SSRİ medallarının siyahısı

SSRİ medalları () — kommunizm quruculuğunda, sosialist ölkəsinin müdafiəsində xüsusi xidmətlərə görə verilən dövlət mükafatları. SSRİ konstitusiyasına görə (maddə 121, bənd 9) SSRİ medallarını SSRİ Ali Sovetinin Rəyasət Heyəti təsis edir və verir. Hər bir medalı təsis edərkən SSRİ Ali Sovetinin Rəyasət Heyəti eyni zamanda müvafiq medal haqqında Əsasnaməni və həmin medalın təsvirini təsdiq edir. SSRİ medalları ilə təltifetmənin ümumi qaydası həmçinin "SSRİ-nin ordenləri, medalları və fəxri adları haqqında Ümumi Əsasnamə" (1979) ilə nizamlanır. İlk sovet medalı "Böyük Oktyabr sosialist inqilabının 3 illiyi" medalıdır(1920).

 SSRİ medallarının növləri 
SSRİ medalları bir neçə qrupa bölünür:

 Xüsusi fərqlənmə nişanları ("Qızıl Ulduz" medalıВедомости Верховного Совета СССР, 1939, № 28; № 35Azərbaycanlı Sovet İttifaqı Qəhrəmanlarının siyahısı, "Oraq və Çəkic" medalı);
 Əmək xidmətlərinə görə təltif etmək üçün ("Əmək igidliyinə görə" medalı, Əməkdə fərqlənməyə görə" medalı, "Əmək veteranı" medalı);
 SSRİ-nin müdafiəsində xidmətlərə və digər hərbi xidmətlərə görə təltif etmək üçün ("İgidliyə görə" medalı, Uşakov medalıИзотова М. А., Царёва Т. Б. Ордена и медали России и СССР. Ростов-на-Дону, ООО ИД "Валдис", 2010. səh 624–625., "Döyüş xidmətlərinə görə" medalı, Naximov medalı, I və II dərəcəli "Vətən müharibəsi partizanına" medalı və s.);
 SSRİ-nin müxtəlif xalq təsərrüfatı vəzifələrinin həyata keçirilməsində xidmətlərə görə təltif etmək üçün ("Cənub qara metallurgiya müəssisələrinin bərpa edilməsinə görə" medalı, "Donbass kömür şaxtalarının bərpa edilməsinə görə" medalı, "Xam torpaqlardan istifadə edilməsinə görə" medalı və s);
 Çoxuşaqlılığa və uşaqların tərbiyə etdiyinə görə anaları təltif etmək üçün (I və II dərəcəli Analıq medalı);
 Vətəndaşlıq və qulluq borcunu yerinə yetirərkən göstərilən xidmətlərə görə təltif etmək üçün ("İctimai asayişin qorunmasında əla xidmət etməyə görə" medalı, "Yanğın zamanı igidliyə görə" medalıУКАЗ ПРЕЗИДИУМА ВС РФ ОТ 02.03.92 N 2424–1 О ГОСУДАРСТВЕННЫХ НАГРАДАХ РОССИЙСКОЙ ФЕДЕРАЦИИ , "Suda boğulanları xilas etməyə görə" medalı);
 Böyük Vətən müharibəsi dövründə, şəhərlərin və ərazilərin müdafiəsində, alınmasında və azad edilməsində xidmətlərə və fərqlənməyə görə təltif etmək üçün ("Leninqradın müdafiəsinə görə" medalı, "Moskvanın müdafiəsinə görə" medalı, "Odessanın müdafiəsinə görə" medalı"Odessanın müdafiəsinə görə" medalı  — ww2awards.info saytında, "Stalinqradın müdafiəsinə görə" medalı, "Sevastopolun müdafiəsinə görə" medalı, "1941-1945-ci illər Böyük Vətən müharibəsində Almaniya üzərində qələbəyə görə" medalı, "Yaponiya üzərində qələbəyə görə" medalı, "Berlinin alınmasına görə" medalı, "Varşavanın azad edilməsinə görə" medalı və s.);
 SSRİ xalqlarının tarixində mühüm yubileylərlə əlaqədar olaraq təltif etmək üçün ("1941-1945-ci illər Böyük Vətən müharibəsində qələbənin 20 illiyi" yubiley medalı"1941–1945-ci illər Böyük Vətən müharibəsində qələbənin 20 illiyi" yubiley medalı ilə təltif edilənlər, "1941-1945-ci illər Böyük Vətən müharibəsində qələbənin 30 illiyi" yubiley medalı"1941–1945-ci illər Böyük Vətən müharibəsində qələbənin 30 illiyi" yubiley medalı ilə təltif edilənlər, "1941-1945-ci illər Böyük Vətən müharibəsində qələbənin 40 illiyi" yubiley medalı"1941–1945-ci illər Böyük Vətən müharibəsində qələbənin 40 illiyi" yubiley medalı ilə təltif edilənlər, "Vladimir İliç Leninin anadan olmasının 100 illiyi münasibətilə" yubiley medalı"Vladimir İliç Leninin anadan olmasının 100 illiyi münasibətilə" yubiley medalı ilə təltif edilənlər, "SSRİ Silahlı Qüvvələrinin 40 illiyi" yubiley medalı və s.).

