Biri var idi, biri yox idi (I mövsüm)

{{Telemövsüm
 |mövsüm_adı  = 140px I Mövsüm
| bgcolour     = #283f70
| fgcolour     = #FFFFFF
 |colour text  = white
 |şəkil        = 255px|DVD üz şəkli
 |izahı      = DVD üz şəkli
 |ölkə      = ABŞ
 |seriya_sayı = 22
 |kanal    = ABC
 |ilk_efir  = 
 |son_efir   = 
| region_1 = <ref name="region1a">

Biri var idi, biri yox idi — ABC telekanalında yayımlanan ABŞ nağıl-dram serialıdır. Serialın birinci mövsümünün premyerası 23 oktyabr 2011-ci ildə baş tutmuş və 13 may 2012-ci ilə kimi davam etmişdir. Serialın yaradıcıları Edvard Kitsis və Adam Horovitzdir. Serialda hadisələr paralel olaraq Sehrli Meşə və Storibrukda baş verir. Qəddar Kraliça (Lana Parrilla) nağıllar aləmindəki hər kəsin xoşbəxtliyini əlindən alacağını deyir və tilsimləyərək bütün nağıl qəhrəmanlarını bizim dövrümüzə göndərir. 

Serialın birinci mövsümü tənqidçilərdən “əsasən müsbət” rəylər almışdır. “Metacritic” 26 tənqidçi rəyi əsasında birinci mövsümü 100 baldan 66 balla qiymətləndirir. “The Washington Post”dan Hank Styuver serialı “təxəyyül, ekşn və sevgi janrları ilə uğurla qarışdırılmış yüngül fantastika  həvəskarları üçün qiymətli hədiyyə” adlandırır. “Newsday”dən Verne Gey qeyd edir ki, “demək olar ki, teatral parlaqlıq nümayiş etdirən serial, şablon serial anlayışından uzaqlaşaraq izləyiciləri TV drama haqqında daha fərqli düşünməyə vadar edir.”

Pilot seriyası 12.93 milyon nəfər (ABŞ izləyiciləri) tərəfindən izlənən serialın 18-49 yaşlı izləyicilər arasında reytinqi 4.0/10 olmuşdur. Mövsümün sonuna yaxın bu göstəricilər 8.36 milyon izləyici, 18-49 yaşları arası 2.8/8 reytinqə qədər enmiş, lakin final seriyada bir qədər yüksələrək 9.66 milyon izləyici, 18-49 yaşları arası 3.3/10 reytinq göstəricisi olmuşdur.

 Məzmunu 

Serialın məzmunu iki paralel dünyanın mövcudluğu prinsipinə əsaslanır. Onlardan biri bizim dünyamız, digəri isə nağıllar aləmidir. Nağıllar aləminin qəhrəmanları bir tilsim nəticəsində bizim dünyamıza düşüblər və iyirmi səkkiz il ərzində keçmişlərindən xəbərsiz, ABŞ-nin Men ştatındakı kiçik Storibruk şəhərində yaşayırlar. Bostonda yaşayan şəxsi detektiv Emma Svon (Cennifer Morrison) 28-ci doğum günündə arzu tutur və doğularkən övladlığa verdiyi övladı Henri Mills (Cared Gilmor) ilə qovuşur. 

Henri böyük nağıllar kitabının təsiri altındadır və yaşadığı şəhərdə (Storibruk) hər kəsin nağıl qəhrəmanları olmasını zənn edir. Onun fikrincə analığı və şəhər meri olan Recina Mills (Lana Parrilla) Qəddar Kraliça, anası Emma Svon isə Ağbəniz (Cinnifer Qudvin) və Cazibadər Şahzadənin (Coş Dallas) qızıdır. Emma Henrinin bütün bu fikirlərini uşaq təfəkkürünün məhsulu hesab edir və inanmır, Henrini isə şəhərə, analığının yanına qaytarır. Lakin, Emmanın şəhərə gəlməsi ilə şəhər zalının qülləsində iyirmi səkkiz il işləməyən saat fəaliyyətə düşür. 

