Dənizə çıxışı olmayan ölkələr

Dənizə çıxışı olmayan dövlətlər — coğrafi vəziyyətinə görə dünya okeanına birbaşa çıxışı olmayan ölkələr qrupu. Dünyada hazırda 44 belə dövlət vardır. Onlardan 16-sı Afrikada, 14-ü Avropada, 12-si Asiyada, 2-si Cənubi Amerikada yerləşir. Azərbaycanın da dünya okeanına birbaşa çıxışı yoxdur. Dənizə çıxışı olmayan Özbəkistan və Lixtenşteyn dənizə çıxışı olmayan ölkələrlə əhatə olunublar. Dənizə çıxışı olmayan ölkələr arasında ərazisinə görə ən böyük Qazaxıstan, ən kiçik isə Vatikandır.

 Tarix 
1990-cı ildə dünyada dənizə çıxışı olmayan cəmi 30 ölkə var idi. Yuqoslaviyanın parçalanması; Sovet İttifaqı və Çexoslovakiyanın dağılması; Cənubi Osetiya, Eritreya, Monteneqro, Cənubi Sudan və Luqansk Xalq Respublikasının müstəqillik referendumları; və Kosovonun birtərəfli müstəqillik elanı 15 yeni dənizə çıxışı olmayan ölkə və 5 qismən tanınan dənizə çıxışı olmayan dövlət yaratdı, keçmiş dənizə çıxışı olmayan Çexoslovakiya isə 1 yanvar 1993-cü ildə mövcudluğunu dayandırdı.

 Dünya okeanına çıxışı olmayan dövlətlərin siyahısı 

 Asiya 
 AzərbaycanXəzər dənizinə çıxışı olsa da, bu dənizin suları dünya okeanının suları ilə qovuşmur
 Butan
 Ermənistan
 Əfqanıstan
 Qazaxıstan
 Qırğızıstan
 Laos
 Monqolustan
 Nepal
 Özbəkistan
 Tacikistan
 Türkmənistan[1]

Bu dövlətlərin birbaşa okeana çıxışı yoxdur.

 Afrika 
 Botsvana
 Burkina Faso
 Burundi
 Zambiya
 Zimbabve
 Lesoto
 Malavi
 Mali
 Niger
 ruanda
 Esvatini
 Uqanda
 Mərkəzi Afrika Respublikası
 Çad
 Efiopiya1993-cü ildə Eritreya azadlığını elan edəndən sonra
 Cənubi Sudan

 Avropa 
 Andorra
 Avstriya
 Belarus
 Çexiya
 İsveçrə
 Kosovo — qismən tanınan ölkə
 Lixtenşteyn
 Lüksemburq
 Macarıstan
 Moldova
 San-Marino
 Serbiya
 Slovakiya
 Şimali Makedoniya
 Vatikan

 Cənubi Amerika 
 BoliviyaÇili 1879-cu ildə Antofaqasta limanını zəbt edəndən sonra
 Paraqvay

Onları aşağıdakı kimi bitişik qruplarda qruplaşdırmaq olar:

 Şərq, Orta və Qərbi Afrika klasteri (10): Burkina Faso, Burundi, Mərkəzi Afrika Respublikası (MAR), Çad, Efiopiya, Mali, Niger, Ruanda, Cənubi Sudan və Uqanda

 Şərqi, Cənubi və Qərbi Avropa klasteri (15): Avstriya, Çexiya, Macarıstan, Kosovo (qismən tanınan), Lixtenşteyn, Şimali Makedoniya, Serbiya, Slovakiya, İsveçrə,Vatikan, San Marino,
Lüksemburq, Moldova,
Belarus, Andorra

 Mərkəzi və Cənubi Asiya klasteri (6): Əfqanıstan, Qazaxıstan, Qırğızıstan, Tacikistan, Türkmənistan və Özbəkistan

 Şərqi və Cənubi Afrika qrupu (4): Botsvana, Malavi, Zambiya və Zimbabve

 Cənubi Amerika qrupu (2): Boliviya və Paraqvay

 Qərbi Asiya (Qafqaz) qrupu (2): Ermənistan və Azərbaycan

 İstinadlar 

Kateqoriya:Dənizə çıxışı olmayan ölkələr