Muxtar Abduyev

Muxtar Rzaqulu oğlu Abduyev () — Azərbaycan alimi, kənd təsərrüfatı elmləri doktoru (1966), professor (1971).

 Həyatı 

Muxtar Rzaqulu oğlu Abduyev 1926-cı ildə Ağdaş rayonunun Üçqovaq kəndində anadan olmuşdur. 1941-ci ildə Ağdaş rayon 3 saylı orta məktəbini, 1944-cü ildə isə Ağdaş Pedaqoji Məkətbini bitirmişdir. M. Abduyev 1951-ci ildə ADU-nun geoloji-coğrafiya fakültəsini bitirdikdən sonra torpaqşünaslıq ixtisası üzrə Azərbaycan SSR EA-nın aspiranturasına daxil olmuş və 1956-cı ildə "Şirvan düzünün şərq hissəsi torpaqlarında şorluğunun dinamikası" mövzusunda dissertasiya müdafiə ederək kənd təsərrüfatı elmləri namizədi alimlik dərəcəsini almışdır. 1955-1965-ci illərdə apardığı gərgin elmi tədqiqatlar müsbət nəticəsini vermişdir. Abduyev ilk dəfə olaraq "Delüvial formalı şorlaşmış torpaqlar və onların meliorasiyası məsələləri" mövzusunda doktorluq dissertasiyası (1966) müdafiə etmişdir. 1971-ci ildə ona professor dərəcəsi verilmişdir. 16 iyul 1979-cu ildə vəfat etmişdir.

 Fəaliyyəti 

M. Abduyev 1954-1956-cı illərdə kiçik elmi işçisi, 1956-1968-ci illərdə baş elmi işçi vəzifələrində, 1968-1979-ci illərdə isə Azərbaycan SSR EA Torpaqşünaslıq və Aqrokimya İnstitutunda elmi işlər üzrə müavin vəzifəsində çalışmışdır. M. Abduyev həmçinin Azərbaycan SSR EA Rəyasət Heyətinin Torpaqşünaslıq və Meliorasiya Problemlərinin Koordinasiya Şurasının üzvi kimi respublikada elmi-tədqiqat işlərinin təşkilində və inkişafında fəal iştirak etmişdir. Onun əsas tədqiqatları torpaqların şorlaşmasının meliorasiyasına həsr edilmişdir. M. Abduyev torpaq meliorasiyası sahəsində ilk azərbaycanlı elmlər doktorudur. İlk dəfə dünya miqyasında torpaqların şorlaşmasının delüvial formasının mənşəyini, diaqnostikasını, nəzəri problemlərini öyrənmiş və onların meliorativ yaxşılaşdırılması yollarını tədqiq etmişdir. Bu sahədə alimin fundamental monoqrafiyası Azərbaycan SSR EA nəşriyyatında çap edilmiş (1968) və dünyada bu əsərin nəşri böyük rəğbətlə qarşılanmışdır. Tanınmış xarici alimlərdən olan prof. S.V. Oprya və prof. Q.Sandu keçmiş SSRİ EA -nın "Torpaqşünaslıq" və Azərbycan SSR EA-nın biologiya elmlərinin "Xəbərlər" jurnalında bu əsərin elmi mahiyyəti haqqında məqalələr çap etdirmişlər.

M Abduyev tərəfindən ilk dəfə Respublikanın ağır gilli şoran torpaqlarının kimyəvi meliorasiyası (neft və neft-kimya sənayesinin tullantıları ilə yuyulması) nəticəsində torpaqların münbitləşməsinin effektivliyi göstərilmiş və onun bu mövzuya həsr edilmiş "Ускоренная мелиорация глинистых солончаков Азербайджана" adlı monoqrafiyası çap edilmişdir. 
O, 1952-ci ilədək Azərbaycan Qiyabi Pedaqoji İnstitutunda, 1959-196-cı illərdə isə Azərbaycan Politexnik İnstitutunda torpaqşünaslıq və torpaq meliorasiyasına həsr olunmuş mühazirələr oxumuşdur. Prof. M. Abduyev 1974-cü ildə Moskvada keçirilmiş "X Beynəlxalq Torpaqşünaslar Konqresinin " iştirakçısı və məruzəçisi olmuşdur. Professor M.Abduyev 150 elmi əsərin müəllifidir.Faiq Şükürbəyli."Ağdaş tarixin yaddaşında-I cild", Bakı-2013, səh:152-155

 Kitabları 

 Şirvan düzü torpaqlarının şorlaşması və onunla mübarizə tədbirləri
 Azərbaycanın düzənlik hissəsinin delüvial formada şorlaşmış torpaqları
 Azərbaycanda şorakət torpaqları və onların yaxşılaşdırlması
 Delüvial formalı şorakət torpaqlar və onların meliorasiya məsələləri
 Azərbaycanın gilli şorakətlərinin sürətli meliorasiyası
 Dağlarım mənim

 Həmçinin bax 
 İlham Abduyev

 Xarici keçidlər 

 Elmin Muxtar Abduyev zirvəsi 
 Görkəmli torpaqşünas alim
 Görkəmli torpaqşünas alim Muxtar Abduyevin 85 illik yubileyi qeyd olunmuşdur
 Ürəkdəki çıraq

 İstinadlar 

Kateqoriya:Azərbaycan alimləri
Kateqoriya:Azərbaycanlı alimlər
Kateqoriya:Azərbaycan aqronomları
Kateqoriya:Azərbaycan torpaqşünasları
Kateqoriya:Professorlar
Kateqoriya:Kənd təsərrüfatı elmləri doktorları