Fatimilər xilafəti

Fatimilər xilafəti (, ) — Antifeodal xarakter daşıyan ismaililər hərəkatının genişlənməsindən istifadə edən ilk Fatimi xəlifəsi Ubeydullah əl-Mehdi (909–934) ərəb və bərbər tayfalarının köməyi ilə Əğləbiləri hakimiyyətdən salaraq Fatimilər xilafətinin əsasını qoymuşdu. O, az bir muddətdə Mərakeş istinsa olmaqla bütün Şimali Afrikanı tutmuşdur. Yarım əsr sonra Fatimilər Misir və Suriya ya da yerləşmişdir. 969-cu ildə Fatimi sərkərdəsi Cauhər Misiri tutmuş və Qahirə şəhərinin əsası qoyulmuşdur. 973-cü ildə ildə Qahirə Misirin paytaxtı elan edilmişdir. X əsrin sonunda Fatimilərin hakimiyyəti Suriyadan Mərakeşə qədər yayılmışdı.

Fatimi xəlifələri (xəlifə eyni zamanda ismaili imamı sayılırdı) tədricən feodal hakimlərinə çevrilmişdilər. X əsrin sonlarında, xüsusən xəlifə Əzizin (975–996) dövründə məhsuldar qüvvələrin artması, əkinçiliyin inkişafı, sənətkarlıq və ticarətin genişlənməsi nəzərə çarpırdı. XI əsrin ortalarında Fatimilər xilafəti zəifləmiş, 1048-ci ildə Şimali Afrika Fatimilər xilafətindən ayrılmışdır. XII əsrin ortalarına qədər normanlar Siciliya, Malta, Tripoli, Mehdiyyə və s. şəhərləri zəbt etmişdilər. Suriya səlibçilərin, sonra isə səlcuqların hakimiyyəti altına girmişdir. 1169-cu ildə Fatimilər xilafətində vəzir təyin olunmuş Səlahəddin Əyyubi 1171-ci illə hakimiyyəti ələ keçirmiş və Misirdə Əyyubilər sülaləsinin əsasını qoymuşdur.

 İstinadlar 

 Ədəbiyyat 



 Xarici keçidlər 

 Fatimids entry in the Encyclopaedia of the Orient. 
 The Institute of Ismaili Studies, London.
 The Shia Fatimid Dynasty in Egypt


Kateqoriya:Asiyanın tarixi dövlətləri
Kateqoriya:Avropanın tarixi müsəlman dövlətləri
Kateqoriya:Şimali Afrika tarixi
Kateqoriya:Aralıq dənizi regionunun tarixi
Kateqoriya:Malta tarixi
Kateqoriya:Fələstin tarixi
Kateqoriya:Səudiyyə Ərəbistanı tarixi
Kateqoriya:İsmaililər
Kateqoriya:Şiəlik
Kateqoriya:Yaxın Şərqdə tarixi dövlətlər
Kateqoriya:Xilafət
Kateqoriya:İfriqiyyə
Kateqoriya:Siciliya əmirliyi