Sülh üzrə Nobel mükafatı laureatlarının siyahısı

Sülh üzrə Nobel mükafatı hər il Norveç Nobel Komitəsi tərəfindən "millətlər arasındakı qardaşlıq, daimi orduların ləğvi və ya azaldılması və sülh qurultaylarının keçirilməsi və təşviqi üçün ən çox və ya ən yaxşı işlər görmüş şəxsə" təqdim edilir. Nobelin vəsiyyətinə əsasən, mükafat Norveç Nobel Komitəsi tərəfindən idarə olunur və Norveç Parlamenti tərəfindən seçilmiş beş nəfərdən ibarət komitə tərəfindən verilir.

Hər laureatbir bir medal, bir diplom və illər ərzində dəyişən miqdarda pul mükafatı alır. Bu mükafat kimya, fizika, ədəbiyyat, sülh və fiziologiya və ya tibb sahələrində insanlığa əlamətdar töhfələr verənlərə təqdim edilən Alfred Nobelin 1895-ci ildəki vəsiyyəti əsasında təsis edilmiş beş Nobel mükafatından biridir.

 Ümumi baxış 
Sülh Mükafatı hər il Osloda, Norveç Kralının iştirakı ilə, 10 dekabrda Nobelin ölümünün ildönümündə təqdim olunur və Stokholmda təqdim edilməyən yeganə Nobel mükafatıdır. Digər mükafatlardan fərqli olaraq Sülh Mükafatı ara-sıra bir şəxsdən çox bir təşkilata verilir (məsələn, Beynəlxalq Qırmızı Xaç Komitəsi üçqat laureat).

Nobel Sülh Mükafatı ilk dəfə 1901-ci ildə Frederik Passi və Anri Dünana verildi, onların bölüşdükləri mükafat pulu 150.782 İsveç kronu təşkil edirdi (bu məbləğ 2008-ci ildə 7.731.004 krona bərabər idi).

 1962-ci ildə Sülh üzrə Nobel mükafatı laureatı olan Laynus Polinq iki dəfə şəriksiz şəkildə Nobel mükafatına layiq görülən yeganə şəxsdir; 1954-cü ildə Kimya üzrə Nobel mükafatını aldı.
 2014-cü ildə 17 yaşında Sülh üzrə Nobel mükafatına layiq görülən Məlalə Yusəfzay ən gənc laureatdır.
 Sülh üzrə Nobel mükafatı laureatı olan ilk qadın Bertha von Zuttner idi (1905). 106 Sülh üzrə Nobel mükafatı laureatından 17-si qadındır.
 Beynəlxalq Qırmızı Xaç Komitəsi humanitar fəaliyyətinə görə üç dəfə mükafata layiq görülərək ən çox Sülh üzrə Nobel mükafatlarını alan laureat olmuşdur.
 Üç Sülh üzrə Nobel mükafatı laureatı mükafatlandırıldıqları vaxt həbsdə idilər: Karl von Ossiyetski, Aun San Su Çji və Lyu Syaobo.

 Mübahisə 
Bu mükafat Nobel mükafatlarının ən mübahisəli hesab olunur; bir neçə seçimin tənqid edilməsi və 19 dəfə mükafatın verilməməsinə görə.

 Beş dəfə namizəd olmasına baxmayaraq, Mahatma Qandi heç vaxt bu mükafatı qazanmadı. 1948-ci ildə öldürülməsindən sonra komitə ölümündən sonra ona mükafatın təltif edilməsini düşündü, lakin buna qarşı qərar verdi və və bunun əvəzinə həmin il "uyğun yaşayan namizədin olmaması" izahatı ilə mükafat heç kimə verilmədi.
 1961-ci ildə namizədliyini irəli sürdükdən sonra laureat elan olunmasından bir neçə ay əvvəl vəfat edən Daq Hammarşeld ölümündən sonra laureat olan yeganə şəxs oldu.
 1973-cü ildə Le Dık Tho Nobel sülh mükafatından imtina edib. İmtinaya səbəb kimi isə Vyetnamda hələ də əsl sülhün əldə olunmadığını əsas gətirib.

