Çində səhiyyə

Çində səhiyyə — Çin Xalq Respublikasındakı səhiyyə sistemi.

 Statistika 
2006-cı ildə Çin Xalq Respublikasında əhalinin hər 100 min nəfərinə 155 həkim, 111 orta tibb işçisi, 2002-ci ildə isə 11 stomatoloq, 28 əczaçı, 3 mama düşürdü.

Səhiyyəyə qoyulan xərc 2003-cü ildə ÜDM-in 4,7%-ni təşkil etmişdir. 2005-ci ildə bu göstərici büdcə hesabına 38%, özəl sektor hesabına 62% maliyyələşdirmədən ibarət idi.

1949-cu ildən etibarən Çin hökuməti əhalinin sağlamlığına böyük təsir göstərmişdir. Sağlamlıqla əlaqəli əsas parametrlər belədir:

    1950    1960    1970    1980    1990    2000    2011   Ömür müddəti    41.6    31.6    62.7    66.1    69.5    72.1    75.0   Ümumi məhsuldarlıq dərəcəsi    5.3    4.3    5.7    2.3    2.5    1.5    1.7   Uşaq ölümü nisbəti    195.0    190.0    79.0    47.2    42.2    30.2    12.9   5 ölümlülük dərəcəsi / Uşaq ölümü    317.1    309.0    111    61.3    54.0    36.9    14.9   Ana ölümü nisbəti                164.5    88.0    57.5    26.5 
Mənbə: www.gapminder.org.

 Normativ-hüquqi baza 
Səhiyyə sisteminin hüquqi tənzimlənməsi ölkənin Konstitusiyası, şəhər qulluqçularının baza tibbi sığortası haqqında ÇXR Dövlət şurasının 1998-ci il tarixli qərarı; tibbi praktika haqqında 1999-cu il tarixli, əhali və ailə planlaşdırılması haqqında 2001-ci il tarixli, dərmanlar haqqında 2001-ci il tarixli, infeksion xəstəliklərin qarşısının alınması və müalicəsi haqqında 2004-cü il tarixli qanunlar; vərəmin profilaktikası, müalicəsi, nəzarəti üzrə tədbirlər haqqında 1991-ci il tarixli qərar və ənənəvi Çin təbabəti haqqında 2001-ci il tarixli Əsasnamə ilə həyata keçirilir.

 Xəstəliklər 
Ən çox yayılmış infeksiyalar bakterial diareya, əhalinin 10%-ində hepatit B, leptospiroz və malyariyadır.

 Ölümlər 
Bütün ölüm hadisələrinin 80%-nin səbəbi xroniki xəstəliklərdir. Yaşlı əhali arasında ölümün əsas səbəbləri 2005-ci ildə bədxassəli şişlər, serebrovaskulyar xəstəliklər, travmalar, ağ ciyər və ürəyin işemik xəstəlikləri olmuşdur.

 Kurortlar 
Xançjou, balneoloji (Şinçen, Tanqantszı, Szimo və s.), dağ iqlimi (Kunmin, Luşan, Muqansan, Tayşan, Çanşan və s.), dənizyanı iqlim (Beydayxe, Tsindao, Yantay və s.) kurortları var.

 Xalq təbabəti 
Çində ənənəvi xalq təbabəti həkimləri də tibbi xidmət göstərirlər.

 Tibbi mövzular 
 Siqaret çəkmək 
Çin Xalq Respublikasında siqaretlə əlaqəli xəstəliklər 1,2 milyon insanın ölümünə səbəb olmuşdur. Bununla birlikdə dövlətin tütün monopolisti olan Çin Milli Tütün Korporasiyası dövlət gəlirlərinin 7-10%-ni təmin edir ki, məsələn, 2011-ci ildə bu məbləğ 600 milyard yuan, təxminən 100 milyard ABŞ dolları həcmində olmuşdur.

 İslahatlar 
Səhiyyə sistemində əsaslı islahatlar aparılır. Təşkilati-maliyyə dəstəyinin yerli hakimiyyətə həvalə edilməsi bazarın ixtisaslaşdırılmış yardım və bahalı dərmanlarla doldurulmasına səbəb olmuşdur. Təminatsız əhalinin ödəniş qabiliyyəti olmadığından onun tibbi xidmətlər, o cümlədən ilk tibbi-sanitariya yardımı istehlakı azalır. Səhiyyə və ailə planlaşdırılması mərkəzlərinin xidmətləri daxil olmaqla, tibbi xidmət aztəminatlılar üçün də ixtisar edilir.

 Həmçinin bax 
Tayvanda səhiyyə

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 
China Health Care Association
Chinese Preventive Medicine Association
China Profile by World Health Organization (WHO Office in China)
Chinese Ministry of Health 
China Medical Board
"Critical health literacy: a case study from China in schistosomiasis control"
Children's Healthcare in China
Health Information for Travelers to China  U.S. Centers for Disease Control and Prevention (CDC).
China's Healthcare System: Improving Quality of Insurance, Service, and Personnel Reforming China’s Healthcare System Roundtable series held by the Brookings-Tsinghua Center at Tsinghua University
The Current State of Public Health in China Annual Review of Public Health  Vol. 25: 327-339 (Volume publication date April 2004)
A Critical Review of Public Health in China August 2004 paper.