42-ci Şahmat Olimpiadası

42-ci Şahmat Olimpiyası 200x200px
42-ci Şahmat Olimpiadasının loqosuYarışma günləri1–14 sentyabr 2016Yarışçılar1,587 (894 rəqib açıqda və 693 rəqib də qadınlar bölümündə)Komandalar180 (Açıq)
142 (Qadınlar)Millətlər175 (Açıq)
138 (Qadınlar)MəkanBakı Kristal ZalıYerBakı, Azərbaycan Çempionlar KomandaAçıqlink=|alt=1st, gold medalist(s) 
link=|alt=2nd, silver medalist(s) 
link=|alt=3rd, bronze medalist(s) Qadınlarlink=|alt=1st, gold medalist(s) 
link=|alt=2nd, silver medalist(s) 
link=|alt=3rd, bronze medalist(s) 
42-ci Şahmat Olimpiadası (bəzən Bakı Şahmat Olimpiadası adlanır) — Beynəlxalq Şahmat Federasiyası (FİDE) tərəfindən təşkil olunmuşdur. Olimpiadaya Açıq və Qadınlar turniri və şahmat oyununu təbliğ etmək üçün nəzərdə tutulmuş bir sıra tədbirlər daxil olunmuşdur. Tədbir 2016-cı il 1–14 sentyabr tarixlərində Bakıda keçirilmişdir. Şahmat Olimpiadası Azərbaycanda ilk dəfə keçirilsə də, Azərbaycan daha əvvəl güclü turnirlərə, o cümlədən, Vüqar Həşimovun xatirəsinə həsr olunmuş illik Şəmkir Beynəlxalq Şahmat Turnirinə və 2015-ci ildə Şahmat üzrə Dünya Kubokuna ev sahibliyi etmişdir.

Tədbirdə iştirakçılarının ümumi sayı 1587 nəfər idi. Açıq turnirdə 894, Qadınlar turnirində isə 693 nəfər iştirak etmişdir. Qeydiyyatdan keçmiş komandaların sayı — açıq bölmədə 180 ölkədən 175-i, Qadınlar bölməsində isə 142 ölkədən 138-i iştirak etmişdir. Hər iki bölmədə komandan iştirakı rekordları qeyd olunmuşdur. Eritreya, Kosova və Cənubi Sudan ilk dəfə turnirdə iştirak etmişdir. Tədbir Bakı Kristal Zalında keçirilmişdir. Tədbirin baş hakimi Azərbaycandan beynəlxalq arbitr olan Faiq Həsənov idi.

ABŞ 1976-cı ildən ilk dəfə və ümumilikdə altıncı dəfə açıq tədbirdə qızıl medal qazanmışdır. Qadınlar üçün keçirilən tədbirdə Çin, son üç Olimpiadada gümüş medal qazanandan sonra ilk dəfə 1994-cü ildən bəri beşinci qızıl medalını qazanmışdır. Ukraynalı oyunçu Andrey Volokitin, ehtiyat oyunçu olsa da, Açıq turnirin ən yaxşı fərdi oyunçusu olmuşdur. O, 9 baldan (8 qələbə və bir bərabərlik) 8 yığıb, 2992 səviyyəsində performans göstərmişdir. Qadınlar arasında ən yaxşı fərdi oyunçu rusiyalı Valentina Qunina olmuşdur. O, 10 baldan 8 (yeddi qalibiyyət, iki bərabərlik və bir itki) xal yığıb, 2643 səviyyəsinə çatmışdır.

