,
 Qriqori Semönoviç Vasilyev — Sovet İttifaqı Qəhrəmanı,
 Aleksey Födoroviç Nikiforov — Sovet İttifaqı Qəhrəmanı,
 Mustafa Şakir oğlu Qazizov — Şöhrət ordenli,
 Sabircan Abdulla oğlu Qunaqbayev — tanınmış bioloq, seleksiyaçı, Sosialist Əməyi Qəhrəmanı,
 Banat Xəyrulla qızı Batırova — Başqırd MSSR ilk qadın Sosialist Əməyi Qəhrəmanı,
 Rail İsmayıl oğlu Kamalov — Sosialist Əməyi Qəhrəmanı,
 Fərid Şəmsəddin oğlu Sadıqov — Sosialist Əməyi Qəhrəmanı,
 Məhəmmədsəlim Ümütbayev — ictimai xadim, başqırd araşdırmaçı,
 Fənil Əsənov — yazıçı,
 Robert Nurməhəmməd oğlu Bayımov — yazıçı, tənqitçı,
 Şərif Bekqul — şair,
 Fərid İsənğulov — yazıçı,
 İrek Lutfi oğlu Kencəbulatov — şair,
 Nəcib Şəngəray oğlu Həmidov (1898—1943) — sovet hərbi xadimi, Polkovnik (1940 il).
 Ğaysa Batırgəray oğlu Hüseyinov  — akademik, professor, yazıçı,
 Məhəmmədcan Hüseyinov — Rusiya Müsəlmanları Ruhani İdarəsinin ilk müftisi.

 Mənbə 
 Rayon saytı
 Сайт села Кармаскалы и Кармаскалинского района
 ЖКХ района 
 Инстаграм Кармаскалинского района
 İstinadlar 

Kateqoriya:Karmaskalı rayonu
Kateqoriya:Başqırdıstan rayonları