Olimpiya talismanı

Olimpiya talismanı — Olimpiya oyunlarının simvollarından biridir.

İlk əvvəllər Olimpiya Oyunlarının simvolları gerb (beş bütöv  halqa ) və Olimpiya məşəli idi.  Olimpiya talismanının yaradılması ideyası isə rəsmən 1972-cü ilin yayında Almaniyada Münhen şəhərində keçirilmiş  Beynəlxalq Olimpiya Komitəsinin 73-cü sessiyasında təsdiqlənib. Olimpiya oyunlarının ilk talismanı ilə bağlı bir neçə fikir olsa da, insanların əksəriyyəti ilk Olimpiya talismanının 1968-ci ildə Fransada Qrönobl Qış Olimpiya Oyunlarında istifadə olunduğunu qəbul edir. Ancaq ilk rəsmi Olimpiya talismanı 1972-ci il Münhen Yay Olimpiya Oyunlarındakı  Taksa it cinsini simvolizə edən Valdi qəbul olunur. 1968-ci il Yay və Qış Olimpiya oyunlarının talismanları isə qeyri-rəsmi talismanlardır.
Olimpiya oyunlarının talismanı Oyunları populyarlaşdırmaq və Olimpiya Hərəkatının prinsiplərini təbliğ etmək üçün nəzərdə tutulub.  Talisman Olimpiya oyunlarını qəbul edən ölkənin mədəniyyət xüsusiyyətlərini əks etdirən və müasir Olimpiya Hərəkatının dəyərlərini təmsil edən insan, heyvan və ya uydurulmuş bir obraz ola bilər.

