Sayma gölü

Sayma gölü (, ) — Finlandiyanın ən böyük gölü. Avropanın isə şirinsulu gölləri arasında dördündü göldür. Ölkənin cənub-şərqində yerləşir. Göl bir-biri ilə əlaqədə olan 8 iri və çoxlu sayla sayda su tutarının birləşməsi nəticəsində əmələ gəlmişdir. Gölün sahəsi 4400 km² təşkil edir. Sahil xətdinin uzunluğu 15 min km-dir. Göl daxilində 13710 ada vardır. Bu adaların ümumi sahəsi 1850 km²-dir. Göldən başlanğıcını götürən yeganə çay Vuoksadır. Çay Ladoqa gölünə tölülür.

 Fiziki-coğrafi xüsusiyyətləri 

 Tarixi 
 +Avropanın iri gölləri
 Göllər
 Sahəsi  səth  suları, км²
 Həcmi,  km³
 Ölkə
  Ladoqa gölü
 17700
 908
   Oneqa gölü
 9720
 285
   Venern
 5550
 180
   Sayma
 4380
 36
  Çud-Pskov gölü
 3550
 25,2
   Vettern
 1900
 72
  Beloye gölü
 1290
 5,2
  Vıqozero
 1140
 7,1
  Melaren
 1140
 10,0
  Pyayannıy
 1065
 18,1
  İlmen göle
 1200
 12,0
  İnari gölü
 1000
 28,0

Gölün yatağı tektonik məşhəlli olmasına baxmayaraq buzlaqların təsirinə məruz qalmışdır. 10000 il öncə göl Baltik dənizinə daxil olan İoldiev dənizinin körfəzlərindən biri olmuşdur. Gölün Balrik hövzəsindən tam aralanması 8 000 ilə təsadüf edir. Müasir dönəmdə Vuoksa çayının Ladoqa gölü ilə əlaqələnməsə 5000 ilə öncəyə təsadüf edir.

 Sayma sisteminə daxil olan göllər 
1) Sayma (), 137 703 ha
2) Pihlayavesi (), 71 258,5 ha
3) Orivesi (), 60 130,2 ha
4) Haukivesi (), 56 042,9 ha
4) Puruvesi (), 41 635,4 ha
5) Pyhyaselkyo (), 36 110,4 ha
6) Enonvesi (),	19 667,6 ha
7) Pyyvesi (), 2 975,11 ha
8) Ukonvesi (), 2 423,26 ha

 Su yollarının istifadəsi 
1791—1792-ci illər Finlandiyada olan rus qoşunlarının komandanı Aleksadr Vasileviç Suvorov gölün sahilində post təşkil edir. İsveçlər daxili keçidləri tutmaq məqsədi ilə göldə bateriyalar yerləşdirirlər. Hazırda belə bu keçidlər turistik maşrutlar üçün istifadə edilir. 1856-ci ildə gölü Fin körfəzi ilə birləşdirən kanal inşa edilir. Gölün dib relyefini 1857-ci ildə Finlandiyanın Senatı Yohan Bartmana tərtib etməyi həvalə edir. 1940-ci ildə işi davam etdirmək Aaro Hellaakosa həvalə edilir.

 Ehtiyyatları 
Göl balıqları ilə zəngindir. Burada hətta 2015-ci ildə elmə məlum olmayan yeni balıq növü aşkarlanmışdır (Romanogobio albipinnatus).

Üstəlik göldə nəsli kəsilmək üzrə olan Sayma nerpası yayılmışdır. Bu canlı Halqaşəkilli suitinın yarımnövüdür.  2012 ilə olan məlumata görə sayları cəmi 310 başSaymen nerpası. — WWF təşkil edir. 2020—2025 illər ərzində saylarının 400 başa çatdırılması planlaşdırılır.

Gölün sahilində azbest ehtiyatları aşkarlanmışdır.


 Ədəbiyyat 
 Esko Kuusisto: Lake District in Finland. In: Matti Seppälä (Hg.): The Physical Geography of Fennoscandia. Oxford University Press 2005.

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 
 Sayma regionu haqqında məlumat
 Sayma gölündə balıq ovus

Kateqoriya:Finlandiya gölləri