Avropa 51

Avropa 51 (, oxunuşu: euˈrɔpa tʃinkwanˈtuno) — 1952-ci ildə İtalyan rejissoru Roberto Rossellini tərəfindən İtaliyada çəkilən ağır psixoloji dramatik janrında olan filmdir. Bu film digər xarici ölkələrdə müxtəlif adlarla tanınır.

İtalyan neorealizmi kino axınının başladıcısı və ən əhəmiyyətli xarakterlərdən biri olan Roberto Rossellininin idarə etdiyi filmin ssenarisini də yenə Rosselini öz hekayəsindən bir neçə insanla birlikdə uyğunlaşdırıb yazmışdır. Film heyətlərinin 10-nun içində Federiko Fellini də vardır. Rosselini ayrıca Karlo Ponti və Dino de Laurentislə birlikdə filmin prodüserliyini də öz öhdəliyinə götürmüşdür.

Filmdə çəkilən İnqrid Berqman, Aleksander Noks, Ettore Cannini, Cülyetta Mazina (Federiko Fellininin arvadı) və Tereza Pellatininin oynadıqları ağ-qara filmin görünüşlərini məşhur italyan rejissoru Aldo Tonti çəkmişdir. Filmin xüsusi musiqisi isə bəstəkar, eyni zamanda rejissorun qardaşı olan Renzo Rosselliniyə aiddir (Roberto Rossellininin oğlunun adı da qardaşınınkı kimi Renzodur və kinoda prodüser olaraq çalışır).

Filmin çəkilişi zamanı İnqrid Berqman və Roberto Rossellini evli idilər. Hər ikisi də öz başlarına kino dünyasının bir nəhəng sənətçisi olmalarına baxmayaraq birlikdə etdikləri filmlər tamaşaçı tərəfindən çox aydın olmadı və maraqsızlıqla qarşılandı. Rossellininin karyerasında "Berqman Dövrü" olaraq adlandırılan bu talesiz ikinci dövrünə aid çox az film diqqətə dəyər tapmışdır. "Avropa 51" filmi də bu qaranlıq dövrün diqqət çəkən əhəmiyyətli filmlərindən biridir.

Filmdə, oğlunun intihar edərək ölməsindən sonra həyatı alt-üst olan Roma kübar cəmiyyətindən bir qadının (İrenin) həyatına  məna qazandırma səyi nəticəsində solçu bir yaxınının təklifiylə Romanın kasıb səmtlərindəki sağlamlıqsız insanlarla yaxından maraqlanmağa başlaması, bunun nəticəsində Burjuaziya tərəfdarları tərəfindən təzyiqə məruz qalması və nəhayət, daş ürəkli anlayışsız əri tərəfindən psixiatrik xəstəxanaya  bağlatdırılmaq istənməsi izah edilməkdədir.

28 avqust 1952-ci ildə ilk nümayişiminin edildiyi İtaliyanın ən qədim festivalı olan Venesiya Kino Festivalında Qızıl Şir mükafatına namizəd göstərilən "Avropa 51" filmi, bu festivalda "Beynəlxalq Mükafat"a layiq görülmüşdür.Avropa 51 filminin yazıçısı Roberto Rossellini  Yoxlanılıb: 17 sentyabr 2014Avropa 51 filminin iştirakçıları  Yoxlanılıb: 17 sentyabr 2014Avropa 51 filminin xarici ölkələrdə çıxış tarixi  Yoxlanılıb: 17 sentyabr 2014 "Avropa 51" filmi Roberto Rossellininin ən yaxşı dramatik filmlərindən biridir.

Seçilmiş sitatlar
Geri dön, Berqman! Kinofilm hərəkəti dünyada hadisəni və icrasını uzun dörd ildir ki, gözləmişdir! ()
Bəlkə o ərini, öz evini itirib? — Onun cavabı heyrətləndirəcəkdir! ()

 Məzmun  

1951-ci il, Roma şəhəri. Artıq İkinci dünya müharibəsi başa çatmışdır. Bu müharibənin fəlakətlərini qucaqlamağa çalışan, iqtisadi və ictimai cəhətdən dərin problemlərlə boğuşan İtaliyanın paytaxtı Romada yaşayan Amerikalı əsilli bir qadın olan İren Qirard (İnqrid Berqman) və iş adamı əri Corc (Aleksander Noks) Roma kübar cəmiyyətindən dostlarına və yoldaşlarına evlərində yeməkli bir dəvət verməkdədirlər.

