Coğrafiya tarixi

Coğrafiya sözünün mənası "geo" — yer, "qrafo"- yazıram deməkdir. İki hissəyə bölünür. Fiziki coğrafiya və iqtisadi coğrafiya.
Fiziki coğrafiya – toponimika (yer yurd adların öyrənir), geomorfologiya (relyefi), Landşaftşunaslıq (Landaşftı), Biocoğrafiya (bitki və heyvan növlərin), İqlimşunaslıq (iqlimi), Hidrologiya (suyu)

 Qədim dövr 
Bu dövr alimi Pifaqor ilk dəfə olaraq Yerin kürə şəklində olması fikrini söyləmişdir. Aristotel yerin kürə şəklində olmasın elmi yolla ilk dəfə izah etmişdir. Coğrafiya sözünü elmə ilk dəfə Erotosfen gətirmişdir. Erotosfen ilk coğrafi xəritənində müəllifi olmuş lakin tərtib etdiyi xəritədə meridian və paralelləri çəkməmişdir. Demək Erotosfenin xəritəsində dərəcə toru yox idi həmçinin yerin əyriliyi nəzərə alınmamışdı. Ondan daha mükəmməl xəritə isə Ptolomey tərəfindən tərtib olunmuş, Erotosfendən fərqli olaraq

 Orta əsrlər dövrü 
Bu dövr daha çox ərəb səyyah və dənizçilərinin adı ilə bağlıdır. Bu dövrdə ən mühüm yol Avropa ilə Asiyani birləşdirən İpək yolu idi. Bu yol daha çox Marko Polonun adı ilə bağlıdır. Lakin orta əsrlərdə ipək yolu öz əhəmiyyətini itirdi səbəb: Vasqo da Qamanın Hindistana dəniz yolunun kəşf etməsi idi.Coğrafiya elminin inkişaf mərhələləri

 Böyük coğrafi kəşflər dövrü 
 Bu mərhələ coğrafiyanın inkişafında daha çox əhəmiyətə malikdir.
 1492-ci ildə X. Kolumb – Hindistana dəniz yolu kəşf etmək məqsədilə Qərbə tərəf üzmüş və Amerika qitəsin kəşf etmişdir. Onun ilk kəşf etdiyi adaları Vest-Hind adlandırmışdır.
 Baham adaları, Kuba, Yamayka, Haiti, Puerto- Riko və s. adaları
 Şimali Passat cərəyanını kəşf etmişdir.
 Amerika qitəsi isə Kolumbun yox Ameriqo Vespuçinin adı ilə Amerika adlandırılmışdır.
 1498-ci ildə Vasqo da Qama Hindistana gedən dəniz yolunu isə kəşf etmiş, Atlantik okeanı ilə Hind okeanı arasında əlaqənin olmasını müəyyən etmişdir.
 1519–1521-ci illərdə Fernan Magellan ilk dünya səyahətini yerinə yetirdi, dünya okeanının vahidliyi sübut olundu, Yerin Kürə şəklində olması təcrübi yolla aydınlaşdı.
 Dünya səyahətini bundan başqa Dreyk, C. Kuk, Lisyanski, Kruzeynştern də yerinə yetirmişlər.
 1606-cı ildə A. Tasman, 1642-ci ildə Yanson Avstraliya materikini kəşf etdilər.
 Köhnə dünya – Asiya, Avropa, Afrika
 Yeni dünya- Amerika qitəsi nəzərdə tutulur.

 Yeni dövr 
 1771-ci ildə C. Kuk Avstraliya materikinin müstəqli materik olmasını müəyyən etmişdir. Avstraliya materikininin öyrənilməsində Mikluxo- Maklayında böyük xidmətləri olmuşdur.
 1819–1821-ci illərdə rus dənizçiləri Bellinsahuzen və Lazaryev – Antarktida materikini kəşf etmişlər.
 1909-cu ildə R. Piri – Şimal coğrafi qütbün, 1911–1912-ci illərdə Amundsen və Skot cənub coğrafi qütbün kəşf etmişlər. Yerin coğrafi qütblərinin öyrənilməsində Nansenində böyük xidmətləri vardır.

 Həmçinin bax 
 Toponimika
 Geomorfologiya
 Biocoğrafiya

 Xarici keçidlər 
 Coğrafiya elminin inkişaf mərhələləri, məhəllin planı, coğrafi xəritə
 Coğrafiya elminin inkişaf mərhələləri

 İstinadlar