Mingünlük müharibə

Mingünlük müharibə () Kolumbiyada baş vermiş 1899-1902-ci illəri əhatə edən vətəndaş müharibəsi. Konflikt Konservantlar və Liberallar partiyaları arasında baş vermişdir. Konflikt nəticəsində Panama müstəqil respublika elan edilir.

Siyasi vəziyyət
XIX əsrdə Kolumbiyada vəziyyət elə də stabil deyildi. 1860-1862-ci illərdə ölkədə vətəndaş müharibəsi baş vermişdi. 1863-cü ildə konsitutsiyanın yaranması ilə ölkənin adı Birləşmiş Kolumbiya Ştatları adlandırılır. Bununla da ölkə federallaşır. 1886-cı ildə yeni konsitutsiyanın qəbulu ilə mərkəzləşmə güclənir və ştatlar adı departamet adı ilə əvəzlənir.

Ölkə Kolumbiya Respublikası adlandırılır. Mərkəzləşdirmə ştatlarda narazılıqlar yaradır. İqtisadiyyatın çökməsi, dövriyəyə çoxlu sayda kağız pulların buraxılması nəticəsində infiliyasiyanın güclənməsi vəziyyəti daha da ağırlaşdırırdı. Prezident Manuel Antonio çox qoca və xəstə olması səbəbindən ölkəni idarə edə bilmirdi.

Müharibənin gedişi
Müharibəyə səbəb Konservantların seçkilərin nəticələrini dəyişdirməkdə itiham olunması ilə başlayır. 20 oktyabr 1899-cu ildə Santander departamentində Liberallar üsyan qaldıraraq mərkəzi hökumətə qarşı çıxırlar. Üsyançılar Venesueladan əlavə qüvvələrinin gəlməsini gözləyirdilər. Kasapellada 24 oktyabrda Liberallara ağır zərbə vurula bilərdi, amma konservantların Maqdalena çayı hövzəsində vəziyyəti çətin olaraq qalırdı. Bununla belə Konservantlar iki fraksiyaya bölünmüşdü -Tarixilər və Millilər. Rafael Uribe konservant Peralonsa üzərində qalib gəlir. Ancaq Paloneqroda 11-26 may 1900-cu ildəki vuruşmada Liberallar ağır itki verirlər. Bundan sonra Liberallar partizan müharibəsinə başlayırlar. 31 iyulda Saklenatonun yerinə general Xose Manuel Marrokin gəlir. 1901-ci ildə Liberallar Aquaduledə (Panama) baş vermiş döyüşdə qalıb gəlir.

29 iyul 1901-ci ildə Konservantlar Venesueladan gələn köməyi dayandırmağa müvəffəq olurlar. Bundan sonra Liberallar müharibənin davam etdirilməsinin mənasızlığını anlayırlar. Uribe sülh danışıqlarına getməyə məcbur olur. 24 oktyabr 1902-ci ildə müharibə rəsmən bitsə də, Panamada müharibə noyabr ayında da davam edirdi. ABŞ qoşunları Panama kanalındakı yatırımları qorumaq üçün əraziyə donanma yeridir. Nəticədə üsyançı Liberallar başda Erreri olmaqla silahı yerə qoymağa məcbur olurlar.

Nəticə

21 noyabr 1902-ci ildə Amerikanın "Viskonsin" hərbi  gəmisində sülh sazişi imzalanır. Panama müstəqil dövlətə çevrilir. Bu müharibə Cənubi Amerika tarixində ən qanlı müharibələr siyahısına daxildir. Müharibədə 100.000-130.000 arası itki olması faktı var. Üstəlik Kolumbiya iqtisadiyyatını tamamilə dağıdır. Bu iki partiya arasında münaqişələr hələ uzun müddət bitmir və 1948-1958 illərdə növbəti La Violensiya müharibəsinə səbəb olur

 İstinadlar 

 Mənbə 
 Müharibənin xranologiyası
 Kolumbiyanın qısa tarixi

Kateqoriya:Müharibələr
Kateqoriya:1899-cu ildəki hadisələr
Kateqoriya:Vətəndaş müharibələri
Kateqoriya:Cənubi Amerika müharibələri
Kateqoriya:Kolumbiyanın müharibələri
Kateqoriya:1899-cu ildə Kolumbiya