Kraliça Yelezaveta adaları

Kraliça Yelezaveta adaları (,  - əvvələr Perri adalaarı və ya Parri arxiipelaqı) — Kanada Arktik arxipelaqının şimalında yerləşir. Kanadanın Nunavut və Şimal-Qərb əraziləri vilayətlərinə daxildir.

 Coğrafiyası 

Adalar Şimal Buzlu okean akvatoriyasına daxildir. Ərazidən ardıcıllıq təşkil edən boğazlar sistemi keçir. Mak-Klur boğazı, Vaykaunt-Melvill boğazı, Barrou boğazı, Lankaster boğazı (hamısı birlikdə Parri boğazlar sistemini əmələ gətirir). Boğazlar boyunca Elsmir, Melvill, Devon, Kornuollis adaları yerləşir.


Arxipelaqın adının Kraliça Yelezaveta adaları olduqdan sonra cənub qərb adaları Şahzadə Ptrik, Melvill, Baterst, Borden, Makkenzi-Kral və Kornuollis Kraliça Yelezaveta adaları, digər adalar Kornuol Amund-Rinqnes, Aksel-Heyberq və Ellef-Rinqnes adaları Sverdrup adaları adlandırılır.

Ərazidə yerləşən adalarda hündürlük heçdə yüksək deyil əsasən 300–600 m, devon adasında hündürlüyü 1921 metrə çatan yaylalar vardır. Ən hündür yeri Babo pikidir (2616 m) və Elsmir adasında yerləşir.  Adaların iqlimi çox sərtdir. Əsasən Arktik səhralarla örtülüdür.

Adaların ümumi sahəsi 419 061 km² təşkil edirSea islands:  Atlas of Canada; Natural Resources Canada. Adaların bir çoxu Adaların dünyada sahəsinə görə sıralamasına daxildir. Onlarda ən iriləri Elsmir (ada) və Devon (ada).

 №  Ada  daxil olduğu qrup  Ərazilər  Sahəsi,km²  YeriKanada  YeriDünyada  Kordinatlar 1  Aleksandr (ada) at oceandots.com  Kraliça Yelezaveta adaları  Nunavut  484  66    2  Amund-Rinqnes at oceandots.com  Sverdrup adaları  Nunavut  5255  25  111   3  Aksel-Heyberq at oceandots.com  Sverdrup adaları  Nunavut  43178  7  32   4  Beylli-Hamilton adası at oceandots.com Kraliça Yelezaveta adaları  Nunavut  290  91      5  BaterstBathurst Island  at Bivouac.com  Kraliça Yelezaveta adaları  Nunavut  16042  13  54   6  Borden adası at oceandots.com  Kraliça Yelezaveta adaları  Nunavut/Şimal-Qərb əraziləri  2794  30  170   7  Brok adası at oceandots.com  Kraliça Yelezaveta adaları  Şimal-Qərb əraziləri  764  58  383   8  Bukinhem adasıBuckingham Island  at the Atlas of Canada Kraliça Yelezaveta adaları  Nunavut  137  137      9  Bayam-Martin adası at oceandots.com  Kraliça Yelezaveta adaları  Nunavut  1150  42  294   10  Kameron adası at oceandots.com  Kraliça Yelezaveta adaları  Nunavut  1059  46  312   11  Koberq adası at oceandots.com  Kraliça Yelezaveta adaları  Nunavut  411  83     12  Kornuoll adası at oceandots.com  Sverdrup adaları  Nunavut  2358  31  184   13  Kornuollis adası at oceandots.com  Kraliça Yelezaveta adaları  Nunavut  6995  21  96   14  Devon (ada) at oceandots.com  Kraliça Yelezaveta adaları  Nunavut  55247  6  27   15  Eqlinton adası at oceandots.com  Kraliça Yelezaveta adaları  Şimal-Qərb əraziləri  1541  36  249   16  Ellef-Rinqnes at oceandots.com  Sverdrup adaları   Nunavut  11295  16  69   17  Elsmir (ada) at oceandots.com  Kraliça Yelezaveta adaları  Nunavut  196236  3  10   18  Emerald (ada) at oceandots.com  Kraliça Yelezaveta adaları  Şimal-Qərb əraziləri  549  63  466   19  Qrehem adası at oceandots.com  Sverdrup adaları  Nunavut  1378  38  265   20  Qriffit adasıGriffith Island  at the Atlas of Canada Kraliça Yelezaveta adaları  Nunavut  189  110     21  Helena adası at oceandots.com Kraliça Yelezaveta adaları  Nunavut  327  85     22  Houvd adasıHoved Island  at the Atlas of Canada Kraliça Yelezaveta adaları  Nunavut  158  125     23  Vane at oceandots.com  Kraliça Yelezaveta adaları  Nunavut  1126  44  298   24  Kral-Kristian at oceandots.com  Sverdrup adaları  Nunavut  645  60  420   25  Litl-Kornuollis adası at oceandots.com Kraliça Yelezaveta adaları  Nunavut  412  75     26  Lohid adası at oceandots.com  Kraliça Yelezaveta adaları  Nunavut  1308  41  273   27  Louter (ada)Lowther Island  at the Atlas of Canada Kraliça Yelezaveta adaları  Nunavut  145  133     28  Makkenzi-Kral at oceandots.com  Kraliça Yelezaveta adaları Nunavut/Şimal-Qərb əraziləri  5048  26  115   29  Messi (ada) at oceandots.com  Kraliça Yelezaveta adaları  Nunavut  432  71      30  Mien adasıMeighen Island  at arctic.uoguelph.ca  Sverdrup adaları   Nunavut  955  50  337   31  Melvill (ada) at oceandots.com  Kraliça Yelezaveta adaları  Nunavut/Şimal-Qərb əraziləri  42149  8  33   32  Nort-Kent adası at oceandots.com  Kraliça Yelezaveta adaları  Nunavut  590  62  453   33  Şahzadə-Patrik adasıPrince Patrick Island  at peakbagger.com  Kraliça Yelezaveta adaları  Şimal-Qərb əraziləri  15848  14  55   34  Stor (ada) at oceandots.com Sverdrup adaları   Nunavut  313  87     35  Digər kiçik adalar (2 092 ədəd)   Nunavut/Şimal-Qərb əraziləri  2321  …  …  …     Kraliça Yelezaveta adaları     Nunavut/Şimal-Qərb əraziləri  419061  …  …  

 Tarixi 
1616 arxipelaqa ilk dəfə avropallılar ayaq basmışlar. Arxipelaq ilk dəfə Britaniya admiralı Vilyam Eduard Parrinin şərəfinə adlandırılır. O, adaları 1819-1820 ci illərdə kəşf edir. Sonradan adı II Yelezavetanın şərəfinə adlandırılır.

 Əhalisi 
Əhalisi — 375 nəfər (2006). Yaşayış məntəqələri Rezolyut qəsəbəsi, Kopnuollis (229 nəfər) və Qris-Ford, Elsmir (ada) (141 nəfər). Bunlardan əlavə Elsmir adasında Alert qəsəbəsi yerləşir ki, orada cəmi 5 nəfər yaşayır. Digər adalarda isə yaşayış yoxdur. Əsas gəlir mənbəyi neftdir.

 İstinadlar 

 Mənbə 
 Kanada atlası, təbiət mənzərələri 
 Parri arxipelaqı