Qara şam (növ)

() —  aləminin  şöbəsinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.

 Arealı 
Təbii şəraitdə Alp, Karpat dağları və Balkan yarımadasında dəniz səviyyəsindən 1100–1400 m yüksəkliklərdə qarışıq və təmiz meşəliklər yaradır. 

 Botaniki xarakteristikası 
Hündürlüyü 20–40 m-ə, gövdəsinin diametri 60 sm-ə çatan ağacdır. Çətiri piramidalıdır, yaşlandıqca çətiri tədricən oval şəkil alır. Gövdəsinin qabığı qalın, qara-boz, dərin yarıqlı, qeyri-bərabər çatlıdır. İki-üçillik zoğları tünd-qonur və ya tünd-bozdur, qınların xırda yarpaqları açıq-sarıdır. İynəyarpaqları uzun (8–14 sm), tünd-yaşıl, parlaq olmaqla budaqda cüt-cüt yerləşir, duz və ya bir az əyilmiş, bəzən burulmuşdur. Qısa saplaqlı qozalar budaqlarda üfüqi (8x3 sm) yerləşir, sarı-qonur, parlaqdır, uzunluğu 5–8 sm və qalınlığı 3–5 sm-dir, üçüncü il yetişir, ağacın üzərində 4–5 il qalır. Toxumları parlaq, tünd-bozumtul rənglidir, uzunluğu 4–6 mm olub, 1000 ədəd toxumun çəkisi 14 qr-dır. Toxum qabıqlarının apofizləri yuxarı kənarında yumrudur. Sıx iynəyarpaqlaırna və gövdənin tünd rənginə görə adi şama nisbətən daha qaranlıq, kölgəli əkinlər üçün yararlıdır. Şaxtaya və quraqlığa davamlıdır, işıqsevəndir, küləyə, tüstüyə, qaza, kölgəyə dözə bilir. Rütubətə, torpağa az tələbkardır. Əhəngli torpaqlarda intensiv boy atır. Uzunömürlüdür, 500–600 ilə kimi yaşayır. Xarici mühitə tez uyğunlaşması və dekorativliyi yaşıllaşdırmada daha geniş istifadə olunmasına şərait yaradır. 

 Azərbaycanda yayılması 
Azərbaycanda Lənkəranda və Abşeronda bağlarda, yol kənarlarında rast gəlinir.

 Sinonimləri 
 Homotipik sinonimləri 




 Yarımnövləri 

 İstinadlar 

 Həmçinin bax 

Kateqoriya:Dekorativ ağaclar
Kateqoriya:Ön Asiya florası
Kateqoriya:Şimali Afrika florası
Kateqoriya:Təhlükədə olmayan növlər
Kateqoriya:Qırmızı kitaba görə az qayğı tələb edən növlər