Tezliklə bəlli olur ki, Rumpelştilskin (Robert Karlayl) Cazibədar Şahzadə və Ağbənizə Qəddar Kraliçanın tilsimindən xilas olmağın yeganə yolunun hələ doğulmamış uşaqlarına ümid olduğunu, 28 ildən sonra həmin uşağın son döyüşdə Qəddar Kraliçaya qalib gələrək bütün nağıl qəhrəmanlarını xilas edəcəyini deyir. Buna görə də onlar yeni doğulmuş körpəni sehrli ağacdan Cepetto və Pinokkionun hazırladığı şkafa qoyaraq bizim dünyaya göndərirlər. Bizim dünyada uşaq Emma Svon adı ilə müxtəlif ailələrdə böyüyür.

Emma Storibrukda qalır və Şerif Qrehem Humbertin (Ceymi Dornan) ölümündən sonra şəhərin şerifi olur. Recina əməllərini həyata keçirə bilmək üçün Storibrukun ən zəngin sakini olan Cənab Qoldla (Rumpelştilskin) işbirliyi edir, Henrinin müəlliməsi Meri Marqaret (əslində Ağbəniz) isə Devid Nolana (əslində Cazibədar Şahzadə) aşiq olur. Lakin Devid baqa bir qadınla – Ketrin Nolanla (nağıllar aləmində Şahzadə Abigeyl) evlidir. Bir müddət sonra  Meri Marqaret və Devidin münasibətləri hər kəsə bəlli olur və Devidin Ketrindən ayrılması ilə nəticələnir. 

Bir müddət sonra Emmadan sonra şəhərə ilk Qərib – yazıçı Avqust Bus gəlir. Daha sonra isə onun nağıllar aləmində Pinokkio olması bəlli olur. O Emmanı nağıllar aləminə inandırmağa çalışsa da alınmır. Recina zəhərli alma ilə Emmanı əbədi yuxuya qərq etmək qərarı verir. Lakin onun tilsiminin qurbanı oğulluğu Henri olur. Emmanın sevgi öpüşü Henrini yenidən həyata qaytarır və Qəddar Kraliçanın tilsimini qırır.

 Obrazlar və aktyorlar 

 Əsas 
Cinnifer Qudvin - Ağbəniz/Meri Marqaret Blnaşer (22 seriya)
Cennifer Morrison - Emma Svon (22 seriya)
Lana Parrilla - Qəddar Kraliça/Recina Mills (22 seriya)
Coş Dallas - Cazibədar Şahzdə/Devid Nolan (18 seriya)
Eyon Beyli - Pinokkio/Avqust Bus (11 seriya)
Cared Gilmor - Henri Mills (21 seriya)
Rafael  Sbarj - Danışan cırcırama/Dr. Arçi Hupper (9 seriya)
Ceymi Dornan - Ovçu/Şerif Qrehem Humbert (8 seriya)
Robert Karlayl - Rumpelştilskin/Cənab Qold (19 seriya)

 Köməkçi 
Meqan Ori - Qırmızı papaq/Rubi (17 seriya)
Beverli Elliott - Qırmızı papağın nənəsi/Nənə (11 seriya)
Li Arenberq - Deyinfən cırtdan/Leroy/Xəyalpərəst (10 seriya)
Geyv Xut - Asqıran cırtdan/Tom Klark (9 seriya)
David Pol Qruv - Dok (9 seriya)
Faustino Di Bauda - Yuxulu cırtdan/Volter (8 seriya)
Mig Macario - Utancaq cırtdan (8 seriya)
Maykl Koleman - Xoşbəxt cırtdan (8 seriya)
Jankarlo Esposito - Cin/Sehrli güzgü/Sidni Qlas (8 seriya)
Jeffri Kasye -  Ləng cırtdan (7 seriya)
Anasteyşa Qriffit - Şahzadə Abigeyl/Ketrin Nolan (7 seriya)
Kiqan Konnor Treysi - Mavi pəri/Rahibələrin başçısı (7 seriya)
Devid Anders - Dr. Viktor Frankinşteyn/Dr. Ueyl (5 seriya)
Alan Deyl - Kral Geotq/Albert Spenser (5 seriya)
Toni Perez - Henri (4 seriya)
Tony Amendolac- Cepetto/Marko (3 seriya)
Emill de Ravin - Bell (3 seriya)
Sebastian Sten] - Dəlisov papaqçı/Cefferson (3 seriya)

