Laoşan

Laoşan Şanyü (çin: 老上單于) – Eramızdan əvvəl 174-160-cı illər arasında hökm sürmüş Böyük Hun İmperiyası hökmdarı, Mete xaqanın oğlu.

 Adı 
Anadan olarkən ona Çiçu adını qoymuşdular (稽粥). Laoşan adının mənbəyi məlum deyil. Hulsevə görə bu Hun dilindəki bir sözün tərcüməsi yaxud sözün bənzədilməsi ola bilərHulsewé, A.F.P. (1979). China in Central Asia: The Early Stage 125 BC – AD 23: an annotated translation of chapters 61 and 96 of the History of the Former Han Dynasty. Introduction by M. A. N. Loewe. ISBN 90-04-05884-2. Leiden: E. J. Brill. Çin dilində Laoşan "qoca və üstün" mənasına gəlir. Hun dilində olan adının Kökxan olduğu düşünülür.

 Hakimiyyəti 
Onun hakimiyyəti dövründə Hunlar Çinə böyük yürüş başlatdılar. Laoşanın istəyi Çini tamamilə ələ keçirmək idi. E.ə. 166-cı ildə Hunlar 140.000 əsgərlə birlikdə paytaxt Siana çatarkən imperator ətraf ərazilərdən yığdığı 100.000 əsgərlə onu qarşılamağa çıxdısa da Laoşan geriyə, Monqolustana çəkildi. Onun bu səyahəti bir ay çəkdi. O daha sonra 10.000 hun əsgəri ilə Lyaodun yarımadasına hücuma keçdi. İndiki Pekinin yaxınlıqlarında yerləşən Çili şəhərinəcən gələn Laoşan imperatorun sülh təklifi ilə razılaşaraq geri qayıtdı. Mərkəzi Asiyadakı son Hind-Avropa qövmü olan Yueçjilər qovuldu. E.ə. 162-ci ildə Yueçji xanının qafatasından qımız qabı düzəldən Laoşan imperiyanı qərbə doğru genişlətdirdi. Sonradan bu qab atadan-oğula keçməyə başladı. O hakimiyyətə gələn kimi İmperator Venin qızı ilə evlənmişdi.

 Ölümü və ailəsi 
Eramızdan əvvəl 160-cı ildə Laoşan, ehtimal ki, müasir Monqolustan ərazisində öldü. Laoşanın ölümündən sonra taxt Günçenə keçdi. Böyük Hun İmperiyası Günçen dövründə böyük gücünü itirməyə və daralmağa başladı. Çin imperatoru Vu-tinin həyata keçirdiyi islahatlar və hunlara qarşı həyata keçirdiyi siyasət uğurla nəticələnməyə və Hun imperiyası zəifləməyə başladı. 
 İstinadlar 


Kateqoriya:Hökmdarlar
Kateqoriya:Hun imperiyası
Kateqoriya:E.ə. 160-cı ildə vəfat edənlər