Şirindil Alışanlı

Alışanov Şirindil Həsən oğlu () — Azərbaycan filoloqu, filologiya elmlər doktoru, AMEA Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutunda "XX əsr Ədəbiyyatı" şöbəsinin müdiri, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin və Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü.

 Həyatı 
Şirindil Alışanov 28 oktyabr 1952-ci ildə Laçın rayonunun Əhmədli kəndində anadan olmuşdur. Bəzi mənbələrdə onun mənşəcə kürd, digərlərində isə türk olduğu yazılmışdır. O, orta təhsilini Bakının 19 və 111 nömrəli məktəblərində almışdır.

1970–1975-ci illərdə Şirindil Alışanov Bakı Dövlət Universitetinin filologiya fakültəsində təhsil almış və ədəbi-tənqid üzrə ixtisas kursunu tamamlamışdır.

1976–1987-ci illərdə Şirindil Alışanov AMEA Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutunda elmi işçi, institutun elmi katibi və bölmə müdiri vəzifələrində çalışmışdır.

1977–1980-ci illərdə Şirindil Alışanov SSRİ Elmlər Akademiyasının Maksim Qorki adına Dünya Ədəbiyyatı İnstitutunun Ədəbiyyat nəzəriyyəsi şöbəsində çalışmış, məşhur estetik Yuri Borevinin rəhbərliyi altında romantizm mövzusuna həsr olunmuş namizədlik dissertasiyasını yazmış və 1981-ci ildə müdafiə etmişdir.

14 mart 2024-cü ildə vəfat edib. Professor Şirindil Alışanlı ilə vida mərasimi 15 mart 2024‑cü ildə Təzəpir məscidində keçirilib. Yasamal qəbiristanlığında dəfn edilib.

 Elmi yaradıcılığı 
1976-cı ildən Şirindil Alışanlı ədəbi-tənqidi məqalələri ilə mətbuatda müntəzəm çıxış etmiş və “Ədəbi proses” silsilə məcmuələrinin əsas müəlliflərindən biri kimi tanınmışdır. 1977‑ci ildə Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutu və Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin poeziyaya həsr olunmuş birgə respublika konfransında məruzə etmiş və ədəbi‑nəzəri fikirlərlə çıxış etmişdir. O, ədəbi tənqidin nəzəri‑metodoloji problemləri, müasir poeziya və onun əsas inkişaf meylləri, eləcə də poetik axtarışlar barədə dövri mətbuatda və müxtəlif məcmuələrdə ardıcıl çıxış etmişdir.

 Fəaliyyəti 
1993–1998-ci illərdə Şirindil Alışanlı “Elm” qəzetinin baş redaktoru olmuş, 1997–2013-cü illərdə isə “Elm” Redaksiya, Nəşriyyat‑Poliqrafiya Mərkəzinin direktorluğunu icra etmişdir. 1990-cı ildən etibarən “Sabah” nəşriyyatının direktoru vəzifəsini də davam etdirmişdir.

1998–2003-cü illərdə Şirindil Alışanlı Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutunun Tarixi poetika şöbəsinin müdiri olmuş, fəaliyyətinin bir dövründə XX əsr (sovet dövrü) Azərbaycan ədəbiyyatı şöbəsinin müdiri vəzifəsini icra etmişdir. O, bir sıra mötəbər elmi jurnalların və çoxcildlik nəşrlərin redaksiya heyətinin üzvü olmuş, dörd kitabı və yüzdən çox elmi və ədəbi‑tənqidi məqaləsi çap olunmuş və bir sıra beynəlxalq konfranslarda məruzə etmişdir.

Şirindil Alışanlı Moskvada nəşr olunan “Akademiçeskie tetradi” və “Nauçnaya kniqa” jurnallarının beynəlxalq redaksiya heyətinin üzvü olmuş və Akademiyaların Beynəlxalq Assosiasiyasının Kitab Nəşri Şurasında iştirak etmişdir.

 Kitabları 
Şirindil Alışanlı aşağıdakı əsas elmi və bədii nəşrlərin müəllifidir:
 "Sözün estetik yaddaşı", Bakı, Elm, 1994, 12 ç.v.
 "Romantizm: mübahisələr, həqiqətlər" (rus dilində), Bakı, Elm, 2000, 11,3 ç.v.
 "Ədəbi-bədii düşüncənin sərhədləri", Bakı, Sabah, 2010, 22,5 ç.v.
 "Müasir humanitar təfəkkür və Azərbaycan ədəbiyyatşünaslığı", Bakı, Elm, 2011, 23 ç.v.
 "Ədəbi-nəzəri fikrin tarixiliyi və müasirliyi", Bakı, Elm, 2013, 25,5 ç.v.

