Came məscidi (Naxçıvan)

Came məscidi — Naxçıvan şəhərində memarlıq abidəsi.

Məscid, Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2 avqust 2001-ci ildə verdiyi 132 nömrəli qərar ilə yerli əhəmiyyətli daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin siyahısına salınıb. Naxçıvan Muxtar Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2007-ci il 21 noyabr tarixli 98 nömrəli qərarı ilə Came məscidi ölkə əhəmiyyətli memarlıq abidələri siyahısına salınıb. 

 Tarixi 
Memarlıq konstruktiv quruluşuna görə məscid XVIII əsrə aid edilir. Məscidin giriş qapısının baş tərəfində kitabə qoyulub. Bu kitabə 1950-ci illərdə tarixçi-epiqrafist Məşədixanım Nemət tərəfindən oxunub. Mərmər lövhə (87x57 sm) üzərində həkk edilmiş kitabədə yazılar nəstəliq xətti ilə ərəb və fars dillərində yazılıb. Əvvəli dini mətndən ibarət olan kitabədə məscidin 1894-cü ildə naxçıvanlı Hacı Novruzun oğlu Xeyrül-Hac Məhəmməd Cəfər ağanın dəstəyi ilə bərpa olunması eləcə də məscidin məsrəflərini ödəməkdən və mücavirlərdən ötrü çay yuxarısında 2 dükan ayırdığı da qeyd olunub. "Çay yuxarısı" deyilən yer vaxtilə şimal-şərqdən axaraq, cənub-qərbdə Araza qovuşan və Naxçıvan şəhərinin ortasından keçən Bazar çayı nəzərdə tutulur. Bu çay XX əsrin 60-cı illərinədək Naxçıvan şəhərinin içərisindən axırdı. 1960-cı illərdə çayın üstü beton plitələrlə örtülüb. Kitabədə yazılan məlumatlara əsasən bilmək olur ki onu bərpa edənlər naxçıvanlı memar Rza, təbrizli həkkak Məhəmməd Saleh və təbrizli xəttat Məhəmməd Nağı olublar.

200px|thumb|left|Naxçıvan Came məscidinin kitabəsi

Məscidin ümumi sahəsi təqribən 1000 m²-dir. Bir minarəlidir. 1918-ci ildə ermənilər Naxçıvanda yerli əhaliyə qarşı soyqırım tətbiq edərkən top atəşi ilə minarəni zədələmişlər. Sonralar minarə bərpa olunmuşdur. Sovet hakimiyyəti illərində Naxçıvan şəhərində, ümumiyyətlə muxtar respublikada fəaliyyət göstərən yeganə məscid olmuşdur. 2007-ci ildə məsciddə əsaslı bərpa işləri aparılmışdır.

 Müstəqillikdən sonra 
Azərbaycan müstəqilliyini yenidən bərpa etdikdən sonra məscid Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2 avqust 2001-ci ildə verdiyi 132 nömrəli qərar ilə yerli əhəmiyyətli daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin siyahısına salınıb. Naxçıvan Muxtar Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2007-ci il 21 noyabr tarixli 98 nömrəli qərarı ilə Came məscidi ölkə əhəmiyyətli memarlıq abidələri siyahısına salınıb.

 Mənbə 

 İstinadlar 

 Ədəbiyyat 

 AMEA-ın Naxçıvan bölməsi – "Naxçıvan Abidələri Ensiklopediyası" səh. 51.

 Həmçinin bax 
 Azərbaycan mədəniyyəti
 Azərbaycan memarlığı
 Atabəylər məscidi (Naxçıvan)

Kateqoriya:Naxçıvan məscidləri
Kateqoriya:Naxçıvanın görməli yerləri