 Laureatlar 
2020-ci ilə kimi Sülh üzrə Nobel mükafatı 107 şəxs və 28 təşkilata verildi. On yeddi qadın Sülh üzrə Nobel mükafatını (digər mükafatlardan daha çox). Yalnız iki alıcı bu sahə üzrə birdən çox mükafat qazandı: Beynəlxalq Qızıl Xaç Komitəsi üç dəfə (1917, 1944 və 1963) və Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Qaçqınlar üzrə Ali Komissarlığı iki dəfə  (1954 və 1981). 19 il Sülh üzrə Nobel mükafatı verilmədi. Le Dık Tho 1973-cü ildə mükafatdan imtina edən yeganə şəxs idi. O, Henri Kissinger ilə 1973-cü il bu mükafata layiq görüldü, ancaq bu cür "burjua sentimentalizmlərinin" onun üçün olmadığını və Paris Sülh Sazişlərinə tam əməl olunmadığını əsas gətirərək mükafatdan imtina etdi.
 İl Laureat Ölkə Əsaslanma 1901 75px Anri Dünan Beynəlxalq Qırmızı Xaç Komitəsinin təsis edilməsindəki roluna görə 75px Frederik Passi  "Parlamentlərarası Birliyin əsas qurucularından biri və eyni zamanda ilk Ümumdünya Sülh Konqresinin əsas təşkilatçısı olduğuna görə" 1902 75px Eli Dükommen  "Beynəlxalq Sülh Bürosunun ilk fəxri katibi vəzifəsinə görə" 75px Albert Qoba "Parlamentlərarası Birliyin ilk baş katibi vəzifəsinə görə" 1903 75px Uilyam Krimer "Parlamentlərarası Birliyin 'ilk atası' olaraq roluna görə" 1904 75px Beynəlxalq Hüquq İnstitutu  "Qeyri-rəsmi bir qurum olaraq beynəlxalq hüquq elminin ümumi prinsiplərini formalaşdırma səylərinə görə" 1905 75px Berta fon Zutner  "Silahlarınızı aşağı salın!" əsərinə və mükafatın yaranmasına töhfə verdiyi töhfələrinə görə 1906 75px Teodor Ruzvelt  "Rus-Yapon müharibəsini sona çatdırmaq üçün müvəffəqiyyətli vasitəçiliyi və Haaqa məhkəməsinə ilk işini təqdim edərək arbitraj maraqlarına görə" 1907 75px Ernesto Teodoro Moneta  "İtaliya sülh hərəkatının əsas lideri kimi fəaliyyətinə görə"75px Lui Reno  "Aparıcı Fransız beynəlxalq hüquqşünası olaraq və Haaqa Daimi Arbitraj Məhkəməsinin üzvü kimi fəaliyyətinə görə" 1908 75px Klas Arnoldson   "İsveç Sülh və Arbitraj Liqasının qurucusu olaraq fəaliyyətinə görə" 75px Fredrik Bayer  "Regional əməkdaşlığın bərkidilməsi üçün Skandinaviya parlamentlərarası ittifaqının yaradılmasına görə" 1909 75px Ogüst Beyernar  "İki Haaqa konfransındaki nümayəndəliyinə və Parlamentlərarası Birliyin aparıcı lideri olduğuna görə" 75px Pol D'Esturnel de Konstan  "Fransa və qonşu ölkələr arasında arbitraj haqqında müqavilələrə görə" 1910 75px Beynəlxalq Sülh Bürosu  "Müxtəlif ölkələrin sülh cəmiyyətləri arasında əlaqə rolunu oynadığına görə" 1911 75px Tobias Asser  "Arbitraj Məhkəməsinin üzvü olması və Beynəlxalq Şəxsi Hüquq Konfransı təşəbbüskarı olduğuna görə" 75px Alfred German Frid  "Alman Sülh Cəmiyyətinin qurucusu olaraq fəaliyyətlərinə görə" 1912 75px Eliu Rut  "Beynəlxalq arbitraja güclü marağına və dünya məhkəməsi planına görə" 1913 75px Anri Lafonten  "Beynəlxalq Sülh Bürosunun rəhbəri olaraq fəaliyyətlərinə görə" 1914 Birinci Dünya müharibəsi səbəbindən mükafat verilmədi. 