Tsalka bələdiyyəsi

Salka bələdiyyəsi, Barmaqsız bələdiyyəsiBorçalı toponimləri. Müəlliflər: Mədəd Çobanov və Müşfiq Çobanlı; Elmi redaktorlar: f. e. d. Tofiq Əhmədov, f. e. d. Buludxan Xəlilov, f. e. d. Şurəddin Məmmədli. Əlavələr olunmuş və yenidən işlənmiş dördüncü nəşr. Bakı: "Borçalı" nəşriyyatı, 2012, səh. 128. — Gürcüstan Respublikasının Aşağı Kartli mxaresində inzibati-ərazi vahidi. İnzibati mərkəzi Salka şəhəridir.

 Tarixi 
Tsalka rayoyu 1930-cu ildə təşkil edilmişdir. Buna qədər əraziləri 1921-1929-cu illərdə Tiflis qəzasına daxil idi. 1 yanvar 1931-ci il tarixinə olan inzibati-ərazi bölgüsünə əsasən Tsalka rayonu 1.060 km² ərazini, bu ərazidə yerləşən 7 kənd sovetliyinə daxil olan toplam 44 kəndi və bu kəndlərdə yaşayan 35.163 nəfər əhalini əhatə edirdi, rayonun inzibati mərkəzi Güney Qala kəndi idi. 22 dekabr 1932-ci ildə Barmaqsız kəndinin adı dəyişdirilərək Tsalka qəsəbəsi adlandırıldı.Gürcüstan Milli Elmlər Akademiyasının akademiki, filologiya elmləri doktoru, professor Şurəddin Məmmədlinin müəllifi olduğu və 1997-ci ildə yayınlanmış "Alın yazımız" kitabı əsasında hazırlanmış "Borçalı tarixi" elektron kitabı. səh. 43  Yeni inzibati bölgüyə əsasən Tsalka qəsəbəsi Tsalka rayonunun inzibati mərkəzi oldu.

 Coğrafiyası 
Barmaqsız bələdiyyəsi əsasən Zəlyə yaylasında yerləşir. Sıx hidroşəbəkəyə malikdir. Bələdiyyə ərazisində çoxlu sayda iri və xırda çaylar axır. Ən böyük çayı Borjomi ərazisində mənbəyini götürən Anaxatır çayıdır. İqlimi dağ iqlimidir. Orta illik temperatur 5,9 °C. İllik orta yağıntı miqdarı 600–740 mm-dir.

 İnzibati-ərazi bölgüsü 
 Əhalisi 
+Tsalka rayonunun əhalisi 1.1.1989 r.t. 1.1.2002 r.t. 1.1.2014 r.t. 44 18720 22618 849

 Milli tərkibi 
2006-cı ilin iyul ayına olan rəsmi təxminə əsasən Tsalka rayonunun 22.6 min nəfər əhalisnin 11 min nəfərini və ya 48.7 %-ni ermənilər, 8 min nəfərini və ya 35.4 %-ni gürcülər, 1.8 min nəfərini və ya 8 %-ni azərbaycanlılar, 1.5 min nəfərini və ya 6.6 %-ni urumlar, 0.3 min nəfərini və ya 1.3 %-ni isə digərləri təşkil edir.Европейский Центр по Делам Меньшинств: Джонатан Уитли. Пути к разрядке напряженности в Цалкинском районе Грузии: роль международного сообщества и государства . ЕЦДМ, Рабочий доклад № 36. Декабрь, 2006 Əhalisinin sıxlığı hər km²-də 20 nəfərdir. Əhalinin 85%-ni kənd əhalisi təşkil edir.

+Tsalka rayon əhalisinin milli tərkibi Etnik qrup 1939 sa.Ethno-Caucasus, Этнодемография Кавказа: Цалкинский район (1939 г.)  Nisbəti 1979 sa.The European Centre for Minority Issues Caucasus: Ethnic Groups of Georgia: Census 1979 (Total/Percentage)  Nisbəti 1989 sa.The European Centre for Minority Issues Caucasus: Ethnic Groups of Georgia: Census 1989 (Total/Percentage)  Nisbəti 2002 sa.The European Centre for Minority Issues Caucasus: Ethnic Groups of Georgia: Census 2002 (Total/Percentage) National İntegration and Tolerance in Georgia: Map: 2002 Census Courtesy of Department of Statistics  Nisbəti cəmi40 286100 %49 340100 %44 438100 %20 888100 % erməni11 72629.11 %13 99628.37 %12 67128.51 %11 48454.98 % urum21 99254.59 %30 81162.45 %27 12761.04 %4 58921.97 % gürcü1 1472.85 %1 7103.47 %1 6133.63 %2 51012.02 % azərbaycanlı1 7244.28 %2 2314.52 %2 2815.13 %1 9929.54 % rus1 578Ethno-Caucasus, Этнодемография Кавказа: : Распределение русских и украинцев по административно-территориальным единицам Грузинской ССР (1939 г.)  (без Абхазской АССР и Юго-Осетинской АО)3.92 %3600.73 %3200.72 %1250.6 % osetin910.23 %990.2 %820.18 %180.09 % ukraynalı4691.16 %310.06 %720.16 %30.01 % abxaz......10.00 %......20.01 % kürd və yezidi30.01 %70.01 %40.01 %20.01 % alman1 4263.54 %.................. yəhudi210.05 %80.02 %............ ləzgi30.01 %.................. assuriyalı30.01 %.................. digər1030.24 %860.17 %2680.6 %1630.78 %     

