İltihab

İltihab () yerli və ümumi patoloji prosess, və ya  patoloji qıcıq və təsirlərin nəticəsində orqanizmin hüceyrə strukturlarının zədələnməsinə qarşı bir reaksiyadır.Normal  halda  immun  sisteminin   hüceyrələri   toxuma   hüceyrələrinin   bütün  hissələrində   səpələnmiş  vəziyyətdə  olur .Əgər  orqanizmin   müəyyən   sahəsində  yoluxma  mərkəzi  yaranırsa  immun  sisteminin  hüceyrələri  və  onların   sintez   etdikləri   faktorlar   həmin   sahədə   cəmlənirlər .Bunu  təmin   edən   proseslərə  ilktihab  reaksiyaları  deyilir .İltihab  prosesi  üçün  3  əsas  əlamət  xarakterikdir : 
 yoluxmuş  sahənin  qanla  təchizatının  güclənməsi 
 endotelial  hüceyrələrin  yığılması  nəticəsində  kapilyarların  keçiriciliyinin  artması
 leykositlərin venullardan ( venoz kapilyarlardan) yoluxma  sahəsinə  doğru  miqrasiyası.İltihabın  ilk  mərhələlərində  buraya neytrofillər , sonra  isə  monositlər  və  limfositlər  toplanırlar .
Yoluxmanın  tipindən  asılı  olaraq   patogenə  qarşı   müxtəlif  cür  immunoloji   reaksiyalar  yaranır:1.Hüceyrəxarici  patogenlərə  yoluxma   zamanı  immun  sisteminin  mübarizəsi  bilavasitə  bu  patogenlərin  məhv  olmasına  və  onların  toksiki  məhsullarının  təsirinin  neytrallaşdırılmasına  yönəlir . Bu  Bu  prosesdə əsas işi   komplement  sistemi  və  faqositar  hüceyrələr  yerinə  yetirir  . Anticisimlər  isə  köməkçi  və  neytrallaşdırıcı  funksiyanı  yerinə  yetirir. Hüceyrədaxili  patogenlərə  qarşı  mübarizənin  isə  2  alternativ   üsulu  mövcuddur : 1.yoluxmuş  hüceyrənin  T sititoksiki  limfositlərlə  məhvi 2 .T helperlər  tərəfindən   makrofaqların  aktivləşdirilməsi .

Qədim Roma yazıçısı Avl Korneliy Sels ilk dəfə iltihabın xarici əlamətlərini təsvir etmişdir:
  — "qızartı", qızarma, eritema
  — "şiş", şişginlik
  — "hərarət", yerli (nahiyyənin) hərarətin(in) qalxması
  — "ağrı", nahiyyədə ağrılar
Doplin Klavdi Qalen (eramızın 130-200 cü illəri) bu əlamətlərə  — funksional pozğunluğu əlavə etmişdir.
İltihabi proses gedişatına görə 3 cürdür:
 Kəskin gedişli — 2 həftəyə qədər,
 Yarım kəskin gedişli — 1 aya qədər,
 Xroniki gedişli — uzun müddətli və ya ömürlük. Proses dövri olaraq kəskinləşir və sakitləşir.
İstənilən iltihab inkişafəna görə mütləq olaraq 3 mərhələdən keçir:
 Alterasiya — toxuma və höceyrələrin zədələnməsi,
 Ekssudasiya — ifrazat. Orqan və toxumaların damar divarlarından qan mayesi və hüceyrələrinin iltihab nahiyyəsinə süzülərək yığılması,
 Proliferasiya — məhsuldar mərhələ. Bu zaman iltihab baş vermiş nahiyyədə hüceyrələrin bölünməsi prossesi sürətlənərək zədələnmiş toxumalar bərpa olunmağa başlanır. 

Kateqoriya:Tibb
Kateqoriya:Xəstəliklər və pozuntular
Kateqoriya:Patologiya
Kateqoriya:İnsan fiziologiyası