Rüstəm Raza

Rüstəm Raza (, , ; ) - Napoleon Bonapartın məşhur məmlük mühafizəçisi. Rüstəm Razanın atası Rüstəm Hunanın erməni, anası Buji Varinin isə gürcü olduğu ehtimal edilir.Воспоминания мамлюка Рустама Раза, гл. I : «Я сидел посреди двора в тени деревьев и ждал матушку, которая была единственной отрадой моего сердца. Вдруг появился молодой человек, что-то сказал сидевшим рядом женщинам, потом поглядел на меня и спросил, говорю ли я по-армянски. Я кивнул, сказал, что я армянин.» Ailədə 6 uşaq olan Rüstəm Raza evin sonuncu övladı olmuşdur. Maddi çətinlik səbəbindən atası Tiflis şəhərindən Gəncə şəhərinə köçmüş və bir müddətdən sonrada ailəsini öz yanına gətirmişdir. Bir neçə il Gəncədə yaşadıqdan sonra Rüstəm Hunan məlum olmayan səbəbdən ailəsini atmış və Rüstəm Razadan başqa digər 3 qardaşını özü ilə aparmışdır.

13 yaşında olarkən, quldurlar tərəfindən oğurlanmış və Qahirə şəhərinə aparılaraq burada qul bazarında satılmışdır. Rüstəm Razanı qul bazarında türklər almış və ona Yəhya adını vermişdilər. Napoleon Bonapartın Misirə hücum etməsindən sonra, Napoleonun məmlük vassallarından biri ona güclü və ağıllı bir məmlük göndərəcəyini bildirmiş və Rüstəm Razanı ona hədiyyə etmişdir. Rüstəm Raza 1789-1714-cü illərdə Napoleon Bonapartın şəxsi mühahizəsini təşkil etmişdir.

Napoleon Bonapartın hakimiyyətdə olduğu müddətdə daim onun yanında olan Rüstəm Raza Napoleonun Elba adasına sürgün edilməsindən sonra onunla birlikdə Elba adasına getməkdən imtina etmişdir.Roustam, mameluck de Napoléon. D'après des mémoires et de nombreux documents inédits tirés des Archives Nationales et des Archives du ministère de la Guerre. [Ed.Hector Fleischmann]. — Paris: Albert Méricant, 1910. — 384 pp.Раза Р. Моя жизнь рядом с Наполеоном, в кн.: Рустам. Моя жизнь рядом с Наполеоном. Воспоминания мамелюка Рустама Раза, армянина. / Перевод с французского Григора Джаникяна и Ирины Карумян. — Ереван: Наири, 1997. Rüstəm Raza 7 dekabr 1845-ci ildə Fransanın Dourdan şəhərində vəfat etmişdir.Registre d'état civil de Dourdan (1845), Archives départementales de l'Essonne

 İstinadlar 


 Xarici keçidlər 

 Rüstəm Raza haqqında sənədli film (Azərbaycanca) 
 Rüstəm Razanın xatirələri (rusca)

Kateqoriya:Tbilisidə doğulanlar
Kateqoriya:Fransada vəfat edənlər
Kateqoriya:Ermənilər