Orta əsrlər Azərbaycan ədəbiyyatının xronologiyası

Orta əsrlər Azərbaycan ədəbiyyatının xronologiyası — XVIII əsrin sonuna qədər azərbaycanca ədəbiyyatın ortaya çıxması ilə azərbaycan şeirlər yazan müəlliflərin siyahısıdır. Diqqətə alınmalıdır ki, bəzi şairlər müxtəlif mənbələrdə azərbaycanlı, türk və ya türkmən olaraq göstərilir.

“Dünya dilləri” seriyasında ədəbi Azərbaycan dilinin ortaya çıxması tarixi olaraq XIII əsr hesab edilir.Языки мира: Тюркские языки. М., 1997. С.161-162 (автор статьи: М. Ш. Ширалиев) Azərbaycan ədəbiyyatının ortaya çıxması XIII—XIV əsrdə yaşamış İzzəddin Həsənoğlunun adına yazılır. Akademik “Şərqin tarixi” azərbaycan dilində ədəbiyyatın ortaya çıxması tarixi olaraq XIV—XV əsrləri göstərir.История Востока. В 6 т. Т. 2. Восток в средние века. Глава V.  — М.: «Восточная литература», 2002. — ISBN 5-02-017711-3: "Говоря о возникновении азербайджанской культуры именно в XIV—XV вв., следует иметь в виду прежде всего литературу и другие части культуры, органически связанные с языком. " Azərbaycan dilində erkən mətnlər həmçinin qədim Osmanlı ədəbiyyatının bir hissəsi hesab edilir.: Müstəqil azərbaycan dilinin son şəklinə gəlməsi dövrü  XVIII əsr hesab edilir.A. С. Сумбатзаде. Азербайджанцы — этногенез и формирование народа, Баку, 1990, гл. XII, 1:       Azərbaycan dili kimi adlandırılan ilk çap XX əsrin əvvəllərinə aiddir.А. С. Сумбатзаде. Азербайджанцы — этногенез и формирование народа — Баку Элм. 1990:      
 XIV əsr 
  Adı  Şəkil   Aidiyyəti  Dillər   Qeyd   1İzzəddin HəsənoğluКЛЭ. Т.2. Стб.81; ИВЛ. Т.3. С.540 (XIII-XIV əsrlər)     frameless|200px       Xorasan    azərbaycanca,farsca   İzzəddin Həsənoğlunun azərbaycanca "Apardı könlümü bir xoş qəmərüz canfəza dilbər", "Necəsən gəl, ey yüzü ağım bənim" və "Əcəb bilsəm məni şeyda qılan kim" başlıqlı 3, farsca isə "Rəhmsiz xəlq olunubdur o nigarım, nə edim" başlıqlı 1 qəzəli məlumdur.Sadıqova, Sevda (2011), Bədii mətnin linqvistik təhlili, Bakı: Bakı Universiteti, səh. 33 2Nəsir Bakuvi  (XIV əsrin əvvəli)     —            azərbaycanca   Cavad Heyətə görə Elxanilər dövlətinin hökmdarı Məhəmməd Olcaytunun mədhiyyəçisi olmuşdur. Əli Dustzadeh onun mövcudluğuna şübhə edir. 3Mustafa Zərir (XIV əsr)     —        Ərzurum    azərbaycanca   1380-ci ildə və ya 1388-ci ildə  Məhəmməd peyğəmbərin həyatından bəhs edən "Sirətün-Nəbi" poemasını yazmışdır, Yusif və Züleyxa əsərinin müəllifidir,  türk və ya azərbaycanlı şairdir. 4Qazi Bürhanəddin (1344-1398)     —       milliyyəti: Azərbaycan türküВорошил Гукасян, Вагиф Асланов. Исследования по истории азербайджанского языка дописьменного периода. — Элм, 1986. — 227 с.   dövlətlər: Ərətna bəyliyi,   Qazi Bürhanəddin bəyliyi   azərbaycancaКЛЭ. Т.1. Стб.781, farsca,türkcə   Qazi Bürhanəddinin rübailəri, tuyuğları və divanı vardır. Yaradıcılığı türk ədəbiyyatı üçün önəmlidirИВЛ. Т.3. С.540, türkmənКЛЭ. Т.7. Стб.686; БВЛ, т.55, с.274 və ya azərbaycanlı şairdir.

