Cekson (şəhər)

Cekson () – ABŞ-də şəhər. Missisipi ştatının inzibati mərkəzi və ən iri şəhəri.Cekson// Büssel – Çimli-podzol torpaqlar / baş red. M.K. Kərimov. — Azərbaycan Milli Ensiklopediyası. — Bakı: “Azərbaycan Milli Ensiklopediyası” Elmi Mərkəzi, 2014. — 25 cilddə. — V  cild. — Səhifələrin sayı:  592. — Səh.: 212. — 25 000 nüsx. — ISBN 978-9952-441-10-9.

 Əhalisi 
Əhalisi 173,5 min (2010; şəhərətrafı ilə 539,0 min (2010).

 Coğrafiyası 
Ştatın mərkəzi hissəsində, Perl çayı sahilindədir. Avtomagistrallar və dəmiryolları qovşağı. M. Evers adına beynəlxalq aeroport.

 Tarixi 
Əsası 1821-ci ildə Missisipi ştatının inzibati mərkəzi kimi qoyulmuşdur. E. Ceksonun şərəfinə adlandırılmışdır. 1863-cü ildə, Amerika Birləşmiş Ştatlarında Vətəndaş müharibəsi (1861–65) gedişində general U.T. Şermanın başçılığı ilə şimallıların qoşunları tərəfindən şəhərin böyük hissəsi yandırılmışdı. 19-cu əsrin 2-ci yarısında dəmiryollarının çəkilməsi (1840-cı ildə çəkilmiş ilk dəmiryol xətti şəhərin içərisindən keçirdi) ilə əlaqədar Cekson  cənubun iri ticarət mərkəzinə çevrilmişdi. 1930-cu illərdə Cekson  yaxınlığında təbii qaz yataqlarının aşkar olunması sənayenin inkişafına təkan vermişdir.

 Memarlığı 
Şəhərin mərkəzi hissəsi Perl çayının sağ sahilində yerləşir. Klassisizm üslubunda binalar saxlanılmışdır: köhnə Kapitoli (1833–40, memar U. Nikols, 1961-ci ildən Missisipi ştatının tarix muzeyi), qubernatorun iqamətgahı (1839–42, memar Nikols), Şəhər məclisi binası (1846). İşgüzar mərkəzin göydələnləri arasında “Am-Saut-Plaza” (1920–1970-ci illər) ən hündür binadır (97 m, 1975). Missisipi Universitetinin tibb mərkəzi (1955), Cekson Universiteti (1877), bir sıra kollec və s. var.

Muzeyləri: Missisipi incəsənət muzeyi (1903, müasir adı 1978-ci ildən), Missisipi təbiyyat elmləri, Missisipi meşə və kənd təsərrüfatı və s. Şəhər məclisinin binasında Şəhər incəsənət qalereyası, Smit Robertson mədəniyyət mərkəzi və muzeyi, Missisipi incəsənət mərkəzi yerləşir. “Yeni səhnə” teatrı, Missisipi operası (1945), Missisipi baleti, Missisipi simfonik orkestri (1944) fəaliyyət göstərir. Zoopark, Cekson Universitetinin Botanika bağı və s. var. Balet artistlərinin beynəlxalq müsabiqəsi (1979-cu ildən, 4 ildən bir, iyunda); Missisipi ştatı yarmarkası (hər il oktyabrda) keçirilir.

 Sənayesi 
İşləyən əhalinin təqribən 80%-i xidmət sferasında çalışır. Ştatın ən mühüm ticarət və maliyyə mərkəzi olan Ceksonda “Cal-Maine Foods”, “EastGroup Properties”, “Knobias”, “Parkway Properties”, “Trust mark Corporation” və s. ticarət şirkətlərinin ofis və mənzil-qərargahları yerləşir.

Aparıcı sahələr: maşınqayırma (elektrik maşınları və avadanlıqları), metallurgiya və yeyinti sənayesidir. Kənd təsərrüfatı xammalı (Cekson  maldarlıq, quşçuluq, soya, pambıq becərilməsi rayonu mərkəzidir) emal edilir.

 Qalereya 

 Həmçinin bax 
 Nyu-york
 Cefferson-Siti

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 
 Cekson şəhəri

Kateqoriya:Missisipi şəhərləri