BOK kodlarının siyahısı

Beynəlxalq Olimpiya Komitəsi  Olimpiya Oyunlarında iştirak edən ölkələri və həmin ölkələrin hər bir idmançı qruplarını işarə etmək üçün  üç hərfli abreviaturadan ibarət ölkə kodlarından istifadə edir. Hər bir kod isə bir Milli Olimpiya Komitəsini müəyyənləşdirir. Ancaq bəzi kodlar var ki, keçmiş Olimpiya Oyunlarında digər xüsusi hallar üçün istifadə olunub. Fərqli ölkələrdən olan idmançılardan ibarət komandalar və ya heç bir milləti təmsil etməyən idmançı qrupları bu xüsusi hallara misal ola bilər.

BOK kodlarının bir neçəsi  standartlaşdırlmış ISO 3166-1 alfa-3 kodlarından fərqlidir. FİFA kimi digər idman təşkilatıları təmsilçi ölkələri işarə etmək üçün oxşar kodlardan istifadə edir, ancaq bəzi fərqliliklər mövcuddur. Birlik Oyunları Federasiyası və ya Peşəkar Tennis Assosiasiyası kimi digər belə  təşkilatlar BOK-la eyni siyahını istifadə edir.

 Tarixi 
1956 Qış Olimpiya Oyunları və 1960 Yay Olimpiya Oyunları BOK tərəfindən dərc olunmuş məlumata görə hər bir Milli Olimpiya Komitəsini işarələmək üçün ölkələrin başlanğıc qısaltmalarından istifadə olunmuş ilk Olimpiyadalar idi.  Lakin,  kod kimi növbəti bir neçə il ərzində tez-tez təşkilatçı ölkənin dilinə uyğun olan qısaltmalardan (İtaliyanın ev sahibliyi etdiyi 1956 Qış Olimpiya Oyunları və 1960 Yay Olimpiya Oyunlarında Yaponiya üçün GIA qısaltmasından; italyan dilində Yaponiya Giappone  kimi yazıldığı üçün) və ya ölkənin fransızca adına uyğun qısaltmalardan (Cənubi Koreya üçün COR;  fransızca Corée yazıldığı üçün)  istifadə olundu.  1972 Qış Olimpiya Oyunlarına yaxın əksər kodlar  hazırkı standart hallarına gətirildilər, lakin sonrakı illərdə bir neçə dəyişikliklər olub. Bütün bunlardan əlavə,  SSRİ-nin parçalanması, Almaniyanın birləşməsi, Yuqoslaviyanın dağılması, Çexoslovakiyanın parçalanması və bir neçə coğrafi adların yenidən adlandırılması kodlardakı dəyişikliklərə səbəb olub.

200-dən çox Milli Olimpiya Komitəsinin bu siyahısından əlavə Paralimpiya Oyunlarında Milli Paralimpiya Komitələrinin iştirakı ilə standartlaşdırılmış BOK kodları tələb olundu. Belə ki, müvafiq olaraq Makao üçün MAC, Farer adaları üçün FRO qısaltmalarından istifadə edilir.

 Hazırkı Milli Olimpiya Komitələri 
Olimpiya Hərəkatının tərkibində hazırda 205 Milli Olimpiya Komitəsi var. Aşağıdakı cədvəllərdə hər bir MOK üçün hazırda istifadə olunan kodlar və keçmiş Olimpiyadalarda həmin Olimpiya Oyunlarının rəsmi məlumatına görə istifadə olunmuş müxtəlif kodlar göstərilir. İstifadə olunan keçmiş kodların bəziləri əlavə olaraq aşağıdakı bölmələrdə izah olunur. Əgər bir kod qısaltması eyni bir ildə həm Yay Olimpiya Oyunları, həm də Qış Olimpiya Oyunları üçün istifadə olunubsa, cədvəldə uyğun olaraq "S" və "W"  ilə göstərilib.

