Şahmərdan Əliyev

Şahmərdan Əliyev (tam adı: Şahmərdan Ramazan oğlu Əliyev) – kimyaçı alim, Milli Elmlər Akademiyasının akademik Ə. M. Quliyev adına Aşqarlar Kimyası İnstitutunun böyük elmi işçisi, kimya üzrə fəlsəfə doktoru "Mühafizəedici aşqarlar" laboratoriyasının işçisi.

 Həyatı 
Əliyev Şahmərdan Ramazan oğlu 1942-ci ilin mart ayının 5-də Gürcüstan Respublikasının Tiflis şəhərində anadan olub. 1950-ci ildə Gürcüstan Respublikasının Qardabani rayonunun Ağtəhlə kəndində yeddiillik məktəbin birinci sinfinə daxil olub, sonra təhsilini Qaracalar orta məktəbində davam etdirərək oranı 1960-cı ildə bitirib. 1962-ci ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin kimya fakültəsinə daxil olub, 1967-ci ildə Universiteti bitirib. 1971-ci ildə AMEA Aşqarlar Kimyası İnstitutunda aspiranturaya daxil olub və 1977-ci ildə "Hidroksialkiltiofenolların N-, S-, P- saxlayan törəmələrinin sintezi və onların sürtkü yağlarına aşqarlar kimi tədqiqi " mövzusunda dissertasiya müdafiə edərək, kimya üzrə fəlsəfə doktoru elmi dərəcəsinə layiq görülmüşdür. O, aspiranturanı bitirdikdən sonra mühəndislikdən böyük elmi işçi vəzifəsinə qədər yüksəlmişdir. 2003-ü ildə "Mühafizəedici aşqarlar" laboratoriyasında aparıcı elmi işçi vəzifəsinə təyin edilib və hal-hazırda həmin vəzifədə çalışır.

 Elmi fəaliyyəti 
Əliyev Şahmərdan Ramazan oğlu "Mühafizəedici aşqarlar" laboratoriyasında mühafizəedici aşqarların sintezinin elmı əsaslarının işlənib hazırlanmasında həmmüəllif kimi iştirak edir. O, tərkibində N- və S- saxlayan yüksək təsirli yeni birləşmələr sintez edir və onları yağlara aşqar kimi tədqiq edir. Onun biləvasitə iştirakı ilə laboratoriyada AzK-18 konservasiya yağı yaradılmış və uzun illər Bakı Yastıq zavodunda tətbiq edilmişdir.

 Elmi əsərləri 
Şahmərdan Əliyev 100-dən çox elmi əsərin, o cümlədən 38 məqalə, 46 məruzələrin tezisləri, 17 müəlliflik şəhadətnaməsi və patentin müəllifidir.

 Elmi məqalələri 
 Фарзалиев В. М., Алиев Ш. Р., Аллахвердиев М. А., Бабаи Р. М. Синтез бисазометинов и исследование их в качестве ингибиторов в процессе окисления кумола // Нефтехимия, т.41. № 2, 2001, с.153

 Фарзалиев В. М., Аллахвердиев М. А.,Алиев Ш. Р, Бабаи Р. М. Синтез и изучение антиокислительного действия ароматических дисульфидов // Журнал прикладной химии.2003. Т.76. Вып.8. с.1321–1324

 Алиев Ш. Р. Исследование аминометильных производных морфолилметилмеркаптана в качестве антимикробных присадок к маслам // Нефтепереработка и нефтехимия , 2009.№ 12. С.18–20
 Алиев Ш. Р. Исследование азот-,серо- и фосфорсодержащих производных о-гидроксиалкилтиофенолов в качестве присадок к смазочным маслам // Химия и технология топлив и масел −2012.-№ 3.-с.36–39
 Əliyev Ş. R. Morfolilmetilmerkaptanın aminometil törəmələri yağlara mühafizəedici aşqar kimi // Azərbaycan Neft Təsərrüfatı, 2010, № 12 s.45–47
 М. М. Мовсумзаде, Ш. Р. Алиев, Р. М. Бабаи. Исследование некоторых производных 2-гидрокси-5-трет.-бутилтиофенола в качестве присадок к смазочным маслам // Журнал Нефтепереработка и нефтехимия, 2014, № 2, стр.36–38
 М. М. Мовсумзаде, Ш. Р. Алиев, Р. М. Бабаи, Г. М. Кулиева. Исследование 2-гидрокси-5-трет.-алкилтиофенолов и их некоторых производных в качестве антикоррозионных присадок к смазочным маслам // Азербайджанское Нефтяное Хозяйствo, 2014, № 07–08, с.48–51
 В. М. Фарзалиев, Ш. Р. Алиев, Р. М. Бабаи, Г. М. Кулиева. Аминометильные производные меркаптометилпиперидина в качестве защитных присадок к смазочным маслам // Журнал Нефтепереработка и нефтехимия, 2015, № 7, стр.44–45
 Fərzəliyev V. M., Əliyev Ş. R., Babayi R. M., Quliyeva Q. M. İkili heterotsiklik aminlər əsasında yeni mühafizəedici aşqarların sintezi və tədqiqi // Qafqaz Universiteti Jurnalı, 2016, № 1, s. 16–20
 Фарзалиев В. М., Алиев Ш. Р., Бабаи Р. М., Кулиева Г. М. Исследование морфолил-2-гидроксипропил-3-диалкиламинометилсульфидов в качестве защитных присадок к смазочным маслам // Журнал Нефтепереработка и нефтехимия, 2016 г, № 12.

