Ceff Bezos

Cefferi Priston Bezos (; ) — amerikalı sahibkar və investor. O, dünyanın ən böyük e-ticarət və bulud hesablama şirkəti olan Amazon-un qurucusu, icraçı sədri, keçmiş prezidenti və baş direktorudur. 2023-cü ilin noyabrına olan xalis sərvəti 162 milyard ABŞ dolları olan Bezos həm Bloomberg Milyarderlər İndeksi, həm də Forbes-ə görə dünyanın üçüncü ən varlı şəxsidir. 2017–2021-ci illərdə isə birinci olub.

Albukerkedə doğulub, Hyuston və Mayamidə böyüyən Bezos 1986-cı ildə Prinston Universitetini elektrik mühəndisliyi və kompüter elmləri üzrə dərəcələrlə bitirib. 1986-cı ildən 1994-cü ilin əvvəlinə qədər Uoll-Stritdə müxtəlif sahələrdə çalışıb. Bezos Amazon-u 1994-cü ilin ortalarında Nyu-Yorkdan Seattle-a səyahət edərkən qurub. Şirkət onlayn kitab mağazası kimi fəaliyyətə başlayıb və o vaxtdan video və audio axını, bulud hesablamaları və süni intellekt daxil olmaqla, müxtəlif e-ticarət məhsulları və xidmətlərini genişləndirib. Şirkət bu gün dünyanın ən böyük onlayn satış şirkəti, gəlirlərinə görə ən böyük internet şirkəti və Amazon Web Services filialı vasitəsilə ən böyük virtual assistent və bulud infrastrukturu xidmətləri provayderidir.

Bezos 2000-ci ildə aerokosmik istehsalçı və suborbital kosmos uçuş xidmətləri şirkəti Blue Origin-i qurdu. Blue Origin-in New Shepard gəmisi 2015-ci ildə kosmosa uçdu və daha sonra uğurla Yerə eniş etdi. Bezos 2021-ci ildə Blue Origin NS-16 gəmisi ilə kosmosa uçmuşdur. O, həmçinin 2013-cü ildə Amerikanın ən böyük qəzeti "The Washington Post"u 250 milyon dollara satın alıb və vençur kapitalı şirkəti Bezos Expeditions vasitəsilə bir çox başqa investisiyaları idarə edir. 2021-ci ilin sentyabrında Bezos "Mail.ru"nun qurucusu Yuri Milnerlə birlikdə Altos Labs biotexnologiya şirkətini təsis edib.

Forbes Milyarderlərin siyahısında ilk senti-milyarder və 1999-cu ildə Bill Geytsdən sonra bu uğuru geridə qoyan ikinci şəxs olan Bezos, 2018-ci ilin iyulunda sərvəti 150 milyard dollara yüksəldikdən sonra "müasir tarixin ən zəngin adamı" seçilib. 2020-ci ilin avqust ayında onun sərvəti 200 milyard dolları keçib. 2020-ci ildə COVID-19 pandemiyası zamanı onun sərvəti təxminən 24 milyard dollar artıb. 5 iyul 2021-ci ildə Bezos Amazon şirkətinin baş direktoru və prezidenti vəzifəsindən istefa verdi və icraçı sədr vəzifəsini üzərinə götürdü. AWS-in baş direktoru Endi Cessi Bezosun yerinə Amazon-un baş direktoru və prezidenti vəzifəsinə keçdi. Bezos 2022-ci ilin sentyabrında 151 milyard dollar sərvəti ilə Forbes 400 siyahısında ikinci yeri tutub.

 Həyatı 
Ceff Bezos 12 yanvar 1964-cü ildə Nyu-Meksiko ştatının Albukerke şəhərində dünyaya gəlib. Valideynlərinin evliliyi bir ildən artıq davam etməyib. Ceff doğulandan sonra onlar boşanıblar. 5 yaşı olarkən anası ABŞ-yə təhsil almağa gələn kubalı Migel Bezos ilə ailə qurub. Ona görə də Ceff ögey atasının soyadını daşıyır.