 Hazırlıqlar 
Şahmat Olimpiadasının təşkilat komitəsi on dörd tanınmış azərbaycanlı heyətdən ibarət idi. Təşkilat Komitəsinin sədri Azərbaycan Respublikası Baş nazirinin birinci müavini Yaqub Eyyubov idi. Komitənin digər üzvləri Azərbaycan Respublikasının gənclər və idman naziri Azad Rəhimov, Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Bankının sədri və Azərbaycan Şahmat Federasiyasının prezidenti Elman Rüstəmov, Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin başçısı Hacıbala Abutalıbov, Azərbaycan Respublikasının xarici işlər naziri Elmar Məmmədyarov, Azərbaycan Respublikasının daxili işlər naziri Ramil Usubov, Azərbaycan Respublikasının milli təhlükəsizlik naziri Eldar Mahmudov, Azərbaycan Respublikasının maliyyə naziri Samir Şərifov, Azərbaycan Respublikasının mədəniyyət və turizm naziri Əbülfəs Qarayev, Azərbaycan Respublikasının rabitə və informasiya texnologiyaları naziri Əli Abbasov, Azərbaycan Respublikasının səhiyyə naziri Oqtay Şirəliyev, Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkətinin prezidenti Rövnəq Abdullayev, Azərbaycan Respublikası Dövlət Gömrük Komitəsinin sədri Aydın Əliyev, Azərbaycan Respublikasının Dövlət Miqrasiya Xidmətinin rəisi Firudin Nəbiyev, Azərbaycan Şahmat Federasiyasının vitse-prezidenti Mahir Məmmədov və Azərbaycan Şahmat Federasiyasının vitse-prezidenti Faiq Həsənovdan ibarət idi.

Şahmat Olimpiadasının ulduz səfirləri — "Bu Şəhərdə" teatrının baş prodüseri və rəhbəri Müşviq Abbasov, aktyorları Coşqun Rəhimov və Rafael İsgəndərov olub. 2016-cı ilin iyulunda yunan-Roma güləşi üzrə olimpiya və ikiqat dünya çempionu Fərid Mansurov Şahmat Olimpiadasının dördüncü ulduz səfiri olub.

 Maliyyələşdirmə 
Olimpiadanın büdcəsi 13,3 milyon avro idi. Oyunçular və nümayəndələrin birinci sinif yaşayış yerlərinən yerləşdirilməsi üçün 6,8 milyon avro, FİDE Komissiyası dünya çempionatı və olimiyadaları və intellektual hüquqları üçün 1 milyon avro ayırmışdır.

 Tədbir 

 İştirakçı komandalar 
Qeydiyyatdan 175 ölkədən 180 komanda keçsə də, onların 10-u turnirdə iştirak etməmişdi. Qadınlar turnirində 138 ölkədən 142 komanda iştirak edirdi. On FIDE-nin üzvü olan komanda Olimpiadada yox idi. Onlar — üçqat çempion (2006, 2008 və 2012) Ermənistan, həm də Butan, Burundi, Kamboca, Komor, Qabon, Laos, Nauru, Solomon adaları və Şərqi Timor idi. Niderland Antil adaları, 2010-cu ildən etibarən mövcud olmayan bir təşkilat olsa da, bu ad altında çıxış edirdi, çünki Kuraçao Şahmat Federasiyası FİDE Direktivində həll olunan ölkəni təmsil etmək üçün rəsmən qeydə alınmışdı. Eritreya, Kosovo və Cənubi Sudan Şahmat Olimpiadalasında debüt etdi. Qadın turnirində ilk dəfə Cibuti, Quam, Qayana, Maldivlər, Sierra Leone və Tanzaniya iştirak edirdi.
 Participating teams in the 42nd Chess Olympiad 








  Azərbaycan-2
  Azərbaycan-3


 BBŞA




 BƏŞA
 BKŞK




  *


































 Honduras
































































































Qeydlər

 Kursiv ilə yazılan ölkələr ancaq Açıq turnirdə iştirak etmişdir
 Turnirə gəlməyən ölkələr

 Müsabiqənin formatı və təqvimi 
Turnir İsveçrə sistemində keçirildi. Bütün oyunların vaxt nəzarəti 40 hərəkətə 90 dəqiqə idi, hər artıq hərəkətə 30 saniyə və 40-cı addımdan 30 dəqiqə sonra əlavə edilirdi.

 Qaprindaşvili kuboku 
1997-ci ildə FİDE tərəfindən yaradılmış və keçmiş qadınlar arası dünya çempionun (1961–78) şərəfinə adlandırılan Nona Qaprindaşvili kuboku Ukraynaya, açıq və qadın turnirində toplam ən çox xal qazanmış komanda kimi verildi.
 # Komanda TX 1  37 2  36 3  35
 Marketinq 

 Partnyorlar 
42-ci Şahmat Olimpiadasının təşkilatçıları aşağıdakı şirkətlərlə əməkdaşlıq müqaviləsi imzalamışdır:
 Qlobal partnyorlar  Milli partnyorlar Türk Hava Yolları
 Qatar Airways
 Tudor House Tea & Spice
 Lavazza
 TranQuini SOCAR
 Azercell
 SMARTSCORING
 Mega Insurance
 Modern Hospital
 Badamlı
 Milla
 Jalə

