Mehri mahalı

Mehri mahalı — Qarabağda tarixi-coğrafi  bölgə. Kəhram Əyrinci nahiyəsi 1747 ci ildə Mehri mahalı adlanmışdır

 Ümumi məlumat 
Mahal  qərbdə Ordubad mahalı,  şimalda Güney  mahalı,  şərqdə isə  Çulundur mahalı ilə  həmsərhəd idi.
Mahalın paytaxtı Mehri kəndi idi. Mahalın naibi Məlik Kəlbəli bəy idi.
Mahalın şenliklərindən Lök, Maralzəmi, Bənövşəpuş, Vаrtаnаzоr, Tuqut, Buğаkаr kəndləri xəzinə mülkü, qalanları (Əldərə, Nüvədi) sahibkar mülkləri statusundaydı. Əldərə kəndi Sərməstbəyovların, Nüvədi Məlikabbasovların idi.

 Mahalın tarixindən 

Mahal qədim Kəhrаm Əyrinci, Kəhrаm Sаhibi, Kəkəbеrd nahiyələrinin birləşməsi nəticəsində yaranmışdı. Mahalın mərkəzi Mehri kəndi idi.

Qarabağ xanlığında Əbülfət xanın təsiri çox güclü idi. Ona görə də Nebolsinə öz dəstəsini
gücləndirmək və hücum edəcəyi təqdirdə Əbülfət xanı darmadağın etmək tapşırılmışdıQAKA III cild, sənəd 633..  Bütün görülən tədbirlərə baxmayaraq Əbülfət xanın yaxınlaşması haqqında hər xəbər əhali arasında çaxnaşmaya səbəb olurdu. Bərgüşad, Mehri, Güney əhalisi ona tabe olmaqda davam edirdiQAKA III cild, sənəd 634..

1810-cu ilin iyununda İran qoşunları Qarabağa, Gəncəyə və Pəmbəkə doğru irəlilədi. İran qoşunlarının öz dəstələri Tuğ kəndinin yaxınlığında, Qarğabazar adlanan yerdə dayandı. İranlılar Mehridə də möhkəmləndilər [17]. Təbriz istiqamətində Cənubi Azərbaycana irəliləməyin açarı rolunu oynayan Mehrinin mühüm strateji əhəmiyyətini nəzərə alan, sayca 400 nəfərdən bir qədər artıq dəstəsi olan Kotlyarevski Mehriyə doğru hərəkət etdi. İyunun 15-də kəndi hücumla ələ keçirmək ona müyəssər oldu [18]. Arazın o tayına geri çəkilmiş iranlılar iyulun 2-də yenidən Mehriyə yaxınlaşdılar. Mühasirə 5 gün davam etdi. Lakin şah komandanlığı onun alınmazlığına əmin olaraq, geri çəkilmək məcburiyyətində qaldı. İyulun 8-nə keçən gecə Kotlyarevski İran qoşunlarının Mehri yaxınlığında yerləşən düşərgəsinə qəflətən hücum etdi. Süngü döyüşündə İran dəstəsi darmadağın edildi və Qarabağın hüdudlarından kənara atıldı.

İran ilk növbədə Rusiyanı Qarabağdan sıxışdırıb çıxarmaq istəyirdi. Bunun üçün də, hər şeydən əvvəl, general Kotlyarevskinin dəstəsinin yerləşdiyi möhkəmləndirilmiş Mehrini tutmaq lazım idi. İyulun 12-də İran qoşunları Qarabağa soxuldular, lakin darmadağın edilib Arazın o tayına atıldılar.

Mehri mahalı 1840-cı ildə ləğv olunub, sahə kimi Şuşa qəzasına bağlandı. 1867-ci ildə Ordubad qəzasına verildi.

Meğri,  yaxud  Meğri-güney  sahəsi  -  bu  sahə  indiki  Meğri  və  Zəngilan rayonlarının ərazisini əhatə etmiĢdir. Meğri  inzibati  sahəsinin  ərazisində  1930-cu  ildə  Ermənistan  SSR-nin tərkibində ərazisi 664 km olan Meğri rayonu və Azərbaycan SSR-nin tərkibində sahəsi 707 km olan Zəngilan rayonu yaradılmışdır. 
Zəngəzurun Meğri inzibati sahəsi dağlıq (Alagöz, Xustup, Bərguşad, Meğri -  güney  silsiləsi),  dağətəyi,  yamac  (Araz  və  Həkəri  çayları  arasında)  və  düzən (Bazar  çayla  Oxçu  çay  arasında  -  Ağoyuq  maili  düzəni)  landşafta  malikdir. 
Ərazinin şimal  hissəsində dağlarda meşə örtüyü diqqəti cəlb edir. Meşələr əsasən enliyarpaqlı  (palıd,  vələs)  ağaclardan  ibarətdir.  Bəsit  çayın  dərəsində  isə  çinar meşəsi  vardır.  Araz  çayının  yatağı  boyunca  cənuba  doğru  getdikcə  ağac  örtüyü seyrək kollara, çöl bitkilərinə, nəhayət, çılpaq qayalıqlara keçir (209, 473).Musa Urud Zəngəzur (elmi-publisistik nəşr). Bakı: Nurlar, 2005, 503 səh.

 Mehri mahalının naibləri 

 Titul Adı Başlanığıcı Sonu Naib Məlik Abbas bəy Nüvədili 1747 1787 Naib Məlik Kəlbəli bəy Əldərəli 1787 1822

 Mənbə 

Ənvər Çingizoğlu, Mehri mahalı, Bakı: "Soy" dərgisi №5 (49), 2011, səh. 107-125.

 İstinadlar 

 Həmçinin bax 
Qarabağ xanlığı
Meğri rayonu

Kateqoriya:1747-ci ildə yarananlar
Kateqoriya:Qarabağ xanlığının mahalları