 Mündəricat: A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V Y Z
A
 Kod Keçid Ölkə (MOK) İstifadə olunmuş digər kodlar AFG     ALB     ALG     AGR (1964), AGL (1968 S) AND     ANG     ANT     ARG     ARM     ARU     ASA     AUS      AUT      AZE    

B
 Kod Keçid Ölkə (MOK) İstifadə olunmuş digər kodlar BAH     BAN     BAR     BAD (1964) BDI     BEL     BEN     DAY (1964), DAH (1968–1976) BER     BHU     BIH     BSH (1992 S) BIZ     HBR (1968–1972) BLR     BOL     BOT     BRA     BRN     BRU     BUL     BUR     VOL (1972–1984)

C
 Kod Keçid Ölkə (MOK) İstifadə olunmuş digər kodlar CAF     AFC (1968) CAM     CAB (1964), KHM (1972–1976) CAN     CAY     CGO     CHA     CHD (1964) CHI     CIL (1956 W, 1960 S) CHN     CIV     IVC (1964), CML (1968) CMR     COD     COK (1968), ZAI (1972–1996) COK     COL     COM     CPV     CRC     COS (1964) CRO     CUB     CYP     CZE     TCH (1984)

D
 Kod Keçid Ölkə (MOK) İstifadə olunmuş digər kodlar DEN     DAN (1960 S, 1968 W), DIN (1968 S) DJI     DMA     DOM    

E
 Code Link Nation (NOC) Other codes used ECU     EGY     RAU (1960, 1968), UAR (1964) ERI     ESA     SAL (1964–1976) ESP     SPA (1956–1964, 1968 W) EST     ETH     ETI (1960, 1968)

F
 Kod Keçid Ölkə (MOK) İstifadə olunmuş digər kodlar FIJ     FIG (1960) FIN     FRA     FSM    

G
 Kod Keçid Ölkə (MOK) İstifadə olunmuş digər kodlar GAB     GAM     GBR     GRB (1956 W–1960), GBI (1964) GBS     GEO     GEQ     GER     ALL (1968 W), ALE (1968 S) GHA     GRE     GRN     GUA     GUT (1964) GUI     GUM     GUY     GUA (1960), GUI (1964)

H
 Kod Keçid Ölkə (MOK) İstifadə olunmuş digər kodlar HAI     HKG     HOK (1960–1968) HON     HUN     UNG (1956 W, 1960 S)

I
 Kod Keçid Ölkə (MOK) İstifadə olunmuş digər kodlar INA     INS (1960) IND     IRI     IRN (1956–1988), IRA (1968 W) IRL     IRQ     IRK (1960, 1968) ISL     ICE (1960 W, 1964 S) ISR     ISL ISV     ITA     IVB    

J
 Kod Keçid Ölkə (MOK) İstifadə olunmuş digər kodlar JAM     JOR     JPN     GIA (1956 W, 1960 S), JAP (1960 W)

K
 Kod Keçid Ölkə (MOK) İstifadə olunmuş digər kodlar KAZ     KEN     KGZ     KIR     KOR     COR (1956 W, 1960 S, 1968 S, 1972 S) KOS     KSA     ARS (1968–1976), SAU (1980–1984) KUW    

L
 Kod Keçid Ölkə (MOK) İstifadə olunmuş digər kodlar LAO     LAT     LBA     LYA (1964), LBY (1968 W) LBR     LCA     LES     LIB     LEB (1960 W, 1964 S) LIE     LIC (1956 W, 1964 S, 1968 W) LTU     LIT (1992 W) LUX    

M
 Kod Keçid Ölkə (MOK) İstifadə olunmuş digər kodlar MAD     MAG (1964) MAR     MRC (1964) MAS     MAL (1964–1988) MAW     MDA     MLD (1994) MDV     MEX     MGL     MON (1968 W) MHL     MKD     MLI     MLT     MAT (1960–1964) MNE     MON     MOZ     MRI     MTN     MYA     BIR (1960, 1968–1988), BUR (1964)

N
 Kod Keçid Ölkə (MOK) İstifadə olunmuş digər kodlar NAM     NCA     NCG (1964), NIC (1968) NED     OLA (1956 W), NET (1960 W), PBA (1960 S), NLD (1964 S), HOL (1968–1988) NEP     NGR     NGA (1964) NIG     NGR (1964) NOR     NRU     NZL     NZE (1960, 1968 W)

O
 Kod Keçid Ölkə (MOK) İstifadə olunmuş digər kodlar OMA    

P
 Kod Keçid Ölkə (MOK) İstifadə olunmuş digər kodlar PAK     PAN     PAR     PER     PHI     FIL (1960, 1968) PLE     PLW     PNG     NGY (1976–1980), NGU (1984–1988) POL     POR     PRK     NKO (1964 S, 1968 W), CDN (1968) PUR     PRI (1960), PRO (1968)

