Edit Piaf

Edit Piaf (; ) — Dünyaca məşhur fransız müğənnisi.

 Həyatı 
1915-ci ildə Paris şəhərində doğulmuşdur. Anası, Annetta Covanni Maillard, yarı italyan-yarı mərakeş əsilli bir köçəri tayfadan idi. Atası, Lui Alfons Qasson isə küçələrdə oyunbazlıq edən bir kəndirbaz idi. O, küçədə tretuarda doğulub və ilk səhnəsi də küçə olub. Ata müharibəyə gedir, ana isə uşağı əyyaş nənə və babanın yanında qoyub dönüşü çətin olan yola üz qoyur. Günlərin bir günü ata müharibədən qayıdır və Editi özü ilə fahişəxanada yaşayan anasının yanına gətirir. Editin ən qayğısız uşaqlıq həyatı burada-bu iyrənc məkanda keçir. Daha sonra, atası onu özü ilə küçələrdə gəzdirib, mahnı oxutduraraq pul qazanırdı, onun küçələrdə ifa etdiyi mahnı isə, uşaq vaxtı ən yaxşı bildiyi mahnı, Fransanın milli himni olan Marselyoza idi. Sonra, konyuktivitdən gözləri kor olan qızcığaz möcüzənin hesabına gözlərinə yenidən qovuşur. 17 yaşında olarkən, dünyaya gətirdiyi ilk və tək qızı 2 yaşındaykən, meningitdən dünyasını dəyişir. Günlərin birində həyat üzünə gülür və onu Edit Piaf edir. Getdikcə spirtli içkilərin aludəçisi olmağa başlayır, karyerasının inkişafı ilə yanaşı şəxsi həyatında da əhəmiyyətli dəyişikliklər baş verir, dövrünün peşəkar boks üzrə dünya çempionu olan Marsel Serdan ilə tanış olur və onunla özünün dediyinə görə həyatının ən maraqlı eşqini yaşayır. Şəxsi həyatında xoşbəxtliklərin baş verməsi ilə yanaşı, karyerasında da böyük sıçrayış olur, onun mahnıları fransızların və bütün dünyanın sevimlisinə çevrilir. Ona Parisin "sərçəcik" müğənnisi deyiblər və deyirlər də. Oxuduğu mahnılardan birinin sözləri kimi "sərçə kimi doğuldum, sərçə kimi yaşadım, sərçə kimi öldüm" 1963-cü ildə ağ ciyər xərçəngindən dünyasını dəyişir və həmin dövrün Paris Katolik Kiləsəsinin keşişi, keçirdiyi əxlaqsız həyat tərzinə görə ona dəfn mərasimi keçirtməyi rədd edir və tabutu 100.000-dən çox fanatının əlləri üstündə Per-Laşez qəbiristanlığına aparılır. Fransız müğənnisi Şarl Aznavurun Edit Piafın dəfn olunmasını belə xatırlayırdı:

"Mən, İkinci Dünya müharibəsindən bəri Parisdə bu qədər adamın bir yerə toplaşdığını görməmişdim"


Edit Piaf, daha doğrusu Edit Covanna Qasson artist ailəsində dünyaya gəlib. Özü də küçədə. Bəli, məhz küçədə. Onun atası Lui Alfons Qasson arvadı Anet Mayeri xəstəxanaya çatdırmaq üçün taksi axtararkən, uşağın dünyaya gəlməsində o zaman məhəlləni nəzarətdən keçirmək üçün növbə başına keçən, polislər kömək edib.

Altı yaşına kimi dünya işığına həsrət qalan Editin səhnə adı "Piaf" fransız dilindən tərcümədə sərçəcik deməkdir. Onun ulduzu Troyo küçəsindəki səkidən sonra parlamağa başlayıb. "Jerni" kabaresinin sahibi Lui Leplenin diqqətini çəkən Edit tezliklə səhnədə parlamağa başlayıb.

