Xəyrülbəriyyə ayəsi

Xəyrülbəriyyə ayəsi (ər:خَيْرُ الْبَرِيَّةِ) — Bəyyinə surəsinin yeddinci ayəsidir ki, Təfsiri ƏlmizanTəfsiri Əlmizan, Seyid Məhəmmədhüseyn Təbatəbai,c20,s579(ترجمه الميزان، ج ۲۰، ص ۵۷۹) və Məcməül BəyanMəcməül Bəyan ,c10,s416(مجمع البیان، ج ۱۰، ص ۴۱۶) təfsirlərinə görə Əli ibn Əbu Talibin ləyaqət və dəyərlərindən bəhs edir.

 Yazı və tərcüməsi 

إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ أُولَٰئِكَ هُمْ خَيْرُ الْبَرِيَّةِBəyyinə surəsi,ayə7

az: Onlar ki iman gətirib, yaxşı və saleh işlər gördülər, ən yaxşı məxluqlardılar.

en: (As for) those who believe and do good, surely they are the -best of men.

fa:

همانا کسانی که ايمان آوردند و کارهای شايسته انجام دادند، بهترين مخلوقاتند.

 Şəni nizul (ayənin nazil olma səbəbi) 
 Sünni təfsirlərində 
 Həskani(عبیدالله بن عبدالله حَسکانی) 
Hakim Həskani sünni alimlərindəndir və Şəvahidül Tənzil təfsirində belə deyir:

Əbi Bərzədən nəql edir:Rəsulləllah (إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ أُولَٰئِكَ هُمْ خَيْرُ الْبَرِيَّةِ) ayəsini oxudu və sonra dedi:Ey Əli xəyrülbəriyyə sən və sənin şiələrindirlər.Şəvahidül Tənzil ,c2,s463(شواهد التنزیل، ج ۲، ص ۴۶۳)

Həskani eyni bu deyimi imam Baqirdən nəql edibdir.Şəvahidül Tənzil ,c2,s465(شواهد التنزیل، ج ۲، ص ۴۶۵)

Cabir bin Əbdüllah Ənsaridən(جابر بن عبد الله انصاری) nəql edir:Biz Kəbə və Rəsulullahın yanında oturmuşduq, Əli gəldi və Rəsulullah dedi: Qardaşım gəldi, və ardıca dedi: Allahın evinə and olsun ki bu kişi sizin hamınızdan öncə Allaha iman gətirib hamınızdan çox onun itaətini edib Allahla qərarında hamınızdan vəfalıdır. hamıdan çox Allah hökümlərinə qəzavət edib beytülmal bolüşdürməsində adildir habelə yoxsullara hamıdan yaxşı davranıb məqamı hamınızdan üstündür, bu zamandaidi ki Xəyrülbəriyyə ayəsi nazil oldu.Şəvahidül Tənzil ,c2,s467,468(شواهد التنزیل، ج ۲، ص ۴۶۷ و ۴۶۸)

 Şiə təfsirlərində 
 Şeyxi Təbərsi(Təbresi) 
Şeyxi Təbərsi Məcməül Bəyan təfsirində ayənin altında İbni Əsakiri Dəməşqidən(ابوالقاسم علی بن الحسن) oda Şeyx Cabir Ənsaridən nəql edir:

Biz Rəsulullahın yanındaidik ki Əli bin Əbu Talib gəldi, ozaman peyğəmbər buyurdu:And olsun o, kəsə ki mənim canım onun əlindədir bu kişi(Əli) və onun şiələri qiyamət günündə səadətməndlərdəndirlər. ozamanidir ki Xəyrülbəriyyə ayəsi nazil oldu.Məcməül Bəyan ,c10,s416(مجمع البیان، ج ۱۰، ص ۴۱۶)

 Əllamə Təbatəbai 
Əllamə Təbatəbai əl-Mizan təfsirində ayənin altında belə deyir:

Yəzi ibni Şərahil belə deyir: Mən Əli-dən eşitdim, dedi: Rəsuləllah dünyadan gedirdi o, haldaki o, cənabın başını sinəmə dayamışdım, o, halda dedi: Ey Əli məgər eşidməyibsən ki Allah təala deyir:(إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ أُولَٰئِكَ هُمْ خَيْرُ الْبَرِيَّةِ) bu Xəyrülbəriyyə sən və sənin şiələrindirlər.Təfsiri Əlmizan, Seyid Məhəmmədhüseyn Təbatəbai,c20,s579(ترجمه الميزان، ج ۲۰، ص ۵۷۹)

 Məkarim Şirazi 
Məkarim Şirazi təfsiri nümunədə Əli və ardıcılları bəhsində belə deyir:

Çoxlu rivayətlərdə ki məşhur Əli sünnət və şiə mənbələrində nəql olunub XəyrülBəriyyə ayəsi Əli və onun ardıcıllarıdırlar.Təfsiri Nümunə,c27,s1(تفسیر نمونه، ج ۲۷، ص ۱)  

 Həmçinin bax 
Quran
Vilayət ayəsi
Qardaşlıq ayəsi
İnzar ayəsi

 Xarici keçidlər 
 Məkarimi Şirazi saytı
 al-shia saytı 30 dildə

 İstinadlar 

Kateqoriya:Əli barədəki Quran ayələri