Q
 Kod Keçid Ölkə (MOK) İstifadə olunmuş digər kodlar QAT    

R
 Kod Keçid Ölkə (MOK) İstifadə olunmuş digər kodlar ROU     ROM (1956–1960, 1972–2006), RUM (1964–1968) RSA     SAF (1960–1972) RUS     RWA    

S
 Kod Keçid Ölkə (MOK) İstifadə olunmuş digər kodlar SAM     SEN     SGL (1964) SEY     SIN     SKN     SLE     SLA (1968) SLO     SMR     SMA (1960–1964) SOL     SOM     SRB     SRI     CEY (1960-1964, 1972), CEI (1968 S) STP     SUD     SUI     SVI (1956 W, 1960 S), SWI (1960 W, 1964 S) SUR     SVK     SWE     SVE (1956 W, 1960 S), SUE (1968 S) SWZ     SYR     RAU (1960), SIR (1968)

T
 Kod Keçid Ölkə (MOK) İstifadə olunmuş digər kodlar TAN     TGA     TON (1984) THA      TJK     TKM      TLS     IOA (, 2000) TOG     TPE       RCF (1960), TWN (1964–1968), ROC (1972–1976) TTO     TRT (1964–1968) TRI (1972–2012) TUN     TUR     TUV    

U
 Kod Keçid Ölkə (MOK) İstifadə olunmuş digər kodlar UAE     UGA     UKR     URU     URG (1968) USA     SUA (1960 S), EUA (1968 S) UZB    

V
 Kod Keçid Ölkə (MOK) İstifadə olunmuş digər kodlar VAN     VEN     VIE     VET (1964), VNM (1968–1976) VIN    

Y
 Kod Keçid Ölkə (MOK) İstifadə olunmuş digər kodlar YEM    

Z
 Kod Keçid Ölkə (MOK) İstifadə olunmuş digər kodlar ZAM     NRH (1964) ZIM     RHO (1960–1972)

Tarixi BOKlar və komandalar 

 Hələ də istifadə də olan kodlar
On dörd tarixi Milli Olimpiya Komitəsi və ya komandaların keçmiş Olimpiyadalarda medal qazanan idmançılarını göstərmək üçün BOK –un nəticələr bazasında hələ də istifadə olunan kodları var.

 Kod Ölkə/Komanda  İstifadə olunmuş digər kodlar AHO    ANZ    BOH    BWI    ANT (1960, 1968), WID (1964) EUA   Birləşmiş Almaniya komandası  GER (1956–1964) EUN   Birləşmiş komanda  FRG    ALL (1968 W), ALE (1968 S), GER (1972–1976) GDR    ADE (1968) RU1     SCG    YUG (1996 S-2002 W) TCH    CSL (1956 W), CZE (1960 W), CSV (1960 S), CZS (1964 S), CHE (1968 S) URS    SOV (1968 W) YUG    JUG (1956–1960, 1968 W), YUS (1964 S) ZZX   Qarışıq komandalar 

İstifadədən çıxmış kodlar
 Kod Ölkə (MOK) İllərQeydlər BIR    1948–1988  İndi  CEY    1948–1972  İndi  DAH    1964–1976  İndi  HBR    1968–1972  İndi  KHM    1972–1976  İndi  MAL    1956–1960  1963-cü ildə Malayziyanın formalaşmasına qədər bu adda yarışlarda iştirak edib.İndi  NBO    1956 NRH    1964  İndi  RAU   Birləşmiş Ərəb Respublikası  1960 İndi  and  RHO    1960–1972  İndi  ROC    1932–1976  İndi  '' adı altında çıxış edir SAA    1952  1957-ci ildə nın yenidən birləşdirilməsinə qədər bu adda çıxış edib. UAR    1964–1968  İndi  VOL    1972–1984  İndi  YAR    1984–1988  1990-cı ildə nə qədər bu adda çıxış edib.İndi  YMD    1988 ZAI    1972–1996  İndi  —    1948–1964  İndi  —    1952  İndi 

BOK tərəfindən ölkələrin işarələnməsindəki dəyişikliyə görə iki əhəmiyyətli kod dəyişikliyi baş verib:
 Hollandiyanın işarələnməsindəki dəyişikliyi əks etdirən HOL  kodu  1992 Olimpiya Oyunlarında Niderlandiya üçün NED kodu ilə dəyişdirilmişdir.
 İran İslam Respublikasının işarələnməsindəki dəyişikliyi əks etdirən İRN kodu 1992 Olimpiya Oyunlarında İran üçün IRI kodu ilə dəyişdirildi.

