Domlar

Domlar ("Doma" və ya "Domi" olaraq da adlandırılırlar; دومي‎‎ / ALA-LC: Dūmī ,  / Dūmrī ; Misir Ərəbcəsi: هناجره‎‎  Hanagra ) — Orta Şərqdə, Şimali Afrikada, Qafqazda, Mərkəzi Asiyada və Hindistan yarımqitəsində yaşayan Hind-Ari etnosu.

 Mədəniyyət 
Domların şifahi ənənələri var və mədəniyyət və tarixlərini, musiqi, poeziya və rəqslə ifadə edirlər. İlk olaraq qaraçıların bir budağı olduqlarına inanırdılar, lakin Domari dili üzərinə edilən son araşdırmalar, yəqin ki, VI əsrdə qaraçılarla müqayisədə Hindistan yarımqitəsindən ayrıldıqlarını göstərir.

Qaraçıların özlərini təyin etmələri üçün dünya səviyyəsində istifadə edilən adları, roman dilində də kişi mənasını verən "Htom" terminidir.Roma people in Croatia. lovari.hr Rom, Dom və Lom sözləri, VI əsrdə fərqli qaraçı xalqlarını təsvir etmək üçün istifadə edilirdi. Bir neçə qəbilələr Qərbi Avropaya qədər getmişdilər. Qərbi Avropadakılar Romlar, İran və Türkiyədə qalanlar isə Domlar adlandırmışdılar.

Müxtəlif Domari yarımqrupları arasında olan Qəvazilər, rəqsləri və musiqiləri ilə ən məşhur qrupdur.

 Yayılması 
Ümumi əhalisi təxminən 2.2 milyondur. Əksəriyyəti Türkiyədə, Misirdə, İranda və İraqda yaşayır. Liviya, Tunis, Əlcəzair, Mərakeş, Sudan, İordaniya, Suriya və başqa Orta Şərq və Şimali Afrika ölkələrində daha kiçik həcmli dom icması mövcuddur. Azərbaycanda təxminən 1000-ə yaxın Dom yaşamaqdadır."Qafqazinfo.az" internet qəzeti: Qaraçılar niyə millət, xalq ola bilmir ? — Xəbərin onlayn yayımlanma tarixi: 08.04.12 | 14:08 ; Yoxlanılıb: 30.03.2015. Arxivləşdirilib.EL TV–nin "Bu Bizik" verilişinin 06.06.2012 tarixində  Yevlax qaraçılarına həsr olunmuş buraxlışı — Bu Bizik (Qaraçılar haqqında) Lider TV–nin 8 aprel 2014–cü il tarixli reportajı: Beynəlxalq Qaraçılar Günü 

Domların ümumi sayları bilinmir çünki bəzi domlar əhali siyahıyalmalardan çıxarılmışdır və bəziləri isə öz milliyyətlərini adlandırarkən dom yerinə milli terminlərdən istifadə edirlər. İndiki vaxtda, daha böyük cəmiyyətlərinin suveren dillərini danışırlar, ancaq milli dilləri olan Domari, daha çox kiçik həcmli icmalar tərəfindən danışılır. İranlılar onlara "xaricilər" mənasını verən qurbati və ya koul adlandırılırlar.

İordaniyada Domlar/Qaraçıların böyük bir icması var. Tədqiqatçılar, "etnik identikliklərini gizlədərək Ərəb irqçiliyi ilə uyğunlaşırlar" deyirlər, çünki domların əsl identiklikləri aşkar olunduqda ərəb cəmiyyətinə qəbul edilməyəcəklər.Marsh, Adrian & Strand, Elin (red.) (2006). İranda Dom əsilli bir başqa qrup da, Lorilərdir. Lorilər cənub-şərqi İranın Bəluc bölgələrində yaşayırlar.

 Mədəniyyətdə 
Milliyətcə azərbaycanlı olan İran müğənnisi və aktrisası Ququş, "Koeli" adlı bir mahnı bəstələmişdir. Bu mahnıda İranın qaraçı xalqı olan domlardan bəhs edilir.

 Həmçinin bax 
 Qaraçılar
 Bəluclar
 Türkmanlar
 Suriyada vətəndaş müharibəsi
 Hindistan yarımqitəsi

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 
 Dom Research Center  ()
 "The Gypsies of Jerusalem: the Forgotten People"   () Amoun Slim tərəfindən.
 Domari, The society of Gypsies in Jerusalem ()
 "The Gypsy People of Israel, Gaza & the West Bank"  () Valeri Novoselski tərəfindən
 "Evolving, educating: Israel's Gypsy community" () Royi Mandel tərəfindən
 "The Dom People and their Children in Lebanon" () Terre des Homms tərəfindən

Kateqoriya:Hind-ari xalqları
Kateqoriya:Qaraçı etnik qrupları
Kateqoriya:Türkiyədə yaşayan etnik qruplar
Kateqoriya:İraqda yaşayan etnik qruplar
Kateqoriya:Suriyada yaşayan etnik qruplar
Kateqoriya:İranda yaşayan etnik qruplar
Kateqoriya:Misirdə yaşayan etnik qruplar
Kateqoriya:İordaniyada yaşayan etnik qruplar
Kateqoriya:Mərakeşdə yaşayan etnik qruplar
Kateqoriya:Sudanda yaşayan etnik qruplar
Kateqoriya:İsraildə yaşayan etnik qruplar
Kateqoriya:Fələstində yaşayan etnik qruplar
Kateqoriya:Hindistanda yaşayan etnik qruplar
Kateqoriya:Tunisdə yaşayan etnik qruplar
Kateqoriya:Liviyada yaşayan etnik qruplar
Kateqoriya:Əlcəzairdə yaşayan etnik qruplar
Kateqoriya:Livanda yaşayan etnik qruplar
Kateqoriya:Əfqanıstanda yaşayan etnik qruplar
Kateqoriya:Küveytdə yaşayan etnik qruplar