Qaoçe Ulu Bəyliyi

Qaoçe Ulu Bəyliyi — 487-ci ildə Afuçjilo bəyin başçılığı altında Jujan xaqanlığından müstəqil olaraq yaradılmış dövlətdir.

 Tərkibi və qurulması 
Qaoçelər 6 qəbilə və 12 ailədən ibarət idi. Qaoçelər Şelun tərəfindən fəth olunmuşdular. Fufuluo ailəsinin başçısı Afuçjilo 487-ci ildə Yuyçzülyü Tuluna üsyan edərək şimala köçdü və 490-cı ildə Yueban xaqanlığını işğal edərək Qaoçe Ulu Bəyliyini qurdu.

 Yüksəlişi 
Afuçjilo ordusunu hələ 481-ci ildə Qaoçanq krallığına yürüş etdirərək Jujan xaqanlığının vassalı olan kral Kan Şoquini öldürərək yerinə öz adamlarından biri olan Çanq Menminqi yerləşdirdi. Qaoçanq krallığı artıq Qaoçe bəylinin vassalı halına gəldi. Göytürklər dövrünə qədər Şərqi Türkistan Jujanların əlindən çıxıb Qaoçelərin əlinə keçdi.

 Ağ Hunlardan asılılıq 
503-cü ildə Afuçjilodan sonra taxta keçən Biliyan bəy 505-ci ildə üsyan nəticəsində devrildi. Bu fürsətdən istifadə edən Ağ Hunların imperatoru Mihiraqula Afuçjilonun əmisi nəvəsi Mietunu bəy olaraq təyin etdi. Mietu dövründə bəylik gücləndi 508-ci ildə Jujan xaqanı Yuyçzülyü Futu onun tərəfindən öldürüldü. 516-cı ildə isə Mietu özü Yuyçzülyü Çunu tərəfindən öldürüldü.

 Jujanlardan asılılıq və çöküş 
Yuyçzülyü Çunu geriyə qayıdarkən bəyliyin başına Mietunun qardaşı Yifunu qoydu. Yifu 524-cü ildə öləndən sonra Qaoçelər gücdən düşməyə başladılar və sonunda 541-ci ildə Anaxuanın sərkərdəsi Bumın tərəfindən dövlətlərinə son qoyuldu.

 Bəylər 
 Adı  Hakimiyyət dövrü阿伏至羅 Afuçjilo  487–503跋利延 Biliyan  503–505彌俄突 Mietu  505–516伊匐 Yifu  516–524越居 Yueçu  524–536比造 Biçao  536–540去賓 Kubin  540–541

 Tərkibi 
Qaoçelər 541-ci ildən sonra Göytürk İmperiyasının tərkibində yaşamağa başladılar.

 Qəbilələr 
 Di (狄)
 Yuanxe (袁纥)
 Hulü (斛律)
 Ciepi (解批)
 Huqü (护骨)
 Yikiçin (异奇斤)

 Ailələr 
 Kifuli (泣伏利)
 Tulu (吐卢)
 Yiçan (乙旃)
 Dalyan (大连)
 Kuhe (窟贺)
 Daboqan (达薄干)
 A-Lun (阿仑)
 Moyun (莫允)
 Kifen (俟分)
 Fufuluo (副伏罗)
 Kige (乞袁)
 Yuşupey (右叔沛)

 İstinadlar 

Kateqoriya:Türk dövlətləri