1915 1916 1917 75px Beynəlxalq Qırmızı Xaç Komitəsi  "Birinci Dünya müharibəsinin tərəflərdəki çox sayda hərbi əsirlərin hüquqlarını, o cümlədən ailələri ilə əlaqə qurma hüquqlarını qorumaq üçün böyük bir vəzifəni yerinə yetirdiyinə görə" 1918 Birinci Dünya müharibəsi səbəbindən mükafat verilmədi. 1919 75px Vudro Vilson "Millətlər İttifaqıın yaradılmasındaki həlledici roluna görə" 1920 75px Leon Burjua  "1899 və 1907-ci ildəki Haaqa konfranslarında iştirakına və digər fəaliyyətlərinə görə" 1921 75px Hjalmar Branting "Millətlər Liqasındakı fəaliyyətinə görə" 75px Kristina Lous Lange  "Norveç Nobel Komitəsinin birinci katibi"  və "Parlamentlərarası Birliyin baş katibi" olaraq fəaliyyətlərinə görə" 1922 75px Frityof Nansen "Rusiyada qıtlığa qarşı mübarizə aparan milyonlarla insana kömək etdiyinə"və "Kiçik Asiya və Trakyada qaçqınlar üçün həyata keçirdiyi fəaliyətlərinə görə" 1923 Mükafat verilmədi 1924 1925 75px Cozef Çemberlen  "Lokarno sazişləri üzrə fəaliyyətlərinə görə" 75px Çarlz Daues  "Adını daşıyan plana verdiyi töhfələrə görə" 1926 75px Aristid Braynd  "Lokarno sazişləri ilə əlaqəli işlərinə görə" 75px Qustav Ştrezeman  192775px Ferdinand Büisson  "Fransız-Alman populyar barışığına verdiyi töhfələrə görə" 75px Lüdviq Kvidde  1928 Mükafat verilmədi 1929 75px Frenk Kelloq  "Brian-Kelloq paktının danışıq tərəfdaşı" 1930 75px Natan Söderblom  "Kilsələri yalnız ekumenikal birlik üçün deyil, həm də dünya sülhü üçün işə cəlb etmə təşəbbüslərinə görə" 1931 75px Ceyn Addams  "Sosial islahat işlərinə və Qadınların Beynəlxalq Sülh və Azadlıq Liqasına rəhbərliyinə görə" 75px Nikolas Batler "Brian-Kelloq paktını tanıtmasına" və "Amerika sülh hərəkatının daha quruluş yönümlü hissəsinin lideri kimi fəaliyyətinə görə" 1932 Mükafat verilmədi 1933 75px Ralf Encell  "Böyük illüziyanın müəllifi və Millətlər İttifaqının tərəfdarı və eyni zamanda bütövlükdə sülh üçün nüfuzlu bir publisist və pedaqoq olduğuna görə" 1934 75px Artur Henderson "Millətlər İttifaqı ilə əlaqəli fəaliyyətlərinə, xüsusilə də tərksilah təşəbbüslərinə görə" 1935 75px Karl fon Oseski  "Almaniyanın yenidən silahlanmasına qarşı apardığı mübarizəyə görə" 1936 75px Karlos Saavedra Lamas  "Paraqvay və Boliviya arasındakı Cako müharibəsinə son qoymasında vasitəçiliyinə görə" 1937 75px Robert Sesil  Millətlər İttifaqı ilə əlaqəli fəaliyyətlərinə görə 1938 75px|border Beynəlxalq Nansen Təşkilatı Millətlər İttifaqı Qaçqınlara kömək fəaliyyətlərinə görə 1939  İkinci Dünya müharibəsi səbəbindən mükafat verilmədi. 1940 1941 1942 1943 1944 75px Beynəlxalq Qırmızı Xaç Komitəsi  "Müharibə illərində bəşəriyyət naminə gördüyü böyük işə görə" 1945 75px Kordell Hall  "Ev təcridçiliyinə qarşı apardığı mübarizəyə, Amerika qitələrində sülh bloku yaratma səylərinə və Birləşmiş Millətlər Təşkilatı üçün gördüyü işlərə görə" 1946 75px Emili Qrin Bolç "Əvvəllər Tarix və Sosiologiya professoru; Qadınların Beynəlxalq Sülh və Azadlıq Liqası fəxri Beynəlxalq prezidenti" 75px Con Mott "Beynəlxalq Missionerlər Şurasının sədri; Ümumdünya Gənc Kişilər Xristian Dərnəkləri Birliyinin prezidenti" 1947 75pxCəmiyyət xidmətində Dostlar Şurası və Cəmiyyət xidmətində Amerika Dostlar Komitəsi "Başqalarına şəfqət və onlara kömək etmək istəyi" 1948 "Uyğun yaşayan namizədin olmaması" səbəbindən mükafat verilmədi." 