1936-cı ildə Edit "Medrano" sirkinin səhnəsində fransız estradasının Moris Şevalye, Mistangett, Mari Dübua kimi məşhur ulduzları ilə eyni səhnəni paylaşıb.

Çox vaxt yeni parlayan ulduz üçün şou-biznesdə yeni addım atmağa başlayan bəstəkar və şairlər mahnı bəstələyirdilər.

Yaradıclığının əksər hissəsini Edit hamıya əyləncə üçün çalıb-oxuyan ifaçı kimi deyil, sənət sahibi olduğunu sübut etməklə keçirib. Tamaşaçını onu olduğu kimi qəbul etməsini istəyən Edit Piafın bir dəfə ABŞda nəzərdə tutulan turnesi az qala alt-üst olacaqmış. O, hətta, bu turne üçün Parisdəki mənzilini belə satmışdı.

Səhnədə əsl parıltılı ulduz görəcəklərini düşünən amerikalılar, bunun əvəzində qara libaslı qadın gördükdə təəccübləniblər. Və o zama,n Edit Piaf başa düşüb ki, qastrollara gedəcəyin ölkənin adət-ənənsini və zövqünü nəzərə almaqla ciddi hazırlaşmaq lazımdır. Tədricən Amerikanı fəth etməyə müvəffəq olan Edit, düz 11 ay bu ölkədə konsert proqramları ilə çıxış edib.

Onun adı afişalarda kimlərinsə isimləri ilə yanaşı balaca bir sətirdən yazılmaqla, fərdi şəkildə xüsusi plakatlara qədər inkişaf edib. Artıq Edit dünyanın bir çox məşhur konsert salonlarının səhnələrində çıxış edirdi. Onların arasında "Olimpio", "Mulen-Ruj","Karneüi-Hol", "Versal" da var idi. "Versal", Nyu-Yorkun Manhetten rayonunda yerləşən ən məşhur kabarelərindəndir.

Ömrü boyu öz təhsili ilə məşğul olan Edit Piaf həmkarlarının da konsert proqramlarını maraqla izləyib. Musiqi təhsili olmasa da, eşitdiyi mahnını bir başa pianoda ifa etməyi bacarırdı.

Tədricən mahnılar bəstələyən Piafı müəlliflər, bəstəkarlar və musiqi naşirləri cəmiyyətinə üzv də qəbul ediblər. Onun üçün mahnıda daha çox mətn əhəmiyyətli olub.thumb|Edit Piaf uşaqlıq illərindəÖzünün "Çəhrayi rəngli həyat" adlı ilk mahnısını Edit Piaf 1945-ci ildə gecə qatarındakı görüşlərindən birinin təsiri altında olduğu zaman yazıb. Sonra, ifa etmək üçün bu mahnını Mariann Mişelə təqdim edib. Müğənninin sözlərinə görə, bu mahnı da daxil olan valın tirajı 3 milyon nüsxə ilə satılıb. Sonralar, "Çəhrayi rəngli həyat" mahnısını repartuarlarına daxil edən müğənnilər arasında Binq Krosbi və Luis Armstronq kimi ifaçılar da vardı. Mahnı Edit Piafın vizit kartına çevrilib.

O, hər şeyə qalib gəldi. Xəstəliyə də, alkoqol asılılığına da, narkotiklərə də. Onu dəfn edən Fransa olduğu halda, ölümünə bütün dünya ağlayırdı.

Edit Piaf hələ sağ ikən özü haqqında kitab yazıb. Sonradan, onun bacısı bu kitaba müəyyən əlavələr edib.

