Xızır xoca

Xızır xoca xan — Moğolustan hakimi, Cığatay xanı, hakimiyyət illəri 1389-1399; Tuğluq Teymur xanın oğlu.

 Həyatı 
Qardaşı İlyas xocanın öldürülməsindən sonra ulusbəyi Əmir Qəmərəddin Duqlat Tuğluq Teymur xanın bütün övladlarının qılıncdan keçirilməsini gərəkli bildi. Əmir Xudadad ulu xanın kiçik oğlu Xızır xocanı qaçırıb, Bədəxşanda gizlətdi. Bəzi qaynaqlara görə Əmir Xudadad onu Moğolustanın xanı elan etdi.Əmir Xudadad əmisi Əmir Qəmərəddin Duqlata qarşı çıxıb, mərkəzi Qaşqara köçürdü.Xanlığı faktiki olaraq Əmir Xudadadın anası Mirək ağa idarə edirdi.

1377-ci ildə Əmir Teymur Qaşqara yürüş etdi. Əmir Xudadad Xızır xoca oğlanı da götürüb qaçdı. Əmir Teymur Mirək ağanı əsir götürüb sarayına döndü. Mirək ağa 1390-cı ilə qədər, yəni vəfatına qədər orda yaşadı.

Əmir Teymur 1390-cı ildə Əmir Qəmərəddin Duqlatı döyüşdə məğlub etdi. Əmir Qəmərəddin Duqlat İrtış ətrafına qaçdı. Xızır xoca bütün Moğolustanın hakimi oldu.

Xızır xoca hakimiyyəti dövründə Qaraxocanı və Turfanı ələ keçirib, o ətrafın əhalisini İslama dəvət etdi.

 Ədəbiyyat 
Акимушкин О. Ф. Средневековый Иран: Культура, история, филология. — СПб.: Санкт-Петербург "Наука", 2004. — С. 257-264. — 403 с. — (Восток: Общество, культура, религия). — 1200 экз. — ISBN 5-02-027059-8.
Мухаммад Хайдар Дуглат. Тарихи Рашиди.
Султанов Т. И. Чингиз-хан и Чингизиды. Судьба и власть. — М.: АС:АСТ МОСКВА, 2006. — 445 с. — (Историческая библиотека). — 5000 экз. — ISBN 5-17-0358040.
Шах Махмуд ибн мирза Фазил Чурас. Хроника. М. Наука. 1976.

 İstinadlar 

 Həmçinin bax 
Tuğluq Teymur xan
İlyas xoca
Moğolustan
Mavəraünnəhr
Cığatay xanlığı

 Xarici keçidlər 

Kateqoriya:Hökmdarlar
Kateqoriya:Çingizlilər
Kateqoriya:Tuğluqteymurlular
Kateqoriya:XIV əsr Asiya hökmdarları