194975px Con Boyd Orr  "Həkim; Alimentar Politoloq; Görkəmli təşkilatçı və Ümumi Qida və Kənd Təsərrüfatı Təşkilatının direktoru; Milli Sülh Şurası və Dünya Sülh Təşkilatları Birliyinin prezidenti." 1950 75px Ralf Banç  "Harvard universitetinin professoru; 1948-ci ildə Fələsdində aradüəldən idi." 1951 75px Leon Juo  "Avropa Şurası Beynəlxalq Komitəsinin prezidenti, Beynəlxalq Azad Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyasının vitse-prezidenti, BƏT Şurasının üzvü, BMT nümayəndəsi" 1952 75px Albert Şveytser  "Həyata hörmət üçün... Fərdlər, millətlər və irqlər arasında davamlı bir sülhün təməllərini təbliğinə görə" 1953 75px Corc Marşall  "Amerika Qırmızı Xaç Komitəsinin baş prezidenti; Keçmiş dövlət katibi və müdafiə naziri; BMT nümayəndəsi; Marşal Planının yaradıcısı." 1954 Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Qaçqınlar üzrə Ali Komissarlığı  "1951-ci ildə BMT tərəfindən təsis edilmiş beynəlxalq yardım təşkilatı" 1955 Mükafat verilmədi 1956 1957 75px Lester Pirson  "Kanadanın xarici işlər üzrə keçmiş dövlət katibi; Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş Assambleyasının 7-ci sessiyasının keçmiş prezidenti"; "Süveyş böhranının sona çatmasınadaki roluna və Yaxın Şərq məsələsini Birləşmiş Millətlər Təşkilatı vasitəsi ilə həll etmə təşəbbüsünə görə." 195875px Jorj Pir  "Dominik Təriqətində ata; Qaçqınlar üçün yardım təşkilatının rəhbəri" 195975px Filip Noel-Beyker  "Parlament üzvü; beynəlxalq sülh və əməkdaşlıq üçün ömürlük əzmkar fəal" 1960 75px Albert Lutuli  "Afrika milli konqresinin prezidenti," "Cənubi Afrikada aparteidlə mübarizədə ən ön cəbhədə idi." 1961 75px Daq Hammarşeld  "BMT baş katibi," təşkilatı gücləndirdiyinə görə "mükafatlandırıldı." 196275px Laynus Polinq  "üvə silahı sınaqlarına qarşı həyata keçirdiyi kampaniyaya görə" 1963 75px Beynəlxalq Qırmızı Xaç Komitəsi BQXK-nın 100 illik mövcudluğunda insan hüquqlarının qorunmasında göstərdikləri fəaliyyətlərə görə.75px Qırmızı Xaç Cəmiyyətləri Liqası 196475px Martin Lüter Kinq  Qaradərililərin bərabərliyi uğrundakı fəaliyyətlərinə görə. 1965 75px BMT Uşaq Fondu "BMT tərəfindən təsis edilmiş beynəlxalq yardım təşkilatı; Millətlər və dünya arasındakı qardaşlığ"ın möhkəmlənməsində fəal roluna görə"  1966Mükafat verilmədi 1967 1968 75px Rene Kassen  "Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsinin sədri" 1969 75px|border Beynəlxalq Əmək Təşkilatı  "Sülh infrastrukturu" yaratmaq və millətlərarası qardaşlığın gücləndirməsindəki fəalıqlarına görə. 197075px Norman Borlouq  "Beynəlxalq Qarğıdalı və Buğda Təkmilləşdirmə Mərkəzinin üzvü;" "xüsusilə Asiya və Latın Amerikasında qida istehsalına təsir göstərən "yaşıl inqilab"a verdiyi töhfələrə görə." 197175px Villi Brandt  "Almaniya Federativ Respublikasının kansleri; Şərqlə Qərb arasındakı gərginliyin azalmasına yol açan konkret təşəbbüslərin tanınması üçün." 