Kəllə-beyin zədələnməsi

Kəllə-beyin zədələnməsi, Kəllə-beyin travması (qısaca KBT,  — zədə), adından göründüyü kimi hər hansı bir zərbə nəticəsində kəllə və baş beyinin müştərək zədələnməsi deməkdir. Kəllə-beyin zədələnməsi açıq və qapalı olmaqla iki yerə bölünür. Zərbə nəticəsində kəllə qapağının tamlığının pozulması ilə müşayiət olunarsa, onda bu açıq kəllə-beyin zədələnməsi, əks təqdirdə isə qapalı kəllə-beyin zədələnməsi adlanır. Kəllə-beyin zədəsi almış hər bir kəs nevroloji simptomların meydana çıxıb — çıxmamasından asılı olmayaraq beyin qanaxması kimi fəsadlaşmanı vaxtında müəyyən etmək üçün hospitalizə olunmalı və daimi nəzarətə götürülməlidir. Adından göründüyü kimi nəqliyyat və iş qəzaları, idman travmaları nəticəsində kəllənin almış olduğu zədələr nəticəsində baş verir.


 Qiymətləndirilməsi: 
Kəllə-beyin zədələnməsinin ağırlıq dərəcəsi Qlasqo-Koma şkalası üzrə təyin edilir.

< 4 bal = 85% dəyişkən vegetativ status

< 8 bal = ağır beyin funksional pozğunluq

> 11 bal = 5–10% dəyişkən vegetativ status, 85% bərpa olunan zəif funksional pozğunluq

 Klinik formaları 
 Beyin silkələnməsi — bu zaman beyinin funksiyasına təsir edəbiləcək pozğunluq aşkar edilmir. Meydana çıxmış simptomlar bir neçə gün ərzində itib getmiş olurlar.
 Beyin zədələnməsi: yüngül, orta və ağır dərəcəli olur.
 Diffuz aksonnal zədələnmə
 Beynin sıxılması
 Kəllədaxili qanaxmalar: Kəllə boşluğu qanaxmalar (subaraxnoidal, subdural, epidural hematomalar); beyindaxili qanaxmalar ya qansızmalar (parenximatoz və mədəciklərdaxili qansızmalar)

 Simptomlar 
 Huşun pozulması: yaddaşın itməsi — amneziya, sopor, koma
 Anizokoriya,  — 
 Kəllə sinirlərinin zədələnməsini göstərən simptomlar beyinin sıxılması və zədələnməsinə işarədir.
 Ocaqlı beyin zədələnməsini göstərən simptomlar beyinin sıxılması və zədələnməsinə ışarədir.
 Beyin kötüyü simptomları beyinin sıxılması və zədələnməsinə ışarədir.
 Meningial simptomlar beyinin zədələnməsinə ya da subaraxnoidal qanaxmaya işarədir.

 Həmçinin bax 
 Xarici aksent sindromu

 İstinadlar 

Kateqoriya:Təcili tibbi vəziyyətlər
Kateqoriya:Reanimasiya