 Xüsusi kodlar 
AIN kodu Rusiya-Ukrayna müharibəsi səbəbindən Beynəlxalq Olimpiya Komitəsi Rusiya və Belaruslu idmançıların Olimpiya Oyunlarında iştirakına əngəl yaratdı. Həmin dövlətlərdən olan və müharibəni dəstəkləməyən idmançılar 2024 Yay Olimpiya Oyunlarında milli identifikasiya olmadan "Fərdi Neytral İdmançılar" bayrağı altında çıxış ediblər. 
ANZ kodu 1908 və 1912 Olimpiya Oyunlarında Yeni Zelandiya və Avstraliyadan olan atletlərin qoşulmasından yaranan Avstralaziya komandasını müəyyən etmək üçün BOK–un medal məlumat bazasında indi istifadə olunur. 1920-ci ildən etibarən hər iki ölkə ayrı-ayrılıqda mübarizə aparıb.
EUA kodu 1956-1964 Olimpiya Oyunları müddətində Şərqi Almaniya və Qərbi Almaniya Milli Olimpiya Komitəsini təmsil edən idmançıların qoşulmasına görə birləşmiş Almaniya komandasını müəyyən etmək üçün BOK–un medal məlumat bazasında indi istifadə olunur. Bu zamanlarda  komanda altı Olimpiya Oyunları müddətində rəsmi məlumata görə sadəcə olaraq Almaniya kimi tanınırdı. 
EUN kodu keçmiş Sovet sosialist respublikalarının çoxundan olan idmançıların qoşulmasıdan yaranan birləşmiş komanda üçün 1992-ci ildə (Yay və Qış Olimpiya Oyunlarının hər ikisində) istifadə olunub. Yalnız Baltikyanı ölkələr 1992-ci ildə müstəqil komanda kimi yarışlarda iştirak edib. Digər yeni yaranmış on iki ölkə müstəqil olaraq birinci dəfə 1994 və ya 1996 Olimpiyadalarında iştirak edib.
IOP kodu BMT-nin sanksiyalarına görə komanda kimi yarışlarda iştirak edə bilməyən Yuqoslaviyadan olan idmançılar üçün 1992-ci ildə müstəqil Olimpiya iştirakçıları üçün istifadə olunub. IOP həmçinin Hindistan Olimpiya Assosiasiyasının müvəqqəti olaraq fəaliyyətinin dayandırılmasına görə Hindinstan idmançıları üçün 2014-cü il Soçi Olimpiya oyunlarında istifadə olunub. 
IOA kodu Şərqi Timordan olan idmançılar üçün həmin ölkənin Milli Olimpiya Komitəsi yaranmamışdan əvvəl 2000-ci ildə fərdi olimpiya idmançıları üçün  istifadə olunub. IOA keçmiş Niderland Antil adalarından olan idmançılar və Cənubi Sudandan olan atletlər üçün 2012 Olimpiyadasında yenidən istifadə olunub.  Niderland Antil adalarının Milli Olimpiya Komitəsi 2011-ci ildə BOK üzvlüyündən çıxarılıb. Cənubi Sudanın Milli Olimpiya Komitəsi isə formalaşmayıb. 
IOC kodu 2010-cu ildə Küveyt Olimpiya Komitəsinin fəaliyyətinin dayandırılmasına görə Küveyt idmançıları üçün 2010 Asiya Oyunlarında ölkə kodu kimi istifadə olunub. 
MIX kodu Yeniyetmələrin Olimpiya Oyunlarında qarışıq Milli Olimpiya Komitələri üçün ölkə kodu kimi istifadə olunub. 
ZZX kodu çoxlu ölkələrdən olan idmançıların qarışıq komandalarının qazandığı medalları müəyyən etmək üçün istifadə olunub.  Bu vəziyyət  1896, 1900 və 1904 Olimpiya oyunlarında bir neçə dəfə baş verib.

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 
3 hərfli ölkə kodları 
Ölkə kodları  
BOK ölkə kodları 

Kateqoriya:Ölkə kodları
Kateqoriya:Abreviatur siyahıları