 XV əsr 
  Adı  Şəkil   Aidiyyəti  Dillər   Qeyd   1Şah Qasım Ənvar  (1356-1434)      —         Sərab    azərbaycanca,farsca  Herat və Səmərqənddə yaşayıb, əsaslərini əsasən farsca yazıb, "Ənis-ül-arifin" və “Ənisul-aşiqin” əsərlərinin müəllifidirКЛЭ. Т.3. Стб.427; Статья в БСЭ, azərbaycan dilində qəzəl, müləmmə və tuyuqları yazıb. 2İmadəddin Nəsimi (1369-1417)     frameless|150px        ŞamaxıInna Naroditskaya. Song from the land of fire: continuity and change in Azerbaijanian mugham. — Routledge, 2002. — С. 10. — 263 с. 
Charles van der Leeuw. Azerbaijan: a quest for identity: a short history. — Palgrave Macmillan, 2000. — С. 76. — 224 с. 
{Александр Николаевич Болдырев, Афрасяб Пашаевич Векилов, Вадим Сергеевич Шефнер. Поэты Азербайджана. — Л.: «Советский писатель», 1970. — С. 161. — 710 с. 
Институт народов Азии, Институт востоковедения, Институт Африки. Азия и Африка сегодня // Издательство восточной литературы. — 1973. — С. 50. 
Е. Ф. Никитина, А. Н. Дмитриева. Советские писатели. — Государственное издательство художественной литературы, 1966. — Т. 3. — С. 549. 
Нинель Зейналовна Гаджиева. Синтаксис сложноподчиненного предложения в азербайджанском языке (в историческом освещений). — Издательство Академии наук СССР, 1963. — С. 190. — 218 с. 
Люциан Климович. Хрестоматия по литературе народов СССР: Литература: азербайджанская, таджикская, узбекская, туркменская, казахская, киргизская. Для высших учеб. заведений. — Государственное учебно-педагогическое издательство Министерства Просвещения, 1959. — С. 98. — 830 с. 
Азиз Шариф. Великий еретик (К 600-летию со дня рождения Сеид Имадеддина Насими) // Издательство Академии наук СССР : журнал «Народы Азии и Африки».. — 1974. — № 1. — С. 137-142. 
Федор Семенович Бабичев, Анатолий Викторовыч Кудрыцькый. Украинский советский энциклопедический словарь. — Глав. ред. Укр. Сов. энциклопедии, 1988. 
Vagif Aslanov. Nasimi, poet-philosopher of Azerbaijan (англ.) //  The UNESCO Courier: a window open on the world.  — 1973. — Т. XXVI. — С. 39.H. Algar. HORUFISM (англ.).  — Encyclopædia Iranica, 2004. — Т. XII. , TəbrizСара Ашурбейли. История города Баку: период средневековья. — Азербайджанское государственное издательско-полиграфическое объединение, 1992. — 401 с. Kathleen R. F. Burrill. The quatrains of Nesimî, fourteenth-century Turkic Hurufi. — Columbia University publications: Near and Middle East studies, Series A, Volume 14. — Mouton, 1973 — p. 19 ,  Diyarbakır<span dir="ltr">, Bursa, Hələb, Bağdad  ŞirazWalter G. Andrews, Najaat Black, Mehmet Kalpaklı «Ottoman lyric poetry: an anthology», стр. 211, University of Washington Press, 2006:    azərbaycanca,ərəbcə,farsca  İmadəddin Nəsimi Hürufizm tərəfdarıdır, bayat tayfasındandırBakir, Ziya Halil (2007) Türk literatürü dahileri toplamı. Kubbealtı Neşriyatı, İstanbul, s.94, azərbaycanca və farsca divanları var. O, həmçinin türkBaldick, Julian (2000). Mystical Islam: An Introduction to Sufism. I. B. Tauris. pp. 103Burrill, Kathleen R.F. (1972). The Quatrains of Nesimi Fourteenth-Century Turkic Hurufi. Walter de Gruyter GmbH & Co. KG.Lambton, Ann K. S.; Holt, Peter Malcolm; Lewis, Bernard (1970). The Cambridge History of Islam. Cambridge University Press. pp. 689. şairi hesab edilir. 