Qazaxıstanda aclıq (1932–1933)

thumb
1932–1933 illərin arasında baş vermiş Qazaxıstanda aclıq () Robert Konkvest tərəfindən qazax fəlakəti () adlandırılıb,Robert Conquest, The Harvest of Sorrow: Soviet Collectivization and the Terror-famine, 1987 Qazaxıstanda isə orda sovetləşmə siyasətini aparan Filipp Qoloşyokinə görə Qoloşyokin soyqırımı () kimi bilinir.Қазақстан тарихы: Аса маңызды кезеңдері мен ғылыми мәселелері. Жалпы білім беретін мектептің қоғамдык- гуманитарлық бағытындағы 11-сыныбына арналған оқулық / М.Қойгелдиев, Ә.Төлеубаев, Ж.Қасымбаев, т.б. — Алматы: "Мектеп" баспасы, 2007. — 304 бет,суретті. ISBN 9965-36-106-1 O, Sovet İttifaqının müxtəlif bölgələrdə baş vermiş aclığının hissəsi idi.

 Səbəbləri 
Acalığın sabəbəbləri "qolçomaqların bir sinif kimi yox edilməsi" siyasəti, kollektivləşmə, mərkəzi hakimiyyətin tərəfindən qida hazırlamasının planın böyütməsi və qazaxların heyvandarlığının müsadirəsi idi. Bu siyasəti 1925–1927 illər arasında Qazaxıstanda bolşevik Filipp Qoloşökin, Kiçik Oktyabr () adı altında aparırdı.

 Nəticələri 

Sovet İttifaqının xalqların arasında, qazaxların ən böyük faizi (təxminən 38%) həlak olmuş. Ümumiyyətlə 1,5 million (və ya 2,0–2,3 million) aclıqdan həyatını itirib, onların 1,3 millionu milliyətcə qazax idi.

1919–1922 illərin qazax aclığı ilə saysaq, alınır ki, 10–15 il ərzində qazax torpaqları Sovet hökumətinə görə əhalisinin yarısından çoxu itirmiş.

Qazaxlar öz sayını 1926-cı ilin səviyyəsinə ancaq 1970-ci ildə geri çatdıra bildilər.[Поляков Ю. А., Жиромская В. Б., Киселев И. Н. Полвека молчания (Всесоюзная перепись населения 1937 г.) // Социологические исследования, 1990. № 6. С. 21.] Beləliklə, qazaxlar öz Respublikasında azlığa çevirmişlər və 1990-cı illərə qədər Qazaxıstanda çoxluğu təşkil etmirdilər. Aclıqdan öncə, Respublikanın əhalisinin 60%-i qazax idi, ondan sonra isə onların faizi təhminən 38 idi.Татимов М. Б. Социальная обусловленность демографических процессов. Алма-Ата,1989. С.124http://world.lib.ru/p/professor_l_k/070102_koval_drujba.shtml  — "Запомнил и долю казахов в пределах своей республики — 28%. А за тридцать лет до того они составляли у себя дома уверенное большинство"

 Xatirəsi 

 Abidələr 
 Astana. Holodomor qurbanların abidəsi. 2012-ci ildə Respublika və Abay prospektlərinin yol ayırımısında qoyulub.
 Pavlodar. Holodomor qurbanların abidəsi. 2012-ci ildə əski müsəlman qəbiristanlığının girişində qoyulub. Orada aclıqdan həlak olanların kütləvi dəfnləri aparılırdı.

 İstinadlar 

Kateqoriya:Qazaxıstan tarixi
Kateqoriya:SSRİ tarixi
Kateqoriya:Qazaxıstanda aclıq