 Yan fəaliyyətlər 

 Şahmat avtobusları 
2016-cı ilin avqustunda Bakı Şahmat Olimpiadası Əməliyyat Komitəsi Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin balansında olan turistik avtobuslardan ikisini brendləşdirərək şahmat avtobusu kimi şəhər sakinlərinin və qonaqların istifadəsinə verib. Sözügedən ikimərtəbəli nəqliyyat vasitəsi paytaxt küçələrində şəhərin ən görməli yerlərində pulsuz fəaliyyət göstərərək və şahmatın təbliğini həyata keçirib. Turda iştirak edənlərin avtobusda şahmat oynaması və Bakı Şahmat Olimpiadası haqda məlumatlar əldə etməsi üçün bütün şərait yaradılıb. Şahmat avtobusları sentyabr ayının 14-ə qədər fəaliyyət göstərib.

 Küçə incəsənəti 

Bakı Şahmat Olimpiadası Əməliyyat Komitəsinin dəvəti ilə Ukraynada 3D küçə sənətinin əsasını qoyan rəssamlardan biri Aleks Maksiov Bakıya dəvət olunmuşdur. Maksiov Bakı Şahmat Olimpiadasına həsr olunan 3D küçə sənəti tablosu çəkib. Rəssam sözügedən əsəri Bakı bulvarında (Azərbaycan Dövlət Kukla Teatrının yaxınlığında) yaradıb. 42-ci Ümumdünya Şahmat Olimpiadasına həsr olunan 3D küçə sənəti tablosu 3 gün ərzində hazırlanıb. Əsər paytaxt sakinlərinin böyük marağına səbəb olub. Tabloda olimpiadanın keçiriləcəyi məkan olan Bakı Kristal Zalı və şahmat lövhəsi yer alıb. Şahmat lövhəsi sanki Amerikanın sürətli yarışlar keçirilən trası ilə arenaya yollanır.

Bundan əlavə, qonaqlar 1 avqustdan 14 sentyabr tarixinə qədər Dövlət Bayrağı Meydanında şahmat problemlərinin həllində iştirak ediblər. Bakı Bulvarında 10 avqust — 14 sentyabr tarixləri arasında üç böyük şahmat dəsti; 30 peşəkar rəssam tərəfindən hazırlanan bir metr yüksəklikdə rəngli şahmat parçaları 20 avqust — 14 sentyabr tarixlərində nümayiş etdirilib. Bakı bulvarında sentyabrın 1-dən 14-dək Şahmat Kraliçasının rəqsləri və çıxışları keçirildi. Kraliça şahmat parçası olaraq hərəkət azadlığını simvollaşdırır. Kraliçanın rolu məşhur sənətçilər tərəfindən ifa olunaraq, qonaqları əyləndirib.

 Narahatlıqlar və mübahisələr 

 Təhlükəsizlik tədbirlərinin olmaması 
Sözügedən anti-hiyləgərlik protokollarına baxmayaraq, bəzi iştirakçılar bunun yalnız təsirsiz olduğunu qeyd etdilər. Cib telefonları çox vaxt, xüsusilə FİDE prezidenti Kirsan İlyumjinovun ətraf mühitində səs çıxarırdı.Anti-Cheating in Baku  (Alex Colovic)English Chess Federation post  (Nick Faulks, Bermuda) Eyni zamanda, ilk metal detektorlarının ətrafından əşya keçirmək asan olaraq qiymətləndirilmişdir.Twitter  (Pavel Eljanov, Twitter)Twitter  (Part 2 of previous)

 İstinadlar 

 Biblioqrafiya 


 Xarici keçidlər 


 Nəticələr:
 Open event
 Women's event

Kateqoriya:Azərbaycanda şahmat
Kateqoriya:Bakıda keçirilmiş beynəlxalq idman yarışları
Kateqoriya:XXI əsrdə Bakı
Kateqoriya:Azərbaycanda keçirilən şahmat üzrə beynəlxalq yarışlar
Kateqoriya:Şahmat Olimpiadası
Kateqoriya:2016-cı ildə şahmat
Kateqoriya:2016-cı ildə Azərbaycanda idman