Etilen

Etilen (C2H4) - alken sırasına daxil olan doymamış karbohidrogendir.
 Alınması 
Etilen, üzvi maddələri quru distillə etdikdə əmələ gəlir. İşıq qazı və krekinq qazlarının tərkibində çox olur. Laboratoriyalarda etileni etil spirtindən, qatı sulfat turşusu vasitəsilə, su ayirmaqla alırlar.

 Xassələri 
Etilen rəngsiz, iysiz və yanıcı qazdır, suda pis, spirt və efirdə yaxşı həll olur. Etilen qazından sənayedə müxtəlif sintezlər üçün istifadə edilir. Ondan etil spirti, etilxlorid, dixloretan, etilenoksid, iprit və başqa maddələr alırlar. Yüksək təzyiqdə müxtəlif temperaturlarda və müxtəlif katalizatorlar vasitəsilə etileni polimerləşdirərək ondan maye olefin karbohidrogenləri, yüksəközlülü sürtkü yağları, kayçukabənzər elastik bərk polimer alırlar. Etilenin özü vasitəsiz olaraq az işlənir. Onu bəzən meyvələri tez yetişdirmək üçün tətbiq edilir, asetilenlə qatışığını metal emalında işlədir və ya ondan narsilen adlanan natrkotok maddə kimi təbabətdə istifadə edirlər.
Kimyəvi xassələri
 Halogenləşmə:
 CH2=CH2 + Br2 → CH2Br—CH2Br

 Hidridləşmə:
 CH2=CH2 + H — H → CH3 — CH3 (Nikelin iştirakıilə)

 Hidrohalogenləşmə:
 CH2=CH2 + HBr → CH3 — CH2Br

 Hidratlaşma:
 CH2=CH2 + HOH → CH3CH2OH (katalizatorun iştirakı ilə) 

 Oksidləşmə: 
 3CH2=CH2 + 2KMnO4 + 4H2O → 3HOH2C — CH2OH + 2MnO2 + 2KOH

 Yanma:
 C2H4 + 3O2 → 2CO2 + 2H2O

 Polimerləşmə (polietilenin alınması):
 nCH2=CH2 → (-CH2-CH2-)n
 Sublimasiya bərkdən qaza keçmə ani

Ədəbiyyat
Claus-Jürgen Estler: Pharmakologie und Toxikologie. Schattauer, Stuttgart 1992, 2000, ISBN 3-7945-1898-5.
Thomas Heidermann: Rußbildung in vorgemischten Ethen-Luft-Flammen bei hohem Druck. Cuvillier, Göttingen 1995, ISBN 978-3-89588-231-9.
Christoph Richter: Transport von Ethen durch Polyelektrolytgele mit Silberionen als Carriern. Shaker, Aachen 1995, ISBN 3-8265-0401-1.
Sven Rudolph: Synthese, Eigenschaften und Blends von Ethen/1-Hexen-Copolymeren. Tectum, Marburg 2000, ISBN 3-8288-0869-7.
 M.Mövsümzadə, P.Qurbanov "Üzvi kimya", Maarif-1983.



Kateqoriya:Alkenlər