İŞİD-ə qarşı hərbi müdaxilə

{{Hərbi münaqişə
 |münaqişə              = İŞİD əleyhinə hərbi müdaxilə (2014)
 |aiddir                = Terrorizmə qarşı beynəlxalq mübarizə, Suriya vətəndaş müharibəsi, İraq vətəndaş müharibəsi
 |şəkil                 = 
 |şəklin ölçüsü         = 
 |şəklin izahı          = 
 |tarixi                = 16 iyun 2014 - davam edir
 |yeri                  = İraq, Suriya
 |səbəbi                = 
 |vəziyyəti             = 
 |nəticəsi              = 
 |ərazi                 = 
 |tərəf1                = Suriya və İraqda fəaliyyət göstərənlər:ABŞ İraqda fəaliyyət göstərənlər:Avstraliya Fransa 
Hollandiya Kanada BelçikaDanimarka Böyük BritaniyaSuriya fəaliyyət göstərənlər:Qatar Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri İordaniya Səudiyyə Ərəbistanı Bəhreyn. Suriya İran Hizbullah Kürdüstan Fəhlə Partiyası 
Suriya Kürdüstanı 
 |tərəf2                = İraq Şam İslam Dövləti  
Əl-Qaidə
 |tərəf3                = 
 |tərəf4                = 
 |komandan1             =  Barack Obama
 Lloyd Austin Andrew J. Loiselle
 Tony Abbott
 David Johnston Fransua Olland. Jean-Yves Le Drian Pierre de Villiers Devid Kemeron Nick CleggIn the House of Commons debate, Nick Clegg took the position of the foreign secretary. Liberal Democrats supported the motion as part of the coalition government with the Conservative's in alliance with other parties. http://www.publications.parliament.uk/pa/cm201415/cmhansrd/cm140926/debtext/140926-0003.htm#14092616000927  Mark Rutte Jeanine Hennis-Plasschaert

 Bəşşar əl-Əsəd Ali Abdullah Ayyoub
 Xamneyi Hossein Hamadani
 Qassem Suleimani
Seyid Həsən Nəsrullah

Kürdüstan Regional Hökuməti Masoud BarzaniJaafar Sheikh Mustafa Mustafa Said Qadir

 Fuad Masum  Nouri al-Maliki
  Haider al-Abadi

 |komandan2             = Əbu Bəkr əl-Bağdadi
 |komandan3             = 
 |komandan4             = 
 |qüvvə1                = 
 |qüvvə2                = 
 |qüvvə3                = 
 |qüvvə4                = 
 |itkilər1              = 
 |itkilər2              = 
 |itkilər3              = 
 |itkilər4              = 
 |ümumi itkilər         = 
 |vikianbar             = 
}}İŞİD-ə qarşı hərbi müdaxilə''' — 2014-cü ildən etibarən beynəlxalq koalisiya tərəfindən təşkil edilmiş və İŞİD-in nəzarətində olan ərazilərin azad edilməsi məqsədini güdən genişmiqyaslı hərbi əməliyyatları əhatə edir.

İŞİD əsasən Suriya və İraq ərazisində böyük əraziləri işğal edərək özünü “xilafət” elan etdikdən sonra beynəlxalq ictimaiyyət bu terror təşkilatına qarşı ciddi tədbirlər görməyə başladı. Koalisiyanın əsas üzvləri ABŞ, Fransa, Böyük Britaniya, Almaniya və digər Qərb ölkələri olmaqla yanaşı, İraq hökuməti və YPG kimi yerli qüvvələr də bu əməliyyatlarda iştirak etdi.

Əsas müdaxilə mərhələləri

Hava hərəkatları və hədəfləmə: 2014-cü ildə ABŞ-ın rəhbərliyi ilə fəaliyyətə başlayan “İŞİD-ə qarşı beynəlxalq koalisiya”nın əməliyyatları ilk növbədə hava hücumları ilə başladı. Koalisiya İŞİD-in nəzarətində olan ərazilərə zərbələr endirərək onların infrastrukturunu zəiflətdi. Bu hava hücumları əsasən İŞİD-in neft yataqları, təlim düşərgələri və silah anbarlarına yönəldildi. Çünki bu resurslar təşkilatın maliyyə mənbəyini təşkil edirdi.

Yerüstü əməliyyatlar: 2015-ci ildən etibarən yerli qüvvələrin iştirakı ilə genişmiqyaslı yerüstü əməliyyatlara start verildi. İraq ordusu (həmçinin Həşdi Şabi), Kürd peşmərgəsi və YPG (Suriya Demokratik Qüvvələri) İŞİD-in nəzarətində olan Mosul, Raqqa, Kərkük kimi əhəmiyyətli şəhərləri geri almaq üçün böyük döyüşlər apardılar.

Mosul və Raqqa əməliyyatları: 2016-2017-ci illərdə Mosul və Raqqa əməliyyatları İŞİD-in zəiflədilməsində həlledici məqam oldu. Mosul əməliyyatı 2017-ci ildə İraq ordusu və koalisiya qüvvələri tərəfindən həyata keçirildi və şəhər İŞİD-dən azad edildi. Eyni dövrdə Raqqa əməliyyatı YPG və ABŞ-ın dəstəyi ilə başladı və 2017-ci ilin sonunda şəhər İŞİD-dən təmizləndi.

Əsirlərin və ailələrinin saxlanılması: İŞİD-ə qarşı mübarizə təkcə ərazi nəzarətinin bərpası ilə məhdudlaşmadı. Əməliyyatların sonunda çox sayda İŞİD üzvü əsir götürüldü və onların məhkəməyə çıxarılması və ya saxlanılması üçün xüsusi düşərgələr yaradıldı. Xüsusilə Suriya ərazisində qurulan Əl-Hol kimi düşərgələrdə İŞİD üzvlərinin ailələri saxlanılır.

Əməliyyatların nəticələri və mövcud vəziyyət

Koalisiyanın hərbi müdaxiləsi nəticəsində İŞİD böyük ölçüdə zəiflədi və nəzarət etdiyi əraziləri itirdi. 2019-cu ildə ABŞ İŞİD lideri Əbu Bəkr əl-Bağdadinin öldürüldüyünü elan etdi və bu, təşkilat üçün böyük bir zərbə oldu. Buna baxmayaraq, İŞİD tamamilə məhv edilmədi və qruplaşmanın qalıqları hələ də bəzi bölgələrdə fəaliyyət göstərməyə davam edir. Hazırda koalisiya qüvvələri və yerli hakimiyyətlər İŞİD-in tamamilə yox edilməsini və terror qruplaşmasının yenidən dirçəlməməsini təmin etmək üçün təhlükəsizlik tədbirlərini davam etdirir.

Beynəlxalq müdaxilə İŞİD-in böyük təhlükə təşkil etdiyi dövrdə zəruri bir addım olaraq qiymətləndirilsə də, bölgədə humanitar problemlərin yaranmasına da səbəb oldu.

 İstinad 

Kateqoriya:Hərbi münaqişələr
Kateqoriya:2014-cü ildə Suriya
Kateqoriya:2014-cü ildə İraq
Kateqoriya:Müharibələr
Kateqoriya:İraqda münaqişələr
Kateqoriya:Terrorizm
Kateqoriya:2014-cü ildəki hadisələr
Kateqoriya:Suriyada münaqişələr
Kateqoriya:XXI əsrin müharibələri