Fəridə Ləman

Fəridə Ləman () — filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, Azərbaycan Yazıçılar və  Jurnalistlər Birliyinin üzvü.

 Həyatı 
1953-cü ildə Qazax rayonunun Kəmərli kəndində anadan olub. Kəmərli kənd orta məktəbini bitirdikdən sonra ADPU-nun Azərbaycan dil və ədəbiyyat fakültəsində təhsil almışdır"Azərbaycan qadın şairləri antologiyası", Bakı: "Avrasiya press", 2005. səh.245.

2008-ci ildə Həcc, 2009-cu ildə Kərbala ziyarətlərində olub.

Hazırda AMEA-nın Nəsimi adına Dilçilik institutunda baş elmi işçidir. 

Fəridə Ləman bununla yanaşı "Məhsəti" jurnalının təsisçisi və baş redaktorudur.https://azertag.az/xeber/mehseti_jurnalinin_ilk_nomresi_nesr_edilmisdir-295421

 Yaradıcılığı 
Bədii yaradıcılığa 1970-ci illərdən başlamışdır. Fəridə Ləman 50-dan çox kitabın müəllifidir.

 Fəaliyyəti 
İran və Türkiyədə dövlət tədbirlərində olub. 1998-ci ildə Müstəqil Azərbaycanın Qadınlar qurultayında, 1999-cu ildə Türk dünyası Qadınlarının ilk qurultayında (İstanbul), 2005-ci ildə Dünya Azərbaycanlıları Konqresinin VIII qurultayında (Ankara) nümayəndə olub.

1997-ci ildə "Sevil" Qadınlar Məclisi poeziya klubunun rəhbəri, 1998-ci ildə "Xatun" ədəbi Məclisinin sədri olmuşdur; 2001-ci ildə "Məhsəti" Şairlər Məclisini yaradıb; 2003-cü ildə eyni adlı "Məhsəti" jurnalını təsis edib, həmin jurnalın baş redaktorudur.

Fəridə Ləman Dünya Azərbaycanlıları Mədəniyyət Mərkəzinin idarə heyətinə üzv və Qadınlar Şurasına sədr seçilib (2007–2017).

İİR-nin Mədəniyyət Mərkəzinin İmam Rzanın doğum günü və Həzrəti Məsumə ilə bağlı keçirdiyi şeir müsabiqəsində qalib olmuş, Urmiyada şeir festivalında iştirak etmişdir (2007); Uluslararası Yunus Emre Kültür və sanat haftasında iştirakçı olmuşdur (6–10 may 2008).

Fəridə Ləman Azərbaycan diaspor himninin, Türk marşının (hər iki mahnı 2005-ci ildə Ankarada DAK-ın VIII qurultayında xalq artisti Lütfiyar İmanov tərəfindən səslənmişdi) və İctimai Televiziyanın himninin müəllifidir.

2010-cu ildə Osmanqazi Universitetində 2-ci Ulusal simpoziumda və IV Uluslararası Kıprıs simpoziumda (Türkiyə) iştirak edib.

2012-ci ildə Azərbaycan Milli Qəhrəmanı Mübariz İbrahimova həsr olunmuş "Mübarizli vətən" əsəri Azərbaycan Dövlət Gənc Tamaşaçılar Teatrında səhnələşdirilmiş, teatrın özündə və sərhəd bölgələr — Gədəbəy, Qazax, Ağstafa bölgələrində əsgərlərin və rayon ictimaiyyətinin iştiraki ilə göstərilmişdi.

2013-cü ildə yaradıcılıq xidmətlərinə görə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin mükafatına layiq görülmüşdür.

2014-cü ildə (14–17 aprel) Eskişehir Türk Dünyası Çocuk- Edebiyyatı Sempoziyumunun iştirakçısı olmuşdur.

2014-cü ildə Türkiyədə "Bayraklarda Hilalımız" Güldeste (Eskişehir) şeirləri işıq üzü görmüşdür.

2014-cü ildə Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında Gənclər Fondunun dəstəyi ilə həyata keçirilən "Vətən sevgisi sərhəddə başlamır, sərhəddə bitmir" kitabında şeirləri dərc olunmuşdur.

 Jurnalistlik fəaliyyəti 
Fəridə Ləman "Azad Azərbaycan" qəzetində Gəncə-Qazax bölgəsi üxrə xüsusi müxbir (1992–1993), "Gənclik" jurnalında korrektor, "Azərbaycan" qəzetində müxbir, "Azərbaycan qadını" jurnalında müxbir, "Xatun" jurnalında baş redaktor, "Məhsəti" jurnalında baş redaktor, "Azad Azərbaycan" qəzeti müxbirlər şöbəsinin müdiri, "Respublika" qəzetində müxbir və "Dəli Kür" qəzetində baş redaktor vəzifələrində çalışmışdır.

