Moqao mağaraları

Moqao mağaraları, (), Moqao mağara-məbəd kompleksi, Bin Budda mağaraları və ya Dunhuanq mağaraları adları ilə tanınır. Çinin Qansu əyalətinin Dunhuanq şəhərin 25 km cənub-şərqində Minqsha dağının ətəyində yerləşən mağarada  492 məbəd vardır.

Tarixi İpək Yolunun üzərində yerləşən mağarada Buddist sənətinin ən gözəl əsərləri vardır.Buddist yeraltı məbədinin tikilişinə 366-cı ildə başlamış və bu dövr ərzində burada ən dəyərli buddist əsərlərinə sığınacaq olmuşdur.http://www.chinapage.com/dunhuang.html  Silk Road - DunHuang [Tun-Huang] Grottoes Moqao mağaraları Lonqmen mağara-məbəd kompleksi və Yunqan mağara-məbəd kompleksi ilə birliktə Çinin ən tanınan Buddist yeraltı məbədlərindən biridir.

1987-də Ümumdünya irsi sıyahısına daxil edilmişdir.http://whc.unesco.org/en/list/440  Mogao Caves, UNESCO

Tarixi
Danışılanlara görə 366-cı ildə Lezun (Lè Zūn, 樂尊) adında bir Buddist rahip Dunhuanq şəhərinə gəlir. Minqsha Dağına baxan zaman qızıl rəngli günəş işıqlarının arasında minlərlə Budda xəyal edən Lezun, xəyalından ilham alaraq ilk mağaranın qazıntısına başlayır. Sonralar mağaraların sayı artır, Tan sülaləsi dövründə mağaraların sayının minə çatdığı məlumdur.http://turkish.cri.cn/chinaabc/chapter20/chapter200315.htm  China ABC Müzey: Moqao Daş Mağaraları, Sadə bir həyat tərzi seçən Buddist rahiplər kamilləşmək məqsədi ilə bu mağaralara üz tuturdular. IV əsrdən XIV əsrə kimi rahiblər qərbdən heykəlləri Dunhuanq şəhərinə gətirmiş, ipək yolundan keçən bəzi tacirlər isə buraya gözəl rəsm əsərləri hədiyyə etmişlər.

Mağaralar
Tan sülaləsi dövründə mağaraların sayı minə çatmışdı.Bu gün isə bizə 735 mağara məlumdur. Şimal bölgədə olan mağaralar sadə cənub bölgədə olan mağaralar isə təmtəraqlı idi.
Yeni sülalələr hakimyətə gəldikdə yeni mağaralar tikilirdi. Bu səbəblə mağaraların içi, heykəllər və rəsm əsərləri bir-birindən kəskin fərqlənir. Ümumilikdə mağaranın divarlarındakı rəsm əsərləri  42000 m² ərazini tutur. XI əsrdən sonra bəzi mağaralar divarlar ilə bağlanaraq qiymətli əlyazmalar və müqəddəs əşyalar üçün anbar rolunu oynayırdı. 
Bu gün beş yüzə yaxın mağaranın tikilmə ili öyrənilmişdir:
 On altı barbar (çarlıqlar) (366-439) - 7 mağara
 Şimali Şei (439-534) və Qərbi Şei (535-556) - 10 mağara
 Şimali Zhou (557-580) - 15 mağara
 Suy sülaləsi (581-618) - 70 mağara
 Erkən Tan sülaləsi (618- 704) - 44 mağara
 Böyük Tan sülaləsi (705-780) - 80 mağara
 Orta Tan sülaləsi (781-847) - 44 mağara
 Son Tan sülaləsi (848-906) - 60 mağara 
 Beş sülalə on krallıq (907-960) - 32 mağara
 Sun imperiyası (960-1035)- 43 mağara
 Si Sya (1036–1226) - 82 mağara
 Yuan sülaləsi (1227–1368) - 10 mağara

Şəkillər

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 

 Dunhuang Academy 
 A large collections of images of murals and other artifacts from the Mogao Caves in Dunhuang 
 International Dunhuang Project 
 Mogao caves video
 Harvard Art Museums, some murals and a statue removed from Dunhuang by Langdon Warner 
 British Museum The cave-temples at Dunhuang 
Wisdom embodied: Chinese Buddhist and Daoist sculpture in the Metropolitan Museum of Art

Kateqoriya:Çin abidələri
Kateqoriya:Çindəki ümumdünya irsi
Kateqoriya:Çin mağaraları
Kateqoriya:Qrotlar