 Mahnıları 
1935
 Mon apéro
 La java de Cézigue

1936
 L'étranger
 Les mômes de la cloche
 J'suis mordue
 Fais-moi valser
 La fille et le chien
 La Julie jolie
 Va danser
 Chand d'habits
 Reste
 Les hiboux
 Quand même
 La petite boutique
 Y' avait du soleil
 Il n'est pas distingué
 Les deux ménétriers
 Mon amant de la coloniale

1937
 Mon légionnaire
 Le contrebandier
 Un jeune homme chantait
 Tout fout le camp
 Ne m'écris pas
 C'est toi le plus fort
 Le Fanion de la Légion
 Partance
 Dans un bouge du vieux port
 Paris-Méditerranée
 Browning
 Entre Saint-Ouen et Clignancourt
 J'entends la sirène
 Mon cœur est au coin d'une rue
 Le chacal
 Corrèqu'et réguyer
 Ding, ding, dong

1938
 Madeleine qui avait du cœur
 Les marins ça fait des voyages
 С'est lui que mon cœur a choisi
 Le grand voyage du pauvre nègre
 La java en mineur
 Le mauvais matelot

1939
 Y' en a un de trop
 Elle fréquentait la rue Pigalle
 Le petit monsieur triste
 Les deux copains
 Je n'en connais pas la fin

1940
 Embrasse-moi
 On danse sur ma chanson
 Sur une colline
 C'est la moindre des choses
 Jimmy, c'est lui
 Escale
 L'accordéoniste
 Y' en a un de trop

1941
 Où sont-ils mes petits copains?
 C'était un jour de fête
 C'est un monsieur très distingué
 J'ai dansé avec l'amour
 L'homme des bars

1942
 Simple comme bonjour
 Le vagabond
 Un coin tout bleu
 C'était une histoire d'amour
 Sans y penser

1943
 Tu es partout
 J'ai qu'à l'regarder
 Le chasseur de l'hôtel
 Le disque usé
 Le brun et le blond
 Monsieur Saint-Pierre
 Coup de grisou

1944
 Un monsieur me suit dans la rue
 Les deux rengaines
 Y a pas d'printemps
 Les histoires de coeur
 C'est toujours la même histoire

1945
 Celui qui ne savait pas pleurer
 Escale
 Regarde-moi toujours comme ça
 Les gars qui marchaient
 Il riait
 De l'autre côté de la rue
 J'ai qu'à le regarder

1946
 La vie en rose
 Les trois cloches
 Dans ma rue
 J'm'en fous pas mal
 C'est merveilleux
 Adieu mon cœur
 Le chant du pirate
 Céline
 Le petit homme
 Le roi a fait battre tambour
 Dans les prisons de Nantes
 Miss Otis regrets

1947
 C'est pour ça
 Mariage
 Monsieur Lenoble
 Qu'as-tu fait John ?
 Un refrain courait dans la rue
 Sophie
 Le geste
 Si tu partais
 Une chanson à trois temps
 Un homme comme les autres
 Les cloches sonnent
 Johnny Fedora et Alice blue bonnet
 Le rideau tombe avant la fin
 Elle avait son sourire
 Monsieur Ernest a réussi

1948
 Les amants de Paris
 Il a chanté
 Les vieux bateaux
 Il pleut
 Cousu de fil blanc
 Amour du mois de mai
 Monsieur X

1949
 Bal dans ma rue
 Pour moi tout' seule
 Pleure pas
 Le prisonnier de la tour
 L'orgue des amoureux
 Dany
 Paris

1950
 Hymne à l'amour
 Le chevalier de Paris
 Il fait bon t'aimer
 La p'tite Marie
 Tous les amoureux chantent
 Il y avait
 C'est d'la faute à tes yeux
 C'est un gars
 Hymn to love
 The three bells
 Le ciel est fermé
 La fête continue
 Simply a waltz
 Autumn leaves
 Cause I love you
 Chante-moi
 Don't cry
 I shouldn't care
 My lost melody
 La vie en rose

1951
 Padam… Padam…
 Avant l'heure
 L'homme que j`aimerai
 Du matin jusqu'au soir
 Demain il fera jour
 C'est toi
 Rien de rien
 Si, si, si, si
 Demain
 À l'enseigne de la fille sans cœur
 Télégramme
 Une enfant
 Plus bleu que tes yeux
 Le Noël de la rue
 La valse de l'amour
 La rue aux chansons
 Jézébel
 Chante-moi
 Chanson de Catherine
 Chanson bleue

