Asiya ölkələrinin siyahısı

Asiya ölkələrinin siyahısı — Asiya qitəsində yerləşən 56 dövlət və əraziyə verilən ümumi ad.

Asiya təxminən 44.391.000 km² sahəsi ilə dünya torpaqlarının 30 %-ni əhatə edir və 4,10 milyard əhalisi ilə dünya əhalisinin beşdə üçünə ev sahibliyi edir.

Asiya qitəsi Avrasiyanın bir hissəsi olub Süveyş kanalı və Ural dağlarının şərqində yerləşərək Avropanın şərqdə qalan hissəsini əhatə edir. Şərqdə Sakit okean və Berinq boğazı, cənubda Hind okeanı və şimalda Şimal Buzlu okeanı ilə əhatə olunub.

Asiya qitəsində 61 dövlət və ərazi yerləşir. 48 dövlət BMT üzvüdür, 7 dövlət BMT tərəfindən tanınmır, 2 ərazi Çin Xalq Respublikasının özəl idarə bölgəsidir, 4 ərazi isə Böyük Britaniya ilə Avstraliyadan asılıdır.

Asiyanın ən böyük dövləti Rusiyadır və sahəsi 17.075.200 km²-dir. Çin Xalq Respublikası sahəcə qitənin ikinci ən böyük ölkəsi olsa da əhalisinin sayına görə həm qitədə, həm də dünyada birincidir.  (sahəsi 9.596.960 km², əhalisi 1.338.612.968 nəfər). Qitədə ərazisi 1 milyon km²-dən çox olan 9 dövlət var (Rusiya, Çin, Hindistan, Qazaxıstan, Səudiyyə Ərəbistanı, İndoneziya, İran, Monqolustan və Misir). Əhalisi 100 milyondan çox olan cəmi 7 dövlət vardır  (Çin, Hindistan, Pakistan, Rusiya, İndoneziya, Banqladeş, Yaponiya)

Bu məqalədə Asiya qitəsində torpaqları olan ölkələr, onların bayraqları, paytaxtları, pul vahidləri, rəsmi dilləri, sahələri, əhali sayı və coğrafi mövqelərini göstərən xəritələr göstərilmişdir.  Bu siyahı BMT üzvü olan ölkələrə və digər asılı ölkələrə bölünməkdədir.

 Siyasi xəritə 
BMT üzvü olan Asiya ölkələrinin Asiyada yerləşməsi aşağıdakı xəritədə göstərilmişdir:

