Pusan

Pusan () günümüzdə rəsmi olaraq Pusan Metropolitan şəhəri kimi tanınır və Cənubi Koreyanın Seuldan sonra ən çox əhalisi olan ikinci şəhəri və həmçinin, Cənubi-Şərqi Koreyanın iqtisadi, mədəni və təhsil mərkəzidir. Pusan limanı Koreyanın ən işlək və eyni zamanda dünyanın ən işlək 10-limanları sırasındadır. Honshu və Kyushunun Yapon adalarından təxminən 190 km məsafədə yerləşir. Ətrafdakı şəhərlər (Ulsan və Cənubi Kyonsan daxil olmaqla) "Cənubişərqi İqtisadi Coğrafiyasında" Cənubi Koreyanın ən böyük sənaye şəhəridir.

Pusan idari cəhətdən 15 əsas hissəyə bölünmüş və əhalisi təxminən 3.6 milyona yaxındır. Pusan idarəsində olan Kimxe və Yansanla birlikdə əhalisi 4,6 milyondur. Şəhərin ən sıx yaşayış sahələri Nakton çay (Cənubi Koreyanın ən uzun çayıdır eyni zamanda) və Suyon çayları arasındakı dağlarla ayrılmış vadilərdə yerləşir.

 Tarixi 

Hal-hazırkı Pusan şəhəri 2–4-cü əsrlərdə Jinhan Konfederasiyasının başçılığı altında qeydə alınıb. Şilla tərəfindən udulmuş və bölgə kimi təşkil edilmişdir. Pokçxon-dong'dan çıxarılan məzarlar, Pusanın güclü şəxslər tərəfindən idarə olunduğunu və 4-cü əsrdə Pusan bölgəsində də mövcud olduğunu göstərir. Pokçxon-douğunu yerləri günümüzdə Dongnae-gu və Yeonje-gu hissələrini təşkil edən geniş bir əraziyə baxan bir silsilənin üzərində tikilmişdir. Arxeoloji qazıntılar nəticəsində Pokçxon-dongda 250-dən çox dəmir silah və külçə tapılmışdır.

XV əsrin əvvəllərindən etibarən Koreya hökuməti Pusan'ı Yaponiya ilə ticarət limanı kimi təyin etdi və onların yerləşməsinə icazə verdi. Ulsan və Cinxe'dəki digər Yaponların yerləşməsi daha sonra azaldılsada, 1592-ci ildə Yaponiyanın Koreyanı işğal etməsinə qədər Pusanda yerləşmələri davam etdi. Müharibədən sonra, 1607-ci ildə Yaponiya ilə yeni diplomatik əlaqələr quruldu və Pusanda yeni yapon qəsəbələri inşaa edildi. Yaponiyanların saldığı qəsəbələr, daha sonra Choryang'a köçürülməsinə baxmayaraq, 1876-cı ilə qədər mövcudluğunu davam etdirdi. 1876-cı ildə Pusan Ganghwa Müqaviləsi'nin şərtlərinə əsasən Koreyanın ilk beynəlxalq limanı oldu.

 Coğrafiyası 
Pusan, Koreya Yarımadasının Cənub-Şərqi hissəsində və bütün şəhərin inkişafını müəyyən edən sahilin üzərində yerləşir. Şəhər Yaponiyanın ən böyük 6 şəhərlərinə yaxın məsafədə yerləşir. Pusan-dan Tsushima adasına (Fukuoka şəhərinə) qədər olan məsafə təxminən 49,5 km (31 mil), Seul'a isə 314 km (195 mil) məsafədə yerləşir. Pusan şimal və qərbdə aşağı hündürlüklü dağlarla, cənub və şərq isə dənizlərlə əhatə olunmuşdur. Nakdong çayı deltası şəhərin qərb tərəfində şəhərin ən yüksək dağ Geumjeongsanda yerləşir. Cənubi Koreyanın ən uzun çayı olan Nakdong çayı qərbdən axır və Koreya körfəzinə tökülür. Koreyadakı Yeongnam adlı Cənub-şərq bölgəsi, Gyeongsang Vilayətləri və Pusan, Daegu və Ulsanın 3 böyük şəhərini əhatə edir və ümumi əhalisi 13 milyona yaxındır.

 İqlimi 
Koreya yarımadasının güneydoğusu ucunda yerləşən Pusan, rütubətli subtropik iqliminə malikdir olmaqla bərabərç çox yüksək və ya aşağı temperatur nadir hallarda təsadüf edilir. Qeydə alınan ən aşağı temperatur 13 yanvar 1915-ci ildə (−14.0 °C), ən yüksək temperatur 14 avqust 2016-cı ildə 37,3 °C dərəcə ilə qeydə alınmışdır. May-iyul ayları okean təsirindən daxili ərazilərə nəzərən daha soyuqdur. Avqust və Sentyabr ayları ümumiyyətlə isti və rütubətli olmaqla yanaşı adətən yağışlıdır.