 SSRİ medallarının statusu 
Medallar sol döşə ordenlərdən sonra taxılır; "Qızıl Ulduz" medalı və "Oraq və Çəkic" medallarından və başqa medallardan yuxarı taxılır; I və II dərəcəli Analıq medalı ordenlərdən və digər medallardan sola, və yaxud onlardan aşağı taxılır. Medalların əvəzinə təsdiq olunmuş rəngdə lent taxmaq olar.

 SSRİ medallarının siyahısı 
Təsis olunma tarixiMedalın adıMedalın şəkiliLentin şəkiliOrijinal adı24 yanvar 1938  "Fəhlə-Kəndli Qırmızı Ordusunun XX illiyi" yubiley medalı  80px 60px  17 oktyabr 1938 "İgidliyə görə" medalı"İgidliyə görə" medalı "Ордена и Медали СССР" saytında   60px  17 oktyabr 1938  "Döyüş xidmətlərinə görə" medalıОлег Деревянко. НАГРАДЫ: Медаль "За боевые заслуги"  // журнал "Братишка", июль-август 2001 80px 60px  27 dekabr 1938 "Əmək igidliyinə görə" medalı 80px 60px  27 dekabr 1938  "Əməkdə fərqlənməyə görə" medalı 80px 60px  1 avqust 1939 "Qızıl Ulduz" medalı Sovet İttifaqı QəhrəmanıНе самостоятельная награда, а знак высшей степени отличия СССР — звания Герой Советского Союза. До 16 октября 1939 г. называлась — золотая медаль "Герой Советского Союза" 80px   22 may 1940  "Oraq və Çəkic" medalı Sosialist Əməyi QəhrəmanıНе самостоятельная награда, а знак высшей степени отличия СССР — звания Герой Социалистического Труда.80px   22 dekabr 1942 "Leninqradın müdafiəsinə görə" medalıТекст указа в викитекеО судьбе одной из медалей, которой был награждён Н. П. Тужик рассказано в очерке: Кокосов В. Н. Ключей к нему в других столицах нет! / Санкт-Петербургский курьер, 26 сентября — 2 октября 2013 года, № 25 (658). С.20. (Очерк "Судьба награды № 21925). 80px 60px  22 dekabr 1942 "Odessanın müdafiəsinə görə" medalı"Odessanın müdafiəsinə görə" medalı  RusAwards.ru. saytında
 80px 60px  22 dekabr 1942  "Sevastopolun müdafiəsinə görə" medalı 80px 60px  22 dekabr 1942 "Stalinqradın müdafiəsinə görə" medalı 80px 60px  2 fevral 1943 1-ci və 2-ci dərəcəli "Vətən müharibəsi partizanına" medalı 80px80px 60px60px  3 mart 1944 Uşakov medalı 80px 60px  3 nart 1944 Naximov medalı 80px 60px  1 may 1944 "Qafqazın müdafiəsinə görə" medalı 80px 60px  1 may 1944  "Moskvanın müdafiəsinə görə" medalı 80px 60px  8 iyul 1944  1-ci və 2-ci dərəcəli Analıq medalıБалязин В. Н. За подвиг ратный и трудовой. — М: Просвещение, 1987. — С. 194. 80px80px   5 dekabr 1944 "Sovet Zapolyaryesinin müdafiəsinə görə" medalı 80px  60px  9 may 1945 "1941-1945-ci illər Böyük Vətən müharibəsində Almaniya üzərində qələbəyə görə" medalı80px 60px  6 iyun 1945 "1941-1945-ci illər Böyük Vətən müharibəsində rəşadətli əməyə görə" medalı 80px 60px  9 iyun 1945 "Berlinin alınmasına görə" medalı  80px 60px  9 iyun 1945 "Budapeştin alınmasına görə" medalı  80px 60px  9 iyun 1945 "Vyananın alınmasına görə" medalı  80px 60px  9 iyun 1945 "Köniqsberqin alınmasına görə" medalı  80px 60px  9 iyun 1945 "Belqradın azad edilməsinə görə" medalı  80px 60px  9 iyun 1945 "Varşavanın azad edilməsinə görə" medalı  80px 60px  9 iyun 