Turnefor dağdağanı

Ümumi yayılması 
Ukrayna, Əfqanıstan, Şimali Afrika, Kiçik Asiya, Sicilya adası və Cənubi Balkan ölkələrində təbii arealları vardır.

 Azərbaycanda yayılması 
Turnefor dağdağanı Naxçıvan MR-ın dağlıq bölgələrdə (İlandağ, Darıdağ) rast gəlinir.

 Statusu 
Turnefor dağdağanı Azərbaycanın nadir bitki növüdür. CR A1ab;  B1b (i,iii,iv).

 Bitdiyi yer 
Turnefor dağdağanı əsasən quru, daşlı-qayalı  torpaqlarda təbii halda bitir.

 Təbii ehtiyatı 
Turnefor dağdağanın təbii ehtiyatı Azərbaycanda çox deyildir.

 Bioloji xüsusiyyətləri 
Turnefor dağdağanı təbiətdə 5–10 m hündürlüyü olan ağacdır. Bitkinin cavan budaqları açıq qəhvəyi və ya sarımtıl rəngdə olub, tüklüdür. Yarpaqları 3-7 sm uzunluğunda, ucu sivri və yarpaqlarının qaidə hissəsi ürəkvaridır. Bitkinin yarpağının üst hissəsi tündyaşıl, alt üzü isə mavi ya tündyaşıl rəngdədir. Yarpaqlarının çoxu tüksüz, bəzən isə tüklü olur. Yetişmiş meyvələrinin rəngi sarımtıl-qırmızı olur. Dağdağanın digər növlərinə nisbətən quraqlığa daha davamlıdır. Meyvələri şar formalıdır.

 Çoxalması 
Turnefor dağdağanı əsasən toxumla çoxalır.

 Təbii ehtiyatının dəyişilməsi səbəbləri 
Turnefor dağdağanının təbii ehtiyatının dəyişilməsinin başlıca səbəbi insan fəaliyyətidir.

 Becərilməsi 
Turnefor dağdağanı park və bağlarda becərilir. Geniş becərilməsi haqda məlumat yoxdur.

 Qəbul edilmiş qoruma tədbirləri 
Turnefor dağdağanının qəbul edilmiş qoruma tədbiri yoxdur.

 Zəruri qoruma tədbirləri 
Azərbaycanın “Qırmızı Kitabı”na daxil edilməsi tövsiyə olunur.

 Ədəbiyyat 
Деревья и кустарники СССР. Т.4. 1951.; 
Флора Азербайджана. т.6.1955;
Azəraycanın ağac və kolları. I cild. 1961;
Azərbaycan florasının konspekti. I-III cildlər.2005;2006;2008;
Naxçıvan MR florasının taksonomik spektrı.2008;
Naxçıvan MR-nın flora müxtəlifliyi və onun nadir növlərinin qorunması.2011.
Azərbaycanın nadir və nəsli kəsilməkdə olan oduncaqlı bitkilərinin in sutu və ex situ şəraitində bioekoloji xüsusiyyətlərinin reproduksiyasının və repatriasiyasının elmi əsasları, b.e.d. alimlik dərəcəsi almaq üçün dissertasiya. Bakı. 2011

 Məlumat mənbəsi
 Tofiq Məmmədov. Azərbaycan dendroflorası. II cild. Bakı: Səda, 2015.
http://dendrologiya.az/?page_id=112 
Kateqoriya:Azərbaycan florası
Kateqoriya:Çiçəkli bitkilər
Kateqoriya:Meyvə bitkiləri