Vilhelm Şmidt

Vilhelm Şmidt (Tam adı: ; ) — Alman etnoqrafı.

 Həyatı 
Avstriyada diffuzionizmin katolik kilsəsinin atası (pateri) Vilhelm Şmidtin (1868–1954) başçılıq etdiyi "Mədənitarixi məktəb" və ya "Vyana məktəbi" cərəyanı mövcud idi.

Şmidtin nəzəriyyəsinin üç başlıca mənbəyi var idi:
 Qrebnerin "mədəni dairələr sxemi";
 Kollmanın "piqmey" nəzəriyyəsi;
 Endriyu lenqin allah-ataya əzəli etiqad konsepsiyası.

Şmidtin məqsədi etnologiya elmini kilsə ehkamlarına
yönəltməkdən ibarət idi. О, Endriyu Lenqin "Dinin yaradılması
haqda" əsərini din haqda elmdə çevriliş hesab etmiş, bu
kitablardan istifadə edərək, elmi faktların köməyi ilə "ilahi
kəşflər" barədə kilsə ehkamlarının və "İncil" ənənələrinin
doğruluğunu sübut etməyə çalışmış, bütün əməyini və biliyini
"ibtidai monoteizm" nəzəriyyəsinin yaradılmasına sərf
etmişdir. Şmidt əsas ideyalarını 12 cilddən ibarət "Allah
ideyasının təşəkkülü", "Piqmeylər haqqında" (1910) və
"Bəşəriyyətin ilk pilləsində mülkiyyət" əsərlərində insanların
yarandığı dövrdən başlayaraq xüsusi mülkiyyətə sahib
olmalarını əsaslandırır. О, Vyana məkstəbi nümayəndələrinin
İtaliya və Avstraliya katolik dairələrinin baxışlarını əks
etdirirdi. V. Şmidt və onun davamçıları V. Koppers, M. Quze-
inde, P. Şebestian ibtidai icma dövründə xüsusi mülkiyyətin,
patriarxal ailənin, monoteizmin olduğunu iddia edirdilər. Onlar
dövrü mədəniyyəti 7 əsas mədəni dairənin "qarışması"
məhsulu kimi səciyyələndirir, bu sahədə Afrika piqmeylərinə
müraciət edirdilər.

V. Şmidt Papa ХII Piy pater tərəfindən Vаtikаndakı
Lateran etnoqrafiya muzeyinə direktor təyin edilmişdi.
Duffizionizm АBŞ-da о qədər də əhəmiyyətli
istiqamət deyildi. Onun bu qitədə ilk rüşeymləri Frans Bоasın
təkamülçü baxışlarını tənqid edərək Qrebnerin ideyalarıyla
razılaşması oldu. Belə ki, eyni mədəni amillər müxtəlif coğrafi
regionlarda yarana bilməzdi. Hər bir yerli mədəniyyətin
inkişafı üçün diffuziya mühüm əhəmiyyətə malik idi.

 İstinadlar 

Kateqoriya:Etnoqraflar
Kateqoriya:Etnoloqlar
Kateqoriya:Almaniya antropoloqları