İran ilankölgəsi

() —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü. IUCN Qırmızı Siyahısna göre növün kateqoriyası və statusu "Nəsli kəsilməyə həssas olanlar" kateqoriyasına aiddir – VU A2c+3c; B1ab (iii). Azərbaycanın nadir növüdür.<ref>

 Qısa morfoloji təsviri 
Çoxillik bitkidir. Yarpaqları tez quruyan, bozumtul, hər iki tərəfədən qısa tüklü, kökətrafı yarpaqları qısa, yoğunsaplaqlı, enli romb şəklində, üçər, üçqat lələkvari yarılmışdır. Gövdə yarpaqları çox kiçilmiş, enli şişkin, qınlıdır. Çətirləri çoxçiçəklidir, mərkəzdəkilər oturaq, 12 -20 şüalıdır, yan tərəfdəkilər uzun, yoğun ayaqlardadır. Meyvə uzunsov ellipsvaridir, 11-14 mm uzunluğunda, 7-9 mm enindədir.

 Bioloji, ekoloji və fitosenoloji xüsusiyyətləri 
Çiçəkləməsi aprel-may, meyvə əmələgəlmə iyun aylarına təsadüf edir. Kserofitdir. Toxumla çoxalır. Aranda aşağı dağ qurşağına kimi quru, daşlı və gilli yamaclarda Artemisia fragrans+Pimpinella peregrina+Anthemis candidissima bitkilərindən təşkil olunmuş assosiasiyada komponent kimi iştirak edir. Dərman bitkisidir.

 Yayılması 
Abşeron yarımadası, Qobustan (Qobustan Dövlət Tarixi-Bədii Qoruğunun ərazisi), Naxçıvan düzənliyi (Culfa rayonu — Darıdağ, Şərur rayonu — Ardıcdağ və Noxuddağ, Babək rayonu — Duzdağ).

 Sayı və tendensiyası 
Antropogen amillər populyasiyanın azalmasını sürətləndirir, tədricən 30% azalmaqdadır.

 Məhdudlaşdırıcı amillər 
Mal-qara tərəfindən tapdalanma olur.

 Mühafizə tədbirləri 
Yayılma yerlərində antropogen təsiri azaltmaq, yasaqlıqların yaradılması, toxum bankında toxumlarının saxlanılması, bərpasının təmin edilməsi, yeni yayılma yerlərinin axtarılması təklif olunur. 

 İstinadlar 

 Həmçinin bax 

Kateqoriya:1798-ci ildə təsvir edilən bitkilər
Kateqoriya:İran florası