 Elmi məqalələri 
 N. Xəzrinin lirikasında peyzaj. "Azərbaycan təbiəti" məcmuəsi. 1976.
 Həqiqi poeziyanın xətrinə. "Ədəbiyyat və incə-sənət" qəz. 4. IX.1976.
 Mənəvi sabahın sorağında. "Azərbaycan" jurn. 1977.
 Poema: axtarışlar, tapıntılar. "Ədəbiyyat və incə-sənət" qəz. 29. X.1977.
 Poeziya-77. "Ədəbi proses-77". "Elm", 1978
 Bədii metodun tipoloji tədqiqi. "Ədəbiyyat və incəsənət" qəz. 24 avqust 1979.
 S. Vurğun inqilabi romantika haqqında. Gənc alimlərin ümumrespublika elmi konfransının materialları. Bakı, "Elm", 1977.
 Azərbaycan ədəbiyyatşünaslığı sosialist realizminin təşəkkülündə romantik ənənənin rolu haqqında. Azərb. SSR EA "Xəbərləri" (dil, ədəbiyyat və incəsənət seriyası), 1979, № 3, səh. 46–52.
 Bədii metod və onun poetikası. Azərb. SSR EA "Xəbərləri" (dil, ədəbiyyat və incəsənət seriyası), 1980, ¹ 2.
 Milli realizmin tipologiyası. "Azərbaycan" jurn. 1981.
 Ədəbi prosesin tədqiqi. "Azərbaycan" jurn. 1981.
 Sosialist realizminin aktual problemləri. "Ədə-biyyat və incəsənət" qəz. 04.1982.
 İşıqlı poeziya. "Bakı" qəz. 20.04. 1982.
 Ədəbi tənqid haqqında qeydlər. "Azərbaycan" jurn. 1982, ¹ 2.
 Tənqid tarixi və müasirlik. "Ədəbiyyat və incəsənət" qəzeti, 02.03.1984.
 Müasirlərimiz bədii ədəbiyyatda. "Ədəbiyyat və incəsənət" qəzeti, 23.04.1982.
 Altmış il vahid ailədə. Gənc alimlərin üçüncü res-publika konfransının materialları. Bakı, "Elm", 1982 .
 Ümumittifaq milli və nəzəri-estetik fıkrinin qarşılıqlı əlaqələri. Gənc alimlərin ümumrespublika elmi konfransının materiallan. Bakı, "Elm", 1982.
 Nizami Gəncəviyə həsr edilmiş ümumittifaq elmi konfrans. Azərb. SSR EA "Xəbərləri" (dil, ədəbiyyat və incəsənət seriyası), 1981, ¹ l.
 Lirika-81. "Ədəbi proses-81–82" məcmuəsi. Bakı, "Elm", 1987.
 Mübarizənin labüdlüyü. "Ədəbiyyat və incəsənət" qəz. 11.03.1983.
 Əyanilik və konkretlik. "Azərbaycan" jurn. 1983, ¹ 7
 Azərbaycan realizminin mərhələləri (rus dilində). "Baku" qəz. 29. VI. 1983.
 Ədəbi əlaqələrin tədqiqi genişlənir. "Azərbaycan müəllimi" qəz. 9.02.1983.
 Romantizm: tədqiqatın metodologiyasına dair (rus dilində). "Gstetika: teopiə, istoriə, praktika" kitabı. Moskva, 1982.
 Tarixi nəsr haqqında qeydlər. "Ədəbiyyat və incəsənət" qəz. 16. XII.1983.
 Axtarışlar. "Ədəbiyyat və incəsənət" qəz. 21.09.1984.
 Sənətdə müasirlik problemi. "Ədəbiyyat və incəsənət" qəz. 07.11.1984.
 Azərbaycan şeri antologiyası. "Ədəbiyyat və incəsənət" qəz. 06.07.1984.
 Müasirlik mövqeyindən. "Azərbaycan" jurn. 1984. ¹ 10, s. 187–189.
 Yeni təfəkkür və nəzəri-estetik fikrimiz. "Ədə-biyyat və incəsənət" qəz. 29.07.1988.
 Sosialist realizminin inkişafında milli bədii təcrübənin rolu. Respublika elmi konfransının materialları. Bakı, "Elm", 1984.
 Poeziya-83. "Ədəbi proses-83–84" məcmuəsi. Bakı, "Elm", 1994.
 Milli tarixi ənənələr və müasir ədəbiyyatda şəxsiyyət konsepsiyası. "Müasir həyat tərzi və sovet ədəbiyyatının qəhrəmanı" kitabı. Bakı, "Elm", 1987.
 Milliliyin və beynəlmiləlliyin dialektikası. "Azər-baycan müəllimi" qəz. 28.03.1984.
 Fəal həyat mövqeyi və müasir ədəbiyyatın qəhrəmanı. Gənc ədəbiyyatşünasların IV respublika konfransının materialları Bakı, "Elm", 1984.
 İran İslam Respublikasında Şəhriyar günləri. "Elm" qəz. 08.01.1993.
 Tənqidi fikrin tarixi. "Ədəbiyyat və incəsənət" qəz. 1985.
 Lirik tərənnümün imkanları. "Ədəbiyyat və incəsənət" qəz. 1985
 Sözün poetik çalarları. "Ədəbiyyat və incəsənət" qəz. 10.01.1986.
 Poeziya vərdiş deyil. "Bakı"qəz. 03.02.1986.
 Ümumittifaq və milli nəzəri-estetik fikrin qarşılıqlı əlaqələri. Azərb. SSR EA "Xəbərləri" (dil, ədəbiyyat və incəsənət seriyası), 1986, ¹ l, səh. 29–34.
 Poema: janrın imkanları. "Sosialist realizmi müasir mərhələdə" kitabı, Bakı, "Elm", 1988.
 Tənqidi sözün kəsəri. "Ədəbiyyat və incəsənət" qəz. 25.10.1987..
 Azərbaycan ədəbiyyatında sosialist realizminin formalaşması və inkişafı. "Böyük Oktyabr və milli ədəbiyyatların inkişafı" mövzusunda respublika konfransının materialları. Bakı, "Elm", 1987.
 XX əsr Azərbaycan romantizminin tədqiqi mərhələləri. "XX əsr Azərbaycan ədəbiyyatı məsələləri" kitabı. Bakı, "Elm", 1989.