 BMT üzvü olan dövlətlər 
Ölkə  Bayraq  Rəsmi dil(lər)rindəki uzun adlar  Paytaxt  Pul vahidi  Sahəsi (km²)  Əhali  XəritəAzərbaycanQismən Avropada.(Azərbaycan Respublikası)Azərbaycan dili: Azərbaycan RespublikasıBakıAzərbaycan manatı86.6009.165.000120px|AzərbaycanBanqladeş(Banqladeş Xalq Respublikası)Benqal dili: গণপ্রজাতন্ত্রী বাংলাদেশ (Gônoprocatontri Bangladeş)DəkkəTaka144.000156.050.883120px|BanqladeşBəhreyn(Bəhreyn Krallığı)Ərəb dili: مملكة البحرين (Memleketü'l-Bâhreyn)ManamaBəhreyn dinarı665727.785120px|BəhreynBirləşmiş Ərəb ƏmirlikləriƏrəb dili: دولة الإمارات العربية المتحدة (Dawlet el-İmalet el-Arabbiye el-Mûttahide)Əbu-DabiBƏƏ dirhəmi83.6004.798.491120px|Birleşik Arap EmirlikleriBruney(Bruney Dövləti, Sülh Yeri)Malay dili: Negara Brunei Darussalam / بروني دارالسلامBandar Seri BegavanBruney dolları5.770388.190120px|BruneyButan(Butan Krallığı)Dzonqxa: 70px (Brug rGyal-Khab)ThimphuNqulturm47.000691.141120px|BhutanÇin Xalq RespublikasıStandart Çin dili: 中华人民共和国 (Zhōnghuá Rénmín Gònghéguó) ()PekinYuan9.596.9601.338.612.968100px|Çin Xalq RespublikasıŞərqi TimorBMT tərəfindən "Timor-Leşti" kimi tanınır.(Şərqi Timor Demokratik Respublikası)Tetum dili: Repúblika Demokrátika Timór Lorosa'ePortuqal dili: República Democrática de Timor-LesteDiliABŞ dolları15.0071.131.612120px|Şərqi TimorİndoneziyaQismən Okeaniyada.(İndoneziya Respublikası)İndoneziya dili: Republik IndonesiaCakartaİndoneziya rupisi1.919.440240.271.522120px|İndoneziyaErmənistanTamamən Asiyadadır, amma mədəni və siyasi səbəbdən Avropa ölkəsi kimi tanınır.(Ermənistan Respublikası)Erməni dili: Հայաստանի Հանրապետություն (Hayastani Hanrapetut'yun)İrəvanErməni dramı29.7432.967.004120px|ErmənistanƏfqanıstan(Əfqanıstan İslam Respublikası)Dəri dili: جمهوری اسلامی افغانستان (Comhuriye İslamiye Afganistan)Puştu dili: د افغانستان اسلامي جمهوریت (Da Afganistan İslami Comhoriyat)KabilƏfqani647.50033.609.937120px|ƏfqanıstanFilippin(Filippin Respublikası)Filippin dili: Republika ng Pilipinasİngilis dili: Republic of the PhilippinesManilaFilippin pesosu300.00097.976.603120px|FilipinlerCənubi KoreyaCənubi Koreya və KXDR bir-birini tanımır, baxın: Tanınmayan və ya qismən tanınan dövlətlər.(Koreya Respublikası)Koreya dili: 대한민국 (Daehan Minguk)SeulCənubi Koreya vonu98.48048.508.972120px|Cənubi KoreyaGürcüstanGürcüstan Konstitusiyasınını 1.3-cü maddəsinə göre Gürcüstanın rəsmi adı sadəcə "Gürcüstan" (საქართველო, Sakartvelo)-dur.Gürcü dili: საქართველო (Sakartvelo)TiflisGürcüstan larisi69.7004.615.807120px|GürcüstanHindistan(Hindistan Respublikası)Hind dili: भारत गणराज्य (Bhārat Gaṇarājya)İngilis dili: Republic of IndiaNyu DehliHindistan rupisi3.287.5901.166.079.21795pxİraq(İraq Respublikası)Ərəb dili: جمهورية العراق (el-Cumhūrīyyetü'l-‘Irākīyye)  Kürd dili: Komarê Iraq / كۆماری عێراقBağdadİraq dinarı437.07228.945.657120px|İraqİran(İran İslam Respublikası)Fars dili: جمهوری اسلامی ايران (Cumhuriye İslamiye İran) Tehranİran rialı1.648.00066.429.284120px|İranİsrailBəzi ölkələr tərəfindən tanınmamaqdadır, baxın: Tanınmayan və ya qismən tanınan dövlətlər.