Məktəbi-tərbiyə

Məktəbi-tərbiyə və ya "Tərbiyə" məktəbi— Naxçıvan şəhərində XIX əsrə aid məktəb.

 Haqqında 
Məktəbi-tərbiyə 1894-cü ildə görkəmli maarifçi-pedaqoq Məhəmməd Tağı Sidqi tərəfindən Naxçıvan şəhərində təsis edilmişdir. Məktəbdə dünyəvi fənlərin tədrisinə ciddi fikir verilir, ana dili ilə yanaşı rus dili və ədəbiyyatı da öyrədilirdi. 1896-cı ildə məktəb üçün yeni bina tikilmişdi. Onun inşasına Hacı Zeynalabdin Tağıyev, general-leytenant İsmayıl xan Naxçıvanski yaxından köməklik göstərmişdilər. Məktəb az vaxtda Naxçıvanın ədəbi-mədəni həyatının mərkəzlərindən birinə çevrilmişdi. Burada yerli ziyalıların iştirakı ilə teatr tamaşaları göstərilir, ədəbi əsərlərin müzakirəsi keçirilir, yubiley gecələri təşkil olunurdu. Aleksandr Puşkinin anadan olmasının 100 illiyi münasibətilə keçirilən yubiley gecəsində (26 may 1899) Məhəmməd Tağı Sidqi şairin həyat və yaradıcılığı haqqında məruzə etmişdir. Cəlil Məmmədquluzadə bu məktəbi "yeniyetmə müəllim və ədiblər üçün darülürfan" adlandırmışdır.
1896-cı ildə Rus-tatar (Rus–Azərbaycan) məktəbinə çevrilərkənməktəbinin fəxri nəzarətçisi Bəhram xan Naxçıvanski olmuş, sonra o yerini istefada olan rotmeyster Cəfərqulu xan Naxçıvanskiyə vermiş, daha sonra isə Mirzə Ələkbər Süleymanov özünün yazdığına görə 1897-ci ildə məktəbin müdiri təyin edilmişdir.

 Müəllimləri 
 Mirzə Ələkbər Süleymanov rus dili müəllimi (1894–1906). İ. Ə. Həbibbəyli. "Məktəbi-Tərbiyə"nin yetirmələri. "Məktəbi-Tərbiyə"nin 1898–1899-cu tədris ilinə dair hesabatı. "Məktəbi-Tərbiyə" şagirdlərinin tədris saliyanəsinin fehrist dəftəri (1901). "Şərq qapısı" qəzeti, 18 sentyabr, 2004.

 Məzunları 
 Hüseyn Cavid
 Əlirza Rasizadə (Hüseyn Cavidin qardaşı)
 Məmməd Səid Ordubadi
 Əziz Şərif
 Rza Təhmasib Bəyzadə
 Məmmədhüseyn Təhmasib
 Rzaqulu Nəcəfov
 Əliqulu Qəmküsar qardaşları
 Ələkbər Abbasov (Ələkbər Qərib Naxçıvanlı), yazıçı, tərcüməçi
 Əli Səbri Qasımov
 Məmmədəli Sidqizadə (M. T. Sidqinin böyük oğlu), məşrutəçi
 Ələkbər Məmmədquluzadə (C. Məmmədquluzadənin kiçik qardaşı, Qori Müəllimlər Seminariyasında oxumağa ciddi təşəbbüs göstərmişdi)
 Əbdüləzim Rüstəmzadə
 Mircəfər Mirişli
 Bəhruz Kəngərli
 Xəlil ağa Hacılarzadə
 Həsən Səfərli
 [[Məmməd Xəlilov və
 Əli Xəlilov
 Heydər Vəzirov
 Əsəd Şeyxov
 Qasım bəy Camalbəyov
 Ağa Bektaşov
 Əsədulla Bektaşov
 İbrahim Əbilov

 Həmçinin bax 
 Ümid məktəbi
 Məclis (məktəb)

 İstinadlar 

Kateqoriya:Naxçıvan məktəbləri
Kateqoriya:1894-cü ildə yarananlar
Kateqoriya:Təhsil müəssisələri
Kateqoriya:Azərbaycan məktəbləri