Nəhəng köstəbək

Nəhəng köstəbəkСоколов В. Е. Пятиязычный словарь названий животных. Млекопитающие. Латинский, русский, английский, немецкий, французский. / под общей редакцией акад. В. Е. Соколова. — М.: Рус. яз., 1984. — С. 175. — 10 000 экз. () — Köstəbəkkimilər fəsiləsinə aid gəmirici növü.

 Xariçi görünüş 

Köstəbəkkimilər fəsiləsinə aid olan növlər arasında ən böyüyüdür. Uzunluğu 25–35 sm, çəkisi isə 1 kq təşkil edir. Üst hissəsi rəngarəng, boz və ya oxra-qonur rəngdə olur. Yaşlı fərdlərin başının üst hissəsi ağ rəngdə olur. Qarın nahiyyəsi tünd-boz rəngdə olur.

 Yayılması 

Nəhəng köstəbək endemik növ olaraq əsasən Ön Qafqaz ərazilərində yaşayırlar. Xüsusu ilə Kuma, Terek, Sulak çaylarının aşağı axarlarında rast gəlinirMusser, G. G.; Carleton, M. D. (2005). "Superfamily Muroidea". In Wilson, D. E.; Reeder, D. M. Mammal Species of the World: A Taxonomic and Geographic Reference (3rd ed.). Johns Hopkins University Press. p. 919. ISBN 978-0-8018-8221-0. OCLC 62265494.. Şimal arealı Kuma çayının ətrafları, cənub arealı isə Mahaçqala və Qudermes şəhərləri həmdəvərinə qədər uzanır. Kiçik bir papulyasiya Ural, Emba çayları hövzəsində yayılmışdır. Çox vaxt bu papulyasiya Ural köstəbəyi (Spalax uralensis) kimi qəbul edilir. Toplum halda yaşayırlar

 Həyat tərzi 

Nəhəng köstəbək digər digər köstəbəkkimilərdən fərqli olaraq onlar əsasən gilli və qumlu yarımsəhralarda yayılırlar. Bununla belə yuvalar bir qayda olaraq çay və göllərə yaxın yerləşir. Üstəlik onlara çöllüklərdə belə rast gəlmək olur. Bərkimiyən qumluqlarda dərinliyə baş vurmurlar. Bəzən onlar tarla, əkin sahələri, bağ və meşələrlə əhalətənmiş talalarda məskən sala bilirlər

Onların hərəkətləri tamami ilə araşdırılmamışdır. Əsasən yeraltı həyat sürür. Mürəkkəb yeraltı tunellər sistemi qurur. Yuva çoxlu girişlərə sahibdir. Tunellər 20–50 sm dərinlikdən keçir. Dəliklərin diametri 11–16 sm-dir. Yuva otağına gəldikdə isə 0,9–3 metr dərinlikdə yerləşir.

İl boyu aktivdir. Hec zaman qışlamır. Ən yüksək aktivlik dövrü mart-aprel aylarına qəsadüf edir. Əsasən 2–3 bala verir. İl ərzində bir və ya iki dəfə bala verir. Yektikliyə iki yaşında çatırlar. Yeraltı həyat sürdüyündən demək olar ki, rəqibi yoxdur. Bununla belə bəzən tüklü, pişik və yırtıcı quşlar tərəfindən ovlanılır.

 Qorunma statusu 

Nadir, kiçik areala malik və az öyrənilmiş növ. Sayları stabil və ya azalmağa doğru gedir. Gələcəkdə saylarının azalması və ya müəyyən papulyasiyanın yoxa çıxması labütdür. Səbəb antropogen fəaliyyətdir. 1983-cü ildə Dağlstanda saylarının 700–750 baş olması ehimal edilirdi. 1988-ci ildə sayları 10000 baş olaraq qiymətləndirildi (Dağıstan).

Nəhəng köstəbək həm Rusiyanın həm də Beynəlxalq ətrak mühitin qoruması birliyi tərəfindən qırmızı kitaba daxil edilmişdir.

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 

 Nəhəng köstəbək
 Rusiyanın nadir və tükənmə təhlükəsi qarşısında olan heyvanları: Nəhəng köstəbək 
 Rusiyanın onurğalı heyvanları: Nəhəng köstəbək

Kateqoriya:Gəmiricilər
Kateqoriya:1898-ci ildə təsvir edilən məməlilər
Kateqoriya:Qırmızı kitaba görə az qayğı tələb edən növlər