Çexiya Sosial Demokrat Partiyası

Çexiya Sosial Demokrat Partiyası () — Çexiyanın sağ mərkəzçi, sosial-demokrat partiyasıdır. Ölkənin əsas partiyalarından biridir.

 Tarixi 

Partiya 7 aprel 1878-ci ildə Avstriya sosial-demokrat partiyasının bir bölməsi kimi fəaliyyətə başlayır. 1893-ci ilin dekabrında isə müstəqil orqan kimi fəaliyyətini davam etdirir.

1918-1938-ci illər ərazində partiya Çexslovakiya sosial-demokrat işçi partiyası adı ilə fəaliyyətini davam etdirir. 1938-41 illər ərazidə isə partiyanın adı Milli əmək pаrtiyası olur.

1945-ci ildən partiya yenidən «Çexslovakiya sosial-demokratlar» adı təşkil olunur. Onla Çexslovakiya milli cəbhəsinə daxil olurlar. 1946-cı il parlament seçkilərində partiya səslərin 12,05 % toplayaraq parlamentdə 37 yer qazanır. 27 iyun 1948-ci ildə partiya ləğv edilir. Bununla belə xaricdə mühacir şəkildə fəaliyyətini davam etdirurdi.

 Müasir tarix 
24-25 mart 1990-ci ildə «Məxməri inqilab» zamanı partiya yenidən təşkil olunur. 1993-cü ildə isə Çexiya və Slovskiyanın ayrılmasından sonra müasir ismini alır. Son dönəklərdə partiyanın 5 baş-naziri olmuşdur: Miloş Zeman, Vladimir Şpidla, Stanislav Qrocc, İrjı Proubek, Boquslav Sobotka.

1998-2006-ci illərdə Çexiyanın hakim psrtiyası olmuşdur. 2010-cu ildə parlament seçgilərində qalib gəlsədə hökuməti formalaşdıra bilməmişdir. 18 mart 2011 ildə partiyanən sədri  Boquslav Sobotka seçilir.

2013-ci il parlament seçkilərində qalib gəlmişlər. 17 yanvar 2014-cü ildə üç partiya ilə  kolalision hökumət qurmuşlar. 17 kabinet üzvündən 8 sosial-demokratlardandır. Ölknin baş naziri isə Boquslav Sobotkadır.

 1990-cı illərdən sonrakı seçilərdə iştirakı 
 İl Seçkilər % Yer Δ 1990 Çexslovakiya deputatlar palatası 3,84 0 ilk dəfə 1990 Çexslovakiya milli palatası 4,17 0 ilk dəfə 1990 Çex milli qurultayı 4,17 0 ilk dəfə 1992 Çexslovakiya deputatlar palatası 7,67 10 ⬆ 10 1992 Çexslovakiya deputatlar palatası 6,8 6 ⬆ 6 1992 Çex milli qurultayı 6,53 16 ⬆ 16 1996-ci il Çexiya parlament seçkiləri. Deputalar palatası 26,44 61 ⬆ 45 1996 Senat  25 ilk dəfə 1998-ci il Çexiya parlament seçkiləri. Deputatlar palatası 32,31 74 ⬆ 13 1998 Senat  23 ⬇ 2 2000 Senat  15 ⬇ 8 2002-ci il Çexiya parlament seçkiləri. Deputatlar palatası 30,2 70 ⬇ 4 2002 Senat  11 ⬇ 4 2004 Senat  7 ⬇ 4 2004-cü il Çexiyada Avropa parlamentinə seçkiləri. Avroparlament 8,78 2 ilk dəfə 2006-cı il Çexiya parlament seçkiləri. Deputatlar palatası 32,32 74 ⬆ 4 2006 Senat  13 ⬆ 6 2008 Senat  23 ⬆ 10 2009-cu il Çexiyada Avropa parlamentinə seçkiləri. Avroparlament 22,39 7 ⬆ 5 [[2010 Deputatlar palatası 22,08 56 ⬇ 18 2010-cu il senat seçkiləri. Senat  41 ⬆ 18 2012-ci il senat seçkiləri. Senat 40,3 13 ⬆ 8 2013-cü il Çexiya parlament seçkiləri. Deputalar palatası 20,45 50 ⬇ 6

 1990-cı ildən etibarən partiyanın sədrləri 
 İrji Qorak (1990-1993)
 Miloş Zeman (1993-2001)
 Vladimir Şpidla (2001-2004)
 Stani Гросс (2004-2005)
 Boquslav Sobotka (2005-2006)
 İrji Parobek (2006-2010)
 Boquslav Sobotka (18.3.2011 - )

 Təşkilatı quruluşu 

Partiyanın ali orqanı syezddir. Syezdlər arasında içra komitəsi qərarlaşır. Əsas nəzarət orqanı Mərkəzi nəzarət komisiyasıdır.

 İstinadlar 

 Mənbə 
 Устав ЧСДП

Kateqoriya:Çexiyadakı siyasi partiyalar
Kateqoriya:Sosial demokrat partiyalar