Sarı buynuzlalə

() —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü. 

 Botaniki xarakteristikası 
İkiillik ot bitkisi olub, hündürlüyü 50sm-ə qədər olur. Gövdəsi düz, dəyirmi olub, budaqlanandır. İnkişafının birinci ilində çətiri böyük liraşəkilli-lələkvari yarılmış, yarpaqları sıxtükcüklü olmaqla, uzunluğu 35 sm-ə qədərdir. Gövdəyəbənzər yarpaqları çoxsaylı, şişkin, göyümtül, oturaq, yuxarı hissəsi qısa, oval, demək olar ki, kənarları bütövdür. Çiçəkləri tək, iri, diametri 1,5-3sm, ləçəkləri 4, böyük tərsyumurtaşəkilli və ya dairəvi, uzunluğu 3,5 sm, parlaq-sarı və ya tünd-sarıdır. Toxumları böyrəkşəkilli, qəhvəyi və ya qaradır. Bitkinin bütün hissələri şirəli soka malik olub, şirəsi çıxarıla bilir. May-iyun aylarında çiçəkləyir, avqust-sentyabr ayında isə meyvələri yetişir.

Qumsal torpaqlarda, qaya və çınqıllı yerlərdə yaşayır. 

Gövdə əmələgəlmə, butonizasiya və ya ot və çiçək əmələgəlmə mərhələsində, mədəni bitki olan sarı buynuzlalə birinci il iyulun sonu, avqustda, ikinci ildə isə iyunda toplanılarsa keyfiyyətli dərman bitkisi hesab edilir. Birinci çalımda bitkidə maksimal miqdarda qlauçin alkaloidi toplanılır. İkinci çalımda avqustda, birillik əkində sentyabrın sonu, oktyabrda qlauçinin miqdarı 1%-ə qədər olur. Qurudulma təbii şəraitdə, brezent üzərində yeri meyilli, daimi havalı yerlərdə, naveslərdə, qəlbirləndikdən sonra quruducu şkafda 50-60°С temperaturda qurudulmalıdır.

Xammal olaraq toplanılan tam və qismən yarpaqlarla örtülmüş budaqları, çiçək və yetişməmiş meyvələri qarışıq kimi istifadə edilir. Spesifik zəif iylidir.

Xammal B şkafında saxlanılır. Saxlanılma müddəti 3 ildir.

 Tərkibi və təsiri 
Otun tərkibində flavonoidlərdən rutin, izoxinolin sırasının 15 alkaloidləri vardır. Əsas alkaloidlərə qlauçin (2%) izoboldin, xeleritrin, sanqvinarin və protopin aiddir.

Öskürəkkəsici, α-adrenoblakatr dərmandır. Qlauçinin öskürəkkəsici aktivliyi vardır. Öskürək mərkəzinə və periferik sistemə təsir edir və arterial təzyiqi azaldır.

Bitkinin tərkibindəki qlauçin-hidroxlorid tibbdə yuxarı tənəffüs yollarının və ağ ciyərlərin xəstəliklərində işlədilir.

 Sinonimləri 































 İstinadlar 

 Həmçinin bax 

Kateqoriya:1763-cü ildə təsvir edilən bitkilər
Kateqoriya:Türkiyə florası
Kateqoriya:İran florası
Kateqoriya:Şimali Afrika florası
Kateqoriya:Dərman bitkiləri