Noyenqamme həbs düşərgəsi

Noyenqam həbs düşərgəsi () - Üçüncü Reyx tərəfindən İkinci dünya müharibəsi dövründə Almaniyanın Hamburq şəhərində yaradılmış, 1938 - 1945-ci illərdə fəaliyyət göstərmiş Nasist həbs düşərgəsi. İkinci dünya müharibəsinin sonuna kimi düşərgədə  106 min nəfər şəxsin yarısı  ölmüşdür. Britaniya ordusunun işğalı nəticəsində isə SS qoşununun saxlanılma mərkəzi kimi istifadə olunmuşdur. Həmin ərazi hal-hazırda muzey kimi fəaliyyət göstərir.

 İşgəncələr 

Düşərgədə məhbuslardan, əsasən, alman ordusuna məxsus silahların daşınmasında istifadə olunurdu. Onlar çətin mövqelərdəki ağır işlərə göndərilib istismar olunmuşdur. Mənbələrə görə 50 min insan bunlara dözməyərək həlak olmuşdur. Qadınlar isə bina və kanalların tikintisində zorla işlədirlirdi.

 Qurbanlar 
Təxmini, 28 millətdən olan nümayəndələr, həmçinin yerli yəhudi məhbuslar saxlanılırdı. Bu siyahıya kommunistləri, homoseksualları, qaraçıları və s. əlavə etmək olar. 20 min şəxsin adı memorialda əks olunmuşdur.
 Məhkumların sayı 
  Ölkə  Kişilər  Qadınlar  CəmiSSRİ28,4505,90034,350Polşa13,0003,90016,900Fransa11,00050011,500Almaniya8,8004009,200Hollandiya6,6503006,950Belçika4,5003004,800Danimarka4,800-4,800Macarıstan 1,400 1,2002,600Norveç2,200-2,200Yuqoslaviya1,4001001,500Çexoslovakiya8005801,380Yunanıstan1,250-1,250İtaliya 850- 850İspaniya 750-750Avstriya30020320Lüksenburq50-50İslandiya1-1digər ölkələr1,3003001,600Ümumi87,50013,500101,000qeyri-rəsmi--5,000Qlobal miqyas--106,000Deportasiyada ölənlər--55,000

 Tarix 

 1938 
13 dekabr 1938-ci ildə artıq Noyenqamın tikintisi başa çatmışdı və Zaksenhauzen həbs düşərgəsidən 100 məhbus gətirilmişdi.

 1940 
Aprel 1940-cı ildə SS və Hamburq şəhəri Almaniyada fəaliyyət göstərən kərpic zavodu ilə müqavilə imzaladı. Bunun nəticəsində düşərgə genişləndi və müstəqil fəaliyyət göstərdi.

 1942 
Şahidlərin sözlərinə görə həmin il 200 SSRİ əsgəri xüsusi qaz kameralarında öldürülmüşdür. Artıq Hamburqda ölənləri yandırmaq üçün krematoriya tikilmişdir.

 1943 
Noyabr ayında düşərgəyə artıq ilk qadınlar gətirildi.

 1944 
1944-cı ilin yayında Auşvits həbs düşərgəsindən onlarla qadın məhbus Noyenqama köçürüldü.Həmin ilin sonuna kimi düşərgədəki ümumi məhbus sayı 49 min idi.

 1945 
15 mart 1945-ci ildə düşərgəyə Skandinaviyadan əsirlər gətirildi.Müharibənin son günlərində məhbuslar Almaniyanın işğal olunmamış bölgələrinə köçürülürdü. 2 may 1945-ci ildə sağ qalanlar Noyenqamı tərk etdi.

 Müharibədən sonra 
Müharibənin ardınca düşərgə Britaniya qüvvələrinin nəzarətinə keçərək SS hərbi qulluqçularının və Nasist rəsmilərinin məhkəməyə qədər saxlanıldığı yer idi.

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 
Noyenqam memorialının rəsmi veb saytı

 Həmçinin bax 
Nasist həbs düşərgələri

Kateqoriya:Nasist həbs düşərgələri