1952
 Au bal de la chance
 Elle a dit
 Notre-Dame de Paris
 Mon ami m'a donné
 Je t'ai dans la peau
 Monsieur et madame
 Ça gueule ça, madame

1953
 Bravo pour le clown
 Sœur Anne
 N'y va pas Manuel
 Les amants de Venise
 L'effet qu'tu m'fais
 Johnny, tu n'es pas un ange
 Jean et Martine
 Et moi
 Pour qu'elle soit jolie ma chanson
 Les croix

1954
 La Goualante du pauvre Jean
 Enfin le printemps
 Retour
 Mea culpa
 Heureuse
 Ça ira
 Avec ce soleil
 L'homme au piano
 Sérénade du pavé
 Sous le ciel de Paris

1955
 Un grand amour qui s'achève
 Miséricorde
 C'est à Hambourg
 Enfin le Printemps
 Légende

1956
 L'accordéoniste
 Heaven have mercy
 One little man
 Avant nous
 Et pourtant
 Marie la Française
 Les amants d'un jour
 L'homme à la moto
 Soudain une vallée
 Une dame
 Toi qui sais

1957
 La foule
 Les prisons du roy
 Opinion publique
 Salle d'attente
 Les grognards
 Comme moi

1958
 C'est un homme terrible
 Je me souviens d'une chanson
 Je sais comment
 Tatave
 Les orgues de barbarie
 Eden blues
 Le gitan et la fille
 Fais comme si
 Le ballet des cœurs
 Les amants de demain
 Les neiges de Finlande
 Tant qu'il y aura des jours
 Un étranger
 Mon manège à moi

1959
 Milord
 T'es beau, tu sais

1960
 Non, je ne regrette rien
 La vie, l'amour
 Rue de Siam
 Jean l'Espagnol
 La belle histoire d'amour
 La ville inconnue
 Non, la vie n'est pas triste
 Kiosque à journaux
 Le métro de Paris
 Cri du cœur
 Les blouses blanches
 Les flons flons du bal
 Les mots d'amour
 T'es l'homme qu'il me faut
 Mon Dieu
 Boulevard du crime
 C'est l'amour
 Des histories
 Ouragan
 Je suis à toi
 Les amants merveilleux
 Les bleuets d'azur
 Quand tu dors
 Mon vieux Lucien
 Je m'imagine
 Jérusalem
 Le vieux piano

1961
 C'est peut-être ça
 Le dénicheur
 J'n'attends plus rien
 J'en ai passé des nuits
 Exodus
 Faut pas qu'il se figure
 Les amants
 Non, je ne regrette rien
 Le billard électrique
 Marie-trottoir
 Qu'il était triste cet Anglais
 Toujours aimer
 Mon Dieu (en anglais)
 Le bruit des villes

1962
 Dans leur baiser
 À quoi ça sert l'amour?
 Le droit d'aimer
 À quoi ça sert l'amour?
 Fallait-il
 Une valse
 Inconnu excepté de Dieu
 Le droit d'aimer
 Quatorze Juillet
 Les amants de Teruel
 Roulez tambours
 Musique à tout va
 Le rendez-vous
 Toi, tu l'entends pas!
 Carmen's story
 On cherche un Auguste
 Ça fait drôle
 Emporte-moi
 Polichinelle
 Le petit brouillard
 Le diable de la Bastille
 Elle chantait

1963
 C'était pas moi
 Le chant d'amour
 Tiens, v'la un marin
 J'en ai tant vu
 Traque
 Les gens
 Margot Cœur Gros
 Monsieur Incognito
 L'homme de Berlin

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 

Kateqoriya:Fransa müğənniləri
Kateqoriya:Xərçəng xəstəliyindən ölənlər
Kateqoriya:Fransanın Roma katolikləri
Kateqoriya:Parlophone artistləri
Kateqoriya:Qaraciyər xərçəngindən ölənlər
Kateqoriya:EMI Records artistləri
Kateqoriya:Fransa aktrisaları