Qarahoca uyğur idıkutluğu

Qaoçan Uyğur idikutluğu — İndiki Sintzyan Uyğur muxtar vilayəti ərazisində mövcud olmuş dövlət.

 Tarixi 
İdikut dövləti tarix səhnəsinə ilk dəfə Uyğur xaqanlığının devrilməsindən sonra, 843-cü ildə çıxmışdı. Məngli yabqu başçılığında hərəkət edən uyğurlar Qaraşəhər və Qaraxocanı ələ keçirib öz dövlətini qurdu. Dövlət 857-ci ildə Tan sülaləsi tərəfindən tanınmışdı.Kutadqu Bilik (福樂智慧) kitabı bu dövlətdə yazılmışdır.

 Hökmdarları 
Uyğur adıÇin adıHakimiyyətiMəlumatBilgə Gün僕固俊864–874Tibetlilərin köməyi ilə Qaraxocanı işğal etmişdiİllig Bilgə Tenqri頡利·毗伽·天王?-954Arslan Bilgə Tenqri İllig Süngülüg xaqan阿兒思蘭·毗伽·天王·孫古律可汗981–984Sun sülaləsi tərəfindən rəsmən tanınmışdı.Bögü Bilgə Tenqri İllig聖·毗伽·王天996–1007Alp Arslan Qutluq Bilgə Gül Tenqri xan合·阿兒思蘭·骨咄祿·闕·毗伽·天汗1007–1019/1024Gül Bilgə Tenqri xan闕·毗伽·王汗1024–1068Tenqri Bögü El Bilgə Arslan Tenqri Uyğur Tarxan天聖國·毗伽·阿兒思蘭·天·回鶻·答兒罕1068–1123Bilgə xan畢勒哥1123–1130Onun dövründə idikutluq Qarakitayların vassalı oldu.Ər Teymur月兒帖木儿?-1208Baurçuq Ər Tigin巴而朮·阿而忒·的斤1208–1242Çingiz xanın qızı Altınbəyim ilə evlənərək Monqol imperiyasının 5-ci ulusun hökmdarı olmuşdu.Brose, Michael C. Subjects and Masters: Uyghurs in the Mongol Empire Bellingham, WA: Western Washington University Center for East Asian Studies, 2007.Kesmez怯失迷思1242–1246Çingiz xanın nəvəsi idi. Hakimiyyəti az oldu, yerinə qardaşı Salıntı tigin keçdi.Salıntı tigin萨仑·的斤1246–1252Çingiz xanın nəvəsi idi.Oğrunç tigin玉古伦赤·的斤1252–1257Çingiz xanın nəvəsi idi.Mamuraq tigin马木剌·的斤1257–1265Oğrunç tiginin oğlu idi. Möngke xaqanın Çinə yürüşündə 10.000 əsgərlə qoşulmuşdu.Qoşqar tigin火赤哈儿·的斤1265–1280Mamuraq tiginin oğlu idi. Xubilayın tərəfində olduğu üçün Çağatayların hücumuna məruz qalmışdı. Döyüşdə öldürülmüşdür.Nəgril tigin紐林·的斤1280–1318Torpaqları Duva xan tərəfindən işğal olunduğu üçün Yuana sığınmışdı. Paytaxtını Qansuya köçürməyə məcbur qaldı.Çincə Vikipediyada "Nəgril Tigin" məqaləsi Bununla da Qaraxocada buddist uyğur hakimiyyəti sonlandı.

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 
 Краткий очерк культуры Уйгурского Турфанского идыкутства
 УЙГУРИЯ В VII–IX вв.

Kateqoriya:Tarixi türk dövlətləri