 Zamanın tələbi və oxucu inadı. "Bakı" qəz. 10.07.1987.
 Yenidənqurma və elmi-nəzəri fikir. Gənc ədəbiyyatşünasların beşinci respublika konfransının materialları. Bakı, "Elm", 1987.
 Sosialist realizmi nəzəriyyəsinin inkişafında milli ədəbi təcrübənin rolu (romantika və romantik ənənə problemi). "Yaradıcılıq metodu məsələləri" kitabı. Bakı, "Elm", 1989.
 Tarixi poetika: ədəbiyyatşünaslığımızın təcrübəsi və vəzifələri. "Azərbaycan ədəbiyyatının tarixi poetikası". I kitab. Bakı, "Elm", 1989.
 Millilik amili. "Ədəbiyyat və incəsənət" qəz. 04.08.1989.
 Mənəvi irsimizin keşiyində. "Kommunist" qəz., 1989.
 Tənqidimizin müdrik ağsaqqalı. "Kommunist" qəz., 21.06.1989.
 Ədəbi irs və dəyərləmənin yeni metodoloj məsələləri. "Çoxmillətli sovet ədəbiyyatının yaradıcılıq platforması" mövzusunda respublika konfransının materialları. BDU-nun nəşriyyatı, 1989.
 C. Cabbarlının yaradıcılıq metodu konsepsiyası. Azərb. EA "Xəbərləri" (dil, ədəbiyyat və incəsənət seriyası), ¹ 3–4, 1991.
 Müəllimim, ustadım. Akademik Bəkir Nəbiyev. Bakı, 1989.
 Azərbaycan Yazıçılarının IX qurultayında çıxışın mətni. "Ədəbiyyat və incəsənət" qəz. 10.05.1991.
 Himalay Qasımovun "Müasir Azərbaycan ədəbiyyatında yaradıcılıq meylləri" kitabına ön söz. Bakı, "Elm", 1998.
 Qapalı yaşaya bilməz. "Rezonans" qəz.21–23 oktyabr, 1998.
 Ədəbi-nəzəri fıkrin görkəmli nümayəndəsi. "Yurd" nəşriyyatının xüsusi buraxılışı. May, 2000.
 Azərbaycan ədəbiyyatşünaslığı: çağdaş nəzəri-metodoloji problemlər. "Ədəbi-nəzəri fıkir iki əsrin qovşağında". Bakı, "Elm", 2001
 " __________ ". AMEA-nm "Xəbərləri" (dil, ədəbiyyat və incəsənət seriyası), 0,5 m.v. 2001, ¹ 2.
 Теория литературы. IVтом. AMEA-nın "Xəbərləri" (humanitar elmlər seriyası), ¹ 1–2, 2002.
 Ədəbi irs: yenidən dəyərləndirmənin bəzi metodoloj məsələləri. AMEA-nın "Məruzələr"i, № 5–6, 2003.
 Azərbaycan Cümhuriyyətində mədəni quruculuq. Yeddi cildlik "Azərbaycan tarixi" V cild, X fəsil.
 Xalqa və sənətə məhəbbətlə. "Ədəbiyyat qəzeti", 16 may 2003, ¹ 19.
 Ötən əsrin bədii səlnaməsi. "Ədəbiyyat qəzeti", 1 avqust 2003, ¹ 29.
 Tənqidi sözün kəsəri. "Ürəklərə yol tapanda" kitabı, səh. 130–135. Bakı, 2003.
 Qaçqınlıqdan hara qaçaq. "Ədəbiyyat qəzeti". 26. XI.2004.
 XX əsr Azərbaycan ədəbiyyatı: tarixi dövrləşdirmənin nəzəri-metodoloji aspektləri. "Ədəbiyyat qəzeti". 3.03.2006.
 Görkəmli ədəbiyyatşünas-tənqidçi (Y. Qarayev haqqında). "Ədəbiyyat qəzeti". 17 mart 2006.
 Səməd Vurğunun bədii metod konsepsiyası. I məqalə. "Ədəbiyyat qəzeti". 29.06.2007.
 Səməd Vurğunun bədii metod konsepsiyası. II məqalə. "Ədəbiyyat qəzeti". 13.07.2007.
 XX əsr Azərbaycan ədəbiyyatı: tarixi dövrləşdir-mənin nəzəri-metodoloji aspektləri. XX əsr Azərbaycan ədəbiyyatı məsələləri. I kitab. Bakı, "Elm", 2006, səh. 14–23.
 Tarixi poetika və ədəbiyyatşünaslığın müasir mərhələsi. Azərbaycan ədəbiyyatının tarixi poetikası. II kitab. Bakı, "Elm", 2006, səh. 5–18.
 Tarixi poetika və ədəbiyyatşünaslığın müasir mərhələsi. AMEA-nın "Məruzələr" jurnalı, 2005, ¹ 4, s. 183–192.
 XX əsr poeziyasının müasir dərkində ədəbi mif amili. XX əsr Azərbaycan ədəbiyyatı məsələləri. II kitab. Bakı, "Elm", 2008.
 Hüseyn Cavid sənəti və Azərbaycan ədəbiyyatşünaslığının nəzəri-metodoloji inkişaf mərhələləri. "Cavidşünaslıq". I cild. Bakı, "Elm", 2005, səh. 207–212.
 Səməd Vurğunun bədii metod konsepsiyası. Ədəbiyyat məcmuəsi. XIX cild. Bakı, "Elm", 2006, səh. 5–25.
 Səməd Vurğunun estetik görüşləri. "Elm və həyat" jurnalı. ¹ 3–4, 2006.
 Ədəbi tarixi mif və XX əsr poeziyasının müasir dərki problemi. AMEA-nın "Məruzələr" jurnalı, 2006, ¹ 2, səh. 110–114.
 Səməd Vurğunun nəzəri irsi və humanitar elmlərin metodoloji məsələləri. AMEA-nın "Xəbərləri" (tarix, fəlsəfə, hüquq) seriyası, ¹ 7, 2006, səh. 193–199.
 Mir Cəlalın nəzəri-estetik görüşləri. AMEA-nın "Xəbərləri" (humanitar elmlər seriyası), ¹ 3, 2007.
 Görkəmli ədəbiyyat nəzəriyyəçisi. I və II məqalə. "Respublika" qəzeti, 20–21 may, 2008.
 " _________". "525-ci qəzet".
 Novruzəlinin qan qardaşı Xeybər. Orxan Fikrətoğlunun "Vaxt" kitabına müqəddimə.
 " _________". "525-ci qəzet". 13.09.2008.