(İsrail Dövləti)İvrit dili: מְדִינַת יִשְׂרָאֵל (Medīnat Yisrā'el) Ərəb dili: دَوْلَةُ إِسْرَائِيلَ (Devlet İsrā'īl)Batı QüdsYeni İsrail şekeli20.7707.233.701120px|İsrailYaponiyaYapon dili: 日本国 (Nippon-koku / Nihon-koku) Hüquqi baxımdan Yaponiyanın heç bir rəsmi dili yoxdur, amma ölkənin milli dili Yapon dilidir.TokioYapon yeni377.835127.078.679120px|YaponiyaKamboca(Kamboca Krallığı)Kxmer dili: 120px (Preăh Réachéa Nachâk Kâmpŭchea)PnompenRiel181.04014.494.293120px|KambocaaQətər(Qətər Dövləti)Ərəb dili: دولة قطر (Devlet-ül Katar)DohaQətər rialı11.437833.285120px|QətərQazaxıstan(Qazaxıstan Respublikası)Qazax dili: Қазақстан Республикасы (Qazaqstan Respublikası)Rus dili: Республика Казахстан (Respublika Kazahstan)AstanaTenge2.717.30015.399.437120px|QazaxıstanKiprTürkiyə tərəfindən tanınmamaqdadır.(Kıpr Respublikası)Yunan dili: Κυπριακή Δημοκρατία (Kypriakī́ Dīmokratía)Türk dili: Kıbrıs CumhuriyetiNikosiyaAvro9.250796.740120px|KiprQırğızıstan(Qırğızıstan Respublikası)Qırğız dili: Кыргыз Республикасы (Kırgız Respublikası)Rus dili: Кыргызская Республика (Kırgızskaya Respublika)BişkekQırğızıstan somu198.5005.431.747120px|KırgızistanKüveyt(Küveyt Dövləti)Ərəb dili: دولة الكويت (Devlet'ül Kuveyt)Əl-KüveytKüveyt dinarı17.8202.691.158120px|KüveytKXDR(Koreya Demokratik Xalq Respublikası)Koreya dili: 조선민주주의인민공화국 (Chosŏn Minjujuŭi Inmin Konghwaguk)PxenyanŞimali Koreya vonu120.54022.665.345120px|KXDRLaos(Laos Demokratik Xalq Respublikası)Laos dili: ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ (Sathalanalat Paxathipatai Paxaxon Lao)VyentyanKip236.8006.834.942120px|LaosLivan(Livan Respublikası)Ərəb dili: الجمهورية اللبنانية (El Cumhuriyyet'ül Lübnânîyye)BeyrutLivan funtu10.4004.017.095120px|LivanMaldiv adaları(Maldiv Adaları Respublikası)Maldiv dili: ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމުހޫރިއްޔާ (Divehi Rājjey ge Jumhuriyyā)MaleRufiyaa300396.334120px|Maldiv adalarıMalayziyaMalay dili: Malaysia / مليسياKuala LumpurRinqqit329.75025.715.819120px|MalezyaMisirBöyük hissəsi Afrikadadır, amma Sinay yarımadası Asiyada yerləşir; lakin yenə də əsasən Asiya ölkəsi kimi yox, Afrika ölkəsi olaraq tanınır.(Misir Ərəb Respublikası)Ərəb dili: جمهورية مصر العربية (Gumhūriyyet Mısr el-ʿArabiyye)QahirəMisir funtu1.001.45083.082.869120px|MisirMyanma"Birmaniya" və ya "Birma" olaraq da tanınır.