Meçiqmen buxtası

Müçiqmen buxtası[http://www.fesk.ru/wetlands/262.html Водно-болотные угодия России, т. IV, (сост. А. В. Андреев).]  М.: Wetlands International, 2001, стр 151–155, ISBN 90-5882-986-3 — Berinq dənizi sahillərində nisbətən iri və dayaz körfəz. İnzibati baxımından Rusiya Fererasiyası, Çukot Muxtar Dairəsi, Çukot rayonu ərazisinə daxildir. Körfəzin sahəsi 1500 km²-dir. Su toplayıcı sahəsi isə 6000 км² bərabərdir.

Körfəzin çukot dilindən tərcüməsi daxil olmayan mənasını verir.

Körfəz ilk dəfə 1744-cü ildə Dmitri İvanoviç Psavluskinin ekspedisiyası tərəfindən kəşf edilmiş və xəritəyə saslınmışdır.

 Fiziki-coğrafi göstəriciləri 
Meçiqmen buxtası Berinq dənizində iki dillə ayrılır: Meçiqmen (13 km) və Raupelyan. Onlar öz aralarında 500 metrlik boğazla ayrılırlar. Dillər bununla da buxtanı açıq dənizdən ayırır. Körfəz materikin daxilinə 35 km məsafədə daxil olur. Buxta daxilində bir neçə kiçik adalar vardır. Onlar arasında ən irisi İlier adlanır. Adanın hündürlüyü 55 metr, eni 1,8 km, uzunluğu isə 3,5 km-dir. Körfəzdə qabarmanın hündürlüyü 1 metrə çatır. Körfəzin sahillərimndə Kevalqıtıq, Innın, Açekqıtqın, Neskuten, Lorino, Alyakınnotqıtqın və Taqrınqıtqın gölləri yerləşir. Göllər körfəzdən ensiz dillə ayrılırlar. Körfəz ətrafında geotermal mənbələr vardır. Buxtaya tökülən çaylar qərb hissədə estuari əmələ gətirirlər. Buxtada yerləşən burunlar: Ratlayut, Kıypen, Vıvvıtqır, Pıntam, Çinçiney, Vıvveyqıkıtrın. Qərbində Rırankeetkıtrıkır adası vardır.

Körfəzin yerləşdiyi rayonda ən hündür nöqtə Kolyo dağıdır (585 m).

Buxtanın şərq sahillərində Lorino kəndi yerləşir.

 İqlim 
Buxtanın iqlimi subarktik, dənizdir. Havanın illik temperaturu −6,6°С, qışda orta temperatuer −17,5°С, yayda isə +6,6°С olur. İqlimi olduqca rütubətlidir.

Buzla örtülmə dönəmi oktyabrın sonlarından iyunun ortalarına qədər davam edir.

 Flora və fauna 
Bitki örtüyü baxımından əsasən mamırlar üstünlük təşkil etsə də digər bitkilərdə vardır. Sularında 15 növ balıq aşkar edilmişdir. Köç zamanı bura çoxlu sayda quşlar enir. Burada bu dönəm ağ qazları müşahidə etmək mümkündür.

 Tarix 
Buxta sahilində yerləşən yeganə yaşayış məntəqəsi olan Lorino haqqında ilk məlummat XVIII əsrəТрадиционный праздник села отметили жители Лорино  — Сhukotnews, 08.08.2011 aiddir. Hazır ki çukot yaşayəş məntəqəsi keçmiş eskimos kəndi olan Nukakın yerində salınmışdır. 1 yanvar 2009-cu il məlumatına görə Lorino kəndində 1484 nəfər yaşayır. Onlardan 501 nəfəri 16 yaşına qədər olanlardır. Əhalinin 90 % yerli xalqlardan ibarətdir.

 Arxeologiya 
Buxtanın sahillərimndə qədim eskimos mədəniyyətinin izləri aşkarlanmışdır. Meçiqmen dilində bu yaxınlara qədər ovçu düşərgəsi vardı — Masik.

 Mənbə 
 В стойбище старшины Имлерата Киренева — Крайний Север

 İstinadlar 

Kateqoriya:Berinq dənizi körfəzləri
Kateqoriya:Çukot Muxtar Dairəsi körfəzləri