3Cahanşah Həqiqi (1397-1467)     frameless|218x218px   dövlət: 33 px|Qaraqoyunluların bayrağı Qaraqoyunlular    azərbaycancaV. Minorsky. Jihān-Shāh Qara-Qoyunlu and His Poetry (Turkmenica, 9). Bulletin of the School of Oriental and African Studies, University of London. — Published by: Cambridge University Press on behalf of School of Oriental and African Studies, 1954. — V.16, p . 272, 283. ,farsca  1467-ci ildə vəfat edib. Vladimir Minorskiyə görə onun şeirlərinin dili Azərbaycan türkcəsi adlandırılan cənubi türkmən dialektinə aiddir.Minorsky V. Jihan-shah Qara-Qoyunlu and his poetry.— BSOAS, XVI/2, London, 1954, p. 283, цит. по:   Bəzən türkmən şairləri arasında sıralanır.БВЛ, т.55. С.312 Matenadaran‎da (Ermənistan) saxlanılan Cahanşah Həqiqinin divanı azərbaycan və fars dillərində yazılmış qəzəl, məsnəvi və rübailərdən ibarətdir. Azərbaycan dilində seçilmiş şeirləri 1986-cı ildə çap edilib.Гамидов И. «Вечная тема» Низами в нашем веке // Литературный Азербайджан. — 1990. — С. 124. 4Hamidi (1407-?)       —         İsfahan    azərbaycanca  Divan müəllifidir,  1450-ci illərdə Türkiyəyə (Osmanlı imperiyası) gedib.КЛЭ. Т.1. Стб.97 Rahət olmadı dil, ey rahati-can, sən gedəli qəzəlinin müəllifir. 5Əhmədi Təbriziне путать с турецким поэтом нач. XV в. Ахмеди (КЛЭ. Т.1. Стб.372; ИВЛ. Т.3. С.570) и узбекским поэтом XV в. Ахмади (КЛЭ. Т.4. Стб.1018)  (XV əsrin sonu)      —        dövlət: 33 px|Ağqoyunluların bayrağı Ağqoyunlular    azərbaycanca  Əhmədi Təbrizi Fəridəddin Əttarın "Kitab əl-Əsrar" əsərini tərcümə etmişdir.ИВЛ. Т.3. С.542, 790 Möhsün Nağısoylunun "Əhmədi Təbrizi və "Əsrarnamə" tərcüməsi" kitabında  Əhmədi Təbrizinin “Əsrarnamə” tərcüməsi (1479) onun farsca orijinalı ilə müqayisəli təhlil olunub. 6Sultan Yaqub (?-1490)     frameless|150px       dövlət: 33 px|Ağqoyunluların bayrağı Ağqoyunlular    azərbaycanca   Ağqoyunlu dövlərinin hökmdarıdır, azərbaycanca şeirlər yazmışdır.Encyclopædia Iranica: Azerbaijan x. Azeri Literature  7Xətai Təbrizi (XV əsr)      —      dövlət: 33 px|Ağqoyunluların bayrağı Ağqoyunlular    azərbaycanca    "Yusif və Züleyxa" poemasını Sultan Yaquba həsr etmişdir. Bu poema azərbaycan dilində yazılmış ilk poemalardan biri hesab edilir. Əsərdə istifadə edilən dil sadədir. Bu göstərir ki, Xətai Təbrizi qədim xalq ədəbiyyatı və klassik şərq ədəbiyyatı ilə tanış idi. Bu poemaya məxsus 6 əlyazma AMEA Əlyazmalar İnstitutunda saxlanılır.Хәтаи Тәбризи / Под ред. Дж. Кулиева. — Азербайджанская советская энциклопедия: Главная редакция Азербайджанской советской энциклопедии, 1987. — Т. X. — С. 80.