 Olimpiya talismanları 
 Games  Şəhər  Talisman  Obraz  Tərtibatçı  Haqqında  Şəkil1968 Qış Olimpiya Oyunları  Qrönobl  Schuss  Stilizə edilmiş dağ xizəkçisi   Madam Lafargue Dağ xizəngçisi Schuss  ilk  olimpiya talismanı idi. O 1968-ci il Qrönobl Qış Olimpiya Oyunlarının talismanı kimi yaradılmışdı. Schuss-un döş nişanları və şəkilləri  o qədər populyar olub ki, o, Oyunların qeyri-rəsmi talismanı olub.   1968 Yay Olimpiya Oyunları  Mexiko  El Jaguar Rojo de Chichen-Itza  Qırmızı yaquar   Paloma de la Paz Göyərçin Eduardo Terrazas və Lens Wyman  Ağ göyərçin "Los juegos de la Paz" (Sülh oyunları) şüarını təsvir edirdi.1972 Yay Olimpiya Oyunları  Münhen  Waldi  Taksa (it cinsi)  Otl Aicher  Taksa Bavariyada məşhur it cinsidir. Bu talisman idmançılar üçün tələb olunan atributları - mübarizə, inadkarlıq və cəldliyi təmsil edib.1976 Qış Olimpiya Oyunları  İnsbruk  Schneemann  Qaradam  Valter Pötsch  1976 Yay Olimpiya Oyunları  Monreal  Amik  Qunduz İvona Laroş, Pyer-İv Pelletye,Qay StArno,Corc Huel  Kanadanın milli simvollarından biri. 1980 Qış Olimpiya Oyunları  Leyk-Plesid  Roni  Amerika yenotu  Donald Moss Onun sifətinin tərtibatı olimpiyaçılar tərəfindən istifadə olunan eynəyi və papağı xatırladırdı.1980 Yay Olimpiya Oyunları  Moskva  Mişa  Ayı balası Viktor Çiznikov Ayı SSRİ-nin milli simvolu idi. Mişa talismanı bütün dünyada çox populyar olub.  120px1984 Qış Olimpiya Oyunları  Sarayevo  Vuko  Balaca canavar  Joze Trobec  Vuko üç məşhur Yuqoslaviya qəzetinin oxucuları tərəfindən altı namizəd arasından səsvermə ilə seçilib. 1984 Yay Olimpiya Oyunları  Los-Anceles  Sam  Ağbaş dəniz qartalı  Robert Mur(The Walt Disney Company-dan)  ABŞ-nin simvollarından biridir.1988 Qış Olimpiya Oyunları  Kalqari  Haydi və Hoydi  İki ağ ayı  Şila Skott Haydi və Hoydi birinci cüt Olimpiya talismanları idi. Hər ikisi Qərbi Kanadanın qonaqpərvərliyini təsvir edirdi. 1988 Yay Olimpiya Oyunları Seul  Xodori  Amur pələngi  Hyun Kim  Seul Olimpiadasının talismanı Koreyalıların mehriban və qonaqpərvər ənənələrini təsvir edirdi. Adının mənşəyi Koreya dilində pələng sözünün "Xo" ilk hecasından və Koreyada bəstəboy oğlanlara verilən "Dori" adının birləşməsindən əmələ gəlir. Talismanın boynundan daha çox medalı xatırladan Olimpiya halqaları asılmışdı və başına isə ənənəvi Koreya rəqsini simvolizə edən papaq qoyulmuşdu.1992 Qış Olimpiya Oyunları  Albertvil  Magique  insan şəkilli ulduz  Filipp Mairesse Magique talismanı ulduz fomasında idi və Fransanın milli rənglərini özündə əks etdirirdi. 1992 Yay Olimpiya Oyunları  Barselona  Kobi  Kataloniya Qoyun iti  Xavyer Mariscal Oyunların talismanı xüsusi olaraq televiziya seriyalarında tamaşaya qoyulan iti idi. Talisman Kubizm üslubunda tərtib olunmuşdu.  120px1994 Qış Olimpiya Oyunları  Lillehammer  Hakon və Kristin  iki norveçli uşaq Lillehammerdə oyunların talismanları ilk dəfə idi ki, insanlar idi.  Hər iki talisman vikinq paltarında idilər. 1996 Yay Olimpiya Oyunları  Atlanta İzzy  abstrakt fiqur Con Rayan Atlantada 1996 Olimpiadanın talismanı mücərrəd fantaziyanın göstərici idi. Talisman bu nədir? sözü əsas götürülərək İzzy adlandırılmışdır, çünki heç kim onun real olduğu barədə dəqiq heç nə bilmirdi. Bu həm də ilk kompüter tərəfindən yaradılmış talisman idi.  1998 Qış Olimpiya Oyunları  Naqano  Sukki Nokki Lekki  Tsukki  Dörd bayquş Yaponiyanın dörd əsas adasını təsvir edirdi. 2000 Yay Olimpiya Oyunları  Sidney  Syd Olly  Millie  Kokaburra ÖrdəkburunYexidna  Yuzef Sekerş,  Metyu Hatton  Sidney Olimpiya Oyunlarının talismanları  Avstraliya materikində yaşayan üç heyvan idi. Onların adları Olimpiya, Sidney və Minilliyin qısaldılmış formalarıdır. () 120px
  2002 Qış Olimpiya Oyunları Solt Leyk Siti  Powder Copper Coal Amerika dovşanıKoyotBaribalStiv Small, Landor AssociatesHər üç talisman ABŞ-nin Yuta ştatının yerli heyvanlarıdır. Bu talismanlar həm də Olimpiya şüarını da simvolizə edirlər.  
120px
 2004 Yay Olimpiya Oyunları  Afina  Afina və Phevos  Qardaş və bacı  Spiros Gogos Qədim Yunan kuklalarını xatırladan iki müasir uşaq.  120px2006 Qış Olimpiya Oyunları  Turin  Neve and Gliz  qartopu və buz kristallarından hazırlanmış insanlar  Pedro Albukerke Talismanların əsas keyfiyyətlərinə ətraf mühitə və idmana qayğı, ruh yüksəkliyi daxil idi. Onlar Turin 2006 Təşkilat Komitəsi tərəfindən həyata keçirilən beynəlxalq layihə müsabiqədəsində qalib gələn dizayner Pedro Albukerke tərəfindən yaradılıb. 2008 Yay Olimpiya Oyunları  Pekin  Beibei, Jingjing, Huanhuan, Yingying  Nini  Balıq, Böyük panda, Olimpiya məşəli, Tibet antilopu, Qaranquş  Han Meilin  Bu beş ad "Beijing huan ying ni" (北京欢迎你) ("Pekin sizi salamlayır") Çin ifadəsindən formalaşıb. Hər biri  Olimpiya halqası və Shui feng elementini təsvir edir.  2010 Qış Olimpiya Oyunları  Vankuver  Miga, Quatchi, Sumi Mukmuk  mifik dəniz ayısı, sasquatch, heyvan ruhunun himayəçisi, Vankuver marmotu   Meomi Dizayn (Viki Vonq və Maykl Mörfinin qrupu)  Təşkilatçıların sözlərinə görə, talismanlar, mifologiyanın təcəssümü kimi, fərqli etnik qrupların yaşadığı ölkə olan Kanada haqqında dünyaya dolğun məlumat verib.  2012 Yay Olimpiya Oyunları  London  Wenlock and Mandeville   Iris ( kreativ agentlik) Bu iki məzəli karikatura animasiyasının London Olimpiya Stadionu üçün son dayaq tirinin inşasından qalan poladın son hissəsindən yaradılacağı deyilmişdi. 2014 Qış Olimpiya Oyunları  Soçi Ağ ayı, Bəbir, Dovşan   Silvia Petrova, Vadim Pak, Oleg Serdechny  Bunlar ilk talismanlar idi ki, onlar ümumxalq səsverməsi yolu ilə seçilmişdi. 2012-ci ildə Rusiya üzərində talismanların təsviri olan yeni 25 rublluq sikkələrini təqdim etmişdi.  120px

 İstinadlar 


 Xarici keçidlər 
 Olimpiya Hərəkatının rəsmi saytı
 Kanadanın Olimpiya Talismanları 1976-2010

Kateqoriya:Olimpiya simvolları