Qafqaz xulu

Qafqaz xulu () — Knipoviç xulları cinsinin nümayəndəsidir. Qara dəniz, Azov dənizi, Xəzər dənizi sahillərində dərinliyi 2 m olan sularda yaşayır. Erkəklər kürünü müdafiə etmək üçün ərazidə qalır. Bu növ uzunluğu 5 sm təşkil edir

 Morfoloji əlamətləri 
Bədəni gödəlmişdir. Gözləri yanlara yönəlmişdir. Qapaq sümüyünün üstündəki kanal bu cinsin başqa növlərinə nisbətən zəif inkişaf etmiş, bəzən isə olmur. Bədəni sıx piqmentləşdir. Dişilər erkəklərdən daha açıq rəngdədir. Birinci bel üzgəcində çoxsaylı tünd xallar var. Çənəsinin altı xromotoforlarla örtülü olur. Birinci bel üzgəcində kiçik xromotoforlardan ibarət üç ədəd uzununa zolaq olur. Çənəsi kömür qara rəngdədir.

 Yayılması 
Bosforda, Mərmərə, Qara, Azov, Xəzər və Aral dənizlərinin sahilyanı sahələrində yayılmışdır. Azərbaycanda Qızılağac körfəzində Kürün mənsəbindən Lənkərana qədər çayların aşağı axarlarında və göllərdə azsaylıdır. Xəzər dənizində və Qara dənizdə yaşayan Qafqaz xulu morfoloji əlamətlərinə görə fərqlənirlər.

 Yaşayış yeri və həyat tərzi 
Evriqal balıqdır, həm şirin sularda və həm də çox duzlu sularda yaşayır. Derjavinin yazdığına görə (1949), Qafqaz xulu dibi lilli, ot basmış durğun sularda yaşayır.

 Çoxalması 
Cinsi yetkinliyinə uzunluğu 25 mm olduqdan sonra çatır. Kürüsünü yayda tökür. Kaydak körfəzində yaşayan xulun orta uzunluğu B. S. İlyinə görə 31 mm olur, cinsi yetkinliyə çatdıqda erkəklərin uzunluğu ən azı 22 mm, dişilərinki isə 24 mm olur. Həmin müəllif tədqiq etdiyi 11 ədəd balıqda 209–382, orta hesabla 285 ədəd kürü saymışdır. Erkəklər dişilərdən əmziyə oxşar cinsi orqanının və rənginin daha tünd olması ilə fərqlənir.Əbdürrəhmanov Y. Ə. Azərbaycan faunası (Balıqlar), VII, cild, Bakı, Elm, 1966, 206 s.

 Təsərrüfat əhəmiyyəti 
Təsərrüfat əhəmiyyəti yoxdur.

 Ədəbiyyat 
 Azərbaycanın heyvanlar aləmi. Onurğalılar, III cild. Bakı: Elm, 2004, s 144.
 Əbdürrəhmanov Y. Ə. Azərbaycan faunası (Balıqlar), VII, cild, Bakı, Elm, 1966, 206 s.

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 

Kateqoriya:Xullar
Kateqoriya:Balıqlar
Kateqoriya:Onurğalılar
Kateqoriya:Xordalılar
Kateqoriya:Sümüklü balıqlar
Kateqoriya:Azərbaycan faunası
Kateqoriya:Azərbaycan balıqları
Kateqoriya:Rusiya balıqları
Kateqoriya:Xəzər dənizi balıqları
Kateqoriya:Avropa balıqları
Kateqoriya:Təhlükədə olmayan növlər
Kateqoriya:Qırmızı kitaba görə az qayğı tələb edən növlər