Eyxler dağlaləsi

() —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.

Şərqi Zaqafqaziyanın nadir endemik növüdür. Kiçik Qafqazın qərbində,Qazax (Ceyrançöl, Molladağ ətrafında), Göyçay silsiləsində (Göyçay, Ağdaş), Şamaxı (Xilmilli, Təklə, Bəklə, Mirzəbaba kəndləri ətrafında) rayonları, bozqır yaylası, Samur-Dəvəçi ovalığı və Alazan-Əyriçay ovalığında yayılmış, Azərbaycandan kənarda isə İranda yayılması güman edilir. Quru, otlu yamaclarda bitir. Seyrək rast gəlir. IUCN Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və statusu "Nəsli kəsilməyə həssas olanlar" kateqoriyasına aiddir – VU A2c+3c.

 Qısa morfoloji təsviri 
Çoxillik ot bitkisidir. Soğanağı 2-3 sm diametrdə, dərivari, qara, qonur qınla örtülmüşdür. Gövdə 30-40 sm-ə qədər hündürlükdədir. Yarpaqlar çox və ya az dərəcədə əyilmiş, göyümtül, tədricən yuxarıdan quruyan, uzunsov-neştərşəkilli, aşağıdakı adi, xətvari, enli-neştərvari, yuxarısı dar-neştərvaridir. Çiçəkləri təkdir, çiçəkyanlıqlarının yarpaqcıqları parlaq-qırmızı, 2,5-5 sm uzunluğundadır. Erkəkciyi nəzərəçarpacaq dərəcədə çiçəkyanlığından qısadır; tozcuğu sarı və ya bənövşəyi, sapa bərabər və ya uzundur. Qutucuq 1,5-3 sm uzunluğundadır.

 Bioloji, ekoloji, fitosenoloji xüsusiyyətləri 
Ovalıqdan aşağı dağ qurşağına qədər, daşlı-çınqıllı, quru-otlu yamaclarda və əkinlərdə bitir. Çiçəkləməsi aprel, meyvələməsi may ayına təsadüf edir. Çoxalması soğanaq və toxumladır. Mezokserofitdir . Dərman və bəzək bitkisidir.

 Ehtiyatının dəyişilmə səbəbləri 
Ot çalınması və mal-qara otarılması.

 Becərilməsi 
Azərbaycanın Botanika İnstitutunun  Botanika bağında becərilir.

 Qəbul edilmiş qorunma tədbirləri 
Mühafizəsi üşün xüsusi tədbirlər hazırlanmamışdır.Ceyrançöl və Qazangöl ərazilərində mütəmadi  monitorinqlərin aparılması təklif olunur.

 Yayılması 
Samur-Dəvəçi ovalığl, Qobustan, Kür-Araz ovalığı, Bozqır yaylası, Böyük Qafqazın Şərq hissəsi (Şamaxı rayonu), Naxçıvan (Ordubad rayonu, Nüsnüs kəndi)

 İstinadlar 
Azərbaycan  SSR-in Qırmızı kitabı, 1989

 İstinadlar 

 Həmçinin bax 

Kateqoriya:Gürcüstan florası
Kateqoriya:Türkiyə florası
Kateqoriya:İran florası