Tac arteriyalar

Tac arteriyalar və ya sağ və sol tac arteriyalar (lat. arteriae coronariae dextra et sinistra) — aorta soğanağından şaxələnən və ürəyi qanla təchiz edən (qidalandıran) damarlardır.

 Sağ tac arteriya 
Sağ tac arteriya (lat. arteria coronaria dextra) aortanın sağ cibindən başlayaraq sağ qulaqcıq seyvanı vəağciyər kötüyü arası ilə və ürəyin tac sırımı ilə onun sağ kənarına çatır və burada arxa səthinə keşərək (lat. ramus interventricularis posterior (rami descendens posterior BNA)) – mədəciklərarası şaxə adı ilə arxa boylama şırım ilə ürəyin zirvəsinə çatır. Bu damar arterial konusa, sağ qulaqcığa və mədəciklərə məxsus şaxələr verir.

 Sol tac arteriya 
Sol tac arteriya (lat. arteria coronaria sinistra) aortanın sol cibindən başlayıb ağciyər kötüyünün arxa və sol tərəfilə qabağa doğru gedir və sol qulaqcıq seyvanı ilə ağciyər kötüyünün arasında xaricə çıxır və burada iki şaxəyə ayrılır.

a) Ramus circumflexus – dolanan şaxə tac şırımla bayır tərəfə gedib ürəyin sol kənarından arxa səthinə keçır və orada cağ tac arteriyanın dal mədəcikarası şaxəsinə çatır.

b) Ramus interventricularis anterior (ramus descendens anterior BNA) – ön mədəcikarası şaxə ürəyin ön boylama şırımı ilə aşağı doğru gedir və zirvəsində sağ tac arteriyanın dal mədəcikarası şaxəsilə anastomozlaşır. Sol tac arteriya aortanı, ağciyər kötüyünü, sol qulaqcığı, mədəcikləri və onların arasında olan arakəsməni qidalandırmaq üçün şaxəciklər verir. Ürəyin yuxarıda göstərilən damarları yol uzunu qıvrım olur və bu hal, ürəyin diastola və sistola zamanında onları gərginlikdən və sıxılmaqdan mühafizə edir.

 Mənbələr 
Prof. Kamil Əbdülsalam oğlu Balakişiyevin, İnsanın Normal Anatomiyası, II cild, "MAARİF" Nəşriyyatı, Bakı – 1979
Atlas of Human Cardiac Anatomy – Endoscopic views of beating hearts – Cardiac anatomy
Р. Д. Синельников. Атлас анатомии человека (4 тома)
Anatomy: Embryologie

 İstinadlar 

 Həmçinin bax 
 Ürək
 Süni ürək
 Süni qan dövranı aparatı
 Kardiogen şok

Kateqoriya:Anatomiya
Kateqoriya:Ürək-damar sistemi
Kateqoriya:Arteriya sistemi
Kateqoriya:Arteriyalar

eo:Koronaria angio#Koronariaj arterioj