Mirzə Rəbi Kəbiri

Mirzə Rəbi Kəbiri () — general-mayor, siyasətçi, repressiya qurbanı. Azərbaycan Milli Hökuməti dövründə Yollar, Poçt və Teleqraf naziri eləcə də Marağa şəhərinin qubernatoru olub.

Azərbaycan Milli Hökumətinin qurulmağında göstərdiyi şücaətə görə "21 Azər" medalı və "Səttarxan" ordeni ilə təltif olunub.

Azərbaycan Milli Hökuməti dağıldıqdan sonra həbs olunub və Marağa şəhərində asılıb.

 Həyatı 
Mirzə Rəbi Hacı Mir İsaq oğlu Kəbiri 1889-cu ildə Marağa şəhərində anadan olub. Marağanın tanınmış mülkədar nəslindən olub. İlk təhsilini evdə alıb. Sonrakı təhsilini isə Təbrizdə və Tehranda davam etdirib. Təhsilini bitirdikdən sonra İran Daxili İşlər Nazirliyində işləməyə başlayıb. Müxtəlif şəhərlərdə müxtəlif dövlət vəzifələrini icra edib. Kirmanda, Bəlucistanda, Rəfsəncanda və Kirmanşahda qubernator, maliyyə rəisi və digər vəzifələrdə işləyib.

1920-ci ildə Şeyx Məhəmməd Xiyabaninin rəhbərliyi ilə Təbrizdə qurulan Milli Hökumətin yaranmasından ruhlanaraq, Marağa vilayətində kəndli üsyanlarına başçılıq edib. Buna görə də şah məmurları və yerli mülkədarlar tərəfindən təqiblərə məruz qalıb və həbs olunub. Həbsdən çıxdıqdan sonra da fəaliyyətini davam etdirib.

Rza xanın dövründə Ərdəbilin qubernatoru təyin edilib. Bu vəzifədə ikən kürd quldur İsmayıl Simkonun Urmiya və ətraf ərazilərdə törətdiyi qətllər və talançılığın qarşısını almaq məqsədilə oraya göndərilib və Urmiya şəhərini quldurlardan təmizləyib.

 Azərbaycan Demokrat Hərəkatında 
1941-ci ildə Qonabadın qubernatoru təyin olunur. Burda asayişi bərpa etdikdən sonra Kuçan, Xoy və Marağaya qubernator təyin olunub. Bir müddət sonra isə dövlət işini tərk edib. Marağada Tudə partiyasına üzv olub. Azərbaycan Demokrat Partiyasının Mərkəzi Komitəsi qurulduqdan sonra ora üzv seçilib. Bölgədə öz ailəsinin nüfuzundan istifadə edərək partiyanın mövqelərini möhkəmləndirib. 1944–1945-ci illərdə Marağa şəhərində və onun ətraf kəndlərində onun başçılığı ilə fədai dəstələri təşkil olunub.

Marağa fədailərinə başçılıq edib. 1945-ci ilin avqust ayında Kəbiri fədai dəstələri ilə birlikdə Marağadakı dövlət qurumlarını ələ keçirib. Bundan sonra Marağada hərbi vəziyyət elan olunub və Marağanın hərbi qubernatoru tərəfindən Kəbiri həbs olunub. Daha sonra Sovet qoşunlarının təzyiqi ilə Marağada hərbi vəziyyət aradan götürülüb və Kəbiri azadlığa buraxılıb. Şahın təyin etdiyi məmurlar və hərbçilər Marağanı tərk etdikdən sonra Kəbiri bölgəni tamamilə nəzarətinə götürüb. 1945-ci il dekabr ayında Marağanın qubernatoru təyin olunub. Onun burada topladığı fədailər daha sonra Təbrizə doğru istiqamətləniblər və onların köməyi ilə Təbriz də şah qoşunlarından təmizlənib.

1945-ci il dekabrın 12-də Azərbaycan Milli Hökuməti qurulduqdan sonra, Yollar, Poçt və Teleqraf naziri təyin olunub. Azərbaycan Milli Hökumətinin Milli Məclisinin birinci iclası dekabrın 12-də keçirilib. Bura seçilən nümayəndələrdən 26 nəfəri cəbhədə olduqları üçün məclisin ilk iclasında iştirak edə bilmirlər. Onlardan biri də Mirzə Rəbi Kəbiri olub. Fəaliyyət göstərdiyi müddətdə Marağa və ətraf ərazilərdə yeni məktəblərin tikintisinə eləcə də bəzi məktəblərin təmirinə maddi dəstək verib.11-روزشمار تاریخ ایران / از مشروطه تا انقلاب اسلامی / دکتر باقر عاقلی ، نشر گفتار – چاپ اول 1369 ، ج اول – ص284

Azərbaycan Milli Hökumətinin Milli Məclisi 1945-ci il dekabrın 20-də "Qızılbaş" xalq qoşunlarının yaradılması haqqında qanun qəbul edib. Milli Hökumət yeni yaranmış qoşunlarına Şah İsmayıl Xətainin öz ordusuna verdiyi adı, "Qızılbaş" adını verib. Qızılbaş Xalq Qoşunlarının baş hərbi qərargahı yaradıldı. Bu qərargaha Cəfər Kavian, Əbdülqasım Əzimi, Qulam Yəhya, Mir Cəfər Pişəvəri, Mirzə Rəbi Kəbiri, Mahmud Pənahiyan, Abid Nəvai, Möhsün Milaniyan, Əbdülrza Azər təyin olunublar.

1946-cı ilin əvvəllərində şah rejimini dəstəkləyən yerli feodallar Çaroymaq mahalının Qızılabad, Qarağac, Arpadərə, Göycəqələ, Əcəbşir xətlərində Milli Hökumət əleyhinə fəaliyyətə başlayıblar. Bu dəstələr Kəbirinin başçılıq etdiyi fədai dəstələri tərəfindən məhv edilib. Bundan sonra Mirzə Rəbi Kəbiri Azərbaycan Mili Hökuməti tərəfindən Xalq Qoşunlarının generalı rütbəsi ilə təltif olunub. 1946-cı ildə milli-demokratik hərəkatda iştirak etdiyi üçün "21 Azər" medalı və "Səttarxan" ordeni ilə təltif edilib.

 Ölümü 

Asıldıqdan sonra cənazəsini vəba xəstəliyindən ölmüş və yandırılmış insanların meyitlərinin yanına atılıb. Amma gecə saatlarında yerli insanlar tərəfindən cənazəsi çıxarılıb və Marağada dəfn olunub.

 Mənbə 

 İstinadlar 

 Ədəbiyyat 




























 Xarici keçidlər 

Kateqoriya:Repressiya qurbanları
Kateqoriya:Azərbaycan generalları
Kateqoriya:Marağada doğulanlar
Kateqoriya:Azərbaycan Demokrat Firqəsinin üzvləri
Kateqoriya:"Səttarxan" ordeni ilə təltif olunanlar
Kateqoriya:Azərbaycanlı generallar
Kateqoriya:Asılaraq edam olunanlar
Kateqoriya:Azərbaycan Milli Hökumətinin Milli Məclisinin deputatları
Kateqoriya:Tudə partiyasının üzvləri