 " _________". "Ədalət" qəzeti, 2008.
 Bir görüşün tarixçəsi. "Ədəbiyyat qəzeti". 15.05.2007.
 Dəlidağın qardaşı. "Ədəbiyyat qəzeti". 29. X.2004.
 Sönməz ocağın odu. "Ədəbiyyat qəzeti". 12.01. 2007.
 "Tərlan gözlü Kamalım". "Kübarlıq məktəbi" kitabı. Bakı, 2007, səh. 171–177.
 Uğurlar diləyirəm. "Professor Vaqif Arzumanlı" məcmuəsi. Bakı, 2007, səh. 374–375.
 Nəzəri fikrin yaşamaq haqqı. "Ədəbiyyat qəzeti". 7. XI.2008.
 Nəzəri fikrin yaşamaq haqqı. AMEA-nın "Xə-bərləri" (humanitar elmlər seriyası), ¹ 1, 2008, səh. 3–9.
 Nəzəri fikrin yaşamaq haqqı. M. Əlioğlu. Artıq adamlar. II cild. Bakı, 2009.
 M. Cəfərin nəzəri-estetik görüşləri.. "525-ci qəzet", 13.06.2009.
 Akademik M. Cəfərin ədəbi-nəzəri görüşləri. "Bizim söz", № 2, 2009.
 Mir Cəlal müəllimi həmkarlarından bir ədəbiyyat nəzəriyyəçisi kimi nə fərqləndirir. "Bizim söz" q., № 1, 2009.
 Məmməd Cəfərin nəzəri-estetik görüşləri. AMEA-nın "Xəbərləri" (humanitar elmlər seriyası), ¹ 1, 2008, № 3.
 Азербайджанское литературоведение: современные теоретико-методологические проблемы. Журнал научных публикаций аспирантов и докторантов. Курск, № 6, июнь 2009, стр. 92–96.
 Концепция художественного метода Самеда Вургуна. Актуальные проблемы гуманитарных и естественных наук (журнал научных публикаций). Москва, 2009, № 5, стр. 158–162.
 Qaçqınlıqdan hara qaçaq. Adil Cəmil mülahizələr müstəvisində. "Elm", 2009, səh. 20–25.
 Poetik sözün məntiqi. Əli Aslanoğlu. Sözlə ölçülən ömür. Bakı, "Sabah", 2009.
 Məmməd Cəfərin ədəbi-nəzəri görüşləri. "Elm və həyat" jurnalı, № 2, 2009, səh. 30–34.
 Восстановить наши исторические научные взаимо-связи. В кн.: Человек-искус
 Xalqın ömrünü yaşayan şair. "525-ci" qəzet, 22 dekabr 2003.
 "_________________"."Bütöv Azərbaycan" qəzeti, 22 dekabr 2009.
 XX əsrin görkəmli ədəbiyyatşünası – Əziz Mirəhmədov. "525-ci qəzet", 3 mart 2010.
 O nadir insan idi. "Ədəbiyyat qəzeti", 6 mart 2009.
 XX əsrin görkəmli ədəbiyyatşünası.. AMEA-nın "Xəbərləri" (humanitar elmlər seriyası), ¹ 1–2, 2009, səh. 19–25.
 XX əsrin görkəmli ədəbiyyatşünası. "Bütöv Azərbaycan" qəzeti, 14–21 aprel 2010.
 Ədəbiyyatın janr axtarışları Səməd Vurğunun nəzəri şərhində. "Ədəbiyyat qəzeti", 28 may 2010-cu il.
 Ədəbiyyatın janr axtarışları. "XX əsr ədəbiyyatı məsələləri" məcmuəsi, III kitab. Bakı, "Elm", 2010.
 "XX əsr ədəbiyyatı məsələləri" (III kitab) məcmuəsinə ön söz. Bakı, "Elm", 2010.
 Tarixə çevrilmiş ədəbi mühit və onun tədqiqi. İlham Məmmədlinin "Kəlbəcər ədəbi mühiti" kitabına müqəddəmə. Bakı, "Elm", 2010.
 Литературно-критические взгляды Мир Джалала. Наука и жизнь Казахстана. Международный научно-популярный журнал. № 4, сентябрь-октябрь 2009 год, стр. 154–158.
 Tarihi Poetika ve Azerbaycan Çağdaş Yayın-bilimi. Karadeniz. Üç ayda bir yayınlanan uluslararası hakemli sosyal bilimler dergisi. 2010, sayı 2, № 7, seh. 9–19.
 Səməd Vurğunun estetik görüşləri. Azər Türk İnternational, Canada, 2010, № 10, səh. 30–33.
 К вопросу об оценке наследия Алишера Навои в Азербайджанской филологической мысли (həmçinin ingilis və özbək dillərində). Самарканд, 2010, стр. 34–37.
 Müasir humanitar təfəkkür və ədəbi fikrin dövrləşdirilməsi problemi. Humanitar elmlərin müasir durumu və ədəbiyyatşünaslığın nəzəri-metodoloji məsələləri. Beynəlxalq elmi konfransın materialları. Bakı, "Elm", 2010, səh. 194–225.
 Müasir humanitar təfəkkür və ədəbi fikrin dövrləşdirilməsi problemi. "Tənqid.net" jurnalı, № 7, 2010.
 Yaşar Qarayev fenomeni. "Ədəbiyyat qəzeti", 18 mart 2011.
 Yaşar Qarayev fenomeni. "Bütöv Azərbaycan" qəzeti, 13–19 aprel 2011.
 Mühacirətşünaslıq: problemlər, vəzifələr. "Ədə-biyyat qəzeti", 4 mart 2011.
 Mühacirət irsində öyrənilməli vacib xeyli məsələ var. "525-ci qəzet", 4 mart 2011.
 Mühacirətşünaslıq: problemlər, vəzifələr. "Bütöv Azərbaycan" qəzeti, 30 mart-5 aprel 2011.
 XX əsr ədəbi-nəzəri fikir tarixində Y. Qarayev mərhələsi. AMEA-nın "Xəbərləri" (humanitar elmlər seriyası), ¹ 3–4, 2010.
 Humanitar fikrin dövrləşdirilməsi problemi (məsələnin qoyuluşuna dair). AMEA-nın "Məruzələr" jurnalı, 2010, № 6, səh. 132–139.

