I Duarte

I Duarte (; ) — XI Portuqaliya kralı. Portuqaliya tarixində ədalətli və savadlı kral kimi yadda qalmışdır. Qısa hökmdarlığına baxmayaraq, onun dövrü mədəni və siyasi baxımdan keçid dövrü hesab olunur. O, həmçinin Portuqaliyada böyük coğrafi kəşflər dövrünün əsasını qoyan liderlərdən biri olmuşdur.

1391-ci ildə Vizeuda anadan olmuşdur. O, Avis sülaləsinin banisi I Juan ilə İngiltərə kralı III Eduardın nəvəsi olan Lankasterli Filippanın oğludur. İngiltərə kral ailəsinin qanını daşıdığı üçün Avropada nüfuzlu və savadlı krallardan biri sayılırdı. Uşaqlıqdan intellektual təhsil almış, filosoflara və yazıçılara xüsusi maraq göstərmişdir. 22 sentyabr 1428-ci ildə Araqon kralı I Ferdinandın qızı Elyanora ilə evləndirildi. Cütlüyün bu nikahdan 9 övladı dünyaya gəlsə də, bunlardan yalnız beşi yetkinlik yaşına çata bildi.

 Juan (1429–1433)
 Filippa (1430–1441)
 V Afonso, Portuqaliya kralı
 Mariya (1432)
 Ferdinand, Vizeu hersoqu
 Elyanora, Müqəddəs Roma imperatriçası
 Duarte (1435)
 Yekaterina (1436–1463), rahibə
 Juana, Kastiliya kraliçası

Atasının ölümündən sonra, 1433-cü ildə taxta çıxmışdır. I Duarte daxili idarəçilikdə ədalətli qanunların tətbiqinə və şura məsləhətlərinə önəm vermişdir. O, eyni zamanda yazıçı kimi də tanınır və "Sadiq müşavir" () adlı əsəri ilə fəlsəfi düşüncələrini xalqla bölüşmüşdür.

1437-ci ildə qardaşı Enrike dənizçi və digər zadəganlarla birlikdə Şimali Afrikada yerləşən Tanja (Tanjer) şəhərinə hərbi səfər təşkil etdi. Lakin bu səfər uğursuz oldu və qardaşı İnfant Ferdinand Mərakeşlilər tərəfindən əsir alındı. I Duarte, qardaşının azad olunması üçün çox çətin şərtlər qarşısında qaldı və bu məsələyə görə çox narahatlıq keçirdi. I Duarte 9 sentyabr 1438-ci ildə, cəmi 47 yaşında, Tomar şəhərində vəba xəstəliyindən vəfat etdi. Onun ölümü Portuqaliyada siyasi qeyri-sabitliyə səbəb oldu, çünki oğlu hələ yetkinlik yaşına çatmamışdı.

 Mənbə 

 Ədəbiyyat 



 İstinadlar 

Kateqoriya:Portuqaliyada doğulanlar
Kateqoriya:Portuqaliyada vəfat edənlər
Kateqoriya:Portuqaliya kralları