 Mükafatları 
 "General Həzi Aslanov" adına (fəxri diplom, 1995)
 "Xanqızı Natəvan" adına (diplom, 1995)
 "Araz" ali ədəbi mükafatı (1999)
 "Qızıl qələm" mükafatı (2000)
 "Həsənbəy Zərdabi" mükafatı (2000)
 "Əliağa Şıxlinski" adına diplom (2004)
 "Milli Heysiyyət" və "Qopuz" (2006) fəxri diplomları
 Cəfər Cabbarlı mükafatı (2010)Cəfər Cabbarlı mükafatı sahiblərinə təqdim olunub.  apa.az, 16.04.2010. 
 "General Əliağa Şıxlinski" yubiley medalı — 2016
 "Səməd Vurğun Mükafatı" diplomu
 "Tərəqqi" medalı — 2019

 Kitabları 
 Tale adlı yazı varmış, 1991
 Suya danışılan yuxu, 1994
 Torpağın yaddaşı, 1995
 Azərbaycan Bədii Dilinin Epitetlər lüğəti, 1995
 Qazax mahalının şəhidləri, 1995
 Hələ yol gedirik, 1996
 Həsən ağa Qiyasbəyli, 1996
 Oğlundan qızından yarısa vətən, 1996
 Dünya qəm yuvasıdır, 1998
 Solsa da göy çəmənlər, 1998
 Qəm çiçəyi, 1999
 Cəsur Kamandar, 1999
 Əminə Dilbazi, 1999
 Folklor fədaisi, 1999
 Səlcuqdan gələn səs, 2001
 Məhsəti, 2002
 Azərbaycanın şair və aşıq qadınları, 2003
 Nur heykəli, 2003
 Azadlıq carçısı, 2003
 Çinar −50, 2004
 Ürəyimi sabahlara açıram, 2004
 Rəqs mələyi, 2005
 Can Azərbaycan, 2006
 Səsin töhfəsi, 2006
 Gülü xar olan Gülxar, 2007
 Müasir Azərbaycan dilində epitetlər, 2007
 Onu zaman seçib, 2008
 Azərbaycan poeziya çələngi, 2008
 Məhsəti ensiklopediyası, 2008
 Qorxusuz Tehran, 2011
 Anama məktub, (1-ci cild) 2011
 Dəyər, 2011
 Dəyər, (2-ci cild) 2011
 Ölsəm yer xoş olar, qalsam el , 2011
 Qılınc kəndi dastanı, 2011
 İncilər ensiklopediyası, 2011
 Təəssüb, 2011
 Mübarizli vətən, 2012
 Cəbhədən cəbhəyə (döyüş bölgələrindən reportajlar), 2013
 İncə qartalı, 2013
 Bura vətəndir, 2015
 Varis, 2015
 Yadigar, 2015
 Lalələr şəhid qanı, 2015
 Ağlayan ümidlər, 2015
 Birini sən de, birini də mən, 2017
 Sönməyən ulduzlar, 2017
 Ocaq daşı, 2018
 "Mühüdüm – şəhidim", 2019
 "Donmuş təbəssüm", 2019
 "Cənnətdən məktublar", 2019

 Xaricdə nəşr olunan əsərləri 
 Tale adlı yazı varmış, 1992 (Ərzurum, Türkiyə)
 Mübarizim bir dünya, 2015 (Əskişəhər, Türkiyə)
 Bülbül və qadın, 2017 (Daşkənd, Özbəkistan)
 "Oxu bülbül" (Özbəkistan)

 Haqqında yazılanlar 
 XX əsr Azərbaycan qadınları- 2001
 XX əsrin elitar qadınları (Azərbaycan və ingilis dilində)- 2006
 Elmira Həsənqızı "Yüksələn dövlətimiz"- 2010
 "Məhsəti" ensiklopediyası- 2008
 Zərif imzalar- 2010
 Müstəqil Azərbaycan qadını- 2011
 Mahmud Vəli, Ziyamız ziyalılarımız- 2012
 "İncilər" ensiklopediyası- 2011
 "Fəridə Çalıquşu"- 2013

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 

Kateqoriya:Azərbaycan şairləri
Kateqoriya:Azərbaycanlı şairlər
Kateqoriya:Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvləri
Kateqoriya:Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvləri
Kateqoriya:"Qızıl qələm" mükafatı laureatları
Kateqoriya:Hacılar
Kateqoriya:Kərbəlayilər
Kateqoriya:"Cəfər Cabbarlı" mükafatı laureatları
Kateqoriya:"General Həzi Aslanov" yubiley medalı ilə təltif edilənlər
Kateqoriya:Azərbaycanın jurnal təsisçiləri