Cərrahilik

Cərrahilik (osm. ) bir İslam təriqəti, Xəlvətiyyənin qolu olan Ramazaniyyənin alt şöbəsi. Cərrahilik adını qurucusu olan Nurəddin Məhəmməd ibn Abdullah ər-Rumi əl-İstanbuli əl-Cərrahidən alır. 17-ci əsrin sonlarında qurulmuş olan Cərrahi təriqəti, qədim İstanbulun ən çox yayılmış təriqətlərindən biri idi.

 Qədim Cərrahi təkyələri 
30 noyabr 1925 tarixində Təkyə və zaviyələrin bağlanmasına dair qanun qüvvəyə mindiyində, İstanbulda olan Cərrahi təkyələri bunlar idi:

 Arif Dədə təkyəsi, Üsküdar, Mehmet Ağa Camii
 Çaylaqzadə təkyəsi, Nuruosmaniyyə
 Halil Nizaməddin təkyəsi, Ədirnəqapı, Acıçeşmə
 İplikçi təkyəsi, Otluqçu Yoxuşu
 Qarabaş təkyəsi, Rumelihisarı
 Qaragöz təkyəsi, Silivriqapı
 Nurəddin Cərrahi təkyəsi, Qaragömrük (Asitanə)
 Sərtarikzadə təkyəsi, Eyyub Nişancası
 Sərtarikzadə təkyəsi, Fatih, Qumrulu Məscid yanı
 Şeyz Əli təkyəsi, Otlaqçılar
 Tameşvar təkyəsi, Eyyub
 Yağcızadə (Balaban) təkyəsi, Üsküdar, Balaban Körpüsü
 Yəsarizadə (Ordu Şeyxi) təkyəsi, Sofular
 Ulduz Dədə təkyəsi, Bağçaqapı, Ulduz Hamamı yanı

 Cərrahi şeyxləri 
Cərrahi təriqətinin asitanə postnişinlərinin adları belə idi:
 Nurəddin Cərrahi (1678–1720)
 Süleyman Vəliyüddin Əfəndi (1673–1745)
 Mehmet Hüsaməddin Əfəndi (1675–1754)
 Sərtarikzadə Mehmet Əmin Əfəndi (1686–1758)
 Seyid Əbdüləziz Əfəndi (1700–1760)
 Yəhya Şərafəddin Əfəndi (1650–1770)
 Abduşşəkur Əfəndi (1686–1773)
 İbrahim Əfəndi (1697–1779)
 Morevi Mehmet Əmin Əfəndi (1730–1794)
 Abdurrəhman Hilmi Əfəndi (1688–1800)
 Mehmet Sadıq Əfəndi (1738–1800)
 Hafiz Mustafa Əfəndi (1715–1804)
 Qadı Mehmet Əfəndi (1742–1805)
 Mehmet Arif Dədə (1747–1822)
 Əbdüləziz Zihni Əfəndi (1798–1853)
 Yəhya Qalib Həyati Əfəndi (1832–1897)
 Mehmet Rza Yaşar Əfəndi (1845–1912)
 İbrahim Fəxrəddin Əfəndi (1886–1966)
 Müzəffər Ozaq (1916–1985)
 Səfər Dal (1926–1999)
 Ömər Tuğrul İnançər (1946–2022)
 Ahmət Özhan (1950-…)

 Xarici keçidlər 
 Cərrahi təriqətinin Nyu-York şöbəsi
 Cərrahi təriqətinin Kanada şöbəsi
 Cərrahi təriqətinin Argentina şöbəsi 
 Cərrahi təriqətinin Çikaqo şöbəsi 
 Cərrahi təriqətinin Los-Anceles şöbəsi 

 İstinadlar 
 Cərrahilik: Hz. Pir Nurəddin Cərrahi və Cərrahi Təriqəti, Mehmet Camal Öztürk, "Gelenek" Nəşriyyatı, 2004, ISBN 9758861263
 Gönül Cərrahı Nurəddin Cərrahi və Cərrahiler, Mustafa Özdamar, "Kırk Kandil" Yayınevi, 2011, ISBN 9758225332
 Anadolu Ərənləri, Nəzihə Araz, "Özgür" Nəşriyyatı, ISBN 9754471193
 Təsəvvüf Tarii, Mehmet Əli Ayni, "Kitabevi" Nəşriyyatı, ISBN 9757321026
 Təkkələr və Zaviyələr, Mustafa Qara, "Dergah" Nəəşriyyatı, 2013, ISBN 9759954406
 Təsəvvüf və Təriqətlər Tarixi, Mustafa Qara, "Dergah" Nəşriyyatı, 2013, ISBN 9759953379
 İslamda Məzhəblər və İnanç Yolları Ansiklopediyası, "Güneş" Qəzet Nəşriyyatı
 İstanbul Mədəniyyət və Sənət Ansiklopediyası, "Tercüman Gazetesi Kültür" Nəşriyyatı, 1983

Kateqoriya:Sufi təriqətləri