İnsult

İnsult (Vurğun)— beyin  qan  dövranının  kəskin  pozulmasıdır.

BQDKP-ı 2 yerə ayrılır:
 keçib gedən bqdkp (24 saat ərzində)
 insultlar. 
İnsultun iki tipi fərqləndirilir: işemik(80-85%) və hemorragik(15-20%).

İşemik insult — qan  təchizatının  çatışmazlığı  nəticəsində  beynin ocaqlı (fokal) zədələnməsindən əmələ gələn, 24 saatdan çox çəkən və ya bir sutka ərzində ölümə gətirib çıxaran nevrolojı simptomların kəskin inkişafı ilə xarakterizə olunan sindromdur. Bütün  halların 80%-də  işemik insult karotid  hövzədə, 20%-də  isə vertebrobazilyar hövzədə baş verir.

Kəskin  serebral  işemiya  nəticəsində  yaranan  ocaqlı  nevroloji  defisit və  ya  retinal  işemiya  nəticəsində  yaranan  görmənin  monokulyar pisləşməsi  (amaurosis  fugax)  24  saat  ərzində  tam  keçib  gedirsə,  bu sindrom tranzitor işemik həmlə (TİH) kimi təsnifata daxil edilir.

 Risk faktorları 
Arterial hipertoniya, şəkərli diabet, ateroskleroz, UİX, səyirici aritmiya, qan xəstəlikləri, siqaret çəkmə, alkoqol qəbulu, narkomaniya, piylənmə, az hərəkətli həyat tərzi, per oral kontraseptivlərin qəbulu, qocalıq, kişi cinsi, genetik meyillik, afro-amerikan irqə mənsubluq.

 Hemorragik  insult 
Hemorragik  insult — serebral  arteriyanın  travmatik  genezli olmayan partlaması və qanın intrakranial sahəyə – intraventrikulyar, intraserebral,  subaraxnoidal,  subdural  və  ya  epidural  olaraq  axması nəticəsində beyin qan dövranının kəskin pozulmasıdır. Bəzən intraserebral hemorragiya beyin infarktı sahəsində inkişaf edir, bu, işemik insultun hemorragik transformasiyası adlanır. Bəzən mürəkkəb insult(qarışıq) olur ki bu zaman eyni ocaqda həm işemik dəyişkənliklər,həm də qansızmalar olur.

Yaşlı  əhali  arasında  əlilliyin  aparıcı  səbəbi  və  ölümün  əsas səbəblərindən  biri  olan  serebral  insult  əvvəlki  kimi  səhiyyənin  əsas problemlərindən biri olaraq qalmaqdadır. İnsult həyat üçün təhlükəli olan  kəskin  miokard  infarktı  və  ya  kəskin  kəllə-beyin  travması  ilə eyni dərəcədə təxirəsalınmaz vəziyyət kimi qiymətləndirilməlidir.

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 


Kateqoriya:Xəstəliklər və pozuntular
Kateqoriya:Nevrologiya