Mingəçevir yazıları

Mingəçevir yazıları — Mingəçevir kilsə kompleksində qazıntılar zamanı tapılmış, üzərində Qafqaz albanlarının dilində mətnlər olan kitabələr.

 Xaç daşı 
Mingəçevir kilsə kompleksi ərazisində arxeoloji qazıntılar zamanı üzərində tovuzquşları və müqəddəs xaç təsviri olan alban yazılı daş aşkarlanmışdır. Daş bəzi araşdırmaşılara görə xaç altlığı, bəzilərinə görə isə qurbangah olmuşdur. Daşın üzərindəki mətni Jost Gippert deşifr etməyi bacarmışdır:
Sütun üzüAlbanca mətnTransliterasiyasıTərcüməsiBərpa edilmiş versiyası1𐕂𐔼𐔺𐔰𐕚𐕃𐔶𐔱𐔴𐕐𐔼𐔺𐕚𐔼𐕒𐔾𐕒𐕆𐔰𐔾𐔰𐕆𐔶𐕎𐔴𐔴𐔼c̣iyas ʒ́ē beši ysi olo hala hēne e iAğamız İsanın adı ilə! Bu sütunun üzərindəki xaçframeless|377x377px2𐕆𐕈𐔾 𐔺𐔶 𐕒𐕡𐕚𐔴𐕎𐔰 𐕀𐕒𐕚𐕙𐕒𐕒𐕡𐔼hål yē owsena xosroowiXosrovun 27-ci ilində3…𐕚𐔴𐕙𐔱𐔰𐕒𐕡𐕎……serbaown……ilk…4…𐕈𐕚 𐕖𐕒𐔽𐔼𐕎 𐔼𐕚𐕄𐔰𐕗𐕒𐕚𐔴𐕎 𐔱𐔼𐔺𐔰𐔺𐕎…ås čoʕin isḳaṗosen biyayn..in… Çola yepiskopu hazırladı.

 Şamdanlar 

 Yoqun şamdanı 
Qazıntılar zamanı tapılan bəzi şamdanlardan birinin üzərindəki yazıları Volfqanq Şulze 2003-cü ildə deşifr etməyə çalışmış, Jost Gippert isə daha dəqiq tərcümə təklif etmişdir: Mən Yoq, Tanrının günahkar qulu, bunu ürəyimin ləyaqətli təmsili kimi hazırladım. Jost Gippert bu şamdana "Yoqun şamdanı" adını verib.
Şamdan sətirləricenter|frameless|224x224pxI üzII üzIII üzcenter|frameless|224x224pxIV üz1𐔵𐕡 𐔺𐕒2𐔲 𐔲𐕒3𐕣𐔰𐕙𐕀𐔶 𐕎𐔰𐔼𐔽𐕒𐕡𐔱𐔶𐔴𐕜4𐕒𐕡𐕇𐔱𐔴𐔾𐔴5A𐕘𐔰𐕆𐔰𐕄𐔴5B𐕆𐕞𐕡𐕄𐔴𐕎 𐔰𐕄[𐕒𐕡]𐕇𐔱𐔼𐔺𐔰𐔺

 Əlifba sıralı şamdan 
Azərbaycan Tarix Muzeyinin inventarındakı bir başqa şamdanın üzərindəki yazılar tam oxunsa da müəyyən bir hərfi mənası olmadığı, əlifbanın 16 hərfinin müəyyən bir sırada düzüldüyü qənaətinə gəlinib.

 Əl işi şamdan 
Şamdanlardan birinin üzərindəki mətn Udi dili ilə oxunulmuşdur:

 Keramik məişət qabları 
Mingəçevir kilsə kompleksində tapılmış yazılı əşyalardan biri də məişət qablarıdır. Bu məişət qablarından birinin üzərindəki yazı hələ 1967-ci ildə Georgi Klimov tərəfindən "Manas" kimi oxunmuşdur.Климов Г. А. Фонема и морфема: К проблеме лингвистических единиц. М., 1967, səh. 78 Jost Gippert "Manas"ın Manasse adının qısaldılmış variantı olduğunu düşünür. Bir başqa məişət qabının isə əslində şamdan ayağı olduğu düşünülür. Jost Gippert bu qabın üzərindəki mətni "Dəyərlim, sevgilim, bu şamdanı sənin üçün hazırladım" kimi tərcümə edib.

𐔺𐕒

𐔵𐕒𐕡 𐕛𐔰 𐔱𐔰𐔾𐔰

𐔱𐔼𐔺𐔰[𐔺][ḳ]iyebowq̇an[a]
yo

zow wa bala

biyay

 İstinadlar 

Kateqoriya:Qafqaz Albaniyası
Kateqoriya:Mingəçevir abidələri
Kateqoriya:Azərbaycan muzeylərinin kolleksiyaları