Nüsrətullah Cahanşahlı

Nüsrətullah Cahanşahlı () — həkim, İran kommunist partiyasının üzvü, Cənubi Azərbaycan Milli Hökumətin baş nazirinin müavini və Təbriz Universitetinin rektoru. 

 Həyatı 
Nüsrətulla Cahanşahlı məktəbi bitirdikdən sonra Tehran Universitetinin Tibb fakültəsinə daxil olub. 1937-ci ildə yoldaşları ilə birlikdə siyasi fikirlərinə görə həbs olunub. Sonradan bu qrup 53-lər adı ilə tanınıb. 1941-ci ildə azadlığa çıxdıqdan sonra təhsilini bitirib. Təhsilini bitirdikdən sonra Zəncana gəlib və Tudə Partiyasının Vilayət Komitəsinə rəhbərlik edib. Azərbaycan Demokrat Partiyası yarandıqdan sonra isə partiyanın Zəncan Vilayət Komitəsinə rəhbərlik edib.

Təbrizdə açılmış Azərbaycan Dövlət Universitetinin rektoru təyin olunub. Tədrisin Azərbaycan türkcəsində aparıldığı universitetə ilk ildə 190 nəfər qəbul olunub. 

1946-cı ildə milli-demokratik hərəkatda iştirak etdiyi üçün "Səttarxan" ordeni ilə təltif edilib.

Cahanşahlu ailəsinə mensub olan Nüsrətullah, Zülfiqari ailəsinə qarşıydı və bu nədənlə zülfiqarilərlə  müxalif olanlar onun çevrəsinə toplanmağa başladılar.

İyirminci yüzillikdə "İran üçün çalışan Azərbaycan oğulları" sırasında isə bir çox avşar oğullarının xidmətləri qeyd olunur və bəyan edilir ki: "Belə bir xalq öz əziz ölkəsi İranın müharibə və məhv olmaq təhlükəsi qarşısında olduğunu görüb sakit otura, bundan artıq geridəqalmış və terrorçu ittihamlarına dözə bilməz. Ona görə biz azərbaycanlılar ayağa qalxırıq ki, fitnəkar rejim tərəfindən süqutun astanasına gətirilmiş vətənimizin istiqlalını, ərazi bütövlüyünü və birliyini qoruyaq, Böyük Kuruş tərəfindən əsası qoyulmuş insan haqlarının beşiyi adını terrorçu və şər oxu ləkəsindən təmizləyək". Bu sözlərin ardınca təşkilatın əsas məqsədləri açıqlanır: digər İran xalqları ilə birlikdə islam rejiminin dəyişdirilməsi, dinin dövlətdən ayrılması prinsipinə, BMT Nizamnaməsinə və İnsan Haqları Bəyannaməsinə söykənən, millətin azad iradəsinə əsaslanan hakimiyyətin formalaşdırılması. Bəyanat müəllifləri daha sonra bütün İran əhalisinə, xüsusən azərbaycanlılara, eləcə də əqidə və təmayülündən asılı olmayaraq bütün partiyalara, qruplara, ayrı-ayrı fərdlərə əmkdaşlıq təklifində bulunur və yazırlar: "Əziz və əsir ölkəmiz İranın sizin yardımınıza ehtiyacı var və hər hansı səbəbdən indi bunu etmək istəməsəniz, sonra ola bilər ki, edə bilməyəsiniz". Bəyanatı otuza yaxın şəxs imzalayb ki, onlar arasında d-r Sirus Amuzqar, d-r Əmiraslan Əfşar, d-r Nüsrətulla Cahanşahlu, prof. Keykavus Əfşar, d-r İsmayıl Xoyi və s. kimi adlar vardır. Bu şəxslər "Azərbaycan hərəkatı" Müvəqqəti Şurasının üzvləri sayılırlar.

Azərbaycan Milli Hökuməti dağıldıqdan sonra Azərbaycana mühacirət edib. Əvvəlcə Culfada daha sonra isə Mərdəkanda yerləşdirilib. Moskvada Ali Partiya Məktəbində təhsil alıb.

1970-ci illərdə Berlinə köçüb. Burda yaşadığı dövrdə "Biz və yadlar" adlı xatirə kitabını yazıb.

 İstinadlar 

 Ədəbiyyat 



 Ənvər Çingizoğlu, Aydın Avşar, Avşarlar, Bakı, “Şuşa”, 2008, 352 səh.




 Xarici keçidlər 

Kateqoriya:Əfşar boyu
Kateqoriya:İran həkimləri
Kateqoriya:İran siyasətçiləri
Kateqoriya:İran azərbaycanlısı siyasətçilər
Kateqoriya:İran uzunömürlüləri
Kateqoriya:Azərbaycan memuarçıları
Kateqoriya:Almaniya azərbaycanlıları
Kateqoriya:Azərbaycan Demokrat Firqəsinin üzvləri
Kateqoriya:"Səttarxan" ordeni ilə təltif olunanlar
Kateqoriya:Azərbaycan Milli Hökumətinin Milli Məclisinin deputatları
Kateqoriya:Tudə partiyasının üzvləri