Qəza (inzibati-ərazi vahidi)

Qəza () — 1.Orta əsrlərdə Osmanlı imperiyasında qazının olduğu inzibati ərazi – ilçə, qəza adlanırdı. 2.XIX əsrdə rusca "uyezd" sözünün qarşılığı kimi Azərbaycan dilində işlənməyə başladı. Vaxtilə bəzi ölkələrin inzibati ərazi bölgüsündə tətbiq edilmiş və hal-hazırda da bəzi ölkələrin inzibati ərazi bölgüsündə tətbiq edilən inzibati ərazi vahidi (adətən, 1-ci və 2-ci dərəcəli olur);  Orta əsrlər Rusiyasında torpaq sahəsi.

 Rusiya imperiyasında 1775-ci ildən inzibati ərazi bölgüsündə tətbiq edilmiş  2-ci dərəcəli inzibati ərazi vahidi (). Quberniyaların, yaxud vilayətlərin əraziləri inzibati cəhətdən qəzalara bölünürdü. RSFSR və SSRİ dövründə - 1929-cu ildə, həyata keçirilmiş inzibati islahatlar nəticəsində, inzibati bölgüdə qəza inzibati vahidindən tamamilə imtina edilmişdir. 
Cənubi Qafqazın, o cümlədən Azərbaycanın şimalının Rusiya işğalı dövründə, 1840-cı ildən, bu ərazi nzibati cəhətdən 2-ci dərəcəli qəzalara bölünürdü. 
 Estoniya, Latviya, Moldaviya və Adayev qəzasında isə inzibati bölgüdə qəza inzibati vahidindən 1940-cı ildən imtina edilmişdir.
 Azərbaycan SSR-də 1920-ci ildən 1929-cu ilə qədər 1-ci dərəcəli inzibati ərazi vahidi.  
 Latviyada 1920-ci ildən 1949-cu ilə qədər inzibati bölgüdə tətbiq edilmiş 1-ci dərəcəli inzibati ərazi vahidi ().
 Litvada inzibati ərazi bölgüsündə tətbiq edilən 1-ci dərəcəli inzibati ərazi vahidi (); hal-hazırda Litva ərazisi inzibati cəhətdən 10 qəzaya bölünür.
Estoniyada inzibati ərazi bölgüsündə tətbiq edilən 1-ci dərəcəli inzibati ərazi vahidi (); hal-hazırda Estoniya ərazisi inzibati cəhətdən 15 qəzaya bölünür.
 Moldovada 2003-c ilə qədər, Rumıniyada isə hal-hazırda da 1-ci dərəcəli inzibati ərazi vahidi  ().  
 Polşada 2-ci dərəcəli inzibati ərazi vahidi (). 1999-cu ildən Polşada 379 qəza - povyat var. 
 Çində 3-cü dərəcəli inzibati ərazi vahidi.
 Çin Respublikasında (Tayvan) 2-ci dərəcəli inzibati ərazi vahidi; Çin Respublikasının ərazisi inzibati cəhətdən 18 qəzaya bölünür.
 Koreya Respublikasında 2-ci dərəcəli inzibati ərazi vahidi;
 KXDR-da 144 qəza var.
 Cənubi Koreya Respublikasında  84 qəza var.
 Yaponiyada 2-ci dərəcəli inzibati ərazi vahidi,  2007-ci ildə Yaponiyada 398 qəza vardı.