Həzrə (Qusar)

Həzrə — Azərbaycan Respublikasının Qusar rayonunun Həzrə kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

 Coğrafiyası 
Kənd Qusar maili düzənliyindədir. Həzrə sovetliyinin mərkəzi. Rayon mərkəzindən 24 km şimal-qərbdədir.

 Tarixi 

 Qızılbaşlar ilə mübarizə 

Qızılbaş tayfalarına arxalanan şah Cüneyd (1447–60) "şiyəlik uğrunda mübarizə" şüarı ilə Dağıstana hərbi yürüşlər təşkil edirdi. 1460-cı ildə Samur çayı sahilində, Cüneyd öldürüldü. Onu orada dəfn etdilər. Səfəvilər hakimiyyətə keçdikdən sonra 1544-cü ildə Cüneydin qəbri üstündə Şeyx Cüneyd türbəsi tikdirmişdilər.Azərbaycan Toponimlərinin Ensiklopedik Lüğəti. Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası. Nəsimi adına Dilçilik İnstitutu. Şərq-qərb Bakı-2007. səh.427 Cüneyd Şah İsmayılın babası idi.

 Çar Rus imperiyası ilə mübarizə 

1815-ci ildə Çar rus generalı Quriyev ləzgi kəndi Yarguna hücum edib daxil olmağa calışır, lakin İmam Xanbutay və tərəfdarları Çar qoşunlarına qarşı döyüşərək onlara buna icazə vermir.Керимова С. Кц1ар, кц1арвияр (энциклопедиядин к1ват1ал). Баку.  – 2011. «Зия». С. 352.

XIX əsrdə Yargun kəndinin sakinləri imam Qazi Məhəmməd Xuluxvi və abrek Ali Hilivinin rəhbərliyi altında 1837-ci ildə Rus çarına qarşı baş vermiş xalq üsyanında iştirak etmişlərЦГВИА. Ф. ВУА. Д. 6356. Л. 19-39.

 Sovet hakimiyyəti ilə mübarizə 

1920–1930-cu illərdə bolşeviklər erməni daşnakları ilə birlikdə bir neçə dəfə dinc müsəlman ləzgi kəndlərinə hücum etmiş həmçinin Yargun kəndinə, ləzgilər isə onlara cavab olaraq silahlı mübarizəyə qalxmışdılar. Hadisələrdən sonra bolşeviklər ləzgilərdən qisas almaq üçün Şaumyanı 1918-ci il 4 iyulda 10 min nəfərlik hərbi qüvvə ilə müsəlman ləzgilərin üstünə göndəriblər. Bolşeviklər sayca üstün olmalarına baxmayaraq, ləzgiləri məğlub edə bilməyib, iki həftə davam edən döyüşlərdə təxminən 2 min əsgər itirmiş və geri çəkilməyə məcbur olmuşdular. Bolşeviklərin törətdiyi vəhşilikləri görən ləzgilər Sovet hakimiyyətini qəbul edə bilməmişdi. Məhz buna görə də Haddam Çakarvi polkovniklikdən imtina edərək abrek olur və İmam Mushab-Əli Kuzunvinin rəhbərliyi ilə bir neçə il Sovet hakimiyyətinə qarşı silahlı mübarizəyə qalxır.
 Toponimikası 
Yerli adı Yargun olub, yaşayış məntəqəsinin indiki adı ərəb dilindəki həzr (ocaq, pir) sözü ilə bağlıdır. Oykonim kəndin ərazisindəki məscidlə və bu məsciddə dəfn edilmiş Şeyx Cüneydin qəbri ilə əlaqədardır.

 Əhalisi 
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kəndə 1454 nəfər əhali yaşayır.Azərbaycan Respublikası Əhalisinin Siyahıyaalınması. Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi. Bakı-2010. Səh.629

 Sixillər 

Kəndəki sixillər (klanlar, soylar):

 Tsinqilar
 Fekiyar
 Kamuyar
 Kelbiyar
 Muhammad-Aliyar
 Şağiyar
 Teğver
 Yatskayar
 DNA 
FamiliyaSixilXelhaploqrupButayev?YargunarI-L22Babaxanov?YargunarI-L22Baladjayev??J-F858

 Abidələri 
Arxeoloji abidələrdən e.ə. I minilliyə aid kurqan var. Memarlıq abidələrindən Şeyx Cüneyd türbəsi mühafizə olunmuşdur.

 Tanınmış sakinləri 
 Şeyx Buta Yarqunvi  — Ləzgi imam, müridizm tərəfdarı. Əfşar imperiyasının şahı Nadirşahın sünni-ləzgilərə hücumu zamanı döyüşdə şəhid olmuşdur. Şeyx Xanbutayın babası.Керимова С. Кц1ар, кц1арвияр (энциклопедиядин к1ват1ал). Баку.  – 2011. «Зия». С. 352. 
 Şeyx Xanbutay Yarqunvi (1761–1823) — Ləzgi imam, müridizm tərəfdarı. Rus imperyasının general Yermolovun 1823-cü ildə lezgilərə Qusarda ikinci hücumu zamanı, çoxsaylı yaralar alaraq qəhrəmancasına şəhid olmuşdurКеримова С. Кц1ар, кц1арвияр (энциклопедиядин к1ват1ал). Баку.  – 2011. «Зия». С. 352.. Cəfərqulu Bakıxanovla qohum idi.
 Çingiz Qurbanov (1994–2016) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı.

 Xarici keçidlər 
 Azərbaycan Respublikası Qusar Rayon İcra Hakimiyyəti

 İstinadlar 

Kateqoriya:Qusar rayonunun kəndləri