VI Vaxtanq

VI Vaxtanq və ya Hüseynqulu xan () — XVIII əsr Kartli çarı, Gürcüstan dövlət xadimləri arasında ən məşhurlarından biri olmuş və ölkədə islahatlar etmişdir.

Vaxtanq İslamı qəbul etmişdi. Hüseynqulu xan kimi tanınırdı.

 Həyatı 
15.9.1675də şahzadə Levanın və ilk həyat yoldaşı Tuta Qurielinin oğlu olaraq doğuldu. 1703-1714cü illər arasında qəyyum kimi hakimiyyətdə olmuşdu. 1707-1709cu illərdə "Vaxtanq qanunları" toplusunu yayımladı. 1714-cü ildə çar olmaq üçün İrana getsə də müsəlman olmadığı üçün qəbul olunmadı və həbs olundu. Qardaşı Yese yerinə çar qoyuldu.

 Həbs illəri 
Sulxan-Saba Orbelianini həbsdə ikən Fransa kralı XIV Lüdovikə səfir göndərib yardım istəyən çar eyni yardımı papa XIII İnnokentivə VI Karldan da istəmişdi. Həbsdən qurtulmağın başqa yolu olmadığını görüb 1716-cı ildə müsəlman olaraq Hüseynqulu adını almışdı və Azərbaycan bəylərbəyi olmuşdu. Oğlu III Bakar isə Kartli qəyyumu olmuşdu.

 Hakimiyyəti 
Çar titulu olsa da əslində Azərbaycan bəylərbəyi olan Vaxtanqın yerinə Kartlini oğlu idarə edirdi. 1719-cu ilə qədər vəziyyət dəyişmədi. I Pyotrun Xəzərsahili əyalətlərə yürüşü zamanı şaha xəyanət edən Vaxtanq 40.000 əsgər ilə Gəncədə rus ordusuna qoşulma üçün gözləməyə başladı. Lakin 1722-ci ildə fikrindən döndü və geri qayıtdı. 1723-cü ildə II Konstantin Baqrationi tərəfindən məğlub edilən Vaxtanq digər tərəfdən Osmanlı tərəfindən məğlub edildi. 1200 nəfərlə birlikdə Rusiyaya köməyə məcbur olan Vaxtanq 1724-cü ilin iyulunda Həştərxana gəldi. 25.3.1737də Həştərxanda vəfat etdi.Адольф Петрович Берже. Акты, собранные Кавказской Археографической комиссией.

 Fəaliyyəti 
Çar VI Vaxtanqın şairliyi vardı, çar şeir yazırdı və fars dilindən tərcümələr edirdi. Məşhur "Kəlilə və Dimnə"ni o, Sulxan-Saba Orbelianinin köməyi ilə gürcü dilinə çevirib.Adil Mirseyid - Tiflis nostaljisi 1709-cu ildə ölkəyə çap maşınlarını gətirtmişdi. Onun dövrü həm də "Gürcü renesansı" adlanır. İncil də daxil olmaqla yüzlərlə xristian dini kitabını çap etdirmişdi.

 Ailəsi 
1696-cı ildə çərkəz qızı Rusudan ilə evlənmişdi. Övladları:
 III Bakar
 Georgi Qruzinski
 Tamar - II Teymurazla evlənmişdi
 Anuka - Vaxuşti Abaşidze ilə evlənmişdi
Nigahdankənar övladları:
 Vaxuşti
 Paata

 İstinadlar 


Kateqoriya:Kartli çarları
Kateqoriya:Gürcüstan şairləri
Kateqoriya:Baqrationlar
Kateqoriya:Səfəvilərin Azərbaycan bəylərbəyiləri
Kateqoriya:Səfəvi əmir əl-üməraları