 Yaşayış məntəqələri üzrə 
 Yaşayış məntəqəsinin adı Əhalinin sayı (2002) Əsas əhalisiAşqala204399% erməniQızılkilsə184898% erməniBarmaqsız şəh.174155% erməni, 22% urum, 12% gürcü, 9.5% azərbaycanlıNərdivan151699% erməniQuşçu89398% erməniXaçköy86398% erməniDərəköy81498% erməniƏrcivan-Sarvan794100% azərbaycanlıOzni75499% erməniAvranlı71781% urumTecis607100% azərbaycanlıAyazma59599% erməniRexa52579% gürcü, 20% urumQabur491100% erməniGümbət47182% gürcüBurnaşeti46897% erməniCütkilsə46899% erməniÖləng40594% urumBeştaşen37387% urumDaşbaşı36796% erməniYeddikilsə35196% urumCinis304100% urumNeon-Xaraba30391% gürcüÇölmən29599% azərbaycanlıGünyaqala23672% urumBaşköy20766% urumXando18798% gürcüQaraköm17773% gürcü, 19% urumTsintskaro16867% urumTəkkilsə16777% urumKərək15274% urumTəzə-Xaraba13799% erməniLivad13462% urumXram SES11839% erməni, 34% urum, 20% gürcüAxalıq11271% urumÇapayevka (Kavta)8893% gürcüSanta8483% gürcüİmera7484% urumGödəklər73100% azərbaycanlıSəfər-Xaraba5487% urumŞipək3589% urumTarson978% azərbaycanlı, 22% gürcüAkenda0Minasazkənd0
Sovet İttifaqının dağılmasından, 1989-cu ildən bəri gürcülərin sürüşmə zonalarından Barmaqsıza köçürülməsindən və yunanların kütləvi şəkildə bölgəni tərk etməsindən əvvəl rayonun 46 kəndindən 28-də yunanlar, 13-də ermənilər, 4-də azərbaycanlılar, 1-də gürcülər əksəriyyət təşkil edirdi. Hal-hazırda isə rayon əhalisinin 55%-ini ermənilər təşkil edir və onların məskunlaşdığı kəndlər əhali sayına görə daha iridir. Əsasən erməni əhalili kəndlərin sayı 12, yunan əhalili 13, gürcü əhalili 7, azərbaycanlı əhalili 5-dir.

Əsasən erməni əhalili kəndlər: Aşqala, Qızılkilsə, Nərdivan, Quşçu, Dərəköy, Ozni, Ayazma, Qabur, Burnaşeti, Cütkilsə, Daşbaşı, Təzə-Xaraba.
Əsasən yunan əhalili kəndlər: Avranlı, Öləng, Beştaşen, Yeddikilsə, Cinis, Günyaqala, Başköy, Tsintskaro, Təkkilsə, Axalıq, İmera, Səfər-Xaraba, Şipək.
Əsasən azərbaycanlı əhalili kəndlər: Ərcivan-Sarvan, Tecis, Çölmən, Gödəklər, Tarson, keçmişdə Minasazkənd (indi kənd xarabalıqdır).
Əsasən gürcü əhalili kəndlər: Rexa, Gümbət, Neon-Xaraba, Xando, Qaraköm, Çapayevka, Santa.
Xram SES kəndinin əhalisi qarışıqdır (ermənilər, yunanlar, gürcülər).

 İqtisadiyyatı 
Barmaqsız bələdiyyəsinin illik büdcəsi 3 milyon laridir. Bələdiyyə gəlirlərinin əsas hissəsini kənd təsərrüfatı, maldarlıq, xırda sahibkarlıq və kommunal ödənişlər təşkil edir. Kənd təsərrüfatında istifadə edilən torpaq sahəsi 860 km² təşkil edir. Bələdiyyə ərazisindən respublika əhəmiyyətli magistral yol, həmçinin Marabda-Axalkalaki dəmiryolu keçir.

 İstinadlar 

 Həmçinin bax 

 Xarici keçidlər 

Kateqoriya:Borçalı
Kateqoriya:Gürcüstan bələdiyyələri
Kateqoriya:Kvemo-Kartli
Kateqoriya:Tsalka bələdiyyəsi