 XVI əsr 
  Adı  Şəkil   Aidiyyəti  Dillər   Qeyd   1Həbibi  (1470-ci illər-1520)  150px|frameless   Bərgüşad (indi Ucar rayonunda) və ya GöyçayАлександр Николаевич Болдырев, Афрасяб Пашаевич Векилов. Поэты Азербайджана. — Советский писатель, 1962. — С. 19. — 421 с.    azərbaycancaАли Сумбатович Сумбатзаде. Азербайджанцы, этногенез и формирование народа. — «Элм», 1990. — С. 227. — 303 с.   Həbibinin 42 şeiri qorunub-saxlanılıb.КЛЭ. Т.8. Стб.178; ИВЛ. Т.3. С.542 (məsələn, Tövhid və Qəzəl) Nəsiminin lirik poemasının Həbibi üzərində,Александр Николаевич Болдырев, Афрасяб Пашаевич Векилов. Поэты Азербайджана. — Советский писатель, 1962. — С. 98. — 421 с.   Həbibinin isə Azərbaycan poeziyasının inkişafında və Füzuli kimi şairlərin əsərlərində təsiri böyükdür. 2Aşıq Qurbani (XV əsrin 70-ci illəri-XVI əsrin sonu)     frameless|150px       Diri (Cəbrayıl rayonu)Гурбани. Азербайджанская ашыгская поэзия. Газанфар Ниязов, кандидат филологических наук. Изд. «Язычы», Баку, 1984. - 47 стр. Стр. 9   azərbaycancaКЛЭ. Т.1. Стб.98, 383; ИВЛ. Т.4. С.419   Qurbani ilk məşhur aşıqdır, bir müddət Şah İsmayıl Xətainin yanında yaşadıqdan sonra anadan olduğu Diriyə geri qayıdıb. XVII-XVIII əsr azərbaycan dastanı "Qurbani" onun həyatından səhnələri və şeir nümunələrini əks etdirir. 3Şah İsmayıl Xətayi (1487-1524)   frameless|150px     Ərdəbil   əsasən azərbaycancaV. Minorsky, "The Poetry of Shah Ismail I," Bulletin of the School of Oriental and African Studies, University of London 10/4 (1942): 1006–53.,  qismən farsca   Səfəvi hökmdarı Şah İsmayıl "Xətai" () ləqəbilə doğma Kishwar Rizvi. The Safavid Dynastic Shrine. — I.B.Tauris & Co Ltd, 2010. — С. 4. — ISBN 9781848853546.  azərbaycan və fars dillərində şeirlər yazmışdır. Onun oğlu Sam mirzə Səfəvi, həmçinin bəzi sonrakı müəlliflər iddia edir ki, o, azərbaycan dilində G. Doerfer. Azeri Turkish (англ.) . — Encyclopædia Iranica, 1988. — Т. III. — С. 245-248. Roger M. Savory, Ahmet T. Karamustafa. Esmail I Ṣafawi (англ.). — Encyclopædia Iranica, 1998. — Т. VIII. — С. 628-636.  Исмаил I  — статья из Большой советской энциклопедии  yazdığı qədər farsca da yazıb, ancaq dövrümüzə onun farsca şeirlərinin az bir hissəsi gəlib çatıb. Şah İsmayıldan başlayaraq təqribən bir əsr boyunca Səfəvi imperiyasında azərbaycan dili sarayda, orduda və məhkəmədə istifadə edilib. 4Məhəmməd Füzuli (1494-1556)   frameless|150px      Kərbəla  azərbaycancaPeter Rollberg. The modern encyclopedia of Russian and Soviet literature (including Non-Russian and Emigre literatures) / Edited by Harry B. Weber. — Academic International Press, 1987. — Т. 8. — С. 76. Л. И. Климович. Литература народов СССР: хрестоматия для высших учебных заведений. — 3. — Просвещение, 1971. — Т. 1. — С. 89. ,farscaBakir, Ziya Halil (2007) Türk literatürü dahileri toplamı. Kubbealtı Neşriyatı, İstanbul, s.239,ərəbcə  Məhəmməd Füzuli müxtəlif mənbələrdə Azərbaycan,Walter G. Andrews, Najaat Black, Mehmet Kalpaklı. Ottoman Lyric Poetry: An Anthology. — University of Texas Press, 1997. — ISBN 0-292-70471-2, 9780292704718: «The tale was subsequently rendered in Turkish by several poets, such as Hamdi (1449—1503) and the Azeri master-poet Fuzuli (d. 1556).»