(Myanmar Birliyi Respublikası)Birman dili: 150px (Pyi-daung-zu Myan-mar Naing-ngan-taw)NaypyidaKyat678.50048.137.741120px|MyanmaNepal(Nepal Federal Demokratik Respublikası)Nepal dili: संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नेपाल (Sanghiya Loktāntrik Ganatantra Nepāl)KatmanduNepal rupisi147.18128.563.377120px|NepalÖzbəkistan(Özbəkistan Respublikası)Özbək dili: O‘zbekiston RespublikasiDaşkəndÖzbəkistan somu447.40027.606.007120px|ÖzbəkistanPakistan(Pakistan İslam Respublikası)Urdu dili: اسلامی جمہوریہ پاکستان (İslami Cumhuriye Pakistan)İngilis dili: Islamic Republic of PakistanİslamabadPakistan rupisi803.940176.242.949120px|PakistanRusiya(Rusiya Federasiyası)Rus dili: Российская Федерация (Rossiyskaya Federatsiya) MoskvaRusiya rublu17.075.200140.041.247120px|RusiyaSinqapur(Sinqapur Respublikası)Çin dili: 新加坡共和国 (Xīnjiāpō Gònghéguó)İngilis dili: Republic of SingaporeMalay dili: Republik SingapuraTamil dili: சிங்கப்பூர் குடியரசு (Ciṅkappūr Kutiyarasu) -Sinqapur dolları692,74.657.542120px|SingapurŞri Lanka(Şri Lanka Demokratik Sosialist Respublikası)Sinhal dili: 190pxTamil dili: இலங்கை ஜனநாயக சமத்துவ குடியரசுŞri Cayavardenepura Kotte (rəsmi)Kolombo (kommersiya)Şri Lanka rupisi65.61021.324.791120px|Şri LankaSuriya(Suriya Ərəb Respublikası)Ərəb dili: جمهورية سوريا العربية (El Cumhūriyyet'ül Arabiyyet'üs-Sūriyye)DəməşqSuriya funtu185.18020.178.485120px|SuriyaSəudiyyə Ərəbistanı(Səudiyyə Ərəbistan Krallığı)Ərəb dili: المملكة العربية السعودية (El-Memleketü'l-ʻArabiyye es-Suʻūdiyye)Ər-RiyadSəudiyyə Ərəbistanı rialı2.149.69028.686.633120px|Səudiyyə ƏrəbistanıTacikistan(Tacikistan Respublikası)Tacik dili: Ҷумҳурии Тоҷикистон (Cumhurii Tocikiston)DüşənbəSomoni143.1007.349.145120px|TacikistanTailand(Tailand Krallığı)Tay dili: ราชอาณาจักรไทย (Ratça Anaçak Tay) BanqkokBaht514.00065.905.410120px|TailandTürkiyə(Türkiyə Respublikası)Türk dili: Türkiye Cumhuriyeti ()AnkaraTürk lirəsi780.58077.804.122120px|TürkiyəTürkmənistan(Türkmənistan Respublikası)Türkmən dili: TürkmenistanAşqabadTürkmənistan manatı488.1004.884.887120px|TürkmenistanOman(Oman Sultanlığı)Ərəb dili: سلطنة عُمان (Salṭanat ‘Ummān)MaskatOman rialı212.4603.418.085120px|Omanİordaniya(İordaniya Həşimi Krallığı)Ərəb dili: المملكة الأردنية الهاشميه (el-Memleket'ül Ürdüniyyet'ül Haşimiyye)Ammanİordaniya dinarı92.3006.342.948120px|İordaniyaVyetnam(Vyetnam Sosialist Respublikası)Vyetnam dili: Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ()HanoyVyetnam donqu329.56086.967.524120px|VyetnamYəmən(Yəmən Respublikası)Ərəb dili: الجمهورية اليمنية (el-Cumhuriyyet'ül-Yemeniyye)Sana (de yure)  Ədən (müvəqqəti)Sana şəhəri Husilərin, Ədən şəhəri Yəmən hökümətinin nəzarəti altındadır.Yəmən rialı527.97023.822.783120px|Yəmən

