Savant sindromu

Savant sindromu — Çox nadir hallarda rast gəlinən bir psixi pozuntudur. Xəstəliyin əlaməti ümumi inkişafdan geri qalmış insanların “dahilik adasına” (bir və ya bir neçə bilik sahələrində mükəmməl qabiliyyətin ümumi şəxsiyyət məhdudluğu ilə ziddiyyət təşkil etməsi) malik olmasıdır. Bu sindrom həm genetik, həm də sonradan qazanılmış ola bilər. Savant sindromlu şəxslər çətinliklə oxuya, yazı yazarkən bir səhifədə yüzlərcə səhv buraxa bilərlər, amma bununla yanaşı, beyinlərində asanlıqla altırəqəmli ədədləri bir-birinə vura bilərlər və yaxud 23 may 3027–ci ilin həftənin hansı günü olduğu çox rahatlıqla deyə bilərlər.

 İşarələr və simptomlar 
Savant bacarıqları adətən beş əsas sahədən birində və ya bir neçəsində tapılır: incəsənət, yaddaş, hesab, musiqi qabiliyyətləri və məkan bacarıqları. Ən çox yayılmış savant növləri təqvim savantlarıdır, hər hansı bir tarix üçün həftənin gününü sürətlə və dəqiqliklə hesablaya bilən və ya hər hansı bir tarixdən şəxsi xatirələri yada sala bilən "insan təqvimləri"dir. Qabaqcıl yaddaş savant qabiliyyətlərində əsas "super güc"dür.

Savantların təxminən yarısı otistikdir; digər yarısında tez-tez mərkəzi sinir sisteminin zədələnməsi və ya xəstəliyi var. Autizmdən əziyyət çəkənlərin 10%-ə qədərinin savant qabiliyyətlərinin müəyyən formada olduğu təxmin edilir.

 Təqvim savantları 
Təqvim savantı (və ya təqvim alimi) – əqli qüsuru olmasına baxmayaraq məhdud onilliklər və ya müəyyən minilliklər aralığında tarixin həftəsinin gününü və ya əksinə ad verə bilən şəxsdir.  Riyaziyyatçılar onlara oxşar bacarıqlar əldə etməyə imkan verən düsturlar işləyib hazırlasalar da, insan təqvim kalkulyatorlarının nadirliyi, ola bilsin, ümumi əhali arasında bu cür bacarıqları inkişaf etdirmək üçün motivasiyanın olmaması ilə bağlıdır. Digər tərəfdən, təqvim savantları sosial cəlbedici bacarıqlara investisiya qoymağa meyilli olmaya bilərlər.

 Epidemiologiya 
Nə qədər insanın savant bacarıqlarına malik olması barədə obyektiv dəqiq statistika yoxdur. Təxminlər autizmli hər on nəfərdən birində müxtəlif dərəcədə savant bacarıqlarına malik olduğunu göstərir. 2009-cu ildə Britaniyada autizmli uşaqların 137 valideyni üzərində aparılan araşdırma, 28%-nin övladlarının “normal” insanlar üçün belə qeyri-adi olacaq səviyyədə” bacarıq və ya güc kimi təyin olunan savant bacarıq meyarlarına cavab verdiyinə inandığını müəyyən etdi. Qəfil və ya qazanılmış savant sindromunun 50-yə qədər hadisəsi bildirilmişdir.
 Həmçinin bax 
 Psixi pozuntu
 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 
 Savant sendromu nedir?
 Extraordinary Variations of the Human Mind: Darold Treffert: The Incredible Savant Syndrome
Kateqoriya:Sindromlar
Kateqoriya:Autizm
Kateqoriya:YaddaşKateqoriya:Psixopatoloji sindromlar