Məmmədxan Bakıxanov

Məmmədmirzə (Məmmədxan) Məmmədrza oğlu Bakıxanov () — Azərbaycan çalğı musiqisinin görkəmli nümayəndəsi, tarzən, Azərbaycan SSR əməkdar artisti (1943).

 Həyatı 

Məmmədxan Bakıxanov 1890-cı  ildə Bakıda anadan olmuşdur.

Məmmədxanın  uşaqlıq  və  gənclik illəri İranda keçmişdir. O, hələ 7 yaşında ikən atası İranın Rəşt şəhərinə köçmüş  və  orada  ticarətlə  məşğul  olmuşdur.  Balaca Məmmədxan  ilk  təhsilini  Rəştdə  almışdır.  O,  gənc yaşlarından  başlayaraq  xalq  musiqisinə  böyük  həvəs göstərmişdir.  Məmmədxanın atası Məmmədrza kişi tacir olmasına baxmayaraq, musiqi həvəskarı idi. Deyilənə görə, Məmmədrza kişi tar, saz çalar, hərdən bir pəsdən zümzümə edərdi.

Məmmədxan ilk musiqi təhsilini İranda almışdır. O, bir tarzən kimi 1916-cı ildən başlayaraq xalq məclislərində çıxış etmişdir.

Azərbaycanda Sovet hakimiyyəti qurulduqdan sonra Məmmədxan Bakıya gəlmiş  və  burada  musiqi  təhsilini  davam  etdirmişdir.  O,  1920-ci  ildə  Şərq Konservatoriyasına  daxil  olub,  burada  məşhur  tarzən  Şirin  Axundov  və  MəŞədi Həsəndən dərs almışdır.

Məmmədxanın xalq musiqisinə yaxşı bələd olmasını və məharətlə çalmasını görən konservatoriyanın direktorluğu 1921-ci ilin martında onu konservatoriyanın inspektoru vəzifəsinə təyin etmişdi.

1923-cü ildə Bakıda istedadlı tarzən və bacarıqlı bir təşkilatçı kimi tanınan M. Bakıxanov Əli Bayramov adına əməkçi türk qadınlarının Mərkəzi Mədəniyyət sarayına  işə  dəvət  edilir.  O,  qadınlar  klubunda  13  il  tar  müəllimi  vəzifəsində çalışmış və Azərbaycan qızlarına musiqidən dərs demişdir.

1934-cü  ilin  iyun  ayında  Tiflis  şəhərində  keçirilən Zaqafqaziya olimpiadasında. Bakıxanovun rəhbərlik etdiyi «Şərq orkestri» da iştirak etmişdi. Olimpiadada böyük müvəffəqiyyətlə çıxış edən orkestr birinci yer tutduğuna görə Zaqafqaziya Mərkəzi İcraiyyə Komitəsinin Fəxri Fərmanı ilə təltif edilmiş və pul mükafatı almışdır.

Zaqafqaziya  olimpiadasından  böyük  qələbə  ilə  qayıdan  «Şərq  orkestri» 1936-cı  ilin  may  ayında  Moskvaya  bədii  özfəaliyyət  kollektivlərinin  konsert-tamaşasında çıxış etmək üçün dəvət edilmişdi. Burada tikinti işçilərinin mərkəzi klubunda çıxış edən orkestr bu dəfə də qiymətli mükafatlarla Bakıya qayıtmışdır.

Məmmədxan  Bakıxanov 1943-cü  ildə  Azərbaycan  SSR əməkdar  artisti  fəxri  adına layiq  görülmüşdür. Məmmədxan  Bakıxanov  «Əmək igidliyinə  görə»,  «Qafqazın  müdafiəsinə  görə»  medalları  və  bir  sıra  fəxri fərmanlarla təltif olunmuşdur.

Görkəmli sənətkar Məmmədxan Bakıxanov 1957-ci il fevral ayının 20-də Bakıda vəfat etmişdir.

 Mənbə 
Muğam Ensiklopediyası - Məmmədxan Bakıxanov

 Həmçinin bax 

Kateqoriya:Bakıxanovlar
Kateqoriya:Tarzənlər