İngiltərə Premyer Liqası

Premier League İngilis futbolunun ən üst səviyyədəki liqasıdır. Cəmi 20 komandanın mübarizə apardığı İngiltərə premyer liqası normal mövsüm qarşılaşmaları avqust-may ayları arasında oynanılır. Hər klub bir mövsüm ərzində cəmi 38 oyuna çıxır. Sezon sonunda son üç komanda alt liqa olan Çempionşipə enir. İlk dörd komanda UEFA Çempionlar Liqasına, sonrakı üç komanda isə UEFA Avropa Liqasına qatılır.

Qurulmuş olduğu 1992–93 mövsümündən bu yana ümumən 42 klubun mübarizə etdiyi Premier League da yalnız Mançester Yunayted, Blekburn Rovers, Arsenal FK və Çelsi klubları çempionluğa nail olmuşlar. Bu klublar arasında Mançester Yunayted qazanmış olduğu 13 Premier League çempionluğuyla ümumi sıralamada ən uğurlu klub sayılır.

Premier League 1993–2001 illəri arasında Carling-in spornsorluğunda oynandı. 2001–2016 illəri arasında Barclays bankının sponsorluq etməsi ilə Barclays Premier League olaraq adlandırılmışdır.

 Tarixi 
Futbolun beşiyi olaraq qəbul edilən İngiltərədə futbol 1885-ci ildə peşəkarlaşmağa başladı. Dünyada ilk futbol komandasının Notts Kaunti(1862)qurulduğu adada ilk liqanın yaradılması prosesi isə 1888-ci ildə Aston Villa klubunun prezidenti Uilyam Makqreqorun təşəbbüsü ilə həyata keçdi. Bu eyni zamanda dünyada ilk peşəkar liqanın yaranması hadisəsi olaraq tarixə keçdi. İlk mövsümün çempionu isə Preston Nort End oldu. Preston mövsümü məğlubiyyətsiz bitirməyi də bacardı. İnanılmaz bir rəqabətin olduğu liqada yalnız Mançester Siti FK ardıcıl dörd mövsüm qalib gəlib.

1980-ci illərə qədər Avropanın qabaqcıl liqalarından biri olan İngiltərə Birinci Divizionu fanatizmin yüksəlişiylə enişə keçdi. 1985-ci ildə Heyzel faciəsiilə yara alan ada futbolunun yerini artıq Serie A və La Liqa almışdı.Birinci Divizion klubları,federasiyadan kənar,müstəqil idarəetmə naminə ilk dörd diviziona nəzarət edən Futbol Liqasından radikal bir qərarla ayrıldığını 20 Fevral 1992-ci ildə elan etdi.İlk mövsüm 1992/93-də 22 komandayla oynanılan birincilik namizədlərinin sayı 1995-ci ildə 20 komandaya endirildi.Öncə adı Premyerşip qoyulan divizion bu gün Premyer Liqa adlanır.

Premyer Liqadan əvvəlki İngiltərənin ən üst dəstəsinin ən uğurlu komandası Liverpuldur. 1992-ci il etibarilə qurulan Premyer Liqa tarixinin ən müvəffəqiyyətli komandası isə Mançester Yunayteddir.

 Çempion komandalar 
 Klub Neçə Dəfə İllər1 Mançester Yunayted <center>201907–08, 1910–11, 1951–52, 1955–56, 1956–57, 1964–65, 1966–67, 1992–93, 1993–94, 1995–96, 1996–97, 1998–99, 1999–00, 2000–01, 2002–03, 2006–07, 2007–08, 2008–09, 2010–11, 2012–132 Liverpul <center>191900–01, 1905–06, 1921–22, 1922–23, 1946–47, 1963–64, 1965–66, 1972–73, 1975–76, 1976–77, 1978–79, 1979–80, 1981–82, 1982–83, 1983–84, 1985–86, 1987–88, 1989–90, 2019–20203 Arsenal <center>13 1930–31, 1932–33, 1933–34, 1934–35, 1937–38, 1947–48, 1952–53, 1970–71, 1988–89, 1990–91, 1997–98, 2001–02, 2003–044 Everton <center>91890–91, 1914–15, 1927–28, 1931–32, 1938–39, 1962–63, 1969–70, 1984–85, 1986–875 Mançester Siti <center>8 1936–37, 1967–68, 2011–2012, 2013–14, 2017–18, 2018–19, 2020–2021, 2021–2022,2022-2023,2023-20246 Aston Villa<center>7 1893–94, 1895–96, 1896–97, 1898–99, 1899–1900, 1909–10, 1980–817 Çelsi <center>6 1954–55, 2004–05, 2005–06, 2009–10, 2014–15, 2016–17
|-
|8
|Sanderlend
|<center>6
| 1891–92, 1892–93, 1894–95, 1901–02, 1912–13, 1935–36
|-
|9
|Nyukasl Yunayted
|<center>4
| 1904–05, 1906–07, 1908–09, 1926–27
|-
|10
|Şeffild Uensdey
|<center>4
| 1902–03, 1903–04, 1928–29, 1929–30
|-
|11
| Vulverhempton
| <center>3
| 1953–54, 1957–58, 1958–59
|-
|12
| Lids Yunayted
| <center>3
| 1968–69, 1973–74, 1991–92
|-
|13
| Haddersfild
| <center>3
| 1923–24, 1924–25, 1925–26
|-
|14
|Blekbern Rovers
| <center>3
| 1911–12, 1913–14, 1994–9515 Preston Nort End <center>2 1888–89, 1889–9016 Tottenhem Hotspur <center>2 1950–51, 1960–6117 Börnli <center>2 1920–21, 1959–6018 Derbi Kaunti <center>2 1971–72, 1974–7519 Portsmut <center>2 1948–49, 1949–5020 Vest Bromviç <center>1 1919–2021 İpsviç Taun <center>1 1961–6222 Şeffild Yunayted <center>1 1897–9823 Nottinqem Forest <center>1 1977–7824 Lester Siti<center>12015–16

