Baş Kəşfiyyat İdarəsi (Rusiya)

Baş Kəşfiyyat İdarəsi (rus. Главное разведывательное управление — ГРУ) — Rusiya Silahlı Qüvvələrinin hərbi kəşfiyyatının mərkəzi idarəetmə orqanı.

Rəsmi adı — Rusiya Silahlı Qüvvələri Baş Qərargahının Baş Kəşfiyyat İdarəsi 44388 saylı hərbi hissəsi.

BKİ Baş Qərargah rəisinə və müdafiə nazirinə tabedir. Suilahlı Qüvvələrin marağına uyğun bütün növ kəşfiyyatla məşğul olur — agentura şəbəkəsi, kosmik və radioelektronika kəşfiyyatı.

 Tarixi 
XVI əsrdə Rusiyada kəşfiyyat aparan və təşkil edən ilk mərkəzi idarəetmə orqanları meydana çıxır ki, bu da dövlət rəhbərliyinin düşmənin niyyətləri və məqsədləri barədə məlumatlılığının artmasına səbəb olur. 1654-cü ildə çar Aleksey Mixayloviçin Fərmanı ilə kəşfiyyat idarəçiliyinin cəmləşdiyi gizli işlər əmri yaradılmışdır. I Pyotr 1716-cı ilin hərbi Nizamnaməsində ilk dəfə olaraq kəşfiyyat işi üçün qanunvericilik və hüquqi bazanı yaradır. XVIII əsrin sonu — XIX əsrin əvvəllərində hərbi əməliyyatların güclənməsi kəşfiyyat qarşısında yeni vəzifələr qoyur, onun səlahiyyətlərinə isə yeni qüvvə və vasitələr cəlb olunur. Rusiya hərbi kəşfiyyatının daimi fəaliyyət göstərən mərkəzi orqanının təşkilinə isə Rusiyanın 1805-ci ildən Napoleon Fransası ilə apardığı qanlı müharibələr həlledici təkan verib.

Ancaq Rusiyada hərbi kəşfiyyatın tam mərkəzləşdirilmiş orqanları yalnız 1863-cü ilin sentyabr ayında formalaşdı. O vaxt imperator Aleksandr II iki il ərzində təcrübə şəklində baş qərargahın Baş İdarə Mövqe və Ştatını (BİMŞ) təsdiqlədi. Təcrübə şəklində iki il müddətinə tətbiq edilən yeni hərbi kəşfiyyat strukturu bütövlükdə özünü doğrultdu. Ona görə də 1865-ci ildə Hərbi Nazirliyin növbəti yenidən təşkili zamanı onu saxlamışdır.

 Mənbə 
 Структура ГРУ, история, документы 
 "Новое ГРУ: Современный комплекс для российской разведки"  // Вести Недели. Евгений Рожков. 12.11.2006
 Статьи о истории разведки
 Видео показательного выступления спецназа ГРУ
 Колпакиди А. И., Прохоров Д. П. Империя ГРУ. Очерки истории российской военной разведки

Kateqoriya:Kəşfiyyat və əks kəşfiyyat idarələri
Kateqoriya:7 mayda yarananlar
Kateqoriya:1992-ci ildə yarananlar
Kateqoriya:1992-ci ildə yaradılmış dövlət orqanları