Evenlər

Evenlər (; kişi.cinsi — even, qadın.cins — evenka) — Sibir ərazisində yayılmış Tunqus-mancur dillərinə aid dilə malik xalq. Qohum xalqlar: Evenklər

 Yayılması və sayları 
Ümumi sayları 20 min nəfər təşkil edir. 2002-ci ildə siyahıya alınmaya görə Saxa ərazisində 11,657, Maqadan vilayəti ərazisində 2527, Kamçatka vilayətində 177, Çukotka Muxtar Dairəsi 1407 və  Xabarovsk diyarında 1272 nəfər even yaşayır

Ukrayna ərazisində 2001 il siyahıya alınmasına görə burada 104 even  yaşayır

1930—1934 illərdə Uzaq şərqdə Oxoxt-Even milli dairəsi mövcud olmuşdur.

2002 ilə olam məlumatlarhttp://std.gmcrosstata.ru/webapi/opendatabase?id=vpn2002_pert  База микроданных Всероссийской переписи населения 2002 года'Saxa Respublikası:

 Yakutsk şəhəri - 1213 nəf
 Qataqay-Alıta kəndi - 726 nəf
 Topolinoye kəndi - 671 nəf
 Sebyan Kyoel - 648 nəf
 Çokurdax kəndi - 363 nəf
 Sasır kəndi - 354 nəf
 Kustur kəndi - 296 nəf
 Andeyoşkino kəndi - 271 nəf
 Deputatskiy - 270 nəf
 Berezovka kəndi - 267 nəf
 Sayılık kəndi - 261 nəf
 Saskılax - 247 nəf
 Tiksi qəsəbəsi - 233 nəf
 Xonuu kəndi - 212 nəf
 Kazaçe kəndi - 179 nəf
 Xayır kəndi - 178 nəf
 Carqalax - 148 nəf
 Çerskiy - 146 nəf
 Olenoqorsk - 137 nəf
 Yoçuqey kəndi - 129 nəf
 Tomtor kəndi - 125 nəf
 Kuberqanya kəndi - 115 nəf
 Xandıqa qəsəbi -  115 nəf

Maqadan vilayəti:

 Qijiqa kəndi - 332 nəf
 Maqadan - 310 nəf
 Ola - 292 nəf
 Omsukçan - 286 nəf
 Taxtoyamsk - 212 nəf
 Qarmanda kəndi - 210 nəf
 Evensk - 191 nəf
 Seymçak - 127 nəf
 Tauysk - 102 nəf

Kamçatka diyarı:

 Esso kəndi - 498 nəf
 Anavqay kəndi - 320 nəf
 Xailino - 165 nəf
 Ayanka kəndi - 157 nəf
 Palana - 111 nəf
 Çukot Muxtar Dairəsi:
 Olom kəndi - 417 nəf
 Anyoysk - 248 nəf
 Anadır şəhəri  - 142 nəf
 Bilibino - 108 nəf

Xabarovsk diyarı:

 Arka kəndi -  271 nəf
 Ketanda - 166 nəf
 Usçan - 103 nəf
 Nyadbaki qəsəbəsi - 102 nəfEvenlərin illərə görə sayı'':

 Dil 
Altay dil ailəsinin Tunqus-macur dilləri qrupuna daxildir. Onda çox dialekti vardır. Onlar arasında şərq, qərb və orta dialektləri fərqlənir. Onların 52,5 % rus dilində sərbəst danışır və 27,4 % isə rus dilini doğma dil hesab edir. Onların formalaşması Pribaykal, Zabaykal və Şərqi Sibir ərazisində formalaşmışlar. Bu bizim eranın birinci minilliyinə təsadüf edir. Evenlərin bir hissəsi Yukagirlər və Yakutlar tərəfindən assimiliyasiya olunmuşlar. Rusların bölgəni işğal etməsindən sonra evenlər rusların təsir dairəsində assimiliyasiya olunmuşlar.

1932-ci ilə qədər even dili yazıya sahib olmamışdır. Ancaq rus əlifbası ilə yayı həyata keçilirirdi. Hazırda üvenlər arasında əsas ünsiyyət vastədi Rus dili və Saxa dilindən istifadə edilir.

 İnancları 
Evenlər rusların işğalından sonra bölgəyə gələn misionerlərin fəsliyyəti sayəsində kristianlığı qəbul etmişlər. XIX əsrin əvvəllərində xristialıq onların bütün həyatına təsir göstərir. XIX əsrın əvvəllərində S. Popov rus əlifbaslndan istifadə edərək even dilində duaları tərtib eymişdir..
 Mədəniyyət 
Xüsusi geyimlərə malikdirlər. Geyimləri qadınlar tikirlər. Rusların təsiri ilə cib dəsmalları evenlər arasında istifadə edilir. Dəsmal tikişi qadınlar arasında məşhurlaşmışdır.

Qidalanmalarına gəldikdə onların əsas təsərrüfatı maralçılıq olmasına baxmayaraq onlar ətə olan tələbatı vəhşi heyvanların hesabına ödəyirdilər. Ov onların əsas məşğuliyyəti sayılır. Ovçuluqda əsas sahələr balıqçılıq və suiti ovudur.

 İstinadlar 

 Mənbə 
 Evenlər 
 Таежные охотники и оленеводы Сибири: эвенки и эвены 
 Галерея Новосибирского государственного краеведческого музея 
 Алексеева Сардаана Анатольевна. Семья и брак у эвенов (Конец XIX-начало XX вв.) 
Kateqoriya:Etnik qruplar
Kateqoriya:Etnik azlıqlar