Cavaxetililər

Cavaxi; cavaxetililər; cavaxlar () —  gürcü xalqının etnoqrfik qrupu. Cavaxeti tarixi vilayətinin (indiki Axalkalaki, Ninosminda və Aspindza bələdiyyələri ərazisi) köklü əhalisi. Gürcü dilinin Cavaxeti dialektində danışırlar.Мартиросов, Арам Георгиевич. Джавахский диалект грузинского языка. Тбилиси. Мецниереба, 1984 

 Məskunlaşma 
Hal-hazırda cavaxetililər Samtsxe-Cavaxeti regionunun Axalkalaki və Ninosminda bələdiyyələri ərazisində, həmçinin, Tbilisidə və Gürcüstanın sərhədləri xaricində yaşayırlar. Cavaxetililərin sayı 5 000 nəfərdir (2010-cu il).

 Tarixi 
Cavaxetililər "Zabaxa" adlı qədim gürcü tayfasının törəmələridirlər. Leonti Mroveliyə görə, Cavaxeti – "Paravan gölündən Kür çayı mənbəyinə qədər uzanan ölkə olmaqla" – əfsanəvi Mtsetos və Cavaxosun nəslinə məxsus idi. İki şəhər-qalanın – Sunda və Ərdəhanın, həmçinin Kacov şəhərinin tikilməsi bunların adına çıxılırДжавахети, Кукури Метревели. Ред.: Вахтанг Гурули; Перевод: Кетеван Джакели; Тб., 2001. ISBN 978-9941-0-3008-6, ст. 15.

XVI əsrin sonunda Cavaxeti ilə birlikdə bütün  Samtsxe-Saatabaqonu osmanlılar tutdular. Osmanlılar işğal etdikləri Gürcüstan ərazisinə «vilayəte Gürcüstan» adı vermişdilər və bu vilayətə Cavaxeti paşalığı da daxil idi.

XVIII əsrin 70-ci illərində Cavaxetidə olan alman səyyahı Güldenştedt bildirir ki, «Cavaxeti – gürcü ölkəsi, indi Türkiyənin əlindədir. Əhalinin çox hissəsi gürcüdür«Путешествие Гюльденштедта в Грузии». т. I. перевод и исследования Г. Гелашвили. Тбилиси. 1962 г. стр. 215.

1828-1829-cu illərdə baş vermiş Rusiya-Osmanlı müharibəsindən sonra ölkənin cavaxetili əhalisi kəskin azaldı. 1829-cu ildən etibarən  rus generalı İvan Paskeviçin göstərişi ilə Cavaxetidə Osmanlı İmperiyasından gələn 7300  erməni ailəsi (təxminən, 58 000 nəfər) məskunlaşdırıldı. Cavaxetinin yerli sakinləri isə öz ev-eçiklərini tərk edərək Gürcüstanın başqa yerinə getməyə məcbur oldularДжавахети, Кукури Метревели. Ред.: Вахтанг Гурули; Перевод: Кетеван Джакели; Тб., 2001. ISBN 978-9941-0-3008-6, ст. 38 и сл.Л. Загурский. Поездка в Ахалкалакский уезд в 1872 г. (Из VIII книги записок Кавказского отдела Императорского русского Географического общества). Тифлис, 1873, с. 65-66.

 Din 
Cavaxetililər pravoslav etiqadındadırlar və Gürcü pravoslav kilsəsi icmasının üzvləridir. İslam dininin sünnü təriqətində olan cavaxetililər isə XIX əsrin birinci yarısında regionun Rusiya imperiyasının ilhaqına məruz qalmasından sonra mühacirət etməyə məcbur olmuşlar.

 Görkəmli nümayəndələri 
Solomon Aslanişvili - ictimai fəal
Şota Lomsadze - şair, tarixçi.

 İstinadlar 

 Ədəbiyyat 


 Хаханов А.С. Празднование Нового Года у грузин // Этнографическое обозрение, книга I, Москва, 1839.
 Мартиросов, Арам Георгиевич. Джавахский диалект грузинского языка. Тбилиси. Мецниереба, 1984

 Həmçinin bax 

Kateqoriya:Gürcülər
Kateqoriya:Gürcüstanda yaşayan etnik qruplar
Kateqoriya:Avropada yaşayan etnik qruplar