Eqaist bir qadın olan İren bu cür ictimai fəaliyyətlərdən vaxt tapıb yeniyetmə uşaqları Mişel (Sandro Françina) ilə çox maraqlana bilməz, hətta onu çoxca laqeydlik edər. Əri Corc isə ondan daha da maraqsızdır. Özüylə maraqlanılmasını təmin etmək üçün davamlı səy göstərən kiçik Mişel heç cür axtardığı şəfqəti tapa bilməz. Həmin gecə dəvət əsnasında otağına göndərildiyində bir az da maraq üzərinə çəkə bilmək üçün özünü nərdivan boşluğundan aşağıya təyin atır və ağır yaralanır.

Qaldırıldığı xəstəxanada narkozun təsiriylə həkimlərə özünü öldürmək istədiyini söyləmişdir. Bunun bir qəza deyil də intihar cəhdi olduğunu öyrənməsi İreneni dərindən yaralayır və həyat tərzini dəyişdirməyə vadar edir. Ancaq o gecə yeganə uşaqları Mişel xəstəxanada ölür.

Bir müddət heç bir nahar etməyən İren, sol fikirli bir aydın olan jurnalist əmi oğlunu Andreanın (Ettore Giannini) təklifiylə Romanın kənar səmtlərində yaşayan ictimai haqqlarından məhrum qalmış kasıb insanların problemləriylə yaxından maraqlanmağa başlayır. Zamanının böyük qisimini bu köməyə möhtac insanlarla keçirir. Həyatına bir məna qazandırmaq səyi ilə və yaxşı niyyətlə başladığı bu xeyr işləri həm soyuq, həm də  maddiyyətçi bir insan olan əri tərəfindən xoş qarşılanmır. Hətta Corc arvadı və Andrea arasında bir əlaqə olduğunu  düşünərək qısqanclıq böhranına tutulur.

Yeganə uşağının ölümündən özünü məsul tutan və özünü əsla bağışlamayan İrenin isə dünyagörüşü dəyişmişdir. Çox uşaqlı kasıb Puqlisi ailəsinin xəstəxanadakı uşaqlarının dərman pullarını ödəyərək onun sağlamlığına qovuşmasına köməkçi olur. Ardından da gecəqonduda oturan 6 uşaqlı subay ana Passerotto (Cülyetta Mazina), sonra vərəmli bir fahişə (Tereza Pellati) və bir bank oğrusuyla dost our.

İren Bank oğrusunun qaçmasına yardım göstərir. Buna görə İren, az qala bu müqəddəs missiyasını yerinə yetirərkən həm əri, həm də köhnə Burjuaziya tərəfdarları tərəfindən təzyiqə məruz qalır. Burjuaziya tərəfdarları İrenin dinə inanmadığını və kommunist olmadığını bildirir. Onun havalandığına qərara gələn vicdansız əri onu psixiatrik xəstəxanaya göndərməyə qərar verir. Heç bir günahı olmayan, uşağını itirən və kasıblara yardım göstərən İren psixiatrik xəstəxanaya göndərilir. İren psixiatrik xəstəxanaya göndərildikdən sonra əri Corc onu görməyə gəlir. Görüşdükdən sonra İrendən ayrılır. İren psixiatrik xəstəxanadan küçəyə baxdıqda görür ki, kömək göstərdiyi insanlar onun dəli olmadığını söyləyərək, ağlamağa başlayırlar.Onların arasında az yaşlı uşaqlarda var idi. İren, onlara xoş bir təbəssümlə gülümsənməyə başlayır.

 Rollarda  
 Aktyor/aktrisa  Personaj  Qeydlər     İnqrid Berqman  İren  Filmin əsas personajıdır Aleksander Noks  Corc  İrenin əridirCülyetta Mazina  Passerotto   İrenin yardım göstərdiyi qadınlardan biridir Ettore Cannini  	Andrea Kasatti Tereza Pellati  İnes Marsella Rovena  Cənab Puqlisi Tina Perna  Kesira Sandro Françina  Mişel Qirard  İrenin oğludur Qiansarlo Viqorelli   Hakim Mariya Zanoli	 Xanım Qalli Silvana Veronese  Xanım Puqlisi Alfred Braun  Cənab Qalli   Antonio Pietranceli  Psixoloq 

