Sirkanvari həlməl

() —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.

 Ümumi yayılması 
Azərbaycan, Оrta Аsiya (Tyan-Şan, Pamir-Alay Kopetdağ), İran və Ermənistanda təbii arealları vardır.

 Azərbaycanda yayılması 
Naxçıvan düzənliyində, aşağı dağ qurşağından orta dağ qurşağına qədər olan sahələrdə yayılmışdır.

 Statusu 
Аzərbaycanın nadir, relikt bitki növüdür. VU A2c+3c.

 Bitdiyi yer 
Naxçıvan MR-nın quru daşlı olan ərazilərində rast gəlinir.

 Təbii ehtiyatı 
Azərbaycanda arealı geniş deyildir.

 Bioloji xüsusiyyətləri 
Təbiətdə 80-100 sm hündürlüyündə dağınıq budaqlı, qabığı ağımtıl-boz rəngdə olan kolcuqdur. İkievli bitkidir. Yarpaqları cüt lələkvarı, tərs yumurtavarı və ya uzunsov, qaidəyə doğru daralır. Çiçəkləri ikicinsli, bəzən də bircinslidir. İkili çiçəkyanlığının yarpaqları sərbəst, kasayarpaqları isə bünövrədən bitişikdir və meyvələrin üzərində qalır.

Çiçəkləri sarıdır. Ləçəkləri kasayarpağından 1,5 dəfə uzundur. Erkəkcik saplağının bünövrəsində dilcikşəkilli çıxıntılar olur. Çiçək tacı çox vaxt ağ və ya sarı, bəzən mavi, qırmızı və ya bənövşəyi rəngdə olur. Qutucuğu dəyirmi, qanadvarı çıxıntılı, hər yuvada 1-2 toxumu vardır. Toxumu kiçik, dəyirmi, qonur rənglidir, aprel-may aylarında çiçək açır, iyun ayında meyvəsi yetişir.

 Çoxalması 
Təbiətdə əsasən generativ yolla çoxalır.

 Təbii ehtiyatının dəyişilməsi səbəbləri 
Başlıca olaraq insan fəaliyyətidir.

 Becərilməsi 
Mədəni şəraitdə Nəbatat bağlarında becərilir.

 Qəbul edilmiş qoruma tədbirləri 
Azərbaycanın "Qırmızı Kitab"ına daxil edilmişdir.

 Zəruri qoruma tədbirləri 
Bitkinin yayıldığı bölgələrdə yasaqlıqların təşkil edilməsi vacibdir.

 Sinonimləri 
 Homotipik sinonimləri 


 Yarımnövləri 




 İstinadlar 

 Həmçinin bax