I Yese

Yese () — Kartli çarı. Kartli kralı Levan şahzadə Tinatin Avalişvilinin oğlu, Kartli çarı "XI Georgi"nin qardaşı.Cyrille Toumanoff. Les dynasties de la Caucasie chrétienne de l’Antiquité jusqu’au XIXe siècle. Tables généalogiques et chronologiques. — Rome, 1990. — P. 144..

Yese İslamı qəbul etmişdi. Əvvəlcə şiə ikən Əliqulu xan, daha sonra sünni ikən Mustafa paşa kimi tanınırdı.

 Həyatı 
Yese 1680-ci ildə qəyyum Levanın və ikinci həyat toldaşı Tinatin Avalişvilinin oğlu olaraq doğulmuşdu. Müsəlman olduqdan sonra Əliqulu xan adını götürən Yese 1708–1709-cu illərdə Kirman naibi, 1709–1711-ci illərdə isə Kirman bəylərbəyi olmuşdu. 1711–1714-cü illərdə isə Səfəvi ordusunun topçubaşı (artilleriya üzrə baş komandan) olmuşdu.

 Hakimiyyəti 
1714-cü ilin martında VI Vaxtanq İslamı qəbul etmədiyi üçün onun yerinə çar olmuşdu. II David ilə ittifaq quran çar 1716-cı ilin iyunu çarlıqdan kənarlaşdırılaraq yerinə VI Vaxtanq gəldi.

 Həbs və dini dəyişiklik 
Yesse Telaviyə köçdü və III Bakarın qəyyumluğu altında yaşamağa başladı. 1721-ci ildə VI Vaxtanq tərəfindən Kartli ədalət naziri təyin edildi. II Konstantin Baqrationinin hücuma hazırlaşdığını eşidən Yese 1723-cü ildə Osmanlıya qaçaraq sünni oldu və 1724-cü ildə Mustafa paşa adı ilə çar elan edildi. 1727-ci ildə öləndən sonra isə çarlıq institutu ləğv edildi.

 Ailəsi 
Yese 2 dəfə ailə qurmuşdu:
 1712-ci ildə Maryam Orbeliani (1692–1767) ilə: Georgi Allahverdi (1713–1762)
 Bir kənizlə:
 Arçil
 İshaq Aleksandr Baqrationi
 Levan Hüseyn Baqrationi
 I İrakli Baqrationinin qızı Yelena ilə:
 Teymuraz Baqrationi (1720–1788) — gələcək katolikos I Anton
 David (1716–1738)
 Nikolas
 İoane (ö. 1717)
 Xoreşan
 Anastasiya

 İstinadlar 

Kateqoriya:Kartli çarları
Kateqoriya:Baqrationlar
Kateqoriya:Topçubaşılar
Kateqoriya:Səfəvi sərkərdələri