Trautfetter ağcaqayını

() —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinin  növünə aid bitki yarımnövü.

 Ümumi yayılması 
Rusiya (Dağıstan), Türkiyə və Qafqazda yayılımışdır.

 Azərbaycanda yayılması 
Böyük Qafqaz (Quba) və Kiçik Qafqazın (Qarabağ) şimal hissələrində meşələrin yuxarı sərhədlərində seyrək ağcaqayın meşəliyi şəklində rast gəlinir. Azərbaycanın nadir bitkisidir. VU D2.

 Bitdiyi yer 
Dəniz səviyyəsindən 1600–2500 m yüksəklikdə olan meşələrdə kiçik sahələrdə rast gəlinir.

 Təbii ehtiyatı 
Azərbaycanda arealı geniş deyildir.

 Çoxalması 
Toxum və kök pöhrələri ilə çoxalır.

 Bioloji xüsusiyyətləri 
Təbiətdə hündürlüyü 20 m-ə çatan geniş çətirli ağacdır. Yarpaqları çox da dərin olmayan 5 dilimlidir. Gövdəsinin qabığı hamar və boz rəngdədir. Üzəri dairəvi və ya uzunsov mərcilərlə örtülüdür. Tumurcuqlarının ucu iti yumurtavarıdır. 7–18 mm uzunluqdadır. Yarpaqları 5 dilmli olub, 9–14 sm uzunluqda və 11–16 sm enindədir. Üstdən tünd-yaşıl, bulanıq rəngli və çılpaqdır, altdan açıqyaşıl rəngdədir. Yarpaqlar cavan vaxtı tükcüklərlə örtülü olur. Sonradan isə bu tükcüklər yarpaqlarının damarlarının künclərində qalmış olur. Dilimləri itiləşmiş, üstdən yumurtavari-rombik, oturacağı isə nizəvari ensizləşəndir. Yanlardan, adətən, iki cütü iridişlidir. Alt dişlər üstdəkilərdən xeyli xırdadır. Dilimlərin yanları xırda, iridişlidir. Çiçək qrupu 7 sm uzunluqda və 5 sm enində başcıqlar halında dik oturandır. Çiçək oxu və çiçək qrupunun saplağı çılpaqdır. Çiçəkyanlıqları 15–18 mm uzunluqda olub geri əyiləndir. Çiçəkləri ağımtıl-yaşıl rəngdə olub, 10 mm diametrdədir. Qanadlı meyvələri 5–7 sm uzunluqda olub, paralel yerləşmişdir və bəzən qanadların ucları bir-birinə toxunmuş olur. Meyvələri yetişdikdə qonur qırmızı və ya qırmızı rəng alır. Yetişmiş fındıqcıqlar qonur, şiş, cavan vaxtı tükcüklərlə örtülü, sonradan çılpaq olur. Meyvəsi qanadlıdır, qanadları paralel yerləşməklə bəzən ucları bir-birinə toxunur. May-iyun aylarında çiçəkləyir, meyvəsi sentyabrda yetişir.

 Çoxalması 
Təbiətdə əsasən generativ yolla çoxalır.

 Təbii ehtiyatın dəyişilməsi səbəbləri 
Başlıca olaraq insan fəaliyyətinin təsiridir.

 Becərilməsi 
Bəzəkli olmasına görə park və bağlarda əkilir.

 Qəbul edilmiş qoruma tədbirləri 
Qəbul edilmiş qoruma tədbiri yoxdur.

 Zəruri qoruma tədbirləri 
Azərbaycanın "Qırmızı kitab"ına salınmasına ehtiyac vardır.

 Sinonimləri 
 Homotipik sinonimləri 



 Heterotipik sinonimləri 



 İstinadlar 

 Həmçinin bax