Nobel mükafatı laureatı qadınların siyahısı

"Nobel" mükafatı dedikdə Alfred Nobelin 1895-ci ildəki vəsiyyətinə əsasən "öncəki il ərzində bəşəriyyətə ən böyük faydanı vermiş şəxslərə" verilən 5 mükafat başa düşülür. Bundan əlavə, 1968-ci ildə Sveriges Riksbank tərəfindən Alfred Nobelin xatirəsinə İqtisadiyyat üzrə Sveriges Riksbank Mükafatı təsis edilmişdir və bu mükafat "iqtisadiyyat elmlərində müstəsna əhəmiyyət kəsb edən işlərə imza atan şəxs və ya şəxslərə" verilir.

2023-cü ilə qədər unikal Nobel mükafatı 965 nəfərə və 27 təşkilata verilmişdir ki, onlardan da 64-ü qadındır (Mariya Küri iki dəfə qazanmışdır.)

Qadın Nobel mükafatı sahiblərinin bölgüsü aşağıdakı kimidir:

 on doqqusu "Nobel" sülh mükafatını qazanmışdır (110 laureatın 16,3%-i),
 on yeddisi Ədəbiyyat üzrə "Nobel" mükafatını qazanmışdır (119 laureatın 14,28%-i),
 on üçü Fiziologiya və ya tibb üzrə "Nobel" mükafatını qazanmışdır (230 laureatın 5,6%-i),
 səkkizi Kimya üzrə "Nobel" mükafatını qazanmışdır (191 laureatın 4,1%-i),
 beşi Fizika üzrə "Nobel" mükafatımı qazanmışdır (224 laureatın 1,8%-i),
 və üçü (Ester Düflo və Elinor Ostrom və Klaudiya Qoldin) və İqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatını qazanmışdır (92 laureatın 2,17%-i).
Nobel mükafatını qazanan ilk qadın 1903-cü ildə əri Pyer Küri və Anri Bekkerel ilə birlikdə Fizika üzrə Nobel mükafatını qazanan Mariya Küri olmuşdur. Küri həmçinin iki qat Nobel mükafatını qazanmış yeganə qadındır; 1911-ci ildə Kimya üzrə Nobel mükfataını qazanmışdır. Kürinin qızı İren Jolio-Küri 1935-ci ildə Kimya üzrə Nobel Mükafatını qazanmışdır ki, bu da onları Nobel mükafatı alan yeganə ana-qız cütlüyünə çevirmişdir.

Qadınların tək ildə ən çox mükafat aldığı il 2009-cu il olmuş, beş qadın 4 kateqoriya üzrə laureat olmuşdur.

