Tənbölən

Tənbölən ( "ikiqat" və sectio "bölmə") və ya "bucağın tənböləni" — başlanğıcı bucağın təpəsində olan və onu iki bərabər bucağa ayıran parçaya deyilir. Tənböləni bucağın daxilində yerləşən və onun tərəflərindən eyni uzaqlıqda olan nöqtələrin həndəsi yeri kimi də təyin etmək olar.

Üçbucağın təpəsini onun qarşı tərəfi ilə birləşdirən və bu təpədəkı bucağı yarıya bölən parçaya üçbucağın tənböləni deyilir.

Üçbucağın üç tənböləni var.

  Bərabəryanlı üçbucağın xassələri 
 Üçbucağın iki tənböləni bərabərdirsə, onda üçbucaq bərabəryanlıdır və digər tənböləni həm üçbucağın medianı, həm də hündürlüyüdür. Bunun tərsi də doğrudur: bərabəryanlı üçbucağın iki tənböləni bərabər, üçüncü tənböləni isə həm medianı, həm də hündürlüyüdür.
 Bərabərtərfli üçbucağın hər üç tənböləni bərabərdir.
 Bərabərtərəfli üçbucağın hər üç xarici bucağının tənböləni qarşı tərəfə paraleldir.

 Üçbucağın tənböləni 
.
 , burada  - yarımperimetrdir.





Uzunluğu uyğun olaraq  və , olan A, B və C bucaqlarının tənbölənləri üçün ağağıdakı doğrudur:Simons, Stuart.  Mathematical Gazette 93, March 2009, 115-116.

,
 ,
 Üçbucağın daxili tənbölənlərin kəsişmə nöqtəsi  bucağının tənbölənini  nisbətdə bolür, burada , ,  — üçbucağın tərəflridir,
  — uyğun olaraq  təpəsinin qarşısındakı tərəf,
  — uyğun olaraq  təpəsindəki bucaq,
  —  tərəfinə çəkilmiş hündürlük.
  —  tərəfinə çəkilmiş daxili tənbölən,
  —   daxili tənböləninin   tərəfini böldüyü parçaların uzunluqları,
  —  təpəsindən  tərəfinin uzantısına çəkilmiş xarici tənböləninin uzunluğu.
  —  xarici tənböləninin  tərəfinin uzantısı ilə kəsişmə nöqtəsini də özündə saxlayan parçanin bölündüyü hissələrin uzunluqlarıdır.

 Xarici keçidlər 

Kateqoriya:Həndəsə