Filmin ssenarisi
"Avropa 51" filminin ssenarisi Roberto RosselliniAvropa 51 filminin ssenaristləri  Yoxlanılıb: 17 sentyabr 2014 tərəfindən 1950-ci ildə Müqəddəs Fransiskonun gülləri filminin çəkilişi bitdikdən sonra hazırlanmışdır. Rejissor filmin ssenariyasını İnqrid Berqmana Yeni ildə bir hədiyyə kimi təqdim etmişdir. İnqrid Berqman bu hadisəni belə xatırlayırdı: "Roberto Rossellini mənə deyir: Görəsən Müqəddəs Assizli Fransisko bu gün geri qayıtsaydı, biz nə edərdik?" Bu cümlədən sonra biz gülməyə başladıq. Roberto Rossellini deyir: "Mən Müqəddəs Assizli Fransisko haqqında danışmağa hazırlaşıram. Yəni, bir qadın varlı kişidən, varlı həyatından, bütün dostlarından imtina edir ki, kasıblara yardım göstərsin."

Maraqlı faktlar
"Avropa 51" filminin bəstəkarı Roberto Rossellininin qardaşı Renzo Rossellinidir.
İnqrid Berqman "Avropa 51" filminin çəkilişi zamanı Roberto Rossellinidən hamilə olmuşdur. Aktrisa bu haqda "Mənim həyatım" avtobioqrafiyasında dərc etmişdir.
"Avropa 51" filmi satışa çıxan zaman İnqrid Berqman və Roberto Rossellininin arasındakı münasibət pisləşməyə başlayır.   İnqrid Berqman qızını həyat yoldaşına verərək, Rossellininin həyatını tərk edir.Avropa 51 filmi Allmovie.com saytında  Yoxlanılıb: 17 sentyabr 2014Dorsay, Atilla (1995). 100 Yılın 100 Yönetmeni. Remzi Kitabevi. ss. sayfa 219. Türkçe isim için referans

 Digər dillərdə 
ÖlkəDilAdı  Azərbaycan  Azərbaycan diliAvropa 51  ABŞ  İngilis dili Greatest Love    Almaniya  Alman dili Europa 51    Avstriya  Alman diliMutterschicksal (alternativ ad)  Argentina  İspan diliSu gran amor — Europa '51  Böyük Britaniya  İngilis diliNo Greater Love   Fransa  Fransız diliEurope 51   Niderland  Holland diliEuropa '51    İtaliya  İtalyan diliEuropa '51    İsveç  İsveç diliDen stora kärleken   Almaniya   Holland diliEuropa 51    Rusiya  Rus diliЕвропа 51  Türkiyə  Türk diliAvrupa '51  Portuqaliya   Portuqal diliEurope 51   İspaniya  İspan diliEuropa '51  Yunanıstan  Yunan dili Europe 51   Macarıstan  Macar dili Európa '51

 Ölkələrdə çıxış tarixi 
ÖlkəÇıxış tarixi  ABŞ  11 yanvar 1954   (Nyu-York)   ABŞ  3 noyabr 1954   Fransa  15 aprel 1953  Fransa  19 iyun 1953 (Paris)  AFR  2 oktyabr 1953  İtaliya  28 avqust 1952 (Venesiya Kino Festivalı)  İtaliya  4 dekabr 1952   Türkiyə  mart 1954  Danimarka  1 noyabr 1954  İsveç  4 yanvar 1954  Portuqaliya  22 dekabr 1953

 Mükafatlar və Nominasiyalar 
 İl  Nominasiya  Layiq görülüb   1952 Qızıl Şir Roberto RosselliniAvropa 51 filminin mükafatları  Yoxlanılıb: 17 sentyabr 2014 

 İl  Mükafat  Layiq görülüb   1953  Gümüş Lenti (Milli mükafat) İnqrid Berqman (Ən yaxşı xarici aktrisa)    1952  Gümüş Lenti (Milli mükafat)  Roberto Rossellini

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 


 Avropa 51 Allmovie.com
 Avropa 51 Allrovi.com
 Avropa 51 TCM Movie Database
 Avropa 51 Afisha.ru
 Avropa 51 Kinopoisk.ru

Kateqoriya:Roberto Rossellini
Kateqoriya:Ağ-qara filmlər
Kateqoriya:İtaliya filmləri
Kateqoriya:1952-ci ilin filmləri
Kateqoriya:Psixoloji dram filmləri
Kateqoriya:Roma haqqında filmlər