1972Mükafat verilmədi197375px Henri Kissincer "Vyetnam müharibəsində atəşkəs əldə olunması və Amerika qüvvələrinin çıxarılması məqsədi güdən 1973-cü il Paris sazişinə görə"75pxLe Dık Tho197475px Şon Makbrayd  "Beynəlxalq Sülh Bürosunun prezidenti; Namibiya Komissiyasının sədri." "İnsan hüquqlarının vəziyyətinin monitorinqinin beynəlxalq mexanizmlərinin yaradılmasına görə." 75px Eysaku Sato  "Yaponiyanın Baş naziri," "Yaponiya üçün nüvə seçimindən imtina etdiyinə və regional barışıq üçün səylərinə görə" 1975 75px Andrey Saxarov  "İnsan hüquqları, tərksilah və bütün millətlər arasında əməkdaşlıq uğrunda mübarizəsinə görə" 197675px Betti Vilyams  "Şimali İrlandiya Sülh Hərəkatının (sonradan Sülh İnsanları Birliyi adlandırıldı) qurucusu" 75px Meyrid Korriqan 197775px Beynəlxalq Əfv "Vicdan məhbuslarının insan hüquqlarını qoruduqlarına görə"1978 75px Ənvər Sadat "Kemp-Devid müqaviləsinə görə"75pxMenaxem Begin    197975px Tereza Ana  "Xeyriyyəçilik Missionerlərinin Qurucusu" "Əzab çəkən insanlığa kömək etməkdəki fəaliyyətlərinin tanınması üçün" 1980 75px Adolfo Peres Eskivel  "İnsan hüquqları lideri;" "ölkəsini (Argentina) idarə edən hərbi xunta ilə mübarizə aparmaq üçün zorakı olmayan insan hüquqları təşkilatları təsis etdi." 1981 Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Qaçqınlar üzrə Ali Komissarlığı  "1951-ci ildə ABŞ tərəfindən təsis edilmiş beynəlxalq yardım təşkilatı." 1982 75px Alva Myurdal  "Birləşmiş Millətlər Təşkilatının tərksilah danışıqlarında göstərdikləri möhtəşəm faəliyyətlərinə görə, hər ikisi də mühüm rol oynamış və beynəlxalq səviyyədə tanınmışdır" 75px Alfonso Robles  198375px Lex Valensa  "Solidarnostun qurucusu; insan hüquqları uğrunda təşviqatçı" 198475px Desmond Tutu  "Cənubi Afrika Kilsələr Şurasının baş katibi, Yohannesburq yepiskopu; Aparteidlə mübarizədə göstərdiyi cəsarət və qəhrəmanlığına görə." 1985 Nüvə Müharibəsi Əleyhinə Dünya Həkimləri Hərəkatı  Avtoritetiv informasiya və atom müharibəsinin fəlakətli nəticələri barədə marifləndirici fəaliyyətlərinə görə." 198675px Eli Vizel  "Prezidentin Holokost Komissiyasının sədri" 1987 75px Oskar Sançes  "Mərkəzi Amerikada sülh danışıqlarının təşəbbüskarı." 1988 75px BMT Sülhməramlı Qüvvələri  "Birləşmiş Millətlər Təşkilatının fundamental prinsiplərindən birini həyata keçirmək üçün mühüm töhfələr verən səylərinə görə" 1989 75px XIV Dalay Lama  "Tibetin azad edilməsi uğrunda apardığı mübarizədə ardıcıl olaraq zorakılığın tətbiq edilməsinə qarşı çıxmışdır. Bunun əvəzinə, xalqının tarixi və mədəni irsini qorumaq üçün tolerantlığa və qarşılıqlı hörmətə əsaslanan dinc həll yollarını müdafiə etmişdi." 