Çəpgən

Çəpgən – , kütləsi ağ maddədən təşkil olaraq xaricdən böyük beyin qabığı –  ilə örtülüdür. Çəpgən xarici səthi şırımlar –  vasitəsilə paylara – , paycıqlara –  və qırışıqlara –  bölünür. Şırım və qırışıqların forması, ölçüsü və vəziyyəti çox tərəddüd edir; adətən kiçik şırımların  və böyük şırım şaxələrinin vəziyyəti az sabit olur.
Beyin şırımları, onların meydana çıxması vaxtına görə, üç dərəcəyə bölünür; birinci, ikinci və üçüncü dərəcəli şırımlar.
 Payları 
Hər yarımkürə şırımlar vasitəsilə beş paya bölünür:
 Alın payı – 
 Təpə payı – 
 Ənsə payı – 
 Gicgah payı – 
 Reyl adacığı – 
 Şırımları 
Yarımkürə paylarını bir-birindən ayıran payarası şırımlar aşağıdakılardır.
 Bayır şırım –  ön dəliklənmiş maddə nahiyəsində  deyilən çuxurdan başlayaraq çəpkənin bayır səthi ilə yuxarı və arxaya doğru gedir, üç şaxəyə bölünür:
a) ön şaxə –  üfüqi istiqamətdə önə doğru gedir;
b) qalxan şaxə –  şaquli istiqamətdə düz yuxarı qalxır;
c) dal şaxə –  bayır şırımın dal hissəsini təşkil edir. Bu şırım çəpgənin şöbəsini iki hissəyə bölərək alın payını gicgah payından ayırır.
 Mərkəzi (Roland) şırım –  yuxarı-bayır səthin təxminən ortasında frontal istiqamətdə yerləşərək içəridən bayır tərəfə  və bir qədər önə doğru gedir; bunun içəri ucu yarımkürənin bir az içəri səthinə keçir; bayır ucu isə bayır şırıma çatır. Mərkəzi (Roland) şırım  vasitəsilə alın payı təpə payından ayrılır.
 Təpə-ənsə şırımı –  yarımkürənin içəri səthinin dal nahiyəsində yerləşərək, içəri tərəfdən təpə payını ənsə payından ayırır. Bu şırımın ardı 1-2 sm məsafədə yuxarı-bayır səthə də keçir.
 Köndələn ənsə şırımı –  təpə-ənsə şırımı səviyyəsində köndələn istiqamətdə yarımkürənin yuxarı- bayır səthində yerləşərək təpə payını ənsə payıhdan ayırır.

 İstinadlar 

 Mənbələr 
Prof. Kamil Əbdülsalam oğlu Balakişiyevin, İnsanın Normal Anatomiyası, III cild, "MAARİF" Nəşriyyatı, Bakı – 1982
Atlas of Human Cardiac Anatomy – Endoscopic views of beating hearts – Cardiac anatomy
Р. Д. Синельников. Атлас анатомии человека (4 тома)
Anatomy: Embryologie

Kateqoriya:Anatomiya
Kateqoriya:Sinir sistemi
Kateqoriya:Beyin