Encyclopaedia Iranica. Azeri Literature in Iran : «Other important Azeri authors were Shah Esmāīl Ṣafawī «Khatāī» (1487—1524), and Fożūlī (about 1494—1556, q.v.), an outstanding Azeri poet.»Kathleen R. F. Burrill. The Quatrains of Nesimi, Fourteenth-century Turkic Hurufi. — Mouton, 1973.Hadi Sultan-Qurraie. Modern Azeri Literature: Identity, Gender and Politics in the Poetry of Moj́uz. — Indiana University Turkish Studies Publications, 2003 — ISBN 1-878318-18-7, 9781878318183, Osmanlı Anthony Appiah, Henry Louis Gates, Michael. The Dictionary of Global Culture : What Every American Needs to Know As We Enter the Next Century — From Diderot to Bo Diddley Knopf, 1997 — p.400: "Along with the Turkish version by the Ottoman poet Füzuli."Encyclopaedia Britannica, s.v. Islamic Art  Islāmic literatures " The period from 1500 to 1800 " Ottoman Turkey " Poetry of Fuzûlî.Islamic Culture. — Islamic Culture Board, 1971 — p.47: «Fuzuli — A classical Ottoman poet of the 16 century.»Nuri Eren. Turkey today — and tomorrow : an experiment in westernization. — London: Pall Mall P, 1963 — p.213 — OCLC:185552470: «Fuzuli, one of the greatest of the Ottoman poets, could fuse emotion, thought, and imagination into a fabric of exquisite beauty.»Louis Mitler. Ottoman Turkish Writers: A Bibliographical Dictionary of Significant Figures in Pre-Republican Turkish Literature. — P. Lang, 1988 — p.56 — ISBN 0-8204-0633-3, 9780820406336 və türk Merriam-Webster’s Encyclopedia of Literature. — Merriam-Webster, 1995. — Стр. 443 — ISBN 0-87779-042-6.: «Turkish poet and greatest figure in the classical school of Turkish literature»Энциклопедия Brockhaus .: «Fuzuli, Fusuli, Muhammad Ibn Süleiman, türkischer Schriftsteller.»Энциклопедия Larousse . «Poète turc d’origine kurde (Karbala' ? 1480 ?-Karbala ? 1556), un des plus célèbres poètes classiques»M. D. Law, F. C. Bartlett. Chambers’s Encyclopaedia. Стр. 55.: «Fuzuli — the greatest Turkish poet of the classical school. Fuzuli, like Nedim, was one of the rare Turkish classical poets.»Najib Ullah. Islamic Literature: An Introductory History with Selections. Washington Square Press, 1963. Стр. 384.: «Fuzuli In the reign of Suleiman there lived in Baghdad a Turkish poet called Fuzuli.» şairi hesab edilir. Leyli və Məcnun poemasını yazan Məhəmməd Füzuli Azərbaycan poeziyasının klassiki hesab edilir. O, Azərbaycan və türk poeziyasının inkişafında böyük rol oynayıb.Encyclopaedia Britannica, s.v. Islamic Art 
Islāmic literatures. The period from 1500 to 1800. Ottoman Turkey Poetry of FuzûlîJonathan Dewald. Europe 1450 to 1789: Encyclopedia of the Early Modern World. — Charles Scribner’s Sons, 2004 — p.83 — ISBN 0-684-31206-9, 978068431206: «The reach of Ottoman literature is attested to by the case of Fuzuli (d. 1556), an attendant of a shrine in Iraq.» 5Həqiri Təbrizi  (XV əsrin sonu-XVI əsrin başlanğıcı)      —            azərbaycanca ИВЛ. Т.3. С.542  "Leyli və Məcnun" poemasını yazmışdır. 6Kişvəri  (XVI əsrin başlanğıcı)      —       SalmasРоза Эйвазова. Язык «Диван»а Кишвари / Под ред. М. Ш. Рагимова. — Б.: Элм, 1983. — С. 8-9. — 139 с.     azərbaycancaКЛЭ. Т.1. Стб.97; Т.3. Стб.581; ИВЛ. Т.3. С.541-542Х. Араслы.  Кишери  // Краткая литературная энциклопедия. — Советская энциклопедия, 1962. — Т. 3. — С. 522.А. Мирахмедов. Гамид Мамедтаги оглы Араслы // Советская тюркология. — Коммунист, 1979. — С. 107.    Kişvəri doğma azərbaycan dilində şeirlər yazmışdır. Günümüzə Kişvərinin divanı gəlib çatıb. Azərbaycanca yazılmış divanın əlyazması AMEA-ın Əlyazmalar İnstitutunda saxlanılır.