O, uşaqlıqdan texniki elmlərə maraq göstərib, iti zəkaya və güclü yaddaşa malik olub. Onda mühəndis-konstruktor istedadı daha güclü idi. Belə ki, altı yaşı olarkən buterbrod hazırlamaq üçün folqadan və çətirdən "günəş mikrodalğalı soba" düzəldib.

Ceff gənc yaşlarında olarkən ailəsi Mayamiyə köçür. Prinston Universitetində elektron mühəndisliyi üzrə təhsil alır. Universiteti bitirənə yaxın, Ceff proqramçı kimi çalışmağa başlayır. O, "Wall Street", "Fitel", "Bankers Trust" və "Shaw" şirkətlərində işləyib.

O, bir onlayn mağaza yaratmaq arzusunda idi. Ancaq bu layihə üçün maliyyə lazım idi. Ceff onun layihəsi ciddi qarşılanmadığından investor tapa bilmirdi. Yalnız valideynləri ona görə risk etmiş oldular. Beş il sonra Bezos artıq dünyanın zəngin insanlarından biri idi.

Bezos işə başlamamışdan öncə satış bazarını analiz edir və bu qənaətə gəlir ki, poçt vasitəsilə satılan mallar arasında kitabların satışı zamanı kiçik tələbatdan istifadə edilir. Çünki böyük kataloqları göndərmək baha başa gəlirdi. Bu tip informasiyaları internetdə yerləşdirərək asanlıqla geniş auditoriyaya çatdırmaq mükəmməl bir iş idi.

Amerikalı sahibkar, Amazon İnternet-mağazasının yaradıcısı Cefri Bezos (Jeffrey Bezos) 2000-ci ildə "Blue Origin" şəxsi aerokosmik şirkətini yaratmış və hal-hazırda bu şirkətin rəhbəri vəzifəsində işləyir. "Forbes" jurnalının 2010-cu il üçün nəşr etdiyi məlumatlara görə, Bezos 13,7 milyard ABŞ dolları ilə dünyanın 100 ən varlı şəxslərinin siyahısında 43-cü yeri tutmuşdu.

 "Amazon.com" 
1994-cü ildə şəxsi şirkətini – "Amazon.com"u təsis edir. Onda Ceff öz qərarını belə xarakterizə edir:

"Mən həqiqətən bu ağılsızlığı etməyə hazırlaşıram. Mən internet vasitəsilə kitabların satışı ilə məşğul olacaq şirkətin əsasını qoymaq niyyətindəyəm".

Qısa zaman ərzində "Amazon.com" artıq ABŞ-nin "Barnes & Noble" kimi ən böyük ənənəvi kitab satışı şirkətilə müvəffəqiyyətlə rəqabət aparırdı. Bu səbəbdən "Barnes & Noble" şəxsi internet mağazaları açır. Ceff Bezosun əsas uğuru müştərilərə fərdi yanaşmasında idi.

1999-cu ildə "Amazon.com"un satış həcmi 8 milyard dollara çatır. Həmin il "The Times" jurnalı onu "ilin adamı" adlandırıb.

Ceff Bezos əldə etdiyi uğurlarla kifayətlənməyib. XXI əsrin başlanğıcında o, yeni şirkət yaradıb: "Blue Origin". Şirkət hal-hazırda kosmik nəqliyyat vasitələrinin və texnologiyaların hazırlanması ilə məşğul olur.

 İstinadlar 

 Əlavə ədəbiyyat 

 Davenport, Christian (2018). The Space Barons: Elon Musk, Jeff Bezos, and the Quest to Colonize the Cosmos. PublicAffairs. .

 Fernholz, Tim (2018). Rocket Billionaires: Elon Musk, Jeff Bezos, and the New Space Race. Houghton Mifflin Harcourt. .
 Leibovich, Mark. The New Imperialists (Prentice Hall, 2002) pp 55–104.online


 Xarici keçidlər 





 Forbes profili

Kateqoriya:ABŞ milyarderləri
Kateqoriya:Amazon (şirkət)
Kateqoriya:Time jurnalının "İlin adamı"
Kateqoriya:ABŞ investorları
Kateqoriya:ABŞ proqramçıları
Kateqoriya:ABŞ kosmonavtları
Kateqoriya:ABŞ iş adamları
Kateqoriya:Xüsusi texnologiya satış nümayəndələri