Alparslan Türkeş

Alparslan Türkeş () — Türk hərbçi, siyasətçi, Milliyətçi Hərəkat Partiyasının qururcusu və ilk sədri.

 Həyatı 
Alparslan Türkeş 25 noyabr 1917-ci ildə Əhməd Həmdi əfəndi və Fatmagül Zəhra xanımın ailəsində Lefkoşada dünyaya gəlmişdir..  Əslən Kayserilidir.

İlk və orta təhsilini Lefkoşda almışdır. 1933-cü ildə ailəsi ilə birlikdə İstanbula köçmüşdür. Hərbi sferaya böyük sevgisi olan Alparslan Türkeş, 1936-cı ildə Qülləli Hərbi Liseyinə daxil olmuş, 1938-ci ildə kiçik leytenant rütbəsi ilə məzunu olmuşdur. 1940-cı ildə Refik Yurdsevərin qardaşı qızı Müzəffər xanımla evlənmiş, daha sonra isə Seval xanımla ailə qurmuşdur. Türkeşin 2 evlilikdən 7 uşağı olmuşdur.

1997-ci ildə Ankarada vəfat etmişdir.

 Hərbi fəaliyyəti 

 Erkən fəaliyyəti 
1944-cü ildə baş leytenant Türkeş, Nihal Atsız və Nejdət Sancarla birlikdə "İrqçilik-turançılıq" məhkəmə iddiası üzrə mühakimə olunur. 9 aydan artıq bir müddətdə Topxana Hərbi həbsxanasında saxlanılır. 1945-ci ildə həbsdən azad olunur və 1947-ci ildə bəraət alır.1955-cildə Hərbi Akademiyanı bitirdikdən sonra ABŞ-yə göndərilir. Türkeş orda piyada məktəbində təhsilini alır. 1955–1957-ci illərdə Vaşinqton NATO Daimi Nümayəndəliyində türk ordusunu təmsil edən heyətin tərkibində yer alır. Eyni zamanda, Türkiyənin Vaşinqtonda olan Hərbi Akademiyasında yüksək vəzifələrdə çalışır.

1959-cu ildə də Almaniyanın Atom və Nüvə Tədris Mərkəzinə göndərilir. Buradakı təhsilinin ardınca polkovnik rütbəsi alaraq, Türkiyə Quru Qoşunlarının NATO şöbəsinin müdiri təyin olunur.

 Dövlət çevrilişində iştirakı 
27 may 1960-cı ildə Demokrat Partiyası hökumətini devirən xuntanın daxilində yer almışdır. Həmin gün radio vasitəsilə çıxış edən Türkeş baş verən hadisələr haqqında ictimaiyyəti məlumatlandırmışdır. Daha sonra o dövləti müvəqqəti olaraq idarə edən Milli Birlik Komitəsinə (MBK) daxil olmuşdur.

MBK daxilində gedən münaqişlər sözügedən təşkilatın bölünməsi ilə nəticələndi. MBK üzvü olan 14 hərbçi ölkə xaricində müxtəlif vəzifələrə göndərildi. Alparslan Türkeş də bu qrupun içində idi.

 Diplomatik fəaliyyəti 
MBK daxilindəki çəkişmələrin nəticəsi olaraq Türkeş 1960-cı ildə diplomatik fəaliyyətə başlamaq məcburiyyətində qalır. 1960–1963-cü illərdə Türkiyə Respublikasının Dehli səfirliyində səfirin siyasi məsələlər üzrə müşaviri vəzifəsində çalışmışdır. Fəaliyyəti dövründə Türkiyənin daxili siyasi məsələlərinə dair fikirlərini mətbuatla bölüşür.

 Siyasi fəaliyyəti 
1963–1980-ci illər arasında 4 çağırış Ankara və Adanadan Türkiyə Böyük Millət Məclisinə millət vəkili seçilir.

1975-ci ildən sonra qurulan 1-ci və 2-ci Milli cəbhə hökumətləri dövründə baş nazirin müavini vəzifələrində çalışmışdır.

1965-ci ildə Cümhuriyyətçi Kəndli Millət Partiyasının, 1969-cu ildə isə Milliyətçi Hərəkat Partiyasının sədri seçilmişdir.

 Əsərləri 
 Dokuz Işık 

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 

 Boğaziçi Üniversitesi Atatürk Enstitüsü 

Kateqoriya:Türkiyə siyasətçiləri
Kateqoriya:Türk siyasətçilər
Kateqoriya:Türkiyə milliyyətçiləri
Kateqoriya:TBMM XIII çağırış deputatları
Kateqoriya:TBMM XIV çağırış deputatları
Kateqoriya:TBMM XV çağırış deputatları
Kateqoriya:TBMM XVI çağırış deputatları
Kateqoriya:TBMM XIX çağırış deputatları
Kateqoriya:Erməni soyqırımının inkarçıları
Kateqoriya:Türkçülər