İran kazak diviziyası

İran Kazak diviziyası —Qacarlar dövlətində ruslar, mühacir qafqazlılar tərəfindən yaradılmış hərbi birləşmə. 1879-cu ildən 1916-cı ilədək briqada. 1916-cı ildən 1920-ci ilədək diviziya.

 Tarixi 
Nasirəddin şah Qacar hakimiyyəti dövründə xarici dövlətlərə, o cümlədən Rusiyaya verilmis imtiyazlardan biri də İranda Kazak diviziyasının təskili barədə olan imtiyaz idi. Bu divizyanın təskili ideyası sahın 1878-ci il Avropaya 2-ci səfəri zamanı aparılmıs danısıqlar nəticəsində yaranmıs, 1921-ci ilədək fəaliyyət gostərmisdir. 1879-cu ildə rus polkovniki Aleksey Domantovicin bascılığı ilə zabitlərdən ibarət olan bir heyət Tehrana gəldi və beləliklə tərkibi əsasən İranda muhacirətdə olan insanlardan ibarət 850 nəfərlik atlı rus kazak diviziyası yaradıldı. Bu muhacirlər kimlər idi? II Rusiya-İran muharibəsi 1828-ci ildə bağlanmıs Türkmənçay müqaviləsi ilə basa catdıqda Rusiya tərəfindən zəbt olunmus Guzey Azərbaycanı səhərlərinin sakinləri arasında dini birliyi əsas amil hesab edərək, həm də İran ordusunda Rusiyaya qarşı vuruşduqlarını düşünərək İran torpağında qalmağı münasib hesab edənlər burada mühacir olmağı qərara aldılarƏnvər Çingizoğlu, İran Kazak briqadası, Soy dərgisi, 11 (43), 2010, s.76-83.

 Komandirləri 
 1879–1882 — polkovnik Aleksey Domontoviç
 1883–1885 — polkovnik Pyotr Çarkovski
 1885–1891 — polkovnik Dmitri Dmitriyeviç Kuzmin-Karavayev
 1891–1894 — polkovnik Nikolay Yakovleviç Şneur
 1894–1903 — polkovnik Vladimir Andreyeviç Kosoqovski
 1903–1906 — polkovnik Fyodor Qriqoryeviç Çernozubov
 1906–1909 — polkovnik Vladimir Lyaxov
 1909–1914 — polkovnik knyaz Nikolay Petroviç Vadbolski
 1914–1915 — polkovnik Prozorkeviç
 1915–1917 — general baron fon Maydell
 1917–1918 — polkovnik Georgi İosifoviç Klerje
 1918–1920 — polkovnik Vsevolod Dmitriyeviç Staroselski

 Yüksək rütbəli zabitləri 
Rza xan Savadkuhi
Xudayar xan Xudayari
Qasım xan Vali
Əsədulla xan Əbülfətzadə
İbrahim xan Münşizadə
Həmzə xan Püsyan
Hacı Musa xan Həkimi
Teymur xan Ayrım
Mahmud xan Ayrım
Məhəmmədhüseyn xan Ayrım
Məhəmməd xan Naxçıvani
Əhməd xan Naxçıvani
Cəfərqulu xan Əmir Bəyləri
Rzaqulu xan Əmir Xosrovi
Canməhəmməd xan Dəvəli-Qacar
Mahmud xan Əmir Vəziri
Musa xan Vəziri
Məhəmməd xan Şahbəxti
Colonel Mamonov
İsmayıl xan Əmir Fəzli
Hüseyn ağa Xuzai
Mahmud ağa Ənsari
İsmayıl xan Şafaei
Mürtəza xan Yəzdanpənah
Əmir Abdulla xan Təhmasibi
Kərim xan Buzarcomehri
Əmənulla mirzə Cahahanbani
Əhməd Əmir-Əhmədi
Fəzlulla Zahidi
Əsədulla xan Hüseynpur

 Ədəbiyyat 
Гоков О.А. Российские офицеры и персидская казачья бригада (1877–1894 гг.) // Canadian American Slavic Studies. – 2003. – Vol.37. – №4. – Р. 395–414.
Очерк развития Персидской казачьей бригады // Новый Восток. – 1923. – №4. – С.390–402.
Павлович М.П. Казачья бригада в Персии // Новый Восток. – 1925. – №8–9. – С.178–198.; Павлович М., Иранский С. Персия в борьбе за независимость. – М., 1925.
Иванов М.С. Иранская революция 1905–1911 годов. – М., 1957.
Рихсиева Н.Р. К истории иранских казачьих частей (по архивным материалам) // Научные труды Ташкентского государственного университета им. В.И. Ленина. – 1978. – Вып.564: Востоковедение. – С.129–138.
Красняк О.А. Роль Персидской казачьей бригады в определении политики Ирана (1905–1925 гг.) // http://humanities.edu.ru/db/msg/
Красняк О.А. Дневник полковника В.А. Косоговского как источник по изучению истории Ирана // http://humanities.edu.ru/db/msg/sect/
Красняк О.А. Становление иранской регулярной армии в 1879–1921 гг. (по материалам архивов русской военной миссии): Автореферат кандидатской диссертации на соискание учёной степени кандидата исторических наук. Специальность 07.00.03 – Всеобщая история (новая и новейшая история). – М., 2004. – 16 с.
Домонтович А. Воспоминания о первой русской военной миссии в Персии // Русская старина. – 1908. – №2–4.
Персия в конце ХІХ века (Дневник генерала Косоговского) // Новый Восток. – 1923. – №3. – С.446–469; Из тегеранского дневника полковника В.А. Косоговского. – М., 1960.

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 
 ПЕРСИДСКАЯ Е. В. ШАХА КАЗАЧЬЯ ДИВИЗИЯ 
 Андрей Серба.Казачество и Персия 
 Гоков О. А. К вопросу о кризисе в Персидской казачьей бригаде (1892–1893 гг.) // Вісник Харківського національного університету імені В. Н. Каразіна. — 2003. — № 594. Історія. — Вип. 35. — С. 74–81.
 Гоков О. А. Российские офицеры и Персидская казачья бригада (1877–1894 гг.) // Canadian American Slavic Studies. — 2003. — Vol.37. — № 4. — Р. 395–414.
 Роль персидской казачьей бригады в определении политики Ирана (1905–1925 гг.) 
 Красняк О. А. Русская военная миссия в Иране (1879 − 1917 гг.) как инструмент внешнеполитического влияния России
 COSSACK BRIGADE

 İran Kazak briqadası: mühacirlərdən təşkil olunmuş hərbi hissə - Fotolar

Kateqoriya:Hərbi birləşmələr
Kateqoriya:İran tarixi
Kateqoriya:İranın hərb tarixi
Kateqoriya:İran diviziyaları