Pir Məhəmməd Ərzincani

Pir Məhəmməd Ərzincani () — mənşəcə türk olan böyük sufi alimi.

 Həyatı 
Pir Məhəmməd Bəhaəddin Ərzincani Ərzincanın Üzümlü ilçəsinin Qaraqaya (Keləriç) kəndində doğulmuşdur. Mədrəsə təsilini aldıqdan sonra Ərzincanda uzun müddət tələbə yetişdirmişdir. Daha sonra Şirvana gələrək Seyid Yəhya Bakuviyə şagird olmuşdur. Şirvanda nə qədər qaldığını bilinmir. Ancaq Xəlvətilik təriqətinin ədəb və üsulunu öyrəndikdən sonra şeyxin əmri ilə xalqı irşad etmək üçün Ərzincana göndərilir. Öz kəndində (Qaraqaya) bir zaviyə və məscid inşa etdirib, burada irşad fəaliyyətinə başlayır. Mənbələrin verdiyi məlumata görə, Ərzincani cümə günləri Ərzincandakı Cameyi-Kəbirə gələrək burada söhbət və vəz edər, təsəvvüfə aid gözəl sözlər söyləyərmiş.

Şeyx Ağqoyunlu hökmdarı Uzun Həsənlə iki dəfə görüşmüşdür. Uzun Həsən Fateh Sultan Mehmetlə hərbə qərar verəndə şeyxi ziyarət edərək dəstəyini almaq istəmiş, ancaq buna nail ola bilməmişdir. Şeyx iki türk hökmdarının (Osmanlı sultanı Fateh Sultan Mehmet və Azərbaycan-Ağqoyunlu dövlətinin hökmdarı Sultan Uzun Həsən) savaşını pisləmiş və savaşdan çəkilməsini məsləhət görmüşdü. Uzun Həsən Otluqbeli savaşında Fatehə məğlub olanda şeyxdən yardım istəmişdi. Bunun üzərinə Pir Məhəmməd öz xəliflərindən Pir Əhmədi Fatehin yanına elçi göndərərək Osmanlı və Ağqoyunlu dövlətləri arasında müqavilə bağlanmasına nail olmuşdu.

Şeyx Pir Məhəmməd Ərzincani 1464/1465-ci ildə vəfat etmişdir. Qəbrinin Ərzincanda, Ulu cami yaxınlığında olduğu bildirilsə də, bu gün yeri bəlli deyil.

Mənbələrdə Ərzincaninin bir çox əsərlərindən bəhs edilsə də mövcud olan tək əsəri nəzm ilə yazılmış "Məqamətül-arifin və Maarifüs-Salikin" əsəridir.

 Həmçinin bax 
 Xəlvətilik
 Azərbaycanda təsəvvüf
 Türkiyədə təsəvvüf

 Xarici keçidlər 

Kateqoriya:İslam alimləri
Kateqoriya:Türk din adamları
Kateqoriya:Türk filosoflar
Kateqoriya:Türkiyə filosofları
Kateqoriya:Türk alimlər
Kateqoriya:Türkiyə alimləri
Kateqoriya:Seyid Yəhya Bakuvi
Kateqoriya:Türk şairlər
Kateqoriya:Xəlvətilik
Kateqoriya:Xəlvətiyyə şeyxləri
Kateqoriya:Övliyalar
Kateqoriya:Sufilər
Kateqoriya:Azərbaycan sufiləri
Kateqoriya:Azərbaycan alimləri
Kateqoriya:Azərbaycanlı alimlər
Kateqoriya:Azərbaycan şairləri
Kateqoriya:Azərbaycanlı şairlər
Kateqoriya:Azərbaycanlı din adamları
Kateqoriya:Azərbaycanlı filosoflar
Kateqoriya:Azərbaycan filosofları
Kateqoriya:Ərzincanda vəfat edənlər
Kateqoriya:Ərzincanda doğulanlar
Kateqoriya:Türkiyə uzunömürlüləri
Kateqoriya:Türk uzunömürlülər
Kateqoriya:Osmanlı dövrünün sənətkarları