 Laureatlar 
 İl  Şəkil Lauriyat  Ölkə  Kateqoriya  Əsaslanma 1903 75px <small>(mükafatı Pyer Küri və Anri Bekkerel ilə bölüşdü) Polşa və Fransa Fizika"Prof. Anri Bekkerel tərəfindən kəşf edilən radiasiya fenomeni ilə bağlı birgə tədqiqatlarda ortaya çıxardığı fövqəladə xidmətlərinin tanınmasına görə" 1905 75px  Avstriya-Macarıstan Sülh Daimi Beynəlxalq Sülh Bürosunun fəxri prezidenti,, Bern, İsveçrə; Əllərini aşağı endir əsərinin müəllifi. 1909 75px  İsveç Ədəbiyyat  "Əsərlərini digərlərindən fərqələndirən yüksək idealizmə, aydın parlaq fikir və müqəddəsliyi tərənnüm etdiyinə görə". 1911 75px  Polşa və Fransa Kimya "Radium və poloniumun kəşfinə görə" 1926 75px  İtaliya Ədəbiyyat "Əziz vətəninin həyatını və insan problemlərinə tam dərindən yanaşmanı estetik aydınlıqla əks etdirdiyi poetik əsərlərinə görə" 1928 75px  Norveç  Ədəbiyyat "Orta əsrlər şimal həyatının güclü təsvirlərinə görə" 1931 75px (mükafatı Nikolas Müri ilə bölüşdü) ABŞ Sülh Sosiolo2; Qadınların Beynəlxalq Sülh və Azadlıq Liqası beynəlxalq prezidenti, . 1935 75px (mükafatı Frederik Jolio-Küri ilə bölüşdü) Fransa Kimya "yeni radioaktiv elementlərin sintezinə görə" 1938 75px  ABŞ Ədəbiyyat "Çindəki kəndli həyatının zəngin və gerçək epik təsvirlərinə və bioqrafik şedevrlərinə görə" 1945 75px  Çili Ədəbiyyat "adını bütün Latın Amerika dünyasının idealist arzularının simvolu halına gətirmiş güclü duyğulardan ilham alan lirik şeirlərinə görə" 1946 75px (mükafatı Con Mott ilə bölüşdü) ABŞ Sülh Əvvəllər Tarix və Sosiologiya professoru; Qadınların Beynəlxalq Sülh və Azadlıq Liqası fəxri Beynəlxalq prezidenti, . 1947 75px (mükfatı Karl Ferdinand və Bernardo Usay ilə bölüşdü) ABŞ Fiziologiya və ya tibb qlikogenin katalitik çevrilməsinin gedişiatını kəşf etdiklərinə görə 1963 75px (mükafatı C. Hans D. Censen və Yucin Uiqner ilə bölüşdü) ABŞ Fizika "atom nüvəsinin nüvə qabıq modeli ilə əlaqəli kəşflərinə görə" 1964 75px  Böyük Britaniya Kimya "Bioloji aktiv maddələrin strukturlarının rentgen şüalarının köməyi ilə təyininə görə" 1966 75px (mükafatı Şmuel Yosef Aqnon ilə bölüşdü) İsveç və Almaniya Ədəbiyyat "İsrailin taleyini şərh edən toxunaqlı lirik və dramatik əsərlərinə görə" 1976 75px  ABŞ SülhŞimali İrlandiya Sülh Hərəkatının qurucusu (daha sonra "Sülh İcması" olaraq adlandırıldı) 75px  1977 75px (mükafatı Roje Qiymen və Endrü Şalli ilə bölüşdü) ABŞ Fiziologiya və ya tibb "peptid hormonlarının radyoimunoanalizini təkmilləşdirdiyinə görə" 1979 75px  Hindistan və Yuqoslava Sülh Xeyriyyə Misyonerlərinin Lideri, Kəlkətə. 1982 75px (mükafatı Alfonso Qarkia Robles ilə bölüşdü) İsveç Sülh Əvvəllər Kabinet Naziri; Diplomat; Yazıçı.  1983 75px  ABŞ Fiziologiya və ya tibb "Transpozonların kəşfinə görə" 1986 75px (mükafatı Stenli Koen (biokimyaçı) ilə bölüşdü) İtaliya vəABŞ Fiziologiya və ya tibb "Böyümə faktorlarını kəşf etdiklərinə görə" 1988 75px (mükafatı Ceyms U. Blek və Corc Hitçinqs ilə bölüşdü) ABŞ Fiziologiya və ya tibb "Farmakologiyaya dair mühüm kəşflərə görə" 1991 75px  Cənubi Afrika Respublikası Ədəbiyyat "onun möhtəşəm epik əsərləri — Alfred Nobelin sözləri ilə — insanlığa böyük fayda vermişdir" 75px  Burma Sülh "demokratiya və insan hüquqları üçün qeyri-zorakı mübarizəsinə görə" 1992 75px  Qvatemala Sülh "Yerli xalqların hüquqlarına hörmət əsasında sosial ədalət və etno-mədəni uzlaşma fəaliyyətlərinin tanınması üçün" 1993 75px  ABŞ Ədəbiyyat "Amerika reallığının mühüm aspektinə həyat verən xəyali qüvvə və poetik idxal ilə xarakterizə edilən əsərlərinə görə" 1995 75px (mükafatı Eduard B. Levis və Erik F. Vişaus ilə bölüşdü]]) Almaniya Fiziologiya və ya tibb "erkən embrionik inkişafın genetik nəzarətinə dair etdikləri kəşflərə görə" 1996 75px  Polşa Ədəbiyyat "Bəşər gerçəklikləri kontekstində tarixi və bioloji təzahürləri böyük dəqiqliklə təsvir edən poeziyasına görə." 1997 75px (mükafatı Ərazi Minalarının Qadağan Edilməsi üçün Beynəlxalq Kampaniya təşkilatı ilə bölüşdü) ABŞ Sülh "Piyadalar əleyhinə minaların qadağan olunması üzrə işlərə görə" 2003 75px  İran Sülh "insan hüquqları və demokrasiya üçün səylərinə görə. Xüsusilə qadın və uşaqların hüquqları üçün mübarizəyə fokus olmuşdur." 