 XVII əsr
  Adı  Şəkil   Aidiyyəti  Dillər   Qeyd   1Qövsi Təbrizi (XVII əsrin əvvəlləri)    Təbriz    azərbaycanca   Qövsi Təbrizi divan müəllifidir, Kimi can etdi, kimi könlünü dildarǝ fǝda, İstǝrǝm peyvǝstǝ, ey rǝna dolanım başına, Dostlar, könlüm diyarın etdi viran iztirab, Canǝ etdim dǝrdi-dil zǝbtindǝn, ey dildar, eşit!, Gǝtir saqi şǝrabi-nab, mütrib sazını saz et! kimi qəzəlləri ilə məşhurdur.КЛЭ. Т.3. Стб.628; ИВЛ. Т.4. С.420 2Məhəmməd Əmani (1536-1610)    —        Təbriz    azərbaycanca, farsca   Məhəmməd Əmani azərbaycanca və farsca divan yazmışdır.ИВЛ. Т.4. С.419-420 3Saib Təbrizi (1601-1677)    Təbriz    azərbaycancaКЛЭ. Т.6. Стб.603; ИВЛ. Т.4. С.421, farsca   Saib Təbrizi farsEncyclopedia Iranica. P. E. Losensky, "Sa'eb Tabrizi" : "ṢĀʾEB of TABRIZ, Mirzā Moḥammad ʿAli (b. Tabriz, ca. 1000/1592; d. Isfahan, 1086-87/1676), celebrated Persian poet of the later Safavid period."Safavid Iran, p 91.Maapri Publication of Rajastan, India , (Retrieved on: 2 January 2009)"Ṣāʾib." Encyclopædia Britannica from Encyclopædia Britannica 2007 Ultimate Reference Suite .(2008) şairidir. Saib Təbrizi fars dilində və doğma azərbaycan dilindəEncyclopaedia Iranica. Azerbaijan. Azeri literature in Iran. :"In addition to his Persian works, the great poet of the period Mīrzā Moḥammad-ʿAlī Ṣāʾeb Tabrīzī (d. Isfahan, 1081/1670) wrote 17 ḡazals and molammaʿs in his native Azeri."А. Дадашзаде. Азербайджанская литература. ФЭБ "Русская литература и фольклор". : "Поэт Саиб Табризи (азерб. Тебризи; 1601—1677) занимает видное место в истории как персидской, так и азербайджанской литературы XVII в....Саиб Табризи писал на двух языках: фарси и азербайджанском. "Р. Г. Левковская. Персидская литература. ФЭБ "Русская литература и фольклор". : "С «индийским стилем» в значительной мере связано творчество наиболее выдающегося поэта XVII в. — Саиба Табризи (1601—1677), в равной мере принадлежащего литературе Ирана и Азербайджана и весьма популярного в Индии, Средней Азии и Турции. Саиб Табризи — преимущественно лирический поэт. Лирика его составляет семь диванов, один из которых включает в себя стихи на азербайджанском языке." yazmışdır. O, azərbaycan dilində 17 qəzəl yazmışdır. (Eldən çıxaram zülfi-pərişanını görgəc, Olmadı xürşididǝn dağlarda rǝngin qaşlar, Mǝni mǝhrum edǝn rüxsaridǝn zülfi-pǝrişandır, Aşiqin göz yaşına rǝhm eylǝmǝz ol afitab, Aşiq qanını vǝsmǝli qaşın nihan içǝr, Nǝ ehtiyac ki, saqi verǝ şǝrab sǝnǝ) 4Rüknəddin Məsud Məsihi (1580-1655)    —        Təbriz    azərbaycanca, farsca   Rüknəddin Məsud Məsihiin azərbaycan dilində yazdığı Vərqa və Gülşa poeması günümüzə qədər gəlib çatmışdır. Farsca üç poema və lirik şeirlər yazmışdır.КЛЭ. Т.1. Стб.99; Т.4. Стб.787; ИВЛ. Т.4. С. 420-421  O, azərbaycan və fars dilində 100 minə qədər beyt yazmışdır.