Entoni Legget

Entoni Legget () — ingilis professor və fizik. 1983-cü ildən bəri İllinoys Universitetində professorluq edən Legget 2003 və 2008-ci illərdə Fizika shəsində  ən mükəmməl təlimçi  seçilmişdir.

 Bioqrafiyası 
Fizika müəllimləmi olan ingilis bir ata və riyaziyyat müəllimi olan irlandiyalı bir ananın uşağı olan Entoni Legget 1938-ci ildə doğulmuşdur. "Klara" və "Judis" adında iki bacısı, "Terence" və "Paul" adlarında iki qardaşı var. 1972-ci ildə evləndiyi antropoloq "Haruko Kinase" (doğ. 20 noyabr 1950) ilə 28 sentyabr 1978-ci il təvəllüdlü "Elizabeth Asako" adlı bir qızları var.

 Təhsili 
Uşaqlıq və gənclik zamanları döyüş illərinə təsadüf etmişdir. Katolik bir məktəbdə təhsilini başlayan Legget sonra yüksək qeydləri sayəsində Uimbldonda bir məktəbə daxil olmuşdur. Atasının işə başladığı xüsusi bir məktəb olan "Beaumont College" də lisey təhsilini tamamlamışdır. 1954-cü ildə Oksford Universiteti, Baliol Kollecinin imtahanlarına girir və qazanır. Karyerası boyunca araşdırmalar və qiymətləndirmələr edən Legget yapon dilini də öyrənir. 1958-ci ildə fizika sahəsində Oksfordda ikinci lisenziya diplomunu da almağa qərar verir. O dövrdə ikinci lisenziya diplomu çox məşhur olmadığı üçün Legget universitet Şurasını əsgərlikdən qaçmaq üçün deyil, karyerası üçün müraciət etdiyinə razı etmək məcburiyyətində qalmışdır. 1959-cu ildə müraciəti qəbul edilir. Fizika üzrə doktorluq dissertasiyasın Oksford Universitetində tamamlayır. Qısa bir müddət ərzində İllinoys Universitetində araşdırma vəzifəlisi olaraq çalışır.
 Təhsil xronologiyası  Anthony-J-Leggett Otob. İng. 07 mart 2012 erişim Lisey  Beaumont College, London (1954) Universitet  Lisenziya Klassik Ədəbiyyat, Baliol College, Oksford Universiteti (1959) Universitet  Lisenziya Fizika, Merton College, Oksford Universiteti (1961) Universitet Aspirantura -Fizika, Oksford Universiteti (1964) Akademik   İllinoys Universiteti, Urbana-Champaign (1964–1965) Akademik   Kyoto Universiteti (1965–1966) Müəllim  Sussex Universiteti (1967–69) Müəllim  Sussex Universiteti (1969–1983) Müəllim  Kornell Universiteti (1983) Professor  MakArtur Fizika Professoru, Urbana-Champaign, Illinoys Universiteti (1983 -)

 Karyerası 
İllinoys Universitetində qısa dövr karyerasından sonra Legget şimal-şərqi Asiya ilə maraqlanmağa başlayır. İngilis akademik karyerasından əvvəl özünü hazırlamaq üçün tanışları vasitəsilə Yaponiyadakı Kyoto Universitetindən "Professor Takeo Matsubara"nın qrupuna girməyi bacarır. Dili inkişaf etdirmək üçün digər tələbələrin əksinə olaraq yapon tələbələrlə yurdda qalıb ingiliscəni çox istifadə etməməsi " CIA  agenti olduğu" şayiələrinə səbəb olmuşdur.

Yaponiyadan ayrıldıqdan sonra Oksford, Harvard və İllinoys kimi universitetlərdə müəllim olmağa çalışarkən yeni qurulan Sussex Universitetinə qəbul edilir.

Kornell Universitetində təhsil üzvlük məlumat meyarlarını da öz tərcümeyi-halına əlavə etdikdən sonra 1983-cü ildə hələ akademik heyətində olduğu İllinoys Universitetində professor olmuşdur.

