Fridrix fon Hayek

Fridrix fon Hayek (; ) — Avstriya iqtisad məktəbinin yetirməsi olan iqtisadçı və siyasətçi. Bazar iqtisadiyyatını XX əsrin ortalarından etibarən yüksələn sosialist hərəkatına qarşı müdafiə etməklə məşhurlaşmışdır. Eyni zamanda hüquq və epistemologiyaya da önəmli xidmətləri olmuşdur. 1974-cü ildə İqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatını zidd düşüncəyə sahib olduğu Qunnar Myurdalla bölüşdü.

 Həyatı 
Təbiət üzrə elm xadimlərinin çoxluq təşkil etdiyi bir ailədə böyüməsinə baxmayaraq topçu zabiti olaraq iştirak etdiyi Birinci Dünya müharibəsindən sonra sosial elmlərə istiqamətlənmişdir. Vyana Universitetində 1921-ci ildə hüquq, 1923-cü ildə isə siyasi elm üzrə doktorluq dərəcəsinə yüksəlmişdir. 1924-cü ildə ABŞ-dən geri döndükdən sonra sosializmə meyllənərkən Ludviq fon Misesin kitabından təsirlənmiş və düşüncəsini dəyişdirmişdir. Bundan sonra liberal fəlsəfəni iqtisadiyyat, siyasət və başqa sahələrdə uğurla müdafiə etmişdir.

Hayek bazar iqtisadiyyatının fəlsəfi müdafiəçilərindəndi. Avstriya iqtisadiyyat məktəbinin XX əsrdəki ən önəmli yetirmələrindəndir. Mərkəzləşdirilmiş planlamanın insanların azadlıqlarını və tələblərini məhdudlaşdıracağı düşüncəsini vurğulamış, plüralizm və iqtisadi subyektivizmi müdafiə etmişdir.

Hayekin fikrincə iqtisadi qərar vermə haqqı şəxsiyyətlərdən, onların dəyərlərindən, məqsədlərindən azad deyildir və qərar vermə haqları informasiyaya sahib olan şəxsiyyətlərdə olmalıdır. Rəqabətli bir bazarda qiymətlər, insanların fərqli əmtəə və xidmətlərə qoyduqları nisbi dəyərləri müəyyənləşdirməkdə, şəxsiyyətlər də bunlara baxıb istək və ehtiyaclarını ən yaxşı şəkildə necə qarşılayacaqlarına və hətta o istək və ehtiyacların nələr olduğuna qərar verməkdədirlər.

Hayek iqtisadiyyatdan başqa informasiya, hüquq, siyasət nəzəriyyəsi, elm fəlsəfəsi və idrak psixologiyası kimi sahələrdə də tədqiqatlar aparmışdır.

 Əsərləri 
 1944 — Köləlik yolu.
 1945 — Bilginin toplumda istifadəsi.
 1952 — Hissiyat nizamı.
 1960 — Azadlığın konstitusiyası.
 1979 — Qanun, qanunvericilik və azadlıq.

 Həmçinin bax 
 İqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatı
 Bazar iqtisadiyyatı
 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 
 Fridrix fon Hayek haqqında Nobel mükafatı e-muzeyində məlumat
 Fridrix fon Hayekin Nobel mükafatı təqdim olunma mərasimində çıxışı
 Fridrix fon Hayek haqqında faktlar

Kateqoriya:İqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatı laureatları
Kateqoriya:Vyanada doğulanlar
Kateqoriya:Frayburqda vəfat edənlər
Kateqoriya:Vyana Universitetinin məzunları
Kateqoriya:Avstriyalı Nobel mükafatı laureatları
Kateqoriya:Hüquq filosofları