 Müəllif şəhadətnamələri 
 Мамедов Ф. Н., Мовсумзаде Мирза, Алиев Ш. Р., Шихиева М. И., Ликша В. Б., Зейналов А. М., Кулиева Ф. А., Везирова Н. М. 4-Окси-арилтиометил-2,6-дитрет.-бутилфенолы проявляющие антиокислительную активность //Авторское св-во СССР № 696723 1979

 Мовсумзаде Мирза, Мамедов Ф. Н., Алиев Ш. Р., Везирова В. Р., Гасанова С. А. Ингибитор коррозии стали в двухфазных средах // Авторское св-во СССР,№ 707379,1981

 Алекперов Р. А., Мамедов М. М., Мовсумзаде Мирза, Алиев Ш. Р., Мамедов Ф. Н.,
Мовсумов Ф. М. Способ экстракционного извлечения рения //Авторское св-во СССР,№ 869220,1981

 Кулиев А. М., Кулиев Ал. М., Гиясбейли Т. Н., Алиев Ш. Р., Агаев Ф. Т., Шамхалов Д. А.и др. Способ получения реагента для обработки буровых растворов //Авторское св-во СССР,
№ 908786,1981

 Patentləri 
 V. M. Fərzəliyev, Ş. R. Əliyev, R. M. Babayi, Q. M. Quliyeva, R. F. Məmmədova. Morfolil-metilmerkaptan sürtkü yağlarına antimikrob aşqarı kimi. Az. Patent, İ20130046

 Fərzəliyev V. M., Əliyev Ş. R., Babayi R. M., Quliyeva Q. M. Bis-(morfolilmetil)sulfid sürtkü yağlarına mühafizəedici aşqar kimi. Azərbaycan Patenti, 2016, İ20160018

 Fərzəliyev V. M., Əliyev Ş. R., Babayi R. M., Quliyeva Q. M. 4-Morfolilmetiltiometil-2,6-diüçlübutilfenol sürtkü yağlarına mühafizəedici aşqar kimi. Azərbaycan Patenti, 2016, İ20160097

 Fərzəliyev V. M., Əliyev Ş. R., Babayi R. M., Quliyeva Q. M. 4-Merkaptometil-2,6-diüçlübutilfenol sürtkü yağlarına antimikrob aşqar kimi. Azərbaycan Patenti, 2016, İ20160058

 Beynəlxalq konfranslarda iştirakı 
Şahmərdan Əliyev çox sayda Beynəlxalq konfranslarda məruzə ilə çıxış etmişdir.
 Кулиев А. М., Денисов Е. М., Фарзалиев В. М., Алиев Ш. Р., Алиев А. С., Ахундов А. А.,
Насирова Ф. Н. Синтез и изучение механизма антиокислительного действия фенолсульфидов //Доклады II Международного симпозиума "Исследование механизма действии присадок" Галле,1976

 Алиев Ш. Р., Новрузова Н. А., Мовсумзаде М. М. Синтез и исследование аминометильных производных 2-гидрокси-5-метокситиофенолов как защитных присадок к смазочным маслам // Первая Бакинская Международная конференция по Нефтехимии,март 22–27,1994

 Аллахвердиев М. А.,Фарзалиев В. М., Алиев Ш. Р., Рзаева И. А., Бабаи Р. М. Бис-(3-формил-4-гидроксифенил)сульфид и его производные –эффективные разложители гидропероксидов
Х Международная конференция по химии органических и элементноорганических пероксидов. Москва,1998,стр.49

 Фарзалиев В. М., Аллахвердиев М. А., Алиев Ш. Р., Бабаи Р. М., Гасанова С. А., Алиев Ф. Ю.
Азометинсульфиды в качестве защитных присадок к смазочным маслам // Тезисы докладов IV Бакинская Международная Мамедалиевская Нефтехимическая конференция,2000.с.153. ИНХП-2000.

 Мовсумзаде М. М., Алиев Ш. Р., Бабаи Р. М., Керимова Я М. Синтез S-замещенных производных алкоксифенолов // "Ekologiya və həyat fəaliyyətinin mühafizəsi" IV Beynəlxalq konfrans materialları, Sumqayıt, 2002, səh.17–19 aprel

 В. М. Фарзалиев, М. А. Аллахвердиев, Ш. Р. Алиев, Р. М. Бабаи, И. А. Рзаева Бис-[3-алкил(арил)азометино-4-гидроксифенил]дисульфиды-разрушители гидропероксидов // Тезисы XI Международная конференция по химии органических и элементоорганических пероксидов. Пероксиды 2003, MOSKOW.с.108–109

 Dissertasiyalara rəhbərlik 
Onun rəhbərliyi ilə 2 nəfər namizədlik dissertasiyası müdafiə etmişdir.

 Pedoqoji fəaliyyəti 
Magistraturda təhsil alan tələbələrə "Dərinləşdirilmiş üzvi kimya"dan mühazirə oxuyur.

 Mükafatları 
Şahmərdan Əliyev D. J. Mendeleyev adına Ümumittifaq kimya Cəmiyyətinin mükafatına və eləcə də 2014-cü və 2018-ci illərdə Azərbaycan Respublikasının Standartlaşdırma Metrologiya və Patent üzrə Dövlət Komitəsi tərəfindən təşkil olunan ixtiraçılıq sahəsində nailiyyətlərə görə "İlin patenti" nominasiyası üzrə Respublika Müsabiqəsində 3-cü dərəcəli diplomlara layiq görülmüşdür.

 Xarici keçidlər 
 AMEA-nın rəsmi saytında kimya üzrə fəlsəfə doktoru Şahmərdan Əliyev haqqında məlumat

Kateqoriya:AMEA Aşqarlar Kimyası İnstitutunun alimləri