Melaneziya

Melaneziya ( və    — Qara adalar)   — Sakit Okeanın cənub-şərqində yerləşən, çoxsaylı adalardan ibarət bir bölgə. Melaneziya Polineziya və Mikroneziya ilə birlikdə Sakit Okeanın üç əsas etno-coğrafi bölgəsindən biridir. “Melaneziya” adı yunan dilində “qara adalar” mənasını verir və bölgənin əhalisinin əksəriyyətinin tünd dərili olmasına əsaslanır.

Coğrafiya və adalar

Melaneziya 2000-dən çox adanı əhatə edir. Bu adalar, ümumiyyətlə, yüksək dağlar, vulkanik fəaliyyət və zəngin mərcan rifləri ilə xarakterizə olunur. Melaneziya bölgəsindəki əsas adalar və dövlətlər bunlardır:

 Papua-Yeni Qvineya (ən böyük adadır və Melaneziyanın mərkəzi hissəsini təşkil edir)
 Fici
 Vanuatu
 Samoa
 Solomon adaları
 Yeni Kaledoniya (Fransız ərazisi)

İqlim

Melaneziya tropik iqlimə malikdir. Bölgədə yağışlı mövsüm və quru mövsüm arasında fərq var. Adalarda isti və rütubətli hava şəraiti hakimdir. Tropik fırtınalar və siklonlar regionda geniş yayılmışdır.

Əhali və dillər

Melaneziya xalqları, ümumiyyətlə, tünd dərilidirlər və Polineziya ilə Mikroneziya xalqlarından fərqlənirlər.

Dillər: Melaneziya çoxdilli bir bölgədir. Təkcə Yeni Qvineya ərazisində 800-dən çox yerli dil danışılır. Əsas dillər arasında ingilis dili, fransızca (Yeni Kaledoniyada) və yerli dillər var.

Əhali: Melaneziya əhalisi əsasən yerli melaneziyalılar (Papuan və Polineziya mənşəli insanlar) və müəyyən qədər Avropa, Çin və hind mənşəli xalqlardan ibarətdir.

Mədəniyyət

Melaneziya mədəniyyəti zəngin və müxtəlifdir. Bəzi ümumi xüsusiyyətlər bunlardır:

Təbiətlə əlaqə: Melaneziyalılar təbiətə çox yaxın yaşayırlar və ənənəvi olaraq ovçuluq, balıqçılıq və kənd təsərrüfatı ilə məşğul olurlar.

Rəqslər və Musiqi: Mədəniyyətin əhəmiyyətli hissəsi olan ənənəvi rəqslər və musiqilər pozitiv və kollektiv xarakter daşıyır.

Toxuculuq və sənət: Taxta heykəllər, maskalar və digər sənət əsərləri Melaneziya mədəniyyətində böyük əhəmiyyətə malikdir.

Dini inanclar: Ənənəvi dini inanclar çox vaxt təbiətə və ruhlara, o cümlədən ancestors (atalara) hörmətə əsaslanır. Bununla yanaşı, xristianlıq da bölgədə geniş yayılmışdır.

Tarix

Melaneziya əhalisi təxminən 40 min il əvvəl Sakit Okean bölgəsinə köçmüşdür. Avropa kəşfiyyatçıları bölgəni XVI (16-cı) əsrdə kəşf edib, lakin ciddi kolonializm yalnız XIX (19-cu) əsrin sonlarına doğru başlandı:

Yeni Qvineya: Avstraliya və Almaniya arasında 19-cu əsrdə paylaşıldı.

Fici və Solomon adaları: Britaniya imperiyası tərəfindən kolonizasiya edildi.

Yeni Kaledoniya: Fransızların nəzarətinə keçdi.

İqtisadiyyat

Melaneziya iqtisadiyyatı kənd təsərrüfatı, balıqçılıq və mədənçilik üzərində qurulub. Bəzi ölkələrdə (məsələn, Yeni Qvineya) mineral ehtiyatlar böyük əhəmiyyət kəsb edir. Digər bir çox Melaneziya ölkəsi isə kənd təsərrüfatı məhsullarını ixrac edir, o cümlədən kakao, qəhvə, yerkökü və kokos.

Turizm son illərdə inkişaf edir, xüsusən Fici və Vanuatu kimi adalar populyar turistik mərkəzlərə çevrilib.

Məşhur turistik məkanlar

Fici: firuzəyi sular, ağ qumlu çimərliklər və tropik cənnət adaları.

Vanuatu: Aktiv vulkanlar, “kavadan” içki mədəniyyəti və tropik meşələr.

Solomon Adaları: Tarixi yerlər, çimərliklər və batmış gəmilər.

Yeni Qvineya: Dünyanın ən müxtəlif fauna və florasına sahib olan bölgə.

Məşhur tarixi və mifoloji hekayələr

Melaneziya mədəniyyətlərində zəngin mifologiya və əfsanələr mövcuddur. Məsələn, Maui (Polineziya mifologiyasından gələn tanrı) və Kukupa kimi qəhrəmanlar müxtəlif adalarda fərqli hekayələrdə yer alır. Eyni zamanda, qəbilə döyüşləri və başlıq alqı-satqıları kimi sosial strukturun mühüm aspektləri də mövcuddur.

 Həmçinin bax 
 Okeaniya
 Polineziya
 Mikroneziya

 İstinadlar 

Kateqoriya:Melaneziya