А. С. Сумбатзаде. Азербайджанцы - этногенез и формирование народа. — Элм, 1990. — С. 267. — ISBN 5-8066-0177-3. 5Tərzi Avşar (????-1678)    —        Urmiya    azərbaycanca, farsca   Tərzi Avşar Səfəvi sarayında yaşamışdır, farsca və azərbaycanca şeirlər yazmışdır.КЛЭ. Т.7. Стб.391-392; ИВЛ. Т.4. С.421-422 6Mirzə Möhsün Təsir Təbrizi (1650-1717)    —        İsfahan    azərbaycanca, farsca   Təsir Təbrizi azərbaycanca və farsca şeirlər yazmışdır,Ҹаһани Г. Азәрбајҹан әдәбијјатында Низами ән'әнәләри = Традиции Низами в азербайджанской литературе / Под редакцией И. Гамидова. — Б.: Элм, 1979. — 204 с. məsnəvi, qəzəl və rübailərin müəllifidir.А. Дадашзаде. Азербайджанская литература  // История всемирной литературы в девяти томах. — Наука, 1987. — Т. 4-й. — С. 420. 7Rəfiqi (XVII əsr)    —          azərbaycancaИВЛ. Т.4. С.421    8Fatma xanım Ani (XVII əsr)    —        İstanbul    azərbaycanca    9Sarı Aşıq (XVII əsr)    —        Laçın    azərbaycanca  Sarı Aşıq Azərbaycan aşığıdır, bayatı, qoşma və cinasları ilə tanınır.КЛЭ. Т.1. Стб.383; Т.6. Стб.668; ИВЛ. Т.4. С.419 10Aşıq Abbas Tufarqanlı (XVII əsr)    —      Azərşəhr     azərbaycanca  Aşıq Abbas Tufarqanlı Azərbaycan aşığıdır.КЛЭ. Т.1. Стб.383; ИВЛ. Т.4. С.419 11Aşıq Abdulla (XVII əsr)    —            azərbaycanca   Aşıq Abdulla Azərbaycan aşığıdır.ИВЛ. Т.4. С.419

 XVIII əsr 
  Adı  Şəkil   Aidiyyəti  Dillər   Qeyd   1Məhcur Şirvani (XVII əsrin sonu-XVIII əsrin əvvəlləri)     —       Şamaxı    azərbaycanca   Məhcur Şirvani “Qisseyi-Şirzad” poemasını yazmışdır.КЛЭ. Т.1. Стб.99; ИВЛ. Т.5. С.500 2Nişat Şirvani (1690-1740)    frameless|200px       Şamaxı    azərbaycanca   XVIII əsrin ilk yarısında yaşamış Azərbaycan şairidir,М. Гулизаде. Нишат Ширвани // Краткая литературная энциклопедия. qəzəllər müəllifidir, yalnız az bir hissəsi günümüzə gəlib çatmışdır.КЛЭ. Т.1. Стб.99; Т.5. Стб.298; ИВЛ. Т.5. С.501 3Şakir Şirvani (XVIII əsr)   —     Şamaxı    azərbaycanca  XVIII əsrin ilk yarısında yaşamış Azərbaycan şairidir, lirik şeirlərin müəllifidir, "Əhval-i Şirvan" əsərində Nadir şahın 1743-cü ildə Şamaxıya yürüşünü təsvir edir.КЛЭ. Т.1. Стб.99; Т.8. Стб.580; ИВЛ. Т.5. С.500 4Arif Şirvani (XVIII əsr)   —     Şamaxı    azərbaycanca  Arif Şirvani qəzəl və satirik şeirlər müəllifidir.ИВЛ. Т.5. С.501 5Arif Təbrizi (XVIII əsr)   —     Təbriz    azərbaycanca  Arif Təbrizi qəzəl müəllifidir. 6Hacı Çələbi Zari (XVIII əsr)   —       azərbaycanca  7Ağa Məsih Şirvani (XVIII əsr)   —   Şamaxı    azərbaycanca  Ağa Məsih Şirvaninin bizə gəlib çatmayan "Şahnamə" adlı əsəri Quba xanı Qubalı Fətəli xana həsr olunmuşdur.Ага Масих Ширвани  // Краткая литературная энциклопедия: В 9 т. — М.: Сов. Энцикл., 1962—1978.