Bunlardan əlavə dövri mətbuatda ədəbi-ictimai məsələlərə həsr edilmiş 50-dən artıq məqaləsi dərc edilmişdir.

 Rəhbərliyi və redaktəsi ilə çap edilmiş elmi məcmuələr və antologiyalar 
 Azərbaycan ədəbiyyatının tarixi poetikası. 1 kitab. Bakı, "Elm", 1989, 12,5 ç.v.
 Yaradıcılıq metodu məsələləri. Bakı, "Elm",1989, 8 ç.v.
 Ədəbi-nəzəri fıkir iki əsrin qovşağında. Bakı, "Elm", 2001.
 Azərbaycan ədəbiyyatının tarixi poetikası. II kitab (şeir şəkillərinin təkamülü). Bakı, "Elm", 2006.
 XX əsr ədəbiyyatı məsələləri. I kitab. Bakı, "Elm", 2006.
 XX əsr ədəbiyyatı məsələləri. II kitab. Bakı, "Elm", 2008.
 XX əsr ədəbiyyatı məsələləri. III kitab. Bakı, "Elm", 2010.
 Humanitar elmlərin müasir durumu və ədəbiyyat-şünaslığın nəzəri-metodoloji məsələləri. Bakı, "Elm", 2010.
 XX əsr Azərbaycan şeri antologiyası. I kitab. 1920-ci illərin poeziyası. Bakı, "Elm", 2009.
 XX əsr Azərbaycan şeri antologiyası. II kitab. 1930-cu illərin poeziyası. Bakı, "Elm", 2010.
 XX əsr Azərbaycan şeri antologiyası. III kitab. 1940-cı illərin poeziyası. Bakı, "Elm", 2011.