1945 "Praqanın azad edilməsinə görə" medalı  80px 60px  30 sentyabr 1945 "Yaponiya üzərində qələbəyə görə" medalı  80px 60px  10 sentyabr 1947 "Donbass kömür şaxtalarının bərpa edilməsinə görə" medalı  80px 60px  20 sentyabr 1947 "Moskvanın 800 illik xatirəsinə" medalı 60px  22 fevral 1948  "Sovet Ordu və Donanmasının 30 illiyi" yubiley medalı  80px 60px  18 may 1948 "Cənub qara metallurgiya müəssisələrinin bərpa edilməsinə görə" medalı  80px 60px  13 iyul 1950 "SSRİ dövlət sərhədlərinin keşiyində fərqlənməyə görə" medalı  80px 60px  1 noyabr 1950 "İctimai asayişin qorunmasında əla xidmət etməyə görə" medalı  80px 60px  20 oktyabr 1956 "Xam torpaqlardan istifadə edilməsinə görə" medalı  80px 60px  16 fevral 1957 "Suda boğulanları xilas etməyə görə" medalı  80px 60px  16 may 1957 "Leninqradın 250 illik xatirəsinə" medalı  80px  60px  31 oktyabr 1957 "Yanğın zamanı igidliyə görə" medalı  80px 60px  18 dekabr 1957  "SSRİ Silahlı Qüvvələrinin 40 illiyi" yubiley medalı  80px 60px  21 iyun 1961  "Kiyevin müdafiəsinə görə" medalı  80px 60px  7 may 1965 "1941-1945-ci illər Böyük Vətən müharibəsində qələbənin 20 illiyi" yubiley medalı 80px 60px  20 noyabr 1967  "Sovet milislərinin 50 illiyi" yubiley medalı  80px 60px  26 dekabr 1967  "SSRİ Silahlı Qüvvələrinin 50 illiyi" yubiley medalı  80px 60px  5 noyabr 1969  "Vladimir İliç Leninin anadan olmasının 100 illiyi münasibətilə" yubiley medalı  80px 60px  18 yanvar 1974 "Əmək veteranı" medalı  80px 60px  28 oktyabr 1974  1-ci və 2-ci dərəcəli "Hərbi xidmətdə fərqlənməyə görə" medalı 80px80px 60px60px  25 aprel 1975 "1941-1945-ci illər Böyük Vətən müharibəsində qələbənin 30 illiyi" yubiley medalı  80px 60px  20 may 1976 "SSRİ Silahlı Qüvvələri veteranı" medalı  80px 60px  8 oktyabr 1976 "Baykal-Amur magistralının tikintisinə görə" medalı  80px 60px  30 sentyabr 1977 "RSFSR-in qeyri-qaratorpaq zonası simasının dəyişdirilməsinə görə" medalı  80px 60px  28 yanvar 1978  "SSRİ Silahlı Qüvvələrinin 60 illiyi" yubiley medalı  80px 60px  28 iyul 1978 "Qərbi Sibirin yeraltı sərvətlərindən istifadə edilməsinə görə" medalı  80px 60px  25 may 1979 "Döyüş əməkdaşlığını möhkəmləndirməyə görə" medalı  80px 60px  10 may 1982 "Kiyevin 1500 illik xatirəsinə" medalı  80px 60px  12 aprel 1985 "1941-1945-ci illər Böyük Vətən müharibəsində qələbənin 40 illiyi" yubiley medalı  80px 60px  28 yanvar 1988  "SSRİ Silahlı Qüvvələrinin 70 illiyi" yubiley medalı  80px 60px  

 Ədəbiyyat 

 Сборник законодательных актов о государственных наградах СССР / Отдел наград Президиума Верховного Совета СССР. — М.: Известия, 1987. — 336 с. — 150 000 экз.
 Володин А. Н., Мерлай Н. М. Медали СССР. — СПб.: Печатный двор, 1997. — 301 с. — 3000 экз. — ISBN 5-7062-0111-0.

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 

 SSRİ medalları onagradah.ru saytında 
 SSRİ medalları mondvor.ru saytında 

Kateqoriya:SSRİ medalları
Kateqoriya:SSRİ mükafatları
Kateqoriya:Ölkələrinə görə mükafatların siyahıları