 Çəkiliş heyəti 

“Biri var idi, biri yox idi” serialı Edvard Kitsis və Adam Horovitz tərəfindən yaradılmışdır. Ceyn Espenson, Stiv Perlmen, Keti Gilroy, Deymon Lindelof və Brayan Vankum serialın prodüserləri, Liz Tiqler isə icraçı prodüser olmuşlar. Bəzi seriyalarda Pol Kurta, Çad Oks, Mayk Fraysli, Cordan Feyner və Keri Yanq da prodüser kimi çalışmışlar. Birinci mövsümdə seriyaların ssenarisi Kitsis, Horovitz, Espenson, Liz Tiqler, Devid Qudmen, Endryu Çambliss, Yan Qoldberq, Deniel Tomsen tərəfindən yazılmışdır.

Seriyalar

{|class="wikitable plainrowheaders" style="width:100%"
|- style="color:white"
! style="background:#283f70; width:5%"|SerialdaNo.
! style="background:#283f70; width:5%"|MövsümdəNo.
! style="background:#283f70; width:20%"|Başlıq
! style="background:#283f70; width:17%"|Rejissor
! style="background:#283f70; width:24%"|Ssenari
! style="background:#283f70; width:13%"|Orijinal efir vaxtı
! style="background:#283f70; width:7%"|İstehsal kodu
! style="background:#283f70; width:9%"|ABŞ izləyiciləri(milyon)

|}

ABŞ live reytinqləri
No.BaşlıqOrijinal efir vaxtıReytinq/yayılma(18–49)Ümumi izləyicilər (milyon)Həftəlik izləyici göstəricisiLive + 7 gün (DVR) reytinqi18-49 reytinq göstəricisiİzləyici miqdarı (milyon)Ümumi 18-49Ümumi izləyicilər (milyon)1  "Pilot"    4.0  12.93  #13  1.2  2.54  5.2  15.482  "Ən çox sevdiyin şey"    3.9  11.74  #18  1.1  2.36  5.0  14.103  "Ağbəniz aşiq olur"    3.8  11.45  #24  1.0  2.62  4.8  14.074  "Qızılın dəyəri"    3.8  11.36  #18  1.1  2.54  4.9 13.905  "Bu sakit səs"    3.4  10.69  #14  1.1  2.56  4.5  13.246  "Çoban"    3.2  9.66  #21  1.0  2.43  4.2  12.087  "Tənha ovçunun qəlbi"    2.9  8.91  #25  1.2  2.72  4.1  11.648  "Ayrılmış ruhlar"    3.7   10.35  #18  1.3  2.86  5.0  13.219  "Əsl Şimal"    3.3  9.83  #18  1.4  2.99  4.7  12.8210  "7:15 A.M."    3.2  9.33  #24  1.3  2.99  4.5  12.3211  "Zəhərli ağacın meyvəsi"    3.5  10.91  #14  1.2  2.56  4.7  13.4712  "Dərin dəri"    3.0  8.65  #20  1.3  2.99  4.3  11.6413  "Frederikə nə oldu"    3.1  9.84  #23  1.1  2.61  4.2  12:4514  "Xəyalpərəst"    3.4  10.67  #16  1.2  2.55  4.6  13.2115  "Qırmızı papaq"    2.9  9.29  #18  1.1  2.63  4.0  11.9216  "Qaranlığın ürəyi"    2.9  8.69  #18  1.1  2.27  4.0  10.9617  "Papaq ilə tryuk"    2.9  8.82  #14  1.1  2.38  4.0  11.2018  "Mehtər"    2.8  8.36  #25  1.0  2.31  3.8  10.6719  "Qayıdış"    3.0  9.08  #18  1.0  2.51  4.0  11.5920  "Qərib"    3.0  9.20  #17  0.9  2.10  3.9  11.2921  "Qan kimi qırmızı alma"    3.0  8.94  N/A  1.1  2.47  4.1  11.4222  "Sehrsiz torpaq"    3.3  9.66  #24  1.0  2.20  4.3  11.86
 Qəbulu 

