Hilal Münşi

Hilal Münşi () — Cümhuriyyət tələbəsi, publisist, mühacir.

 Həyatı 
Hilal Hacı Mirzə Məhəmməd bəy oğlu Münşizadə 1899-cu ildə Şuşa şəhərində anadan olmuşdur. 1918-ci ildə Şuşa real məktəbini bitirib. Azərbaycan Cümhuriyyəti dövründə bir müddət Ziraət və Dövlət Əmlakı Nəzarətinin dəftərxanasında çalışıb. 1919-cu ildə hökumətin seçdiyi və parlamentin təsdiq etdiyi yüz tələbədən biri olub, dağ-mədən mühəndisliyi üzrə təhsil almaq üçün Berlin Universitetinə göndərilib.

 Sovet işğalından sonra fəaliyyəti 
1920-ci ildə Azərbaycan sovet qoşunları tərəfindən işğal olunduğu üçün universiteti oxuyub bitirdikdən sonra bir daha vətənə dönməmiş, Almaniyada qalmışdır. Azərbaycan mühacirləri içərisində fəal siyasi iş aparmış, 1924-cü ildə Almaniyada təhsil alan azərbaycanlı tələbələrin yaratdığı "Azərbaycan İstiqlal Komitəsi"nə sonralar sədrlik etmişdir. Onun rəhbərliyi ilə bu təşkilat uzun müddət Avropa ictimaiyyətinin və dövlətlərinin diqqətini Azərbaycanın müstəqilliyi məsələsinə cəlb edə bilmişdi. Hilal Münşi "Müsavat" partiyasının Berlin komitəsinə başçılıq etmiş, 1928-ci il mayın 28-də Berlində Azərbaycanın müstəqilliyinin elan olunmasının 10 illiyinin bayram edilməsinin əsas təşkilatçılarından olmuş, bu münasibətlə keçirilən iclas onun "1918-ci il 28 mayın əhəmiyyəti" mövzusunda çıxışı ilə açılmışdır. 1930-cu ildə Berlində almanca "Azərbaycan Cümhuriyyəti" əsəri nəşr olunmuşdur. 1934-cü ildə Berlində Hilal Münşinin redaktorluğu ilə əsası qoyulan "Qurtuluş" jurnalı 1939-cu ilin sentyabrınadək fasiləsiz olaraq çıxmışdır. Mühacirətdə baş verən ixtilaflar dövründə Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin mövqeyini müdafiə etmişdir. İkinci dünya müharibəsi başlayanda Məhəmməd Əmin Rəsulzadə ilə birlikdə Berlində Milli Azərbaycan Komitəsini yaratmış, müharibədə əsir düşən azərbaycanlıları xilas etmişdir.Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Ensiklopediyası. II cild. Bakı 2004. s. 225–226

 Ceyhun bəy Hacıbəyliyə məktubu 
12 aprel 1950-ci ildə Üzeyir Hacıbəylinin vəfatı ilə bağlı Hilal Münşizadə Ceyhun bəy Hacıbəyliyə bu məktubu yazmışdır:

 Ədəbiyyat 
 İbrahimli X., Azərbaycan siyasi mühacirəti (1920–1991), B., 1997;
 Qasımlı M., Güney Qafqasya böyük devletlerin mengenesinde:
 Azerbaycan tarihi 1920–1945 yılları, İstanbul, 2005.

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 

Kateqoriya:Azərbaycanlı publisistlər
Kateqoriya:Münşizadələr
Kateqoriya:Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin tələbələri
Kateqoriya:Azərbaycanlı siyasi mühacirlər