Baiya

Baiya () — Braziliyanın şərqində, Atlantik okean sahillərində yerləşən ştat.
Ştat əhalisinin sayına görə Braziliyada dördüncü, sahəsinə görə siə beşinci yerdədir. İnzibati mərkəzi Salvador şəhəridir. Şəhər Bütün müqəddəslər buxtası sahilində qərarlaşır. Ştatın adı da portuqalcadan tərcümədə «buxta» mənasını verir.  
 Coğrafiya 
Ştat Braziliya alcaq dağlıq sərhəbi bonunca Alaqoas, Pernambuku və Piaui, qərbdən Tokantins və Qoyas, cənubdan Minas-Jerays və Espiritu-Santu mtaları ilə sərhədə malikdir. Ərazisindən axan San-Fransisko çayı üzərində sahəsi 4214 km² olan Sobradinyo su anbarı mövcuddur.

 İqlimi 
İqlimi turopikdir. Orta illik temperatur +22 ºС-dir. Ştat ərazisində iki mövsüm müşahidə edilsə də ərazisindən asılı olaraq fərqlidir. Məsələn Salvador şəhərində yağış mövsümü martdan iyula qədər davam edir. Qərb rayonlarında oktyabrdan marta qədər çəkir.

 Tarixi 
Portuqaliyalı Alvareş Kabral 1549-cu ildə Portu-Sequruya lövbər atır. 1549-cu ildə burada Salvador şəhəri salınır. 1624 - 1625 illər arası şəhəri hollandlar idarə etmişlər.

Baiya ştatı Braziliya imperiyasına 2 iyul 1823-ci ildə birləşdirilmişdir.  XVI - XVIII əsrlər ərzində buyada şəkər qamışı plantasiyaları mövcud olmuşdur. Bu məqsədlə hətta Afrikadan bura qullar gətirilmişdir.

 İnzibati bölü 
Ştat ərazisi 8 mezoregiona və 32 mikroregiona bölünür.

 Demoqrafiya 
Braziliyanın Coğrafiya və Statistika institutunun məlumatına görə 2007-ci ildə ştat ərazisində 14080654 nəfər yaşayır. Bu göstərici ilə hər km² 24,93 nəfər adam düşür.

2006-cı ildə əhalinin 67,4 % şəhərdə yaşayır. 1991 - 2000 illər aralığında ştat ərazisində əhalinin artımı cəmi 1 % təşkil etmişdir.

Son siyahıya alımaya əsasən burada 8,831 mln mulat (63,2 %), 2,864 mln ağdərili (20,5 %), 2,193 mln qaradərili (15,7 %), 83 min. hindu və asiyalı (0,6 %) yaşayır

 Mühüm şəhərləri 
 San-Salvador-da-Baiya-di-Тодус-ус-Сантус
 Feyra-di-Santana
 Viktoriya-da-Konkista
 İleus
 İtabuka
 Makasari
 Jekie
 Alaqoinyas
 Barreyras
 Portu-Sequru
 Teyşeyra-di-Freytas
 Paulu-Afonsu

 İqtisadiyyat 
Braziliyanın Coğrafiya və Statistika institutunun məlumatına görə 2005-ci ildə ÜDM 90,943 milyard Braziliya dolları, əhalinin adambaşına düşən gəliri isə 6583 Braziliya dollarıdır.

Ştatın paytaxtı həm də Şimal-şərqin iqtisadi mərkəzidir, burada dəniz limanı və beynəlxalq hava limanı mövcuddur.

 Kənd təsərrüfatı 
Nəhəng kənd təsərrüfatı kompleksləri böyük miqdarda məhsul istehsal edir. Burada 3 mln 572 min. baş keçi (37 % ölkə üzrə) mövcuddur. Üstəlik il ərzində 110 800 t (65 % ölkə üzrə) kakao istehsal edilir.

 Meşə təsərrüfatı 
Ağac tədarükü hesabına burada mebel istehsalı və kağız hazırlanması həyata keçirilir.

 Şəkillər 

 İstinadlar 

 Mənbə 
 Ştatın rəsmi saytı 
 ANP report on the Reconcavo Basin 
 All about Salvador Bahia Brazil  
 Bahia from Salvador to Porto Seguro
 discovering Bahia in your language 
 Population of Bahia 
 Cities in the South of Bahia 
 Indira Weis's travelogue in Bahia 
 A Most Accurate Picture of Brazil

Kateqoriya:Baiya
Kateqoriya:1823-cü ildə Braziliyada yarananlar