 Redaktə etdiyi kitablar 
 Gənc ədəbiyyatşünasların dördüncü respublika konfransının materialları. Bakı, "Elm", 1984.
 Ədəbiyyat nəzəriyyəsi (metodik göstəriş). Tərtib edəni İ. Həbibbəyli. Bakı, 1985.
 Gənc ədəbiyyatşünasların beşinci respublika konfransının materialları. Bakı, "Elm" 1987.
 İsa Həbibbəyli. Məmməd Araz. Bakı, "Sabah" 1993.
 Musa Yaqub. Nanə yarpağı. Bakı, "Sabah", 1996.
 Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti. ("Ədəbiyyat, dil, mədəniyyət quruculuğu"). Bakı, "Elm", 1998.
 Arif Əmrahoğlu. Epik sözün bədii gücü. Bakı, "Elm", 2000.
 Gülrux Əlibəyli. Düşünən dünyamız. Bakı, "Elm", 1998.
 Gülrux Əlibəyli. Çırpınan dünyamız. Bakı, "Elm", 2000.
 Asif Hacılı. Bayatı poetikası, Bakı, "Elm", 2002.
 Azərbaycan Elmlər Akademiyası–50. Bakı, "Sabah", 1995.
 M. Şəhriyar. Seçilmiş əsərləri. Bakı, "Elm", 1998.
 M. Şəhriyar. (Kitab-albom). Bakı, "Elm", 1998.
 Məmməd Tağı Sidqi (toplayanı, tərtib edəni və ön sözün müəllifi f. e. d . İ. Həbibbəyli). Bakı, "Sabah", 1996.
 Ə. Sultanlı. "Kitabi-Dədə Qorqud və qədim Yunan dastanları". Bakı, 1999 (T. Kərimli ilə birlikdə).
 Azərbaycan Demokratik Respublikası. Bakı, "Elm", 1998.
 Azerbaydjanskaə Demokratiçeskaə Respublika. Baku, "Glm", 1998.
 Türkiyə Respublikası və Osman dövləti. Bakı, "Elm", 2000.
 Akademiik Musa Musayev. Biblioqrafıya, Bakı, "Elm", 2002.
 Nizaməddin Şəmsizadə. Azərbaycan ideologiyası. Bakı, "Sabah", 1996.
 Bəkir Nəbiyev. Çətin yollarda. Bakı, "Elm", 2000.
 Bəkir Nəbiyev. Didərgin şair. Bakı, "Sabah", 1995.
 Bəkir Nəbiyev. Ölməzliyin sirri. Bakı, Sabah, 1996.
 Zemfira Səfərova. Azərbaycanın musiqi elmi (XIII–XX əsrlər). Bakı, "Elm", 1998.
 Naxçıvan. Məqalələr toplusu. Bakı, "Elm", 1999.
 Akademik Həsən Abdullayev. Bakı, "Elm", 1999.
 Yaşar Qarayev.. XIX və XX yüzillər Azərbaycan ədəbiyyatı. Bakı, "Elm", 2002.
 Yeddi cildlik "Azərbaycan tarixi". VII cildin redaktoru. Bakı, "Elm", 2003.
 X. Rza Ulutürk. Seçilmiş əsərləri. 5 cilddə. I cild. Bakı, "Elm", 2008.
 X. Rza Ulutürk. Seçilmiş əsərləri. 5 cilddə. II cild. Bakı, "Elm", 2011.
 Kəlbəcərin söz sərvəti. Bakı, "Sabah", 2008.
 Arif Əmrahoğlu. Dünənimin sözləri. Bakı, "Elm", 2006.
 Nizami Cəfərov. Seçilmiş əsərləri. 5 cilddə. V cild. Bakı, "Elm", 2007.
 Tehran Əlişanoğlu. XX əsr Azərbaycan nəsrinin poetikası. Bakı, "Elm", 2006.
 AMEA- 60. Bakı, "Elm", 2005.
 NANA-60. Baku, "Glm", 2006.
 AMEA- 60, buklet. Bakı, "Elm", 2005.
 Zaman Askerli. Traqediə "Qore Faxraddina". Baku, "Glm", 2003.
 Kamran Aliev. Teoriə azerbaydjanskoqo romantizma. Baku, "Glm", 2006.
 Nazif Qəhrəmanlı. Azərbaycanda ədəbi cəmiyyətlər (1920–1930-cu illər). Bakı, "Elm", 2006.
 Nüşabə Araslı. Nizaminin poetikası. Bakı, "Elm", 2004.
 Mirzə İbrahimov (müasirlərinin xatirələrində). Bakı, "Elm", 2008.
 Mərdlik qalası Laçın, Kitab-albom. Bakı, "Elm", 2009.
 Teymur Kərimli. Görünməyən Füzuli. Bakı, "Elm", 2003.
 Kamran Əliyev. Hüseyn Cavid: həyatı və yaradıcılığı. Bakı, "Elm", 2008.
 Əlizadə Əsgərli. Xəlil Rzanın poetikası. Bakı, "Elm", 2009.
 Əli Aslanoğlu. Sözlə ölçülən ömür. Bakı, "Sabah", 2009.
 İlham Məmmədli. Kəlbəcər ədəbi mühiti.
 Yuri Borev. Estetika (tərcümə edəni Rahid Ulusel). Bakı, "Təhsil", 2010.
 Ruhum da Şuşadan nigaran qalıb (professor Kamran Məmmədov haqqında). Bakı, "Elm", 2011.
 Alxan Bayramoğlu. M. Ə. Sabir. Bakı, "Elm", 2011.
 Yaqub İsmayılov. Mir Cəlalın yaradıcılığı. Bakı, "Elm", 2010.