 İnzibati ərazi bölgüsü 
1957-ci ildə Pusan altı gu (rayonlar) yaradılması ilə inzibati bölmə sistemi qəbul etdi: Pusanjin-gu, Dong-gu, Dongnae-gu, Jung-gu, Seo-gu və Yeongdo-gu. Günümüzdə Pusan on beş inzibati hissəyə bölünür.
400px|thumb|Administrative divisions
 İnzibati ərazi Korean Sahə (km²) ƏhaliBuk District 북구; 39.36299,182Pusanjin District 부산진구; 29.70376,321Dong District 동구; 9.7389,202Dongnae District 동래구; 16.63262,154Gangseo District 강서구; 181.5092,628Geumjeong District 금정구; 65.27249,444Haeundae District 해운대구; 51.47409,037Jung District 중구; 2.8345,377Nam District 남구; 26.81283,741Saha District 사하구; 41.75	334,762Sasang District 사상구; 36.09240,709Seo District 서구; 13.93	111,996Suyeong District 수영구; 10.21173,069Yeongdo District 영도구; 14.15129,515Yeonje District 연제구; 12.08203,527Gijang County 기장군; )218.32148,073

 İqtisadiyyatı 
Pusan, dünyada beynəlxalq biznes və maliyyə mərkəzi kimi, həmçinin maşın, polad, gəmiqayırma və dəniz sənayesi, moda, turizm və ticarət sərgiləri ilə tanınır. Pusan limanı dünya iqtisadiyyatında daşınma və göndərmə ilə dünyanın ən güclü beşinci limanıdır. 1978-ci ildən Pusan, Jaseungdae, Shinsundae və Gamman daxil olmaqla üç konteyner limanı açılmışdır. Pusan, dünyanın ən böyük limanlarından birinə sahibdir və ildə 13,2 milyon TEU göndərmə konteynerini idarə edə bilir. Limana dünyanın hər yerindən gəmilər yan alır və ətraf ərazinin regional maliyyə mərkəzidir.

Pusan, Renault Samsung Motors, Hanjin Heavy Industries, Pusan Bank, Air Pusan, Hi Investment & Securities, Woori Aviva Life Insurance, Korea Technology Finance Corporation, Korea Asset Management Corporation, Korea Housing-Finance Corporation, Korea Securities Depository, Korea Housing Guarantee Company, Korea Southern Power Company, BNK Financial Group şirkətlərinə ev sahibliyi edir. Jagalchi Fish Market, Koreyanın ən böyük balıq bazarıdır.

Pusan, 2011-ci ildən Beynəlxalq Konqres və Konvensiya Assosiasiyası (ICCA) tərəfindən Asiyanın ən böyük şəhərlərdəki şəhərləri arasında Sinqapur, Seul və Tokio sonra dördüncü ən yaxşı şəhərləri sırasındadır.

 Alış-veriş və ticarət 

Pusanın iki böyük mərkəzi iş yeri Seomyeon və Gwangbok-dong / Nampo-dongdur. Dörd əhəmiyyətli alış-veriş bölgəsi var: Seomyeon, Gwangbok-dong, Jangjeon-dongda Pusan Dae Hakap və Haeundae-gu da Centum City.

Seomyeon Pusan'ın kəsişməsidir. Yerli metro stansiyası iki xəttlə xidmət edir və şəhərin ən işlək yerlərindən biridir. Seomyeon metro stansiyası çox sayda yeraltı dükanına ev sahibliyi edir və burada əsasən geyim və ayaqqabı məhsulları satılır. Bunlar yerli istehsalı olan məhsullar satan kiçik butik mağazalardır. Koreya və beynəlxalq bankların yerli nümayəndəlikləri Seomyeon ərazisində yerləşir. Yüksək ticarət və əyləncəli bölgə olaraq tanınır. Seomyeon ərazisində "Seomyeon Medical Street" Lotte Department Store və Buam metro stansiyasının ətrafında 1 km radius aralığını əhatə edir. Küçə kosmetik cərrahiyyə, dermatologiya, oftalmologiya və stomatologiya sahəsində ixtisaslaşan 160 kosmetik və digər tibbi klinikaya ev sahibliyi edir.   Seomyeon'a birbaşa bitişik olan bölgə Bujeon Market, ən böyük ənənəvi bazardır. Burada ofisləri olan digər şirkətlər Yeolmae Food daxil olmaqla bir çox şirkətin ofisləri vardır.

Gwangbok-dong, Nampo-dong və Jungang-dong əraziləri köhnə mərkəzi iş yerləridir. Bu rayonda olan bəzi restoranlarda nəsillərdən keçən ailə reseptlərindən istifadə olunur. Bu sahədə Jagalchi Market böyük bir dəniz məhsulları bazarıdır. Gukje Market bu ərazidə yerləşir. Jungang-dong bir çox beynəlxalq hüquq ofislərinin, köhnə İmmiqrasiya İdarəsinin və Yapon yollarına xidmət edən beynəlxalq bərə terminallarına ev sahibliyi edir.