1992–93 sezonundan sonrakı (bugünkü Premyer Liqası) titulları qalın hərflə yazılmışdır.

 Ən çox qol vuran oyunçular 
SezonOyunçuQol1992–93Teddy Sheringham, Tottenham Hotspur221993–94Andy Cole, Newcastle United341994–95Alan Shearer, Blackburn Rovers341995–96Alan Shearer, Blackburn Rovers311996–97Alan Shearer, Newcastle United251997–98Chris Sutton, Blackburn RoversDion Dublin, Coventry CityMaykl Ouen, Liverpul181998–99Jimmy Floyd Hasselbaink, Leeds UnitedMaykl Ouen, LiverpulDwight Yorke, Mançester Yunayted181999–2000Kevin Phillips, Sanderlənd302000–01Jimmy Floyd Hasselbaink, Çelsi232001–02Tyerri Anri, Arsenal242002–03Ruud van Nistelrooy, Mançester Yunayted252003–04Tyerri Anri, Arsenal302004–05Tyerri Anri, Arsenal252005–06Tyerri Anri, Arsenal272006–07Didye Droqba, Çelsi202007–08Kriştiano Ronaldo, Mançester Yunayted382008–09Nicolas Anelka, Çelsi192009–10Didier Drogba, Çelsi29

 2017–18 sezonundakı komandalar 
Premyer Liqasının 2017–18 sezonunun 20 komandaları.
Klub2016–17-dəki yeriPremyer Liqada  ilk mövsümüPremyer Liqadakı  mövsüm sayıPremyer Liqadakı  1992–93 sezonudan başlayaraq mövsüm sayıPremyer Liqaya  son çıxışıPremyer Liqanın  çempionluq sayıİngiltərənin son çempionluğuArsenala, b  5  1904–05  101  26  1919–20  13  2003–04Bornmutb  9  2015–16  3  3  2015–16  0  n/aBrayton & Xouv Albionb  2 (Çempionşip)  1979–80  5  1 2017–18 0  n/aBörnlic  16  1888–89  55  4  2016–17  2  1959–60Çelsia, b 1  1907–08  83  26  1989–90  6  2016–17Kristal Pelas FKa  14  1969–70  18  9  2013–14  0  n/aEvertona, b, c  7  1888–89  115  26  1954–55  9  1986–87Xaddersfild Taunb  5 (Çempionşip)  1920–21  31  1 2017–18 3  1923–24Lester Siti FK  12  1908–09  49  12  2014–15  1  2015–16Liverpula, b  4  1894–95  103  26  1962–63  18 1989–90Mançester Sitia  3  1899–1900  89  21  2002–03  4  2013–14Mançester Yunayteda, b  6  1892–93  93  26  1975–76  20  2012–13Nyukasl Yunayted  1 (Çempionşip)  1898–99  86  24 2017–18 4  1926–27Sauthemptona  8  1966–67  41  19  2012–13  0  n/aStok Sitib, c  13  1888–89  62  10  2008–09  0  n/aSuonsi Sitib, d  15  1981–82  9  7  2011–12  0  n/aTottenhem Hotspura, b 2  1909–10  83  26  1978–79  2  1960–61Uotford  17  1982–83  15  5  2015–16  0  n/aVest Bromviç Albionc  10  1888–89  81  12  2010–11  1  1919–20Vest Hem Yunayted  11  1923–24  60  22  2012–13  0  n/a

a: Premyer Liqanın 1992–93 mövsümündə oynayan klub
b: Premyer Liqadan heç vaxt düşməyən klub
c: 1888–89 mövsümündə Futbol Liqasında oynayan klub
d: Uels təmsilçisi

 Xarici keçidlər 
 FA Premier League Rəsmi saytı
 Federasiyanın rəsmi saytı

Kateqoriya:İngiltərədə futbol
Kateqoriya:Milli futbol çempionatları
Kateqoriya:İngiltərə Premyer Liqası
Kateqoriya:Avropa ali futbol liqaları