Ürək çatışmazlığı

Ürək çatışmazlığı () — ürək əzələsinin yığılma qabiliyyətinin zəifləməsi nəticəsində meydana çıxan təcili tibbi yardım olmadan klinik ölümlə nəticələnə bilən funksional pozğunluq. Bu hal kəskin və xroniki gedişli olmaqla, meydana çıxma səbəblərinə görə iki yerə bölünür: anadangəlmə ürək çatışmazlığı və qazanılmış ürək çatışmazlığı.

 Əmələgəlmə səbəbləri 

 Anadangəlmə ürək qüsurları 
Anadangəlmə ürək çatışmazlığı anadangəlmə ürək qüsurlarının nəticəsində meydana çıxır. Belə ki anadangəlmə qüsur dedikdə embrionun orqanların inkişaf mərhələsində hər hansı bir aqressor faktorun (bu dövürdə hamilə qadının keçirmiş olduğu infeksiyalar ya məruz qaldığı zərərli təsirlər (90%), eyni zamanda irsi meyillilik (10%), bununda 5%-ni qohum nikahlar təşkil edir) təsirindən bu və ya digər ürək strukturunda: əzələsində və arakəsmələrdə, qapaqçıqlarda, aid damarlarda baş vermiş qüsurlar nəzərdə tutulur. Bu qüsurlu strukturlar isə öz növbələrində funksiyalarının öhdəsindən gələ bilmədiklərindən ürək çatışmazlığını meydana çıxarmış olurlar.
 Fallo tetradası
 Açıq arterial axacaq
 Qulaqcıqlararası çəpərin qüsuru
 Mədəciklərarası çəpərin qüsuru
 Ebşteyn anomaliyası

 Qazanılmış ürək qüsurları 
Qazanılmış ürək çatışmazlığı dedikdə isə sonradan bu və ya digər xəstəliklər (infarkt, tac damar çatışmazlığı, bakterial və virus mənşəyli endokarditlər, travmalar və s.) nəticəsində ürək strukturunda: əzələsində, qapaqçıqlarda, aid damarlarda baş vermiş qüsurlar ya zədələnmələr nəzərdə tutulur.
 Aorta qapağının daralması
 Aorta qapağının çatışmazlığı
 İkitaylı qapağın daralması
 İkitaylı qapağın çatışmazlığı
 Perikardit
 Taxikardiya
 Arterial hipertenziya
 İnfarkt
 Kardiogen şok
Ürək çatışmazlığı arterial hypertoniyalar, ürək qüsurları, miokarditlər, tac damarların çatışmazlığı: koronarsklerozlar, koronarspazmalar, tac damarların tromb kütlələri ilə tıxanması və nahiyə qan təchizatının pozulması — miokard infraktı nəticəsində ürəyin daha doğrusu ürək əzələsinin gücə düşməsi və əldən düşməsi nəticəsində meydana çıxır.
Bu zaman qan dövranı durğunluğu ürək əzələsini normal təchiz edə bilmir. Əsas nasos funksiyasına malik sol mədəcik çatışmazlığı öz növbəsində kiçik qan dövranında durğunluğa səbəb olur ki, bu da təngnəfəslik, sianozlarla-göyərmələrlə, köpüklü qanhayxırmalarla, ağciyər ödemi, qaraciyərin böyüməsi ilə müşahidə olunur. Nəticə etibarilə orqan və toxumaların hipoksiyası və digər metobolizm pozğunluqları meydana çıxmış olur.

 Əsas əlamətlər 
 Yorğunluq, təngnəfəslik[ Müdigkeit ][ Kurzatmigkeit ]
 Köpüklü öskürək, qanhayxırma[ Husten ]
 Akrosianozlar — barmaqların uclarının və dodaqların göyərməsi
 Ağciyər ödemi
 Aşağı ətrafların ödemi-şişməsi[ Geschwollene Knöchel ]
 Perikard və plevra boşluqlarına mayenin toplanması
 Assit — qarın boşluğuna mayenin toplanması
 Qaraciyərin böyüməsi

 Gedişatı 
Ürək çatışmazlığı iki cür gedişata malikdir: kəskin və xroniki.
 Kəskin ürək çatışmazlığı bir saatdan bir günə qədər inkişaf edir. Buna səbəb isə ürək ritm pozğunluğu: taxikardiya ya da bradikardiyala, travma nəticəsində meydana çıxan ürək tamponadası, qəfləti ürək qapaqçıqlarının vətər elementlərindən birinin qırılmas, infeksion miokardit, ağciyər emboliyası, miokard infarktıdır. Kəskin gedişatda meydana çıxan bu pataloji funksional pozğunluğa orqnizm hazır olmadığına görə kompensasiya mərhələsi olmadan dekompensasiya mərhələsi başlamış olur.
 Xroniki ürək çatışmazlığı isə bir aydan bir ilə qədər müddətdə inkişaf edərək və uzun sürür. Bu proses ləng və uzun sürdüyü üçün orqanizmin kompensator mexanizmləri ilə: ürək əzələsinin qalınlaşması, qan damarlarının daralması qan həcminin artması ilə xarakterizə olunur. Bu mərhələ kompensasiya olunan ürək çatışmazlığı adlanır. Sonradan orqanizmin rezerv qabiliyyəti tükəndikdən sonra dekompensasiya: ödem, dispnoe — təngnəfəslik mərhələsinə qədəm qoyur. Təginəfəslik əlaməti sakit vəziyyətdə və ya cüzi yükləmə zamanı özünü qabarıq şəkildə göstərir.

