Qasım xanlığı

Qasım xanlığı (/Касыйм ханлыгы, /Касыйм патшалыгы,  / Qasimov xanlığı,  / Qasimov çarlığı; 1452–1681), Oka çayının şimal sahilində Ryazan şəhəri yaxınında bugünkü Kasimovda Moskva knyazlığınin himayəsi altında Qasım xan tərəfindən qurulmuş türk dövləti. Xanlıq adını ilk xanı olan Qasım xandan almışdır.

 Xanlar 
1445–1681 illəri arasında mövcud olan dövlət müxtəlif xanədanlara mənsub olan xanlar tərəfindən idarə olundu. Dövlət 1506-cı ildən bəri Rusiyaya tabe idi. 1679-cu ildə sonuncu xan Seyyid Burhanın ölümündən sonra iki il Fatma Sultan Bikə tərəfindən idarə olunsa da onun ölümü ilə xanlıq tamamilə Rusiya tərəfindən ilhaq edildi.

Sözügedən dövlətin xanları, aid olduqları xanədanlar ilə birlikdə aşağıda təqdim olunur:

Kazan xanları xanədanı:
 Kasım (1445–1468)
 Danyal (1468–1486)

(Osmanlı dövlətinə tabe) Krım xanları xanədanı:
 Nur Devlet (1486–1491)
 Satılgan (1491–1506)
 Canbay (1506–1512)

Qızıl Orda xanları xanədanı:
 Seyyid Evliya (1512–1516)
 Şah Əli (1516–1519)
 Can Əli (1519–1532)
 Şah Əli (yeniden, 1532–1567)
 Sayın Bulat (1567–1573)
 Mustafa Əli (1573–1600)

Qazax xanədanı:
 Uraz Məhəmməd — 1600–1610

Sibir xanları xanədanı:
 Alp Arslan (1610–1627)
 Seyyid Burhan (1627–1679)
 Fatma Sultan Bikə (1679–1681)Öztuna, Yılmaz, "Devletler ve Hanedanlar" Cilt:1, Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara (1996), s.551Henry Howorth, History of the Mongols,1880, part 2, pp 429–438. The primary source appears to be V. V. Velyaminov-Zernov, Issledovanie o Kasimovckikh Tsaryakh i Tsarevichakh, Saint Petersburg, four parts, 1863–1877.

 Mənbə 
 Вельяминов-Зернов В. В. Исследование о касимовских царях и царевичах. Ч. 1. — СПб., 1863; Ч. 2. — СПб., 1864; Ч. 3. — СПб., 1866; Ч. 4. Вып. 1. — СПб., 1887.
 Рахимзянов Б. Р. Касимовское ханство (1445–1552 гг.): Очерки истории. Казань: Татарское книжное издательство (Идел-пресс), 2009. — 208с.
 Шишкин Н. И. История города Касимова с древнейших времен. 2 изд. Рязань, 1891.

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 
 Страницы об истории и эволюции роли Касимовского ханства, о касимовских татарах
 Касимовское царство
 Касимовское ханство
 Как же возникло Касимовское ханство? 

 Həmçinin bax 
 Qasım xanlarının siyahısı