Beloreçensk

Beloreçensk — Beloreçensk-Rusiyanın Krasnodar diyarında şəhər.

 Tarixi 

...Qafqaz dağları silsiləsində başı həmişə qarla örtülü olan Oştan dağından
buz kimi soyuq sulu çeşmələrdən öz mənbəyini götürən Ak Su çayı yolu
üzərindəki qayaları, uçurumları qət edə-edə Kuban ovalığına yetişir, nəhayət
yavaşıyır, öz tərtəmiz suları ilə bağları, bostanları seylab edirdi. Bu düzdə
üzərində yerləşdiyi çayın adı ilə adlanan Aksu qəsəbəsi yerləşirdi. Aksu çayı keçən
yüksəkliklərdən biri də eləcə Aksu keçidi (İndi Beloreçenskiy pereval) adlanırdı.
Deyilənlərə görə uzaq keçmişdə qədim skiflərin Aksu aşırımından Maverayi
Qafqazda Aksu çayı boyunca uzanan hərəkət marşurutlarından biri keçirmiş.
Tarixi Aksu qəsəbəsi böyük keçmişə malikdir. Aksu kurqanlarından
(qəsəbəyə çox yaxın olan ərazilərdə 53 zəngin kurqan-onlardan 35-ində kişi, 18-
ində qadın dəfn olunmuşdur) tapılan əşyalar bu torpaqlarda mövcud olmuş qədim
mədəniyyət barədə mühakimə yürütməyə əsas verir. Sərdabələrdən əldə edilmiş qızıldan
bəzək əşyaları qədim sənətkarların həqiqətən nümunəvi bədii yaradıcılığını
sübut edir. Burada tapılmış məişət əşyaları, qabların çoxu qızıldandır; mis tabutda
belə dəfn olunmuş sərkərdənin qəbri aşkar olunmuşdu. Kurqanların əksəriyyəti
Qızıl Orda dövləti dövrünə aid edilir. Aksudan tapılmış qiymətli nümunələr
Moskva Tarix Muzeyində, Dövlət Ermitajında (Peterburq) mühafizə olunur.
Rusların bu yerlərə gəlişi 16-cı əsrin ortalarına təsadüf edir; daha dəqiq
desək, ruslar bura i lk dəfə 1557-ci ildə ayaq basırlar. Astarxan xanlığını işğal edib
ləğv etdikdən sonra İvan Qroznı dərhal bu torpaqlarda möhkəmlənməyi qarşıya
məqsəd qoydu. Uzun illər bu fakt Qafqaz xalqlarının - çərkəz, adıgöylərin, kabarday,
balkar, qaraçay.... xalqlarının Rusiyaya könüllü ilhaqı kimi daxil olmuşdur.
...1791-ci ildə Rus-Türk müharibəsinin bitməsi ilə bərabər Kubarun dağ
ətəyi düzənlik sahillərinə köçürülmələr başlanır. İlk dəstə olaraq buraya kazak
ailələri köçürülüb yerləşdirilir. Zaporojye Seç qurumunu ləğv edən II Yekaterina
və sevimlisi baş komandan knyaz Potyomkin yenicə bitən müharibədə canfəşanlıq
göstərmiş kazak birliklərini mükafatlandırmaqda idilər. Köhnə Aksu kəndindən
azca aralıda möhkəmləndirilən yeni kazak qalasına çayın adının tərcüməsi ilə
"Belaya" adı verdilər. 1862-ci ildə isə keçmiş qalanın yerində Beloreçensk
staniçsası salınır.БСЭ, т.3, с. 125. 1958-ci ildə isə qəsəbə şəhərə çevrilir.
Aksu kurqanlarının kəşfi günümüzdə də davam edir. 70-ci illərin
axırlarında Beloreçensk (Aksu yaxınlığında) kanal qazıldığı zaman bürünc dövrünə
aid kurqan aşkar edilmişdir. Öz doyüşçü geyimindəcə dəfn olunmuş (onun qəbri
staniçanın tən ortasında yerləşirmiş) hərbçinin məzarı quyu qazarkən üzə
çıxarılmışdır.Е. Кламвоцкий. Белореченск, Краснодар, 1981, с.11.

 İstinadlar 


 Mənbə 
Minaxanım Təkləli. Türk kitabı. Unudulan tarix. Dəyişdirilən adlar, Bakı, Nurlar, 2009, səh.22-23

 Həmçinin bax 

 Xarici keçidlər 

 Официальный сайт Белореченского района 
 Сайт белореченского землячества (содержит справочную информацию о городе, фотогалереи, каталог белореченских сайтов, адреса и телефоны предприятий, историческую информацию)
 Новости Белореченска

Kateqoriya:Krasnodar diyarının şəhərləri
Kateqoriya:Rusiyanın adı dəyişdirilmiş yaşayış məntəqələri