 Mükafatları və uğurları 
 Mükafatlar və dərəcələr  Anthony-J-Leggett  Biy. İng. 07 mart 2012 erişim  Fransız Fizik Akademisi üye listesi İng. 07 mart 2012 erişim   Royal Society üye listesi İng. 07 mart 2012 erişim  Wolf Fizik Ödülü sahipleri listesi İng. 07 mart 2012 erişimhttps://services.iqc.uwaterloo.ca/people/profile/aleggett/  IQC Tarix  Mükafat  Mükafatı verən təşkilat və ya şəxs 2005    İngiliz İmperatorluğu cəngavərlik ünvanı (Sir)   II Yelizaveta tərəfindən "fizika xidmətləri üçün"  2003    Fizika üzrə Nobel mükafatı (VL Ginzburg ve AA Abrikosov ilə)   2002/2003    Wolf Fondu mükafatı (BI Halperin ilə)    Maddənin sıxılmış formalarını araşdırdığı üçün  1999   Xarici üzvü   Rusiya Elmlər Akademiyası  1999       Eugene Feenberg Memorial Medalı  1998   Fəxri üzv    Birləmiş Krallıq Fizika İnstitutu  1997   Üzv    Milli Elmlər Akademiyası  1991       Paul Dirak Medalı  1985   Üzv    Amerikan Fizika Dərnəyi  1981     Doqquzuncu Simon Memorial mükafatı     İngilis Fizika İnstitutu  1981       On birinci Fritz London Memorial mükafatı  1980    Üzv    Royal Society  1975       Maksvell Medalı ve Fizika İngilis İnstitutu mükafatı     Xarici üzv    Rusiya Elmlər akademiyası

 Fizika üzrə Nobel mükafatı 
Entoni Legget " Üstün axıcılıq qaydalarına istiqamət verici fəaliyyətləri səbəbiylə" 2003-cü ildə Fizika üzrə Nobel mükafatına Aleksey A. Abrikosov və Vitali L. Qinzburg ilə birlikdə layiq görülmüşdür. Leggett helium-3ün üstün elektrik keçiriliciyinin başa düşülməsində olan fəaliyyətləri səbəbiylə Nobel Mükafatına layiq görülmüşdür. Bir digər əhəmiyyətli araşdırması isə makroskopik kvant mexanikası üzərinədir.

Super axıcılıq maye helium kimi son dərəcə soyuq maddələr, super elektrik keçiriciliyinə gətirib çıxaranlara bənzər səbəblərlə qəribə davranışlar göstərir. Məsələn sürtünmənin yox olması və yoxuşda da "axa bilmək" kimi. BCS qaydası helium-4ün super elektrik keçiriciliyini mükəmməl şəkildə açıqlayarkən helium-3ün 1972-ci ildə kəşf edilən super axıcılıq qabiliyyətini açıqlamaqda aciz qalırdı. Legget işləriylə helium-3ün davranışlarını da BCS Qaydası əhatəsinə daxil etməyi bacarmışdır. Tədqiqatçılara görə bu izotopu qayda xaricində kimi görülməsinin səbəbi daha çox zəngin bir quruluşa sahib olmasıdır. 2003-cü ilin Fizika üzrə Nobel Mükafatının diqqət çəkici bir xüsusiyyəti də son 8 il ərzində bu sahədə paylanan mükafatlardan dördünün soyuq "Temperatur"un fizikasıyla əlaqədar işlərə verilməsi olmuşdur. Üstün elektrik keçiriciliyi faktı tam yüz ildir ki, elm və texnologiya dünyasının göz bəbəyi olmağı davam etdirməkdədir.

 Xarici keçidlər 
 Tüm makaleleri 
 Royal Society Resmi Sitesi
 Wolf Wakfı Resmi Sitesi
 PDF 


 İstinadlar