 Digər torpaqlar 

 BMT tərəfindən tanınmayan dövlətlər 
Ölkə  Bayraq  Rəsmi dil(lər)indəki uzun ad(lar)  Paytaxt  Pul vahidi  Sahə (km²)  Əhali  XəritəAbxaziya(Abxaziya Respublikası)Abxaz dili: Аҧсуа (Apswa)SuxumiAbxaziya apsarı8.660250.000100px|AbxaziyaFələstin(Fələstin Milli İdarə Bölgəsi)Ərəb dili: السلطة الوطنية الفلسطينية (Es Sulta el Vataniyye el Filistiniyye)Şərqi QüdsFələstinin idarə mərkəzi Ramallah və Qəzzədir, amma Fələstin paytaxtın Qüds olduğunu iddia edir.İordaniya dinarıHər iki bölgədə Yeni İsrail şekeli istifadə olunur, amma bununla birlikdə İordan çayının qərb sahilində İordaniya dinarı, Qəzzə zolağında isə Misir lirəsi də istifadə olunur.6.220360 (Qəzzə) + 5.860 (İordan çayının qərb sahili) = 6.2204.013.1261.551.859 (Qəzzə) + 2.461.267 (İordan çayının qərb sahili) = 4.013.126120px|FələstinCənubi Osetiya(Cənubi Osetiya Respublikası)Osetin dili: Хуссар Ирыстон — Республикæ Хуссар Ирыстон (Khussar Iryston — Respublikæ Khussar Iryston)TsxinvaliRusiya rublu3.90070.000100px|Cənubi OsetiyaŞimali Kipr(Şimali Kipr Türk Respublikası)Türk dili: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Şimali LefkoşaTürk lirəsi3.355265.100120px|Şimali KiprTayvanBMT tərəfindən Çin Xalq Respublikası ərazisi olaraq qəbul edilməkdədir; müstəqil bir ölkə olaraq 22 BMT üzvü və Vatikan tərəfindən tanınmaqdadır, baxın: Tanınmayan və ya qismən tanınan dövlətlər.(Çin Respublikası)Standart Çin dili: 中華民國 (Zhōnghuá Mínguó)TaybeyYeni Tayvan dolları35.98022.974.347120px|Çin Respublikası

 Özəl idarə bölgələri 
Aşağıdakı bölgələr özəl idarə bölgələri olub Çin Xalq Respublikası tərəfindən idarə olunmaqdadır.

Dövlət  Bayraq  Rəsmi dil(lər)indəki uzun ad(lar)  Paytaxt  Pul vahidi  Sahə (km²)  Əhali  XəritəHonq Konq(Çin Xalq Respublikası Honq Konq Özəl İdarə Bölgəsi)Çin dili: 香港特別行政區İngilis dili: Honq Konq Special Administrative Region -Honq Konq dolları1.0927.055.071120px|Honq KonqMakao(Çin Xalq Respublikası Makao Özəl İdarə Bölgəsi)Çin dili: 澳門特別行政區Portuqal dili: Região Administrativa Especial de Macau da República Popular da ChinaMakao patakası28,2559.846120px|Makao

 Muxtariyyəti olmayan ərazilər 
Bu torpaqların heç bir muxtariyyəti yoxdur və Böyük Britaniya ilə Avstraliyadan tamamilə asılı torpaqlardır.

 Ərazi  Bayraq  Rəsmi dil(lər)indəki uzun ad(lar)  Paytaxt  Pul vahidi  Sahə (km²)  Əhali  XəritəAkrotiri və Dekeliya(Akrotiri və Dekeliya Hakimlik Bölgələri)İngilis dili: The Sovereign Base Areas of Akrotiri and DhekeliaYunan dili: Ακρωτήρι και Δεκέλεια (Akrotiri kai Dekeleia)EpiskopiAvro; "Akrotiri and Dhekelia adopted the euro along with the rest of Cyprus".254123 (Akrotiri) + 130,8 (Dekeliya) ≈ 254 km².7.000 Kipr ailəsi; 7.500 britaniyalı əsgər ailələri ilə.120px|Akrotiri və DekeliyaBritaniya Hind okeanı əraziləriİngilis dili: British Indian Ocean TerritoryDieqo QarsiyaABŞ dolları54.400Ərazinin böyük hissəsi sudur; Britaniya Hind okeanı ərazilərinin topraq sahəsi 60 km².4.000 əsgər, yerli yoxdur.120px|Britaniya Hind okeanı əraziləriKokos adalarıİngilis dili: Territory of the Cocos (Keeling) IslandsUest AylendAvstraliya dolları14596120px|Kokos adalarıMilad adasıİngilis dili: Territory of Christmas IslandFlayinq Fiş KouvAvstraliya dolları13514.000120px|Milad adası

 Həmçinin bax 
 Afrika ölkələrinin siyahısı
 Avropa ölkələrinin siyahısı
 Şimali Amerika ölkələrinin siyahısı

 Qeydlər 

 İstinadlar 

*