199075px Mixail Qorbaçov  Sovet İttifaqı Kommunist Partiyasının Baş katibi və Sovet İttifaqının Prezidenti, "bu gün beynəlxalq birliyin mühüm hissələrini xarakterizə edən sülh prosesindəki aparıcı roluna görə" 1991 75px Aun San Su Çji   "Demokratiya və insan hüquqları uğrunda qeyri-zorakı mübarizəsinə görə" 199275px Riqoberta Mençu  "Yerli xalqların hüquqlarına hörmət əsasında sosial ədalət və etno-mədəni uzlaşma fəaliyyətlərinin tanınması üçün" 1993 75px Nelson Mandela  "Aparteid rejiminin dinc yolla ləğvi və yeni demokratik Cənubi Afrikanın əsasını qoymaq uğrundakı fəaliyyətlərinə görə" 75px Frederik Villem de Klerk 1994 75px Yasir Ərəfat "Hər iki tərəfdən böyük cəsarət tələb edən və Yaxın Şərqdə qardaşlıq yolunda yeni bir inkişaf üçün geniş imkanlar açan siyasi aktın şərəfinə." 75px İshaq Rabin  75px Şimon Peres  1995 75px Cozef Rotblat  "Nüvə silahının beynəlxalq siyasətdəki rolunu azaltmaq və uzun müddətdə bu silahların aradan qaldırılması səylərinə görə" 75px Elm və dünya işləri üzrə Paquaş konfransları  1996 75px Karlos Filipe Ximenes Belo  "Şərqi Timordakı münaqişənin ədalətli və sülh yolu ilə həlli yolundakı işlərinə görə."75pxJose Ramos-Horta  1997 75px Piyadalar Əleyhinə Minaların Qadağan Olunması üzrə Beynəlxalq Hərəkat  "piyadalar əleyhinə minaların qadağan edilməsi və təmizlənməsi üzrə fəaliyyətlərinə görə" 75px Codi Vilyams  1998 75px Con Hyüm  "Şimali İrlandiyadakı münaqişənin sülh yolu ilə həll edilməsi üzrə səylərinə görə"75pxDevid Trimbl  1999  Sərhədsiz Həkimlər  "Təşkilatın bir neçə qitədə həyata keçirdikləri humanitar fəaliyyətlərinin tanınması üçün" 2000 75px Kim De Çjun  "Cənubi Koreyadakı və ümumiyyətlə Şərqi Asiyadakı demokratiya və insan hüquqları, xüsusilə Şimali Koreya ilə sülh və barışıq üçün etdiyi fəaliyyətə görə" 2001 75px Birləşmiş Millətlər Təşkilatı  "Daha mütəşəkkil bir dünya yaratmaq və dünya sülhünün möhkəmlənməsinə verdiyi töhfələrinə görə." 75px|Kofi Annan, Photo: Harry Wad Kofi Annan  2002112x112px Cimmi Karter  "Beynəlxalq münaqişələrin sülh yolu ilə həlli, demokratiyanın və insan hüquqlarının möhkəmləndirilməsi, habelə iqtisadi və sosial inkişafın təşviqi sahəsində onillərdir dəvam edən fəaliyyətlərinə görə." 2003 75px Şirin Ebadi  "Demokratiya və insan hüquqları uğrunda səylərinə görə. Xüsusilə qadın və uşaq hüquqları uğrunda mübarizəyə fokuslanmışdı." 2004 75px Vanqari Maatai  "Davamlı inkişafa, demokratiyaya və sülhə verdiyi töhfələrinə görə" 2005 75px|border Atom Enerjisi üzrə Beynəlxalq Agentlik  "Nüvə enerjisinin hərbi məqsədlər üçün istifadəsinin qarşısını almaq və nüvə enerjisinin dinc məqsədlər üçün ən etibarlı şəkildə istifadə edilməsini təmin etmək səylərinə görə" 75px Məhəmməd Əl-Baradei  2006 75px Məhəmməd Yunus  "Yoxsullar üçün iqtisadi və sosial imkanları inkişaf etdirdiklərinə görə." Qremin Bankı2007 75px İqlim Dəyişikliyi üzrə Beynəlxalq Mütəxəssislər Komissiyası  "İnsan fəaliyyətinin yaratdığı qlobal iqlim dəyişikliyinin nəticələrinin öyrənilməsi və onların mümkün qarşısının alınması üçün tədbirlərin hazırlanması görə." 75px Albert Qor  2008 75px Marti Axtisaari  "Bir neçə qitədə və otuz ildən çox müddətdə beynəlxalq münaqişələrin həllində göstərdiyi səylərə görə" 2009 75px Barak Obama  "Beynəlxalq diplomatiyanın və xalqlar arasında əməkdaşlığın gücləndirilməsindəki fövqəladə səylərinə görə" 2010 75px Lyu Syaobo  "Çindəki fundamental insan hüquqları uğrunda uzunsürən və qeyri-zorakı