2004 75px  Avstriya Ədəbiyyat "Qeyri-adi linqvistik səylə sosial qəliblərin mənasızlığını və onları kölə vəziyyətinə salan qüvvələri işıqlandırdığı roman və pyeslərində musiqili səda və əks-səda qabarmalarına görə". 75px  Keniya Sülh "Demokratiyanın və dünyanın inkişafına uzunmüddətli töhfəyə görə" 75px (mükafatı Riçard Aksel ilə bölüşdü) ABŞ Fiziologiya və ya tibb "qoxu reseptorlarının və iybilmə sisteminin quruluşuna dair kəşflərinə görə" 2007 75px  ABŞ Ədəbiyyat "Skepsis, həyəcan və uzaqgörənliklə bölünmüş sivilizasiyanı diqqətə çatdıran, qadın təcrübəsini qeyd edən yazıçı olduğuna görə" 2008 75px (mükafatı Harald tsur Hauzen və Lük Montanyer ilə bölüşdü) Fransa Fiziologiya və ya tibb "QİÇS virusunun kəşf etdiklərinə görə" 2009 75px (mükafatı Cek Soztak ilə bölüşdü) Avstraliya və ABŞ Fiziologiya və ya tibb "xromosomların telomerlərlə və telomeraza fermenti ilə necə qorunduğunu kəşf etdiklərinə görə" 75px (mükafatı Cek Soztak ilə bölüşdü) ABŞ 75px (mükafatı Venkatraman Ramakrişnan və Tomas Stey ilə bölüşdü) İsrail Kimya"ribosomun strukturu və funksiyası üzrə tədqiqatlarına görə" 75px  Almaniya və Rumıniya Ədəbiyyat"Poeziyanın cəmləşdirilməsi və nəsrdəki səmimiyyəti ilə məzlumların həyatını təsvir etdiyinə görə" 75px (mükafatı Oliver Uilyamson ilə bölüşdü) ABŞ İqtisadiyyat"iqtisadi idarəetmənin analizinə görə" 2011 75px  Liberiya Sülh "Sülhyaratma prosesində iştirakına və qadınların təhlükəsizliyi, hüquqları uğrunda mübarizəyə görə" 75px   Yəmən 201375px  Kanada Ədəbiyyat"müasir qıssa heykayə janrının ustası" 201475px (mükafatı Edvard Mozer və Con O'Kif ilə bölüşdü) Norveç Fiziologiya və ya tibb "Beyində yerləşdirmə sistemi meydana gətirən hüceyrələrin kəşfinə görə" 75px (mükafatı Kaylaş Satyarti ilə bölüşdü) Pakistan və Hindistan Sülh"uşaqların və gənclərin təzyiq altına alınmasına qarşı və bütün uşaqların təhsil hüququ üzrə mübarizələrinə görə". 2015 75px (mükafatı Uliam Cempbel və Satoşi Omura ilə bölüşdü) Çin Fiziologiya və ya tibb"Malyariyaya qarşı yeni bir terapiya ilə əlaqədar kəşflərinə görə" 75px  Belarus Ədəbiyyat"zəmanəmizdə əzab çəkməyə və cəsarətə abidə qoyduğu polifonik əsərlərinə görə" 201875px(mükafatı Jerar Muru və Artur Eşkin bölüşdü)KanadaFizika"yüksək intensivli, ultra-qısa optik impulslar yaratma metodlarına görə"75px(mükafatı Qreq Uinter və Corc Smit ilə bölüşdü)ABŞKimya"fermentlərin istiqamətləndirilmiş təkamülünə görə"75px(mükafatı Denis Mukveqe ilə bölüşdü)İraqSülh"cinsi zorakılığın müharibələrdə və silahlı qarşıdurmalarda silah kimi istifadə edilməsinin dayandırılması üzrə səylərinə görə"75pxPolşaƏdəbiyyat"sərhədlərin kəsişməsini həyatın bir forması kimi təmsil edən ensiklopedik ehtiraslı təhkiyyə fantaziyasına görə" 201975px (mükafatı Maykl Kremer və Abirjit Banerji ilə bölüşdü.) Fransa və ABŞ İqtisadiyyat"qlobal yoxsulluğun həllində tətbiqi yanaşmalarına görə"Nobel Prize 2019 nobelprize.org  2020 (mükafatı Reynhard Qenzel və Rocer Penroz ilə bölüşdü.) ABŞ Fizika"Qalaktikamızın mərkəzindəki ifrat kütləli kompakt obyektin kəşfinə görə"Nobel Prize 2020 nobelprize.org 75px (mükafatı Cennifer Dudna ilə bölüşdü.) Fransa Kimya"Genom redakəsi metodunu təkmilləşdirdiklərinə görə"name="Nobel Chemistry Prize 2020" nobelprize.org 75px (mükafatı Emmanuel Şarpontie ilə bölüşdü.) ABŞ Kimya"Genom redakəsi metodunu təkmilləşdirdiklərinə görə"name="Nobel Chemistry Prize 2020"nobelprize.org 75px  ABŞ Ədəbiyyat "sadə gözəlliklə individual mövcudluğu universallaşdıran qüsursuz poetik səsinə görə" 202175px (mükafatı Dmitri Muradov ilə bölüşdü.) Filippin Sülh"Demokratiya və davamlı sülh üçün bir şərt olan söz azadlığını müdafiə etmək səylərinə görə"Nobel Prize 2021 nobelprize.org 

 İstinadlar 

 Həmçinin bax 
 Alfred Nobel
 "Nobel" mükafatı


Kateqoriya:Nobel mükafatı laureatları