 Təsnifatı 
 NYHA — təsnifatı NYHA I  Heç bir fiziki məhdudiyyət yoxdur. Adi gündəlik fiziki məşqulluq təngnəfəslik, ürəkdöyünmə, döş inağı kimi əlamətlərsiz ötüşür. NYHA II  Yüngül fiziki məhdudiyyət. Sakit vəziyyətdə heç bir şikayətin olmaması. Adi gündəlik fiziki məşqulluq təngnəfəslik, ürəkdöyünmə, döş inağı kimi əlamətləri üzə çıxarmış olur. NYHA III  Ciddi fiziki məhdudiyyət. Sakit vəziyyətdə heç bir şikayətin olmaması. Cüzi fiziki məşqulluq təngnəfəslik, ürəkdöyünmə, döş inağı kimi əlamətləri dərhal üzə çıxarmış olur. NYHA IV  İstər cüzi fiziki məşqulluq, istərsə də tam sakitlik zamanı təngnəfəslik, ürəkdöyünmə, döş inağı kimi əlamətlər özünü göstərməkdədir. Yataq xəstəsi.

 Müalicə 
+ Ürək çatışmazlığının təsnifat mərhələlərinə uyğun müalicə sxemiU. C. Hoppe, M. Böhm, R. Dietz, P. Hanrath, H. K. Kroemer, A. Osterspey, A. A. Schmaltz, E. Erdmann: Leitlinien zur Therapie der chronischen Herzinsuffizienz. In: Z Kardiol. 94, (2005), S. 488–509. PDF  Dərman preparatları  NYHA I  NYHA II  NYHA III  NYHA IV ACE-inhibitor  göstəriş  göstəriş  göstəriş  göstəriş AT1-antaqonist  ACE-inhibitorla əks göstəriş  ACE-inhibitorla əks göstəriş ACE-inhibitorla əks göstəriş  ACE-inhibitorla əks göstəriş Betablok  Miokard infarktından sonraArterial hypertoniyalarda  göstərişa  göstərişa  göstərişa Diuretiklər  Saluretiklər  – maye durğunluğu zamanı  göstəriş  göstəriş Tiazidlər  Arterial hypertoniyalarda  maye durğunluğu zamanı  göstəriş göstəriş Aldosteron antaqonistləri  Miokard infarktından sonra  göstəriş göstəriş  göstəriş Ürək qlikozidləri  Qulaqcıqların səyrici aritmiyası  Qulaqcıqların səyrici aritmiyası  göstərişb  göstərişb asabit xəstələr bplazmada izini təyit etməklə

 Operativ müdaxilələr 
 Ürəyin nasos funksiyasının kəskin azalması və ürəyin ötürücü sisteminin pozulması belə ki, His dəstəsinin sol ayaqcığının blokadası zamanı biventrikulyar ürək elektrostimulyatorunun implantasiyası;
 Spontan və qəflətən baş verən mədəcik taxikardiyalarında Ürəkdaxili kardioversion-defibrilyatorun (ICD) implantasiyası;
 Ürək qapaqlarının çatışmazlığında qapaq konstruksiyaları ya süni qapaqla əvəzlənməsi əməliyyatları;
 Qlobal çatışmazlıqda "süni ürək", yaxud sol mədəcik yardımçı sisteminə (LVAD) ya da süni qan dövranı aparatına qoşulma. Bu müdaxilə ürək köçürməsinə qədər () yada miokarditlərdə ürək əzələsinin öz qüvvəsini bərpa edənə qədər () müvəqqəti körpü funksiyası daşıyır.

 Həmçinin bax 
 Süni ürək
 Süni qan dövranı aparatı
 Elektrokardiostimulyator
 İmplantat kardioverzion-defibrilyator
 Pompe xəstəliyi

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 
 Leitlinien zur Therapie der chronischen Herzinsuffizienz (PDF) (Deutsche Gesellschaft für Kardiologie, 2005; 366 kB)
 1994 Revisions to Classification of Functional Capacity and Objective Assessment of Patients With Diseases of the Heart (American Heart Association, 1994)
 Leitlinien zur Therapie der chronischen Herzinsuffizienz (PDF) (Deutsche Gesellschaft für Kardiologie, 2005; 366 kB)
 1994 Revisions to Classification of Functional Capacity and Objective Assessment of Patients With Diseases of the Heart (American Heart Association, 1994)
 Herzfehler 
 Herzinsuffizienz (Herzschwäche, Herzmuskelschwäche): Weitere Informationen 
 Herzschwäche 
 Herzschwäche (Herzmuskelschwäche, Herzinsuffizienz) 
 http://www.apotheken-umschau.de/Herzschwaeche/Herzschwaeche-Herzinsuffizienz-Symptome-11868_3.html 
 http://www.heartfailurematters.org/DE/Herzinsuffizienzverstehen/Seiten/Symptomsofheartfailure.aspx 

Kateqoriya:Kardiologiya
Kateqoriya:Ürək-damar xəstəlikləri
Kateqoriya:Ürək patalogiyaları
Kateqoriya:Anadangəlmə ürək qüsurları