Titanlar

Titanlar ( cəmdə Τιτάνες) — qədim yunan mifologiyasında Geya və Urandan törənmiş ya sonra gələn tanrılar, Kiklop (təpəgözlərin) və Hekatonxeyrlərin qardaş-bacılarıdırlar.

Yunan mifologiyasına görə Geya dünyanın yaranmasında əsas hərəkətverici qüvvə olmuşdur. Uranla birləşərək ilk ilahi cütlüyü yaradaraq, bu nigahdan titanları dünyaya gətirmişdirlər. İlk olaraq Okean və Tefida cütlüyü dünyaya gətirilmiş onlardan isə çaylar və okeanlar törənmiş olur. Sonrakı dünyaya gəlmiş cütlük Hiperion və Teyadır ki, onlardan isə Helios (günəş), Selena və Eos törənmişlər. Növbəti doğulmuş Krios Geyanın dənizdən olan qazı Evribiyaya evlənərək Asteriya, Pallant və Persi dünyaya gətirmişlər. Sonra doğulmuş İapet Okean və Tefidanın qızı Klimenaya (Asiyaya) evlənərək, Atlant, Menetiy, Prometey və Epimeteyi dünyaya gətirmişlər. Nəhayət Kron və Reya cütlüyü sonrakı nəsil tanrılarını - baş Olimp ilahələrini: Demetra, Hestiya, Heranı və tanrılarını: Aid, Poseydon və Zevsi dünyaya gətirmişlər.

İllər keçdikdən sonra Geya və Uran ayrilirlar. Geyanın oğlu Kron atası Uranı arvadbazlığına görə anasının ğöstərişi ilə axtalayaraq cəzalandırır. Geya dənizlə nigaha girərərk ondan Tavmant, Forkes, Kito, Evribiya və Nereyi doğmuş olur. Tavmant Okean və Tefidanın qızı Elektraya evlənərək onlardan İris və Harpiyaları: Ayelo, Okipeta və Keleno dünyaya gəlmiş olurlar. Doğulmuş Forkes və Kito cütlüyündən Qorqonalar və qarımış Qraylar dünyaya gəlirlər. Doğulmuş Nerey və okianid Dorida cütlüyündən isə nereidalar doğulmuş olurlar.

 Məlumat cədvəli 
Yunan Roma Haqqında məlumat Rəmzləri Təsviri Okean   (Ὠκεανός)  Oceanus Yunan mifologiyasındaМифы народов мира. М., 1991-92. В 2 т. Т.2. С.249, Любкер Ф. Реальный словарь классических древностей. М., 2001. В 3 т. Т.2. С.472 titan, çaylara, bulaqlara, dəniz cərəyanlarına başlanğıc, günəşə, aya və ulduzlara daldanacaq verən çaylar tanrısı, Uran və Geyanın oğlu, Tefidanın həm qardaşı həm də əri. Mifik Peqas onun sularından doğulmuşdur. Esxilə görə Qanadlı atın sahibiЭсхил. Прикованный Прометей 395. Urana qarşı üsyanda və Titanomaxiyada iştirak etmədiyinə görə hakimiyyətini qoruyub saxlaya bilmişdir.Псевдо-Аполлодор. Мифологическая библиотека I 1, 3-4 далее.     80x180px|center Krios   (Κρίος)  (Crius) Yunan mifologiyasında titan Uran və Geyanın oğlu, Pontun qızı Evribiyanın əri, Pallantın, Asteriyanın və Persin atası. Titanomaxiyadan sonra Zevs tərəfindən Tartara göndərilmişdirПсевдо-Аполлодор. Мифологическая библиотека I 1, 3; 2, 2.    Hiperion   (Ὑπερίων)   Yunan mifologiyasında Uran və Geyanın oğlu, işıq tanrısı, 12 əsas titandan biri, Teyanın əri, günəş tanrısı Heliosun, ay ilahəsi Selenanın və dan şəfəqi Eosun atası.    Teya   (Θεία, Αἴθρα, Βασίλεια)  (Diva) Yunan mifologiyasında titan ilahə, 12 əsas titandan biri, qardaşı Hiperionun arvadı, günəş tanrısı Heliosun, ay ilahəsi Selenanın və dan şəfəqi Eosun anası.
    Temis   (Θέμις)  Femida Yunan mifologiyasındaМифы народов мира. М., 1991-92. В 2 т. Т.2. С.560, Любкер Ф. Реальный словарь классических древностей. М., 2001. В 3 т. Т.3. С.384; Псевдо-Аполлодор. Мифологическая библиотека II 5, 11; III 13, 5 ədalət ilahəsi, titan, Zevsin ikinci arvadı.  80x180px|center Feba   (Φοίβη)   Yunan mifologiyasında ayı tərənnüm edən ilahə, 12 titandan biri, Uran və Geyanın qazı, Leto və Asteriyanın anası, Apollon və Artemidanın nənəsidir.   80x180px|center Kron  (Κρόνος, Χρόνος)  Saturn Yunan mifologiyasında titanМифы народов мира. М., 1991-92. В 2 т. Т.2. С.18, Любкер Ф. Реальный словарь классических древностей. М., 2001. В 3 т. Т.1. С.392-393, səma tanrısı Uranın və yer ilahəsi Geyanın kiçik oğlu. Zamanın şəxsləşdirilmiş obrazıdır.   80x180px|center Koy   (Κοϊος)   Yunan mifologiyasında titan Uran və Geyanın oğluПсевдо-Аполлодор. Мифологическая библиотека I 1, 3; 2, 2; 4, 1, bacısı titan ilahə Febanın əri, Leto və Asteriyanın atası. Titanomaxiyadan sonra Zevs tərəfindən Tartara göndərilmişdir. Kos adasının ən qədim sakiniТацит. Анналы XII 61.    İapet  (Ἰαπετός)   Yunan mifologiyasında tanrı titanМифы народов мира. М., 1991-92. В 2 т. Т.1. С.477, Любкер Ф. Реальный словарь классических древностей. М., 2001. В 3 т. Т.2. С.162. Geya və Uranın oğlu və Klimenanın əriГесиод. Теогония 507. Atlant, Prometey, Epimetey və Menetiyin atasıПсевдо-Аполлодор. Мифологическая библиотека I 1, 3; 2, 3.    Reya   (Ῥέα, Ῥείη)   Yunan mifologiyasına görə titan ilahə, Uran, və Geyanın qızı, titan tanrı Kronun həm bacısı həm də arvadı, İllahə Hestiya, Demetra, Heranın və tanrı Aid, Poseydon və Zevsin anasıdır.   80x180px|center Mnemosina   (Μνημμοσύνη)   Yunan mifologiyasındaМифы народов мира. М., 1991-92. В 2 т. Т.2. С.161 yaddaş ