Düzkənd rayonu

Düzkənd rayonu (1937–1945), Axuryan rayonu — Qərbi Azərbaycanın (indiki Ermənistan Respublikası) Şörəyel (Şirək+el) mahalı ərazisində rayon. Mərkəzi Düzkənd qəsəbəsidir.

 Tarixi 
1937-ci il dekabrın 31-də yaradılıb. 1945-ci il dekabrın 7-nə kimi Düzkənd rayonu, həmin tarixdən etibarən isə Axuryan rayonu adlandırılıb. Ərazisi 576 kv. km-dir. Rayon mərkəzi Düzkənd (dəyişdirilmiş adı Axuryan) qəsəbəsidir. Rayon mərkəzindən İrəvan şəhərinə olan məsafə 126km-dir.

Rayon ərazisinn böyük bir hissəsini qədim türk tayfası olan Şirakların adını daşıyan Şirək düzənliyi təşkil edir. Şirək sıra dağları isə rayonun Qızıl Qoç rayonu ilə sərhəddindən keçir. Rayon boyu Arpaçay axır.

Ermənistan SSR Ali Soveti Rəyasət heyətinin müxtəlif fərmanları ilə rayon üzrə dəyişdirilmiş tarixi yer adları:
 Qədim türk adı İndiki adı Dəyişdirilmə tarixiGümrüAleksandropol…AleksandropolLeninakan27.01.1924Hacı NəzərKamo03.01.1935Türk QarakilsəsiAxurik03.01.1935Böyük KəpənəkçiMusaelyan03.01.1935AralııqYerazqavors07.12.1945AğkilsəKraşen07.12.1945BacoğluHaykavan07.12.1945DərbəndKarmrakar26.04.1946DüzkəndAxuryan07.12.1945Düzkənd rayonuAxuryan rayonu…DaharlıGetk07.12.1945Kiçik QarakilsəAzatan07.12.1945Kiçik KəpənəkçiHovit07.12.1945TəpədolaqArevik07.12.1945ToparlıAtsik07.12.1945ÇirxanBeniamin07.12.1945ÇıraqlıCrarat07.12.1945YasavulOvuni07.12.1945Böyük SarıyalMedz Sarial07.12.1945Molla MusaMusakan…MusakanVoskehask26.04.1946DirəklərKarnut26.04.1946İlxıyabıHayqabats26.04.1946Yuxarı QanlıcaMarmaraşen26.04.1946Aşağı QanlıcaVahramaberd26.04.1946Böyük KətiKeti26.04.1946Kiçik KətiLernatsk26.04.1946OcaqquluArapi26.04.1946OrtakilsəMaisyan26.04.1946ArıxvəliLernut21.10.1967

 Tanınmışları 
 Fikrət Hüseynli — jurnalist, insan haqları müdafiəçisi, siyasi mühacir.
 Aşıq Heydər — aşıq

 Həmçinin bax 
 Qərbi Azərbaycan
 Azərbaycanlıların Qərbi Azərbaycandan deportasiyası
 Erməni əhalisinin tarixi miqrasiyası

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 
 Qərbi Azərbaycan: azərbaycanlılara qarşı genosid demoqrafik statistika güzgüsündə 
 Qərbi Azərbaycanın türk mənşəlli toponimləri 
 Vandalizm: tarixi adlara qarşı soyqırımı. Bakı, "Təhsil", 2006, 92 səh. 
 İndiki Ermənistan qədim türk yurdu idi 
 Qərbi Azərbaycan ərazilərində yer adlarının soyqırımı 

Kateqoriya:Şörəyel mahalı
Kateqoriya:Ermənistan SSR-in rayonları
Kateqoriya:Düzkənd rayonu