mübarizəsinə görə" 2011 75px Elen Conson-Serlif  "Qadınların təhlükəsizliyi uğrunda qeyri-zorakı mübarizələrinə və sülhyaratma prosesində iştirakına görə" 75px Leyma Qbovi 75px Təvəkkül Karman  2012 75px|border Avropa İttifaqı  "Altmış il ərzində Avropada sülh və barışıq, demokratiya və insan haqlarının inkişafına verdiyi töhfəyə görə." 2013 75px Kimyəvi silahların qadağan olunması təşkilatı  "Kimyəvi silahların aradan qaldırmasındakı geniş təşəbbüslərinə görə."2014 75px Kaylaş Satyarti  "Uşaqların və gənclərin təzyiq altına alınmasına qarşı və bütün uşaqların təhsil hüququ üzrə mübarizələrinə görə" 75px Məlalə Yusəfzay  2015 75px Tunis Milli Dialoq Kvarteti  "2011-ci ilin Yasəmən inqilabından sonra Tunisdə plüralist demokratiyanın qurulmasına verdiyi töhfəyə görə" 2016 75px Xuan Manuel Santos  "Ölkənin yarım əsrdən çox davam edən vətəndaş müharibəsinə son qoyması üzrə səylərinə görə" 2017 Nüvə Silahlarının Ləğv Edilməsi üzrə Beynəlxalq Kampaniya "Hər hansı bir nüvə silahının istifadəsinin fəlakətli nəticələrinə diqqəti cəlb etmək səyləri və razılaşmalar yolu ilə bu cür silahların qadağan edilməsi cəhdlərinə görə."2018 75px Deni Mukveqe  "Cinsi zorakılığın müharibələrdə və silahlı qarşıdurmalarda silah kimi istifadə edilməsinin dayandırılması üzrə səylərinə görə" 75px Nadiya Murad  201975px Abiy Əhməd Əli   "Sülhə və beynəlxalq əməkdaşlığa nail olmaq üçün göstərdiyi səylərə və xüsusən qonşu Eritreya ilə sərhəd münaqişəsinin həlli ilə bağlı həlledici təşəbbüsünə görə"202075pxDünya Qida Proqramı"Aclığa qarşı mübarizədə göstərdiyi səylərə, münaqişəli bölgələrdə sülh üçün şərtlərin yaxşılaşdırılmasına verdiyi töhfələrə, aclıqdan müharibə və münaqişələrdə silah qismində istifadəsinin qarşısını almağa yönələn səylərdə başlıca qüvvə olaraq fəaliyyətinə görə"2021 75px Mariya Ressa  "Demokratiya və davamlı sülh üçün bir şərt olan söz azadlığını müdafiə etmək səylərinə görə" 75px Dmitri Muradov 2022 75px Ales Belyatski Sülh Mükafatı laureatları öz ölkələrində vətəndaş cəmiyyətini təmsil edirlər. Uzun illərdir ki, onlar hökuməti tənqid etmək və vətəndaşların fundamental hüquqlarını müdafiə etmək hüququnu təbliğ ediblər. Onlar müharibə cinayətlərini, insan hüquqlarının pozulmasını və səlahiyyətdən sui-istifadə hallarını sənədləşdirmək üçün qeyri-adi səylər göstəriblər. Onlar birlikdə sülh və demokratiya üçün vətəndaş cəmiyyətinin vacibliyini nümayiş etdirirlər. 75px Memorial təşkilatı  75pxVətəndaş Azadlıqları Mərkəzi  2023 75px Nərgiz Məhəmmədi "İranda qadınların zülmünə qarşı mübarizəsinə və hamı üçün insan hüquqlarını və azadlığını təşviq etmək üçün apardığı mübarizəyə görə"2024  Nihon Hidankyo "Nüvə silahlarından azad dünya qurmaq səylərinə görə"2025 75px Mariya Korina Maçado "Venesuela xalqı üçün demokratik hüquqları təbliğ edən yorulmaz işi və diktaturadan demokratiyaya ədalətli və dinc keçid əldə etmək uğrunda mübarizəsi üçün."

 İstinadlar 

 Mənbələr 





 Xarici keçidlər 

 Official website of the Norwegian Nobel Committee

Kateqoriya:Nobel Sülh mükafatı laureatları