 Böyük ticarət mərkəzləri 
 Store Locations of Branch(es) in Pusan Lotte Department Store Centum City, Seomyeon, Gwangbok, Dongnae Shinsegae Department Store Centum City Hyundai Department Store Beomil-dong

 Premium outlets 
 Store Location Lotte Premium Outlets Gimhae Shinsegae Simon Premium Outlets Gijang Lotte Mall DongPusan Gijang

 Böyük endirimli mağazalar 
 Store Home Plus E Mart Lotte Mart Hanaro Club Mega Mart Costco

 Təhsil müəssisələri 

 Lisansüstü Universitetlər 

 Pusan University of Foreign Studies (BUFS)
 Pusan Presbyterian University
 Pusan National University of Education (BNUE)
 Catholic University of Pusan
 Tongmyong University
 Dongseo University
 Dong-A University
 Dong-eui University
 Inje University – Pusan Campus
 Kosin University
 Korea Maritime University
 Kyungsung University
 Pukyong National University (PKNU)
 Pusan National University (PNU)
 Silla University
 Youngsan University

 Digər ali təhsil müəssisələri 
 Pusan Arts College
 Pusan College of Information Technology
 Pusan Kyungsang College
 Pusan Polytechnic College
 Daedong College
 Dong-Pusan College
 Dongju College
 Korea Institute of Maritime and Fisheries Technology

 Mədəniyyət və Turizm məkanları 

 Parklar, çimərliklər və digər önəmli yerlər 
Pusan, bütün ölkədən gələn turistləri altı çimərliklə cəlb etdiyi üçün Koreyanın paytaxtı adlanır. Lüks otel və bir karnaval boardwalk line Haeundae da çimərlik. Gwangalli Plajı sahil boyunca kafe, bar və restoran və Grand Gwangan Körpüsü vardır. Digər çimərliklər şəhərin qərb tərəfində Dadaepo Beach və cənub-mərkəzi olan Songdo Beachdir.

Qərbi Geumjeongsanisə Pusan sakinləri üçün məşhur bir həftəsonu yürüyüş yeridir. Şimalda, Pusan ​​Milli Universitetinin (Koreya Respublikasının ən tanınmış ali təhsil müəssisələrindən biri olan PNU kimi tanınan) məhəllələri tələbə teatrları, kafe, bar və restoranlara, həmçinin açıq mədəniyyət meydanına Həftəsonu gecələri çıxışları ilə tanınır. Yaxınlıqda isə Beomeosa, şəhərin əsas Koreya Buddist məbədi yerləşir.

Yongdusan Parkı 69 min kvadrat metr / 17 hektar (7 hektar) ərazini tutur və Pusan Qülləsi, Yongdusan İncəsənət Qalereyası və Pusan Akvariumuna ev sahibliyi edir. Parkda, təxminən, yetmiş müxtəlif növ ağac mövcuddur və il ərzində müxtəlif mədəni tədbirlərlə, sevimli bir turizm obyektidir.

Dongnae-gu zəngin və ənənəvi yaşayış sahəsi. Dongnae Oncheon, ən çox hamam, turistik otel, restoran, klub və ticarət sahələri ilə təbii bir spa sahəsidir. Bölgədə bir çox restoran ailə reseptlərindən istifadə edir. Chungnyeolsa, Dongnae qalasında Yaponiyaya qarşı 16-cı əsr döyüşündə öldürülən əsgərlər üçün bir Confucian ibadətgahı yerləşir.

Taejongdae Yeongdo adasında açıq dənizin qarşısında möhtəşəm uçurumları olan təbii parkdır.

Haeundae Beach-də yerləşən Pusan Akvarium Cənubi Koreyanın ən böyük akvariumudur. Haedong Yonggung məbədi, Tanrıça Budası ilə əlaqədar üç müqəddəs yerdən biridir.

 Məbədlər, dini və tarixi məkanlar 
 Beomeosa Temple
 Pusanjinjiseong Fortress (or Jaseongdae)
 Cheonseongjinseong Fortress
 Chungnyeolsa Shrine
 Dongnaeeupseong Fortress
 Dongnae Hyanggyo Confucian shrine-school
 Dongnaebu Dongheon
 Dongsam-dong Shell Mound
 Fortress site of Jwasuyeong
 Geumjeongsanseong Fortress
 Haedongyonggungsa Temple
 Janggwancheong
 Gungwancheong
 Songgongdan Altar
 Jeongongdan Altar
 Samgwangsa Temple
 Tumuli in Pokçxon-dong, Dongnae
 United Nations Memorial CemeteryUnited Nations Memorial Cemetery Homepage
 Waeseong in Jukseong-ri, Gijang
 Yeongdo Bridge
 Yeonggadae Pavilion
 Yungongdan Altar

 Əhalisi 
Əhalisi 4 milyona yaxın olmaqla Cənubi Koreyanın ən böyük ikinci şəhəri.

 Mədəniyyəti 
Şəhər dəniz yeməkləri və çimərlikləri ilə məşhurdur.

 Həmçinin bax 
 Busan Beynəlxalq Film Festivalı
 Busan boğazı

 İstinadlar 

Kateqoriya:Cənubi Koreya şəhərləri
Kateqoriya:Busan
Kateqoriya:Cənubi Koreyanın sahilyanı yaşayış məntəqələri