Yaponiyanın xarici siyasəti

Yaponiya və ABŞ arasında ikitərəfli etimad (təhlükəsizlik) müqavilələri əsasında
möhkəmlənmiş münasibətlər Yaponiyanın xarici siyasətinin bünövrəsini təşkil edir.
Yaponiya-ABŞ əlaqələri müharibədən sonrakı dövrdə sürətlə inkişaf etməyə
başlamışdır. Yaponiya ABŞ ilə əlaqələrini gücləndirməyə və qorumağa səy
göstərməklə yanaşı, beynəlxalq ictimaiyyətə də əhəmiyyətli dərəcədə yardım edir.
Yaponiyanın Qərbi Avropa ölkələri ilə münasibətləri Yaponiya-ABŞ əlaqələri qədər
yaxın deyildir. Lakin güclü və tarazlaşdırılmış üçtərəfli əlaqələrə duyulan ehtiyac
Yaponiyanın Avropa ilə əlaqələrini qüvvətləndirmək məcburiyyəti ilə üzləşdirmişdir.
Yaponiyanın Asiya-Sakit Okean regionuna daxil olan ölkələrlə əlaqələri sadəcə
coğrafi şərtlərlə deyil, eyni zamanda mədəni və tarixi yaxınlıqla da ölçülür. Çoxsaylı
yapon şirkətlərinin xarici ölkələrdə fəaliyyət göstərməsi, Cənub Şərqi Asiya
Dövlətləri Cəmiyyətinə (ASEAN) üzv olan ölkələrdən Yaponiyaya ixracın sürətlə
artması, Yaponiya ilə Asiya-Sakit okean bölgəsi arasında insan mübadiləsinin hiss
edilən dərəcədə yüksəlməsi ilə Yaponiyanın son illərdə qeyd olunan regionla
münasibətlərini xüsusilə yaxınlaşdırmışdır. Bu şərtlər çərçivəsində iqtisadi sahədə
nüfuzlu qüvvəyə malik olan Yaponiyanın Asiya-Sakit Okean bölgəsində inkişaf və
tarazlığın təmin edilməsində fəal iştirakı labüddür.
Rusiya ilə əlaqələri gəlincə, Yaponiya bu ölkə ilə "şimal əraziləri" problemini həll
etməklə sülh müqaviləsi imzalamağa çalışır. Yaponiyanın fikrincə, yalnız bundan
sonra iki ölkə arasında münasibətlər tam normallaşacaqdır. Bununla yanaşı, Yaponiya
Rusiyada islahatların həyata keçirilməsinə müvafiq yardım göstərməyə çalışır.
Hatoyama Hökumətinin xarici siyasət xəttinə gətirdiyi digər təşəbbüs "Şərqi Asiya
İttifaqının" yaradılması ilə bağlı olmuşdur. Əsas məqsədi Yaponiyanın qonşuları ilə
yaxşı münasibətləri planlayan bu təklifin Avropa İttifaqı ideyasından ilham alındığı
fikirləri səslənir. Baş Nazir təyin edildikdən dərhal sonra ilk səfərlərini Çin, Cənubi
Koreyaya edən və bir sıra Şərqi Asiyada keçirilən yüksək səviyyəli tədbirlərdə iştirak
edən Hatoyamanın fikrincə sabiq Baş Nazir Koizumi dövründə lazımsız olaraq
pisləşdiyi üçün xüsusilə Çin və Cənubi Koreya ilə münasibətlərin yaxşılaşdırılmasını
vacib hesab etmişdir. Bu məqsədlə ortaya atılan Şərqi Asiya İttifaqının yaradılması
konseptual olaraq gözəl səslənməsinə baxmayaraq, təşəbbüsün təfsilatına gəlincə DPJ
Hökuməti müəmmalı davranır. Yaxın keşmişə nəzər salsaq, LDP Hökumətinin güclü
olduğu zamanlarda Baş Nazir Koizumi eyni şəkildə bu ideyanı yaymağa cəhd
göstərmiş, hətta Xarici İşlər və İqtisadiyyat, Ticarət və Sənaye Nazirlikləri bu
istiqamətdə Şərqi Asiya dövlətləri arasında şərqi asiya cəmiyyətinin qurulması
təklifinin gücləndirilməsi üzrə mьxtəlif təkliflər ilə çıxış etmişdilər. Hər nə qədər Baş
Nazir Hatoyama çıxış etdiyi xarici siyasi xətti LDP meylindən uzaq tutmaq istəsə də,
bir çox təkrarlar və oxşarlıqların davam etdirilməsi qaçınılmaz görünür.

Kateqoriya:Yaponiyanın xarici siyasəti