La-Sota vağzalına qatarın gəlməsi

thumb
La-Sota vağzalına qatarın gəlməsi () — 1895-ci ildə Lümyer qardaşlarının rejissorluğu və prodüserliyi ilə çəkilmiş ağ-qara, qısametrajlı, səssiz, sənədli film. Filmin ilk ictimai nümayişi 1896-cı ilin yanvarında baş tutub. Lümyer qardaşlarının ən məşhur filmi kimi bu film rusdilli mənbələrdə "Qatarın gəlməsi" və "Poçt qatarının gəlməsi" kimi də hallanır.

 Süjet 
Süjetin sadəliyinə baxmayaraq film geniş şöhrət qazanıb (ekranda yalnız qatarın gəlməsi, şəhər boyunca hərəkət edən sərnişinlər və La-Sota vağzalının dəmir yolu platforması nümayiş etdirilir). Filmdə bəzi nümayişlər əsasən qatarın hərəkətini təsvir edən hissələr psixoloji cəhətdən bunu qəbul etməyə hazır olmayan insanlar arasında vahimə doğururdu.

 İstehsal 
Bu 50 saniyəlik film Fransanın Buş-du-Ron departamentində, La-Sota kommunasında çəkilib. Film kinoaparat və çap dəzgahının köməyi ilə kinematoqraf vasitəsilə çəkilib. Lümyer qardaşlarının ilk filmlərinin hamısındakı kimi bu film də 1.33:1 nisbətində olan  35 mm-lik kino lentdə hazırlanmışdı.

 Reaksiya 
Film kino dünyasında məşhur olan  şəhər əfsanəsi ilə bağlıdır. Belə əhvalatlar söylənir ki, film ilk dəfə nümayiş etdirilən zaman, tamaşaçılara elə gəldi ki, təbii-ölçülü qatar düz onların üstünə gəlir və buna görə də onlar qışqıraraq, otağın arxa tərəfinə qaçdılar. Alman Der Spiegel xəbərlər jurnalında Helmut Karasek bu film haqqında yazmışdı:   Düzdür, bəzi film elmi işçiləri bu hadisənin doğruluğuna şübhə edirdi. Tarixçi Martin Lioperdinqer öz oçerkində yazırdı: "Lümyerlərin Qatarın Gəlməsi: Kinonun Əsas Əsatiri."The Moving Image: Volume 4, Number 1, Spring 2004, səh. 89-118 Bu filmdə bu hadisələr faktiki olaraq baş verib ya yox ancaq, şübhəsiz ki, hərəkət edən şəkillərin yaratdığı son dərəcə realist illüziyalar belə hallara adət etməmiş insanları təəccübləndirib.

 Faktlar 
Film 1895-ci ildə çəkilib və  ilk dəfə 1896-ci il yanvarın 6-də böyük auditoriya qarşısında nümayiş etdirilmişdir.
Film həmçinin 2011-ci ildə Hüqo filmində təsvir edilmişdir. 
Bu filmdən olan fraqmentlər  sovet filmində də yer alıb.
Rus yazıçısı Maksim Qorki, "Kölgələr Səltənəti" adlı məşhur oçerkində bu tarixi məqamı belə təsvir edir:

 İstinadlar 

Kateqoriya:Ağ-qara filmlər
Kateqoriya:Lümyer qardaşlarının filmləri
Kateqoriya:Film tarixi
Kateqoriya:Fransanın ağ-qara filmləri
Kateqoriya:Fransa sənədli filmləri