Bəzi müəlliflər serialda nağılların feminizm mövqeyindən təqdim edilməsindən məmnun olduqlarını bildirmişlər. “Bitch”  jurnalından Avital Norman Natman qeyd edir ki, hekayələrin içinə “feminist hissiyyatlığı”nın əlavə edilməsi xoşagələndir.  “Feministing”dən Cene Lesli isə yazır ki, Emma obrazı vasitəsiylə “qadının öz taleyinin hakimi olması, öz həyatı və övladı haqqında azad qərar verə bilməsi”nin göstərilməsini bəyənib.. “Ms.” Jurnalından Natali Vilson əsas qadın obrazların güclü olmasını qiymətləndirir.

 Film musiqisi 
 Extended play 

 Albom 

Kolleksiyaçılar üçün albom beş fərqli üz qabığı ilə çıxarılmışdır. 

 Romanlaşdırma 

“Biri var idi, biri yox idi”  fentezi romanı Disneyə məxsus “Hyperion” nəşriyyatı tərəfindən nəşr edilmişdir. “Oyanış” adlandırılan və birinci mövsümdəki hadisələri əhatə edən roman serial fanatlarına “hadisələrə və obrazlara tamamilə yeni baxış” vəd edir. Hadisələr Storibrukda Emma Svonun, Sehrli Meşədə isə Ağbənizin dilindən nəql edilir. Odetta Beyn tərəfindən yazılmış roman 27 aprel 2013-cü ildə eksklüziv nəşr formatında, 7 may 2013-cü ildə isə yumşaq üzlüklə nəşr edilmişdir.

 Ev üçün buraxılış 
DVD
AdDəstə daxildirDVD çıxarılma tarixiXüsusi əlavələrRegion 1Region 2Region 4Once Upon a Time: Chapter 1 – The First Five EpisodesDisk: 1
Seriya: 5  N/A  N/AAudio şərh
Edvard Kitsis və Adam Horovitz tərəfindən "Pilot" seriyasınaOnce Upon a Time – The Complete First SeasonDisk: 5 / 6 (R2/4)
Seriya: 22    Fairy Tales in the Modern World
Building Character
Welcome to Storybrooke
The Story I Remember...Snow White
Fairest Bloopers of Them All
Audio şərhlər
"Pilot" 
"7:15 A.M."
"Dərin dəri"
"Mehtər"
"Sehrsiz torpaq"
Kəsilmiş səhnələr

Blu-ray
AdDəstə daxildirBlu-ray Disk çıxarılma tarixiXüsusi əlavələrRegion ARegion BOnce Upon a Time – The Complete First SeasonDisk: 5 / 6 (Avstraliya)
Seriya: 22   (Avstraliya) (BK)Once Upon a Time: Origins
Fairy Tales in the Modern World
Building Character
Welcome to Storybrooke
The Story I Remember...Snow White
Fairest Bloopers of Them All
Audio şərhlər
"Pilot" 
"7:15 A.M."
"Dərin dəri"
"Mehtər"
"Sehrsiz torpaq"
Kəsilmiş səhnələr

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 

Kateqoriya:Biri var idi, biri yox idi
Kateqoriya:2012-ci il ABŞ televiziya mövsümü