Nəhcül-bəlağə

Nəhcül-Bəlağə () — On iki imam şiələrinin ən məşhur kitablarından biri. Kitab Əli ibn Əbu Talibin əmr, xütbə, məktub, vəsiyyət və kəlamlarından ibarətdir.

Əsəri tərtib edən Seyid Rəzidir. Əsərin adının mənası nəhc yol, bəlağə isə gözəl söz deməkdir.

 Haqqında 

Əsər 3 babdan (bölmədən) ibarətdir:

 Əmr və xütbələr.
 Məktub və vəsiyyətlər.
 Hikmətli kəlamlar.

Seyid Rəzi əsərə Əlinin 239Seyid Rəzi, Nəhcül Bəlağə, III hissə, sonuncu xütbə, tərcüməçi: Ağabala Mehdiyev, Dürdanə Cəfərli, Etibar Quliyev, Bakı, 2006 və ya 240Seyid Rəzi, Nəhcül Bəlağə, Mövlanə Əmirəlmöminin Əli ibn Əbu Talib əleyhissalamın xütbələri babı bax   xütbəsini, 79 məktubunuSeyyid Rəzi, Nəhcül Bəlağə, Əmirəlmöminin əleyhissalamın məktubları babı bax  Seyyid Rəzi, Nəhcül Bəlağə, IV hissə, sonuncu məktub, tərcüməçi: Ağabala Mehdiyev, Dürdanə Cəfərli, Etibar Quliyev, Bakı, 2006, 470Seyyid Rəzi, Nəhcül Bəlağə, Əmirəlmöminin əleyhissalamın seçilmiş hikmətləri babı bax   və ya 481Seyyid Rəzi, Nəhcül Bəlağə, V hissə, 472 hikmət və 9 təfsirli hədis, tərcüməçi: Ağabala Mehdiyev, Dürdanə Cəfərli, Etibar Quliyev, Bakı, 2006 hikmətli kəlamını daxil etmişdir. Müəllif tərəfindən əsərdəki rəvayətlərin mənbələri və sənədləri qeyd edilməmişdir. Müəllif əsərdəki rəvayətləri müxtəlif Şiə və Sünni mənbələrindən götürmüşdür.

 Tərkibi 

 Xütbələr 
 1-ci xütbəəl-Vasiti, "Uyun'uI Məvaiz və'l-Hikəm"Əllamə Məclisi, "Biharul Ənvar", c. 2, səh. 300 və 423Zəməxşəri, "Rəbi'ul Əbrar", Bab-u Səma və'l Kəvakibəl-Kutbur Ravəndi, "Şərh-u Nəhcül Bəlağə"əl-Harrani, "Tuhəful Uqul"Əllamə Kuleyni, "əl-Kafi", c. 1, səh. 140Təbərsi, "əl-İhticac", c. 1, səh. 150Məhəmməd Təlhə Şafei, "Mətalibus-Suul"əl-Kadı Xudai, "Dəstur-u Məalimil-Hikəm", səh. 153Fəxri Razi, "Təfsir-il Kəbir", c. 1, səh. 164Əli ibn Məhəmməd ibn Şakiri əl-Vasiti, "əl-Hikmət vəl Məvaiz"Şeyx Müfid, "əl-İrşad", səh. 105-106Şeyx Səduq, "ət-Tovhid, səh. 24Şeyx Səduq, "Uyunul Əxbaril Rza"Şeyx Tusi, "Əmali", c. 1, səh. 22

 Məktublar 

 Hikmətli kəlamlar 

 Şərhlər 
 "Şərhi-Nəhcül-bəlağə" - İbn Əbil Hədid Əbdülhəmid Mötəzili
 İbn Meysəm Bəhrani
 Seyid Əbülqasim Xoyi
 Nəhcül-bəlağə şərhi və təfsiri" - Məhəmməd Tağı Cəfəri
 Məhəmmət Tağı Şüştəri
 Əbu Samin ibn Bəri Cahiz
 Qazi Məhəmməd ibn Sələmə
 İstinadi-Nəhcül-bəlağə - Əlixani Ərşi
 Nəhcül-bəlağə tərcüməsi və şərhi" - Feyzül İslam 
 Şərhu-Nəhcül-bəlağə - əl-Kutbur-Ravəndi

 Tərcümə və nəşri 

Kitab Azərbaycan dilinə tərcümə edilib və bir neçə dəfə təkrar nəşr olunub :

Həzrəti Əmr Əli ibn Əbu Talib (ə), Nəhc'ül-bəlağə (Həzrət Əlinin xütbələri, vəsiyyətləri, əmrləri, hikmət və möcüzələri), tərc.: Teymur Kərimli, Hafiz Abıyev, Bakı, "Sabah", 1993, 400 səh. ISBN 5-86106-064-9
Seyyid Rəzi, Nəhcül-bəlağə, tərc.: Ağabala Mehdiyev, Dürdanə Cəfərli, Etibar Quliyev, Bakı, "Nurlar", 2006, ISBN 978-9952-403-25-7

Kitab Türk dilinə tərcümə olunub və bir neçə dəfə təkrar nəşr olunub :

Seyyid Razi, "Nehcül Belağa", çeviren: Abdülbaki Gölpınarlı, "Ensariyan", 463 sayfa. (bax )
Seyyid Razi, "Nehcül Belağa", çeviren: Kadri Çelik, tahkik: Seyyid Ali Hüseyni Buhti, "Ferec", 624 sayfa. (bax)
Seyyid Razi, "Nehcül Belağa", "Asr", 512 sayfa.

 Tənqidlər 
Zəif olduğu iddia olunan rəvayətlər:

 91-ci xütbəİmam Ali a.s hilafeti reddetti mi ?  
 146-cı xütbəİmam Ali a.s İran savaşlarında Ömer’e yardımcı oldu mu? 
 206-cı xütbəimam Ali a.s Şamlıların (Muaviye ve askerlerinin) sövülmesini ve lanetlenmesini yasakladı mı?  
 6-cı məktubİmam Ali a.s hilafetin şura ile olduğuna mı inanıyordu?  

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 
 Azəbaycanca oxu
 Seyyid Rəzi, Nəhcül Bəlağə  
 www.nahjulbalagha.org  
 "Alul Beyt" BİM-in Nəhcül-bəlağə saytı. balaghat.net (28 dildə)

 Şeyx Cavid, "Nəhcül-bəlağə" 1-ci hissə 2-ci hissə 3-cü hissə 4-cü hissə
 Məkarim Şirazi: "Nəhcül-Bəlağə" hövzədə və universitetdə dərs kitabı olmalıdır 
 Rüfət Qarayev, “Nəhcul-bəlağə” əsərində Adəmin yaradılması məsələsi. Tam mətn., Metafizika Jurnalı, Cild 5, Say 4, Sıra 20, 2022 ss.99-112

 Həmçinin bax 

 Əli
 Şiə kitablarının siyahısı

Kateqoriya:Hədis kitabları
Kateqoriya:Məhəmmədin ailəsi
Kateqoriya:Əli
Kateqoriya:Şiə ədəbiyyatı