Kamalülmülk

Mirzə Məhəmməd Mirzə Bözörg oğlu Kamal-ül-mülk Qaffari (1847–1940) — İran rəssamı.

 Həyatı 
Mirzə Bözörg oğlu Məhəmməd Qaffari 1847-ci ildə , Kaşan şəhərinə bağlı bir kənddə doğuldu. Dönəmin ünlü rəssamlarından olan əmisi Samiulmulk ilə birlikdə Tehrana gələrək, Darulfünun mədrəsəsində, oxumağa başladı. Oxuduğu illərdə, rəssamlığı da öyrənməyə başladı. Qısa müddət sonra, Qacar hökmdarı Nasırəddin şah Qacarın diqqətini çəkdi və beləcə saraydan, "Kamal-ül-mülk" (Dövlətin ağıllısı) ləqəbini aldı.

Həmin ləqəbi aldıqdan sonra Qaffarinin yaratdığı ilk əsəri "Ayna salonu" adlı şah əsərdir. Kamal-ül-mülk Nasırəddin şah Qacarın çox sevdiyi bir şəxs oldu. Elə ki, hər çizdiyi rəsm əsərinə görə şah tərəfindən ona, yüklü mikdarlarda pul-para, qızıl və digətr hədiyyələr verilirdi. Bir müddət sarayda rəsm müəllimi olduğu üçün "Nəqqaşbaşı" ləqəbinə da layiq görülən Qaffari Qaçar şahının sarayındakı, fəsad və qarğaşanı görüncə, sənət sahəsində yenilikləri əldə etmək bəhanəsiylə və əslində saraydaki pis durumdan uzaqlaşmak üçün Avropaya üz tutdu. Növbəti beş il ərzində sənət sahəsində yeni mühitin formalaşması onun üfüqünü açdı. Avropada olduğu müddətdə bir çox tanınmış rəssamların əsərləriylə tanışma fürsəti tapan Qaffari, Müzəffərəddin şah Qacarın ikinci Avropa səfərində, onunla görüşərək, Qacariyyəyə geri dönmək istəyini şaha bildirdi və Avropada əldə etdiyi təcrübələrindən, Qacariyyədə istifadə edəcəyi ümidiylə İrana geri döndü. Ancaq, geri qayıtdıqdan sonra bəzi saray məmurlarının qısqançlığına uğradı və ziyarət bəhanəsiylə təkrar iki illiyinə İraqa getdi.

İraqda olduğu müddətdə bəzi əsərlər yaratdı, bunlardan "Uyuyan ərəb" və "Kərbəla meydanı" adlı əsərləri çox məşhurdur. Qacariyyə dönəmində Kamal-ül-mülk adında bir vəqf (fond) quruldu və əsərləri bu vəqf tərəfindən qoruma altına alındı. 

1927-ci ildə təqaüdə çıxan Qaffari Nişapur şəhərinə bağlı Hüseynabad qəsəbəsinə gedərək özünə aid malikanədə yaşamını sürdürdü.

Ömrünün son dönəmlərində, daş dəyməsi nəticəsində onun bir gözünün görmə qabiliyəti itirildi. 

Qaffari 1940-cı ilin 27 iyulunda 95 yaşında ikən vəfat etdi. Cənazəsi, Nişapurlu məhşur şair Şeyx Əttarın məzarı yanında toprağa tapşırıldı. 

Qaffarinin bir qızı və üç oğlu vardı.

 Xarici keçidlər 

Kateqoriya:İran rəssamları
Kateqoriya:Qaffarilər
Kateqoriya:İran uzunömürlüləri