Vilayət ayəsi

Vilayət ayəsi — müsəlmanların müqəddəs kitabı Quranın maidə surəsinin 55-ci ayəsinə verilən ad.

On beş Quran təfsiri kitabı bu ayəni Əli ibn Əbu Talib-in İslam peyğəmbərindən sonra müsəlmanların vəlisi olmağına dəlil biliblər.برگزیده تفسیر نمونه، ج‏۱، ص: ۵۲۸التبیان فی تفسیر القرآن، ج‏۳، ص: ۵۵۹ترجمه المیزان، ج‏۶، ص: ۴ و ۵ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج‏۷، ص: ۸۸تفسیر الکاشف، ج‏۳، ص: ۸۲ترجمه تفسیر طبری، ج‏۲، ص: ۴۱۱شواهد التنزیل لقواعد التفضیل، ج‏۱، ص: ۲۰۹تفسیر ابن عربی، ج‏۱، ص: ۱۸۰التحریر و التنویر، ج‏۵، ص: ۱۳۹تفسیر القرآن العظیم، ج‏۳، ص: ۱۲۶التفسیر القرآنی للقرآن، ج‏۳، ص: ۱۱۲۴التفسیر الوسیط للقرآن الکریم، ج‏۴، ص: ۲۰۱جامع البیان فی تفسیر القرآن، ج‏۶، ص: ۱۸۴الدر المنثور فی تفسیر المأثور، ج‏۲، ص: ۲۹۳الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل، ج‏۱، ص: ۶۴۹

 Yazı və tərcüməsi 

إِنَّمَا وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَالَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلَاةَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَهُمْ رَاكِعُونَ

az:
Sizin vəliniz yalnız Allah, rəsulu və o iman gətirən kəslərdir ki, namazı bərpa edir və ruku halında zəkat verirlər.
fa:

ولی و دوست شما تنها خدا و پیامبر اوست و کسانی که ایمان آورده‏اند همان کسانی که نماز برپا می‏دارند و زكات ميدهند در حالي كه در رکوع نمازند.

 Mənaları 
انما:(İnnəma) Ərəb dilində inhisar və azərbaycan dilində isə fəqət və yalnız ona məxsus mənasını yetirir.تفسیر نمونه، ج‏۱، ص: ۵۲۶التبیان فی تفسیر القرآن، ج‏۳، ص: ۵۶۰الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل، ج‏۱، ص: ۶۴۸
ولی:(Vəli)Ayədə mənası qəyyumluq, maddi və mənəvi liderlik və təsərrüfdürTəsərrüf – sahiblik.Həman:16, 2, 4, 18-ci istinadlar

 Şəni nizul (ayənin nazil olma səbəbi) 
Az bir fərqlə istinadlarda olan mənbələrdə rəvayət eidlir ki, bir gün yoxsul bir insan peyğəmbər məscidinə gəlib ordakılardan maddi yardım istədi, heç kim ona yardım etmədi. O da əllərin göyə qaldırıb dedi: "Ey Allah özün şahidsən ki, peyğəmbərin məscidində yardım istədim amma mənə cavab verən olmadı!" Bu əsnada namazın rüküsunda olan Əli bin Əbu Talib kiçik barmağıyla ona işarə etdi, yoxsul da yaxınlaşıb Əlinin barmağından üzüyünü çıxartdı və bu ayə nazil oldu.İhqaqül Həq,c2,s399(احقاق الحق، ج ۲، ص ۳۹۹)

Əbuzər Qafarıda bu rəvayəti nəql edib, ardınca deyir: O, zaman peyğəmbər namazdaydı və bu macəranı gördü. Namazı bitdikdən sonra göyə sarı başını qaldırıb dedi: Allahım! qardaşım Musa səndən ruhunun genişliyi, işlərinin asanlaşması və dilinin düyününün açılmasını istədi ki camaat dediklərini rahatlıqla anlasınlar, habelə istədi ki, qardaşı Harunu vəzir və əməkdaşı edib onunla gücü artıb yardımcısı olsun. Allahım! Mən sənin peyğəmbər və seçilmişinəm. göyüsümü genişləndir və işlərimə asanlıq gətir. Öz əhli beytimdən Əlini mənə vəzir et ki arxam onunla bərk və möhkəm olsun. Peyğəmbərin bu duası bitməmişdir ki, Cəbrayıl bu ayəni nazil etdi.Məcməül Bəyan,c3,s324,325(مجمع البیان، ج ۳، ص ۳۲۴ و ۳۲۵)

 Rivayətin nəql yolları 
Bu şəni nizul ayrı-ayrı yollarla şiə və sünnü mənbələrində nəql olunmuşdur. bunu nəql edən səhabələrdən bəziləri:

Əli bin Əbu TalibƏddürül Mənsur,c3,s106(الدرّالمنثور، ج ۳، ص ۱۰۶)Əlmüraciat,s230(المراجعات، ص ۲۳۰) (علي بن أﺑﻲ طالب), Əbdullah ibni Əbbas (عبداللّه بن عبّاس), Əburafi MədəniƏddürül Mənsur,c3,s106(الدرّالمنثور، ج ۳، ص ۱۰۶.) (ابو رافع مدنى), Əmmar YasirFəraed Əlsəmteyn,c1,s194(فرائد السمطين، ج ۱، ص ۱۹۴.) (عمّار بن ياسر), Əbuzər QafariƏltəfsirül Kəbir,c12,s26(التفسير الكبير، ج ۱۲، ص ۲۶) (ابوذر غفارى), Ənəs bin MalikŞəvahidül Tənzil,c1,s225(شواهد التنزیل، ج ۱، ص ۲۲۵) (انس‏ بن مالك), Miqdad bin ƏsvədŞəvahidül Tənzil,c1,s228(شواهد التنزیل، ج ۱، ص ۲۲۸) (مقداد بن اسود).

Ğayətül Məram(غاية المرام) kitabinda buna görə 24 hədis Əhli sünnətdən və 19 hədis şiələrdən nəql olunubdur.Minhacül Bəraə,c2,s350(منهاج البراعة، ج ۲، ص ۳۵۰.)

 Həmçinin bax 

 Quran
 Qardaşlıq ayəsi
 İnzar ayəsi

 İstinadlar 

Ərəbcə yazıları:

 Mənbə 

 Viki fiqh 
 Beydəvi: “Vilayət ayəsi Hz. Əli haqqında nazil olub.”

 Xarici keçidlər 

Kateqoriya:Əli barədəki Quran ayələri
Kateqoriya:İslam etikası