Азербайджанская литература  // Энциклопедия Кругосвет Əhməd xan Şahsevənin 1749-cu ildə Şirvana basqınından bəhs edən mənzumələri XVIII əsr Azərbaycan ictimai siyasi həyatından bəhs edir.ИВЛ. Т.5. С.500-501 8Nəbi (XVIII əsr)   —       azərbaycanca  Müxəmməs müəllifidir. 9Molla Vəli Vidadi (1709-1809)  Şəmkir    azərbaycancaИВЛ. Т.5. С.502-503  Molla Vəli Vidadi 10Molla Pənah Vaqif (1717-1797) frameless|200px    dövlət: 22 px|Qarabağ xanlığının bayrağı Qarabağ xanlığı    azərbaycanca  Molla Pənah Vaqif 11Xəstə Qasım (1680-1760-cı illər)     Təbriz     azərbaycancaКЛЭ. Т.1. Стб.383; ИВЛ. Т.5. С.502  Xəstə Qasım 12Aşıq Valeh (1729-1822) —      dövlət: 22 px|Qarabağ xanlığının bayrağı  Qarabağ xanlığı    azərbaycancaКЛЭ. Т.1. Стб.98, 383; ИВЛ. Т.5. С.502  Aşıq Valeh 13Şikəstə Şirin (XVIII əsr) —         azərbaycancaКЛЭ. Т.1. Стб.98; ИВЛ. Т.5. С.501   14Miskin Məhəmməd (XVIII əsr) —         azərbaycanca   15Sayat Nova (1712-1795) frameless|200px   Tiflis     azərbaycanca,ИВЛ. Т.5. С.502ermənicə,gürcücə  Sayat Novanın günümüzə 68 ermənicə, 34 gürcücəДревнегрузинская литература (V—XVIII вв.)  / Сост. Л. В. Менабде, Под ред. А. А. Гвахария. — Тбилиси: Издательство Тбилисского университета, 1987. — С. 11.:  və 115Мартиросян Е. Литературная энциклопедия.  — М.: Худож. лит., 1937. — Т. 10. — С. 579—580.  azərbaycanca Sayat-Nova  — статья из энциклопедии Британника Н. Тагмизян. Музыкальная энциклопедия [dic.academic.ru/dic.nsf/enc3p/265010 Большой Энциклопедический словарь]Саят Нова. Стихотворения.Примечания / Г.А.Татосян. — Л.: Советский Писатель, 1982. — С. 192.  şeiri gəlib çatmışdır. Sayat Novanın azərbaycanca yazdıqları digərlərindən 20% çox olsa da azərbaycanca şeirlər az tədqiq edilmişdir. Azərbaycanlı ədəbiyyatşünas Həmid Araslı Sayat Novanın 40 şeirdən ibarət toplusunu çap edib.Араслы. (ред), Sayatnova she'rlari. Baku 1758-ci ilin əvvəli Sayat Novanın Azərbaycan sahəsində fəaliyyətinin çiçəklənməsi dövrü kimi görünür. Ancaq Azərbaycan dili Qafqazda linqva franka olduğundan və gürcü sarayında yaxşı başa düşüldüyündən Sayat Nova bu dildə mahnılarını cəmiyyətdə, Tiflis və Telavinin içində və çölündə ifa etmiş ola bilər.Charles Dowsett. Sayatʻ-Nova: an 18th-century troubadour : a biographical and literary study. Peeters Publishers, 1997. ISBN 90-6831-795-4, 9789068317954. P.422 

 İstinadlar 

 Ədəbiyyat 
 Азербайджанская литература. // Краткая литературная энциклопедия. Т.1. Стб.95-99. (в примечаниях: КЛЭ)
 История всемирной литературы. В 9 т. Т.3. М., 1985. С.538-544. Т.4. М., 1987. С.417-422. Т.5. М., 1988. С.499-505. (в примечаниях: ИВЛ)

 Həmçinin bax 
 Azərbaycan ədəbiyyatı
 Yeni dövr Azərbaycan ədəbiyyatının xronologiyası
 Ən yeni dövr Azərbaycan ədəbiyyatının xronologiyası

 Xarici keçidlər 

Kateqoriya:Azərbaycan ədəbiyyatı
Kateqoriya:Xronologiya