Ensizyarpaq lavanda

() —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.

 Arealı 
Ensizyarpaq lavandanın vətəni Aralıq dənizinin Fransa və İspaniya sahilləri hesab edilir. Avropa, Şimali Afrika, Şimali Amerikanın hər yerinə uyğunlaşdırılıb. Şimali Afrikada və Şimali Amerikada, Rusiyada, Qafqazın Qara dəniz sahilində bitir.

 Botaniki xarakteristikası 
Hündürlüyü 30-60 (100) sm, kəskin qoxulu, həmişəyaşıl, bozumtul tükcüklü yarımkoldur. Aşağı oduncaqlaşmış budaqları çox şaxələnmiş, yuxarı qalxan, çoxsaylı cavan zoğludur; çiçəkli zoğları dörd hissəli, uzun, yuxarı buğumaralıdır. Yarpaqları üzbəüz, oturaq, uzunsov-xətvari, burulmuş kənarlı, uzunluğu 2-6 sm, yaşıl və ya boz-yaşıl tükcüklüdür. Çiçəkləri sünbülvari çiçək qrupları əmələ gətirən yalançı çiçək köbələrinə yığılmışdır. Çiçək tacı ikidodaqlı, uzunluğu təxminən 1 sm, əsasən mavi-bənövşəyi, tükcüklüdür. Meyvəsi qalın kasacığa daxil olan dörd qozadan ibarətdir.

 Ekologiyası 
Ensizyarpaq lavanda quru daşlı yerlərdə bitir

 Azərbaycanda yayılması 
Qafqazda təbii halda yayılmışdır.

 İstifadəsi 
Yaşıllaşdırmada bordyurların salınması üçün istifadə edilir. Bitkinin bütün hissələrində efir yağı, çiçəklərində aşılayıcı maddələr, qatranlar, ursol turşusu, kumarin, qerniarin vardır.

Torpaq eroziyasının qarşısının alınmasında böyük əhəmiyyəti vardır. Çiçəkləri beyində qan dövranını yaxşılaşdıran, sidikqovucu, qıc olmağa qarşı və sakitləşdirici təsirə malikdir. Efir yağı parfümeriya-kosmetika əşyalarının istehsalında, kulinariyada ədviyyat kimi istifadə edilir. Xalq təbabətində yağının spirt məhlulları baş ağrısı, əsəb xəstəliyi, revmatizm, ürək-damar, oynaq, dəri xəstəlikləri, zədələnmə və iflicdə istifadə edilir.

 Yarımnövləri 



 İstinadlar 

 Həmçinin bax 

Kateqoriya:Filip Miller tərəfindən adlandırılmış taksonlar
Kateqoriya:Avropa florası
Kateqoriya:Şimali Afrika florası
Kateqoriya:Şimali Amerika florası
Kateqoriya:Qırmızı kitaba görə az qayğı tələb edən növlər