Sinir

Sinir ( qısa N.; cəmdə nervi; qısa Nn.) sinir liflərinin mərkəzi sinir sistemi xaricində toplanmasından əmələ gəlir. Müəyyən miqdar sinir lifləri bir yerə toplaşaraq sinir dəstələri əmələ gətirir; bunlar xaricdən  adlanan nazik birləşdirici toxuma qişası ilə örtülü olur. Kiçik sinir dəstələri də bir yerə toplaşıb böyük sinir dəstələri təşkil edir; bunlar da  deyilən birləşdirici toxuma qişası ilə əhatə olunmuşdur. Böyük sinir dəstələri öz növbəsində bir yerə toplaşaraq sinir – , ya sinir kötüyü –  əmələ gətirir. Hər bir sinir xaricdən  deyilən sərt birləşdirici qişa ilə örtülü olur. Sinirlərin daxilində olan birləşdirici toxuma qatları onların istinad elementini təşkil etməklə bərabər, eyni zamanda qan və limfa damarlarını () və sinir kötüyünü innervasiya edən sinir liflərini () müşayiət edir. Adətən kiçik sinirlər bir dəstədən, böyük sinirlər isə bir neçə dəstədən əmələ gəlir. Sinirlər şaxələndikcə onları təşkil edən dəstələrin miqdarı azalır.

 Sinir lifləri 
Sinirləri təşkil edən sinir lifləri fizioloji cəhətdən müxtəlif olur; hər bir sinir lifi müəyyən qıcığı nəqletmə qabiliyyətinə malikdir. Sinir lifləri vəzifə etibarilə aşağıdakı növlərə bölünür:
Reseptor və afferent liflər;
Effektor ya efferent liflər;
Qapayıcı liflər;
Bitişmə ya komissural liflər – mərkəzi sinir sisteminin simmetrik nahiyələrini bir-birilə birləşdirən liflər;
Damardaraldıcı hərəki liflər ().
Damargenəldici hərəki liflər ().
Damardaraldıcı hissi pressor liflər ().
Damargenəldici issi depressor liflər ().
Sürətləndirici liflər ()
Tormozlayıcı liflər.
Sekretor və ya ifrazetdirici liflər
Trofik və ya qidalandırıcı liflər.
Sinir liflərinin mərkəzi sinir sistemindən çıxan hissəsinə kök –  deyilir. Bir çox nahiyələrdə sinrlər bir birinə şaxələr verir; bəzi yerlərdə bu rabitələrin sayı o qədər çox olur ki, nəticədə kələf –  əmələ gəlir. Buraya onurğa beyni sinirlərinin ön şaxələrinin əmələ gətirdiyi kələflər (boyun kələfi, bazu kələfi və s.) daxildir.

 Mənbə 
Prof. Kamil Əbdülsalam oğlu Balakişiyevin, İnsanın Normal Anatomiyası, III cild, "MAARİF" Nəşriyyatı, Bakı – 1982
Atlas of Human Cardiac Anatomy – Endoscopic views of beating hearts – Cardiac anatomy
Р.Д.Синельников. Атлас анатомии человека (4 тома)

 Xarici keçidlər 
 Anatomy: Embryologie
 Neuroscience for Kids
 The Human Brain Project Homepage 
 Kimball's Biology Pages, CNS 
 Kimball's Biology Pages, PNS 
 elektronenmikroskopische Bilder von Nerven

 Həmçinin bax 
 Sinir sistemi

 İstinadlar 

Kateqoriya:Anatomiya
Kateqoriya:İnsan anatomiyası
Kateqoriya:Sinir sistemi