Başqırd şəcərəsi

Başqırd (şəcərə) (başq. şəcərə; ərəb. شجرة‎) — başqırd şəcərəsi, başqırd tayfa və nəsillərində, həmçinin başqa türk xalqlarında (camaatlarında) genealoji yazı.

 Təsviri 
250px|thumb|right|Jurmatı nəslinə aid şəcərə. XVI əsrdə tərtib olunmuşdur. Qiymətli bir tarixi sənəddir.

 Sözün kökü 
Başqırd dinində "şəcərə" sözünə sinonim kimi "nasabname", "nasapxat", "silsilya" və "tayra" kimi sözlərə də rast gəlinir. Başqırdlar islam dini qəbul edildikdən sonra nəsli tarixi ərəb dinində "şejere" adlanmağa başladı. Bu sözün mənası rus dilindən hərfi tərcümədə "ağac" bildirir, məna tərcümdə isə "nəsil" deməkdir. Başqırd şəcərəsinin ilk tədqiqatçılarından biri olmuş məşhur etnoqraf R. Q. Quziyevin "səcərəni" "genealoji salnamə" adlabdırmışdır. Şəcərənin salnamə olduğunu əsaslandıran Quziyev səcərə və salnamə eyni olmaqla yalnız hər hansı bir nəslin nümayəndələrinin adlarını və onların həyatının illərini özündə saxlamır, həm də əhəmiyyətli tarixi məlumatlarını özündə yaşadır

 Şəcərənin növləri 
Xarici tədqiqatçılar başqırd şəcərəsi əsas iki növə bölüşürlər: nominallar (sadələr) və narrativlər (mürəkkəblər). Birinci qrupa dadil olanlar xronoloji ardıcıllığında yerləşdirilmiş və bir ümumi kökə əsaslanan nəsilin başçılarının siyahısını təşkil edir. Əsasən çoxsaylı budaqlara bənzəyən ağacı xatırladır. İkinci növ adlar bölmələrə  ayırılmış zəncirinə malikdir. Lakin birinci növdən fərqli olaraq, burada həmçinin hekayə mətnləri də yazılır. Qeyd etmək lazımdır ki, daha çox nominal səcərəyə rast gəlinirНадергулов Минлегали Хусаинович. Историко-функциональные жанры башкирской литературы : генезис, типология, стиль и традиции : автореферат дис. … доктора филологических наук : 10.01.02 / Надергулов Минлегали Хусаинович; [Место защиты: Башкир. гос. ун-т]. 54 с. Уфа, 2009.

 Başqırd xalqı (camaatı) üçün əhəmiyyəti 
 Tarixi əhəmiyyəti 

 Hal-hazırda başqırdlarda şəcərə 
 Həmçinin bax 
Başqırdıstan tarixi

 Xarici keçidlər 
 Генеалогия в Башкирии
 Vətəndaş jurnalı

 Ədəbiyyat 

 İstinadlar 

Kateqoriya:Şəcərələr
Kateqoriya:Başqırdlar