Ensizyarpaq canavargiləsi

() —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.

 Ümumi yayılması 
Qafqaz, Türkiyə, İran, Əfqanıstan, Pakistan və Hindistanda təbii arealı vardır.

 Azərbaycanda yayılması 
Təbii halda Naxçıvan MR-də, 2000 m yüksəkliyində və Göyçay rayonunda rast gəlinir.

 Statusu 
Azərbaycanın nadir bitkisidir. VU D2.

 Bitdiyi yer 
Tək-tək və ya qrup şəklində quru daşlı yamaclarda fıstıq-vələs meşələrində, 1900–2500 m yüksəkliklərdə rast gəlinir.

 Təbii ehtiyatı 
Azərbaycanda arealı geniş deyildir.

 Bioloji xüsusiyyətləri 
Hündürlüyü 1–2 (3) m olan budaqlı koldur. Budaqların qabığı bozdur; cavan zoğları qırmızımtıl-qonurdur. Yarpaqları dərili, xətvarı lansetvarı, hər iki ucu biz, uzunluğu 2,5–6 sm, eni 4–7 mm, çılpaq və ya seyrək tükcüklüdür. Çiçək qrupları başcıqlı və ya budaqların uclarında başcıq salxımlıdır; çiçəkləri çəhrayı və ya qonur, 4–12 ədəd, qısa çiçək saplaqlarında xırda, teztökülən, sıxtükcüklü, çiçəkaltlıqlıdır. Çiçəkyanlığı meyvələrdə qalan, üstdən sıx, xırda tükcüklüdür. Borucuğu silindrik, uzunluğu 6–8 mm, sonradan şarşəkilli qabarıq olub hissələri yumurtavarı, ucu biz, 2–3 dəfə borucuqdan qısadır. Yuxarı cərgənin erkək-ciklərinin tozluqları çiçək yanlığının borucuğundan çıxır. Yumurtalığı ipək tükcüklüdür. Dişicik ağzı başcıqlı, oturaqdır. Çəyirdəyi şarşəkilli, tüklü, narıncı və ya narıncı, qırmızıdır. May, iyun aylarında çiçəkləyir, iyul, avqust aylarında meyvə verir.

 Çoxalması 
Təbiətdə generativ və vegetativ yolla çoxalır.

 Təbii ehtiyatının dəyişilməsi səbəbləri 
Başlıca olaraq insan fəaliyyətidir.

 Becərilməsi 
Mədəni şəraitdə Nəbatat bağlarında becərilir.

 Qəbul edilmiş qoruma tədbirləri 
Azərbaycanın "Qırmızı Kitabı"na daxil edilməsi zəruridir.

 Zəruri qoruma tədbirləri 
Xüsusi qəbul edilmiş qoruma tədbiri yoxdur.

 Sinonimləri 
 Homotipik sinonimləri 


 Yarımnövləri 




 İstinadlar 

 Həmçinin bax 

Kateqoriya:Ön Asiya florası
Kateqoriya:Pakistan florası