Bunlardan başqa 50-dən artıq ədəbi-bədii və elmi-publisist kitabın redaktorudur.

 Alimin elmi rəhbərliyi 

 Elmi rəhbərliyi ilə müdafiə olunmuş işlər 
 Mənzərə Sadıqova. Cəfər Cabbarlının dramaturgiyası erməni ədəbi-mədəni mühitində (1920–1960). Bakı, 1995.
 Əzizov Qürbət. Əkbər Ağayevin ədəbi-tənqidi görüşləri. Bakı, 1998.
 Məmmədli İlham. ХХ əsr Kəlbəcər ədəbi mühiti. Bakı, 2009.
 Təranə Aslanova. Mirzəbala Məmmədzadənin ədəbi-elmi yaradıcılığı. Bakı, 2009.
 Ələmdar Cabbarov. Səməd Vurğun şerinin obrazlar sistemi. Bakı, 2012.
 Bağırova Aygün. Səməd Vurğunun nəzəri-estetik görüşlərində klassik irs problemi. Bakı, 2011.
 Aynurə Mustafayeva. Səməd Vurğun dramaturgiyasında tarixilik və müasirlik
 Səbuhi Qəhrəmanov. Ədəbi tarixi prosesin problemləri və istiqamətləri (XX əsrin 20–30-cu illəri)

 Rəhbərlik etdiyi namizədlik işləri 
 Natəvan Osmanova. Mir Cəlalın ədəbi-nəzəri irsində klassik ədəbiyyat məsələləri
 Nigar Əliyeva. Qabriel Qarsia Markes yaradıcılığı və 60–80-ci illər Azərbaycan nəsrində poetika məsələləri
 Lətifə Qocayeva. XX əsr Azərbaycan poemasının janr və tipologiyası

 Alimin elmi opponentliyi 
 Qəhrəmanov Nazif Ələkbər oğlu. Mikayıl Rəfilinin ədəbi-tənqidi yaradıcılığı. Bakı, 1986.
 Xəlilov Tofiq Abdulla oğlu. Azərbaycan sovet lirikasında xarakter problemi (1956–1965-ci illər). Bakı, 1987.
 Qurbanova Nərgiz Əhməd qızı. Hənəfi Zeynallının ədəbi-tənqidi görüşləri. Bakı, 1989.
 Əzimli Əbülfəz Tahir oğlu. Yeni dövr (1800–1920-ci illər) Azərbaycan tənqidinin ədəbiyyatşünaslıqda öyrənilməsi məsələləri. Bakı, 1992.
 Rzayev Seyfəddin Gülverdi oğlu. Nizaminin "Yeddi gözəl"i mətnində dünya modeli və onun mifoloji quruмu. Bakı, 1996.
 Mehrəliyev Elçin Əli oğlu. Müharibə və ədəbiyyat (90-cı illərin Azərbaycan ədəbiyyatı əsasında). Bakı, 2001.
 Əhmədova Lalə Fərman qızı. 70–80-ci illərin romanlarında əxlaqi seçim problemi (Y. Bondarevin "Seçim", Ç. Aytmatovun "Edam kötüyü" və Y. Səmədoğdunun "Qətl günü" romanları əsasında). Bakı, 2002.
 Hacıyev Vilayət Tapdıq oğlu. Alman bədii-estetik fikrində "romantik istehza" problemi. Bakı, 2003.
 Babayeva Qızqayıt Nemət qızı. Mustafa Quliyevin ədəbi-nəzəri görüşləri. Bakı, 2004.
 Əsədova Afaq İsa qızı. XIX əsr Avropa ədəbiyyatşünaslığının əsas istiqamətləri və Azərbaycan ədəbi-nəzəri fikri. Bakı, 2006.
 Hüseynova Nüşabə Fehruz qızı. Azərbaycan ədəbi-nəzəri fikrində realizm problemi. Bakı, 2007.
 Məmmədova Törə Kamal qızı. İlyas Əfəndiyevin nəsrində psixologizm. Bakı, 2009.
 Yusifli Afaq Xəlil qızı. Füzuli və 1920–60-cı illər Azərbaycan poeziyası. Bakı, 2010.

