Rebekka (film, 1940)

"Rebekka" () — 1940-cı ildə rejissor Alfred Hiçkokun triller janrında çəkdiyi bədii film. Film Dafna dü Moryenin eyniadlı romanı əsasında çəkilmişdir. Baş rollarda Lourens Olivye və Coan Fonteyn çəkilib. Film iki "Oskar" mükafatına layiq görülüb.

 Məzmun 
Möhtəşəm rəqs gecələri ilə tanınan Menderli malikanəsinin sahibi Maksimillian de Vinter (Lourens Olivye) gözəl həyat yoldaşı Rebekkanın ölümündən bir il sonra Monte-Karloya gedir. Orada missis Van Hopper (Florens Beyts) və onun gənc ortağı ilə tanış olur. Zaman keçdikcə Maksimilian adını bilmədiyimiz bu gənc xanımla (Coan Fonteyn) maraqlanmağa başlayır. Tezliklə cütlük nikaha daxil olur. Ağciyər və utancaq qız üçün Menderlidə yaşamaq o qədər də asan olmur. Malikanədə olan hər bir şey keçmiş xanımı xatırladır. Hətta təsərrüfat işləri ilə məşğul olan missis Denvers (Cudit Anderson) qeyri-təbii şəkildə Rebekkaya sədaqət nümayiş etdirir, lakin bu yeni missis de Vinterin qismətinə düşən bədbəxtliklərin hələ başlanğıcıdır.

 Rollarda 
 Lourens Olivye — Corc Forteskü Maksimillian de Vinter
 Coan Fonteyn — ikinci missis de Vinter
 Cudit Anderson — missis Denvers
 Corc Sanders — Cek Fevell
 Naycel Brüs — Jil Lesi
 Recinald Denni — Frenk Krouli
 Obri Smit — polkovnik Culian
 Qledis Kuper — Beatris Lesi
 Florens Beyts — missis Edit Van Hopper
 Leo C. Kerroll — doktor Beyker
 Melvill Kuper — müstəntiq
 Edvard Fildinq — Fris
 Filip Uinter — Robert

 Mükafatlar və nominasiyalar 
"Rebekka" filmi 11 nominasiyada Oskar mükafatına namizəd göstərilib və 2 nominasiyada mükafata sahib olub. 1936-cı ildən etibarən bu yeganə filmdir ki, Ən yaxşı film nominasiyasında qalib olsa da, rejissor, aktyorlar və ssenari müəllifləri bu mükafata layiq görülməyiblər.
 Mükafatlar Mükafat Nominasiya Namizəd şəxs NəticəOskar mükafatı Ən yaxşı film Selznick International PicturesDevid Selznik  Ağ-qara filmdə ən yaxşı operator Corc Barns  Ən yaxşı rejissor Alfred Hiçkok  Ən yaxşı uyğunlaşdırılmış ssenari Robert E. ŞervudCoan Harrison  Ən yaxşı aktyor Lourens Olivye  Ən yaxşı aktrisa Coan Fonteyn  Ən yaxşı ikinci plan aktrisa Cudit Anderson  Ən yaxşı montaj Hel S. Kern  Ən yaxşı orijinal musiqi Frans Uaksman  Ən yaxşı quruluşçu rəssam-dekorator Layl Uiler  Ən yaxşı vizual effektlər Cek KosqrovArtur Cons 

"Rebekka" filmi iki dəfə AFI-nin AFI 100 Years… series siyahısına salınmışdır.
 AFİ-nin 100 il… 100 triller siyahısı #80
 AFİ-nin 100 il… 100 qəhrəmanlar və yaramazlar siyahısı Missis Denvers, #31 Yaramazlar

 Filmdəki lezbos xətti 
"Rebekka" filmi Heys Kodeksinə uyğunluqla bağlı Production Code Administration tərəfindən əsaslı surətdə araşdırılmışdı. Buna səbəb filmdə lezbiyanlığa dair gizli mənanın mövcudluğu şübhəsi idi. Araşdırma uğurlu nəticə verdi, lakin filmdə lezbos xəttinin olması kino tədqiqatçıları və lezbiyan auditoriya tərəfindən sübuta yetirildi. Ekranda açıq nümayişə qadağa meyilləri əslində bu istəyin aşkara çıxarılması üçün əlavə imkan yaratdı. Gizli məna ekran əsərinin daha dərin qatlarına baş vurulması ehtiyacını yaradırdı. Lazım olan obraz ayrı-ayrı detallardan yaradılır və bu mənanın yozumunda tamaşaçıların açıq iştirakını tələb edir. Bir çox hallarda fərqli meyillərə malik qəhrəmanın təqdimatı zamanı məqsədli imtina əsas rol oynayır. Bu zaman obraz yalnız digər qəhrəmanların xatirəsində "yaşayır". Oxşar variant "Rebekka"da da ehtiras hədəfi təsərrüfatçı missis Denversin filmdə yoxluğu kimi istifadə olunub. Belə olduqda, qadağan olunmuş münasibətlər tamamilə aradan qaldırılır. Bu münasibətlər qarşı tərəfin iştirakı olmadığına görə, yolverilməz görünür və senzuradan yan keçməni təmin edir, lakin bu təfsir ehtimalından azad etmir, əksinə izaha açar vasitə kimi xidmət edir. Rebekkanın yoxluğu, əslində süjetdə lezbiyan münasibətlərinin olmadığını qəsdən nəzərə çarpdırmaq kimi şərh edilə bilər. Bu məsələ filmin prodüseri Devid Selznikin sözlərində də öz əksini tapır:

Missis Denvers obrazı tipik "lezbos dəsti" kimi stereotip cizgilərilə yaradılıb və Amerika kinematoqrafiyasının 1920-ci illərdən başlamış dövrü üçün səciyyəvidir: kobud rəftarlı, qəddar, qarayanız, daima qapalı tünd paltarlar geyinən qadın nümunəsi. Onun heç bir zahiri əlamətində şəfqət hissi duymaq mümkün deyil və hətta onun mübtəlalığı birbaşa ölmüş insana istiqamətlənib. Missis Denversin lezbiyanlığa meyli həmin dövrün digər klassikası "Çağırılmamışlar" filmindəki miss Holloveyin oriyentasiyasını xatırladır. Rebekkanın özünün homoseksuallığı sualı isə açıq qalır və tədqiqatçılar arasında buna birmənalı yanaşan yoxdur. Lakin Rebekka rolunun qadın ehtirasının hədəfi olması ehtimalı da var.

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 





 Filmin poster və plakatlarının qalereyası 
 Criterion Collection essay by Robin Wood 
 Rebecca on Screen Guild Theater: 31.05.1943
 Rebecca on Lux Radio Theater: 06.11.1950

Kateqoriya:ABŞ filmləri
Kateqoriya:İngiliscə filmlər
Kateqoriya:Ağ-qara filmlər
Kateqoriya:ABŞ-nin triller filmləri
Kateqoriya:Ədəbi əsərlərin ekranlaşdırılması
Kateqoriya:Alfred Hiçkokun filmləri
Kateqoriya:1940-cı ilin filmləri
Kateqoriya:Oskar mükafatı alan filmlər
Kateqoriya:İngilis dilində romantik triller filmləri
Kateqoriya:İngilis dilində müəmma triller filmləri
Kateqoriya:ABŞ-nin ağ-qara filmləri
Kateqoriya:United Artists filmləri