Holland müdafiəsi

Holland müdafiəsi — 1. d2-d4 f7-f5 gedişləri ilə başlayan şahmat debütü.

İlk dəfə olaraq 1789-cu ildə Hollandiya şahmat ustası Steyn tədqiq etmişdirAzər Zeynallı, Pərviz Əliyev, "Şahmat aləminə səyahət", Bakı, "İşıq", 1986, səh. 10..

 Variyantları 
2. e4 — Staunton qambiti

1. d4 f5 2. c4 Af6 3. g3 g6 4. Fg2 Fg7 5. Ac3 0-0 6. Af3 d6 7. 0-0 Ve8. — Leninqrad sistemi

1. d4 f5 2. g3 Af6 3. Fg2 e6  4. Af3 d5 5. c4 c6. — daş divarı variyantı

 İstinadlar 

Kateqoriya:Əlifba sırasına görə debütlər
Kateqoriya:Şahmat debütləri