Bandi-Amir Milli Parkı

Bandi-Amir Milli Parkı () — Əfqanıstanın ilk və yeganə milli parkı. Milli parkda mineral çöküntü olan travertindən əmələ gəlmiş təbii bəndlər ilə ayrılan 6 göl yerləşir. Göllər Əfqanıstanın mərkəzində, 3000 metr yüksəkliyində, Hindikuş dağlarında, Bamiyan Budda heykəllərinin qərbində yerləşir.

Göllər karbon dioksid sızması nəticəsində yaranmışdır. Bandi-Amir dünyada travertin mineralı sayəsində yaranmış nadir göl sistemlərindən biridir. Milli parkda yerləşən kanyon Əfqanıstanın Böyük kanyonu hesab olunur və buranı hər il minlərlə turist ziyarət edir.

 Tarix 

"Bandi-Amir" sözü hərfi tərcümədə "Əmirin bəndi" deməkdir və bu adın müsəlmanların 4-cü xəlifəsi Əli ilə əlaqədar olduğu hesab olunur. Ərazidə etnik həzaralar üstünlük təşkil etmişlər. Həzaralar Əfqanıstan əhalisinin 8–15 %-ni təşkil edirlər və demək olar ki, hamısı şiədir.

Bandi-Amir 1960-cı illərdə milli parka çevriləcəkdi, amma müharibələrə və siyasi böhranlara görə bu baş tutmamışdır. 1975-ci ildə Hind filmi "Darmatma"nın bəzi hissələri Hema Malini və Feroz Xanın iştirakı ilə burada çəkilmişdir.

2004-cü ildə Bandi-Amir YUNESKO-nun Dünya irsi siyahısına daxil edilmək üçün namizəd göstərilmişdir.Band-E-Amir — UNESCO World Heritage Centre. Submitted on 2004–09-08. Retrieved on 2008–07-15 from http://whc.unesco.org/en/tentativelists/1946/ . 2009-cu ildə rəsmi şəkildə Bandi-Amir Əfqanıstanın milli parkı elan olunmuşdur.Leithead, Alastair (2008–07-15). Getting tourists to Afghanistan's 'Grand Canyon'. BBC News. Retrieved on 2008–07-15 from http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/7506146.stm . 2013-cü ilə qədər milli parkı hər il 6.000 yerli turist ziyarət etmişdir. Milli park kiçik saydakı meşəbəyiləri tərəfindən qorunur.

 Coğrafiya 
Bandi-Amir Milli Parkı Yakavlanq şəhərinin yaxınlığında yerləşən qədim Bamyan şəhərinin 75 km qərbində yerləşir. Bamiyan dərəsi ilə birlikdə bura Əfqanıstan turizminin ürəyi hesab olunur. Buranı hər il minlərlə turist ziyarət edir. Milli parkda yerləşən əsas 6 göl aşağıdakılardır:

 Bandi-Qolaman (Qullar gölü)
 Bandi-Qambar (Qəmbər gölü)
 Bandi-Haybat (Möhtəşəm göl)
 Bandi-Panir (Pendir gölü)
 Bandi-Pudina (Nanə gölü)
 Bandi-Zülfiqar (Zülfiqar gölü)

Bandi Haybat aralarında ən dərin və ən böyük göldür. Dərinliyi 150 metr olub Yeni Zelandiyanın dalğıc komandası tərəfindən ölçülmüşdür. Travertin bəndlər gölləri bir-birindən ayırır. Bamyan şəhərinin bir neçə kilometr uzaqlığında Bandi-Azdahar (Əjdaha gölü) gölü yerləşir.

 İstinadlar 

 Biblioqrafiya 
 Nansi Dapri (1977): An Historical Guide to Afghanistan. 1st Edition: 1970. 2nd Edition. Revised and Enlarged. Afghan Tourist Organization.

Kateqoriya:Əfqanıstan milli parkları
Kateqoriya:2009-cu ildə yaradılmış qoruq əraziləri