Bibixanım Astrabadi

Bibixanım Astarabadi, Bibixanım Əstərabadi və ya Bibixanım Vəzirova(; ) — İran satirik yazıçısı və qadın hərəkatının öncü şəxslərindən biri.

 Həyatı 
Bibixanım Astrabadinin atası Mazandaran əyalətinin Ənzan elinin başcısı Məhəmmədbağır xan Astarabadi və anası Nasirəddin şah Qacarın həyat yoldaşı Şukuhüssəltənənin nədiməsi və Axund Molla Kazım Müctəhid Mazandaraninin qızı, Molla Bacı kimi də tanınan Xədicə xanım idi.

Bibixanım Astarabadi 1858 və ya 1859-cu ildə dünyaya gəlmişdi və 22 yaşında İran Kazak diviziyasının görkəmli zabiti qafqazlı Musa xan Vəzirov(Musa xan Vəziri ki qafqazdan Tehrana mühacirət etmişdir) ilə evləndi. Onların yeddi uşağı var idi ki, ən məşhurları polkovnik Əlinağı Vəziri (musiqişünas, bəstəkar, görkəmli tarzən və İran Musiqi Akademiyasının və həmçinin İran Milli Orkestrinin təsisçisi) və Həsən Vəziri (bir bədii rəssam)dırlar. Doktor Məhliqa Məllah, İranın "Ekoloji çirklənməsinə qarşı qadınlar cəmiyyəti"nin (1992-ci ildə, uşaqları və anaları, habelə dövlət vəzifəli şəxslərini ətraf mühitin çirklənmə təhlükəsi haqqında maarifləndirmək üçün təsis oldu)The Iran Initiative, The Fellowship of Reconciliation (FOR) — For a World of Peace, Justice and Nonviolence, Report 6, may 2006 ( ). təsisçisi və direktoru, Bibixanım Astarabadinin qız nəvəsidir.The School for Girls. A programme celebrating the 100th anniversary of the Constitutional Revolution of Iran with an interview with Dr Mah-Laghā Mallah , maternal granddaughter of Bibi Khatoon Astarabadi, 11 August 2006 (Deutsche Welle ). At the time of interview, Dr Mallah is 90 years old.

 Məşrutə inqilabı 
Bibixanım XIX əsrin sonlarında başlayan maarifçilik hərəkatının və XX əsrdin əvvəllərində başlayan Məşrutə inqilabının təsirli şəxslərindən biridir. O, İranın müasir tarixində ilk dəfə olaraq qızlar üçün məktəb (دبستان دوشیزگان — Qızların ibtidai məktəbi) təsis etdi. Bibixanım Astarabadinin, əsas şöhrəti "Kişilərin çatışmazlıqları" (معایب الرجال) kitabına görədir ki "Qadınları tərbiyə etmə"Tədibənnesvan, qadınların düzəlişidə tərcümə ola bilər.(تادیب‌النسوان) kitabına cavab olaraq mizahı yazmışdır.

 Qızların ibtidai məktəbi 
Bibixanım, 1907-ci ildə "Qızların ibtidai məktəbi"ni özü yaşadığı evdə təsis etdi.The School for Girls. A programme celebrating the 100th anniversary of the Constitutional Revolution of Iran with an interview with Dr Mah-Laghā Mallah, maternal granddaughter of Bibi Khatoon Astarabadi, 11 August 2006 (Welle ).

Elan
Qızların ibtidai məktəbi

"Qızları ibtidai məktəbi" adlı yeni məktəb , Hacı Məhəmmədhüseyn bazarının köhnə darvazası Məhəmmədiyyənin yaxınlığında açılıb. Bu məktəb böyük bir həyət və bütün zəruri məktəb ləvazimatlarına təchiz olmuş çoxsaylı otaqlardan ibarətdir.

Bu məktəbin açılmaqı üçün beş qadın müəllim təyin edilmiş, ki hər biri bir mövzu ilə məsuliyyətlidir,Noxost-naməAccording to Ms Farnaz Seifi (private communication), Nokhost-nameh consisted of a series of books, written by Matavous Khan Mālekiāns, that were commonly used at elementary schools of the time in Iran. These books were further supplemented with manuals for teachers., Yazmaq/Xəttatlıq , İran tarixi, Oxumaq , Aşpazlıq kitabı, Hüquq, Din, Coğrafiya, Hesab Elmi kimi. Tədris hər bir qız və ya qadının öyrənmə qabiliyyətinə uyğunlaşdırılacaq.

Bundan əlavə, bir yer, əl sənətinin tədrisi üçün ayrılmış, toxuculuq kimi, qızıl tikmə, ipək tikmə , tikiş, və s., və bütün bu müəllimlər qadınlardandırlar bir yaşlı qapıçı istisna olmaqla, başqa heç bir kişi məktəbdə olmayacaq.

Yeddi və on iki yaş arasında tələbələr qəbul olunacaqlar. İbtidai sinif, hər ayı 15 qıran, əməli sinif hər ayı 25 qıran olacaqdır. Endirim aşağı vəziyyətdə olanlara verilir. İki tələbələ,[Eyni ailədən] olsa, birisi ödənişsiz qəbul olunacaq. Ümid edilir ki minlərcə bunun kimi məktəb əziz doğma vətənimizdə açıla.

İmza: Bibixanım Astarabadi.Emshaspandan (Monday 10 Ordi'behesht 1386).  . For details concerning the word Emshās'pandān (امشاسپندان) see Masoud Partovi, The New Year's Haftsin and the Figure Seven in Persian History (Hamshahri, No. 2669, p. 15, 7 March 2002). (Department of Languages and Cultures of Asia, The University of Wisconsin, Madison, United States of America .) Briefly, there have been seven Emshās'pandāns, namely, Ahurā Mazdā (or Ormazd) and its great Holy Angles known as Bahman, Ordi'behesht, Shahri'var, Es'fand, Khor'dād and Amor'dād.
(28 mart 1907-ci ildə Məclis gündəlik qəzetində nəşr olmuş.Ms Farnarz Seifi, private communication.)

 İstinadlar 

Kateqoriya:İran Məşrutə inqilabı
Kateqoriya:XX əsr qadın yazıçıları
Kateqoriya:İran şairləri
Kateqoriya:İran feministləri
Kateqoriya:İran inqilabçıları
Kateqoriya:İran Məşrutə inqilabı şəxsləri
Kateqoriya:Fars şairlər