 Alimin ayrı-ayrı redaksiya heyətlərində fəaliyyəti 
 AMEA-mn "Məruzələr" jurnalının məsul katibi
 "Elm və həyat" jurnalının redaktoru
 VII cildlik "Azərbaycan tarixi"nin Baş Redaksiya Şurasının məsul katibi, VII cildin redaktoru
 VI cildlik "Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi"nin Baş Redaksiya Şurasının məsul katibi, VI cildin məsul redaktoru
 "Ədəbiyyat qəzeti"nin redaksiya heyətinin üzvü
 "Nauçnaə kniqa" (Moskva) jurnalının (Elmlər Akademiyalarının Beynəlxalq Assosiasiyalarının orqanı) beynəlxalq elmi-redaksiya şurasının üzvü seçilmişdir 02.12.2008)
 "Akademiçeskie tetradi" (Moskva) jurnalının redaksiya heyətinin üzvü (2008)
 "Azərbaycan mühacirət ədəbiyyatı kitabxanası" seriyasının Beynəlxalq Redaksiya Heyətinin üzvü və Baş redaktorun müavini
 Akademiyaların Beynəlxalq Assosiasiyası Kitab Nəşri Şurasının üzvü
 AMEA-nın "Xəbərlər" (Ədəbiyyat, di və incəsənət seriyası) jurnalının redaksiya heyətinin üzvü (1997–2000).
 "Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutunun Əsərləri"nin redaksiya heyətinin üzvü
 "Açıq söz" qəzetinin redaksiya heyətinin üzvü

 Beynəlxalq elmi konfranslarda iştirakı 
 Эстетика: теория, история, практика.) (Москва, Пушкино, 31 мая-3июня 1982 г.).
 Beynəlxalq Şəhriyar konfransı – Tehran-Təbriz, 1992 (İran)
 Beynəlxalq Füzuli konfransı — Bağdad, 1994 (İraq)
 Azərbaycan səbkinə həsr edilmiş Beynəlxalq konfrans – Urmiya, 1996 (İran)
 Международная научная конференция "Низами и Навои: исторические и культурные связи", Самарканд, Узбекистан, 14 июня, 2010.
 Humanitar elmlərin müasir durumu və ədəbiyyat-şünaslığın nəzəri-metodoloji məsələləri. Beynəlaxq elmi konfrans. Bakı, dekabr 2010.

 Respublika elmi konfranslarında və sessiyalarda iştirakı 
 Poema: axtarışlar, tapıntılar. Bakı, 1977. (AMEA Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutu və Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin birgə müşavirəsində əsas məruzəçi). "Ədəbiyyat və incəsənət" qəzeti, 29 oktyabr 1977.
 Böyük Azərbaycan şairi Səməd Vurğunun anadan olmasının 70 illiyinə həsr edilmiş ümumrespublika elmi konfransı. Bakı, 1976.
 AMEA Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutu. Gənc alimlərin üçüncü Respublika elmi konfransı. Bakı, 1982.
 AMEA Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutu. Gənc ədəbiyyatşünasların dördüncü Respublika konfransı. Bakı, 1984.
 AMEA Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutu. Gənc ədəbiyyatşünasların beşinci Respublika elmi konfransı. Bakı, 1987.
 AMEA "Dünya ədəbiyyatının inkişaf qanuna-uyğunluqları" problemi üzrə əlaqələndirmə şurası. "Böyük Oktyabr və milli ədəbiyyatların inkişafı" mövzusunda Respublika elmi konfransı. Bakı, 1987.
 Azərbaycan Dövlət Universiteti və Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutu. "Sosialist realizmi və çoxmillətli sovet ədəbiyyatının inkişaf problemləri" mövzusunda Respublika elmi-nəzəri konfransı. Bakı, 1984.
 Bakı Dövlət Universiteti. "Çoxmillətli sovet ədəbiyyatının yaradıcılıq platforması" mövzusunda Respublika elmi-nəzəri konfransı. Bakı, 1989.
 Ədəbi-nəzəri fikir iki əsrin qovşağında. Respublika konfransı. Bakı, 2001.
 XX əsr Azərbaycan ədəbiyyatı: yeni baxış və ədəbi-metodoloji dəyərləndirmə meyarları. Respublika elmi konfransı. Bakı, 2004.

 Elmi sessiyalarda məruzələr 
 Məmməd Cəfər – 80. M. Cəfərin bədii metod konsepsiyası. Bakı, 1980.
 Yaşar Qarayev – 70. Bakı, 2006.
 Mir Cəlal – 100. Mir Cəlalın nəzəri-estetik görüşləri. Bakı, 2008.
 Məmməd Cəfər – 100. Məmməd Cəfərin nəzəri-estetik görüşləri. Bakı, 2009.
 XX əsrin görkəmli ədəbiyyatşünası (Əziz Mirəhmədovun 90 illiyinə həsr edilmiş sessiyada məruzə). Bakı, 2010.
 Nəzəri fikrin yaşamaq haqqı (Məsud Əlioğlunun 80 illiyinə həsr edilmiş sessiyada məruzə). Bakı, 2008.
 Yaşar Qarayevin 75 illiyinə həsr edilmiş yubiley tədbirində məruzə. Bakı, 2011.

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 

Kateqoriya:Azərbaycan alimləri
Kateqoriya:Azərbaycanlı alimlər
Kateqoriya:Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvləri
Kateqoriya:Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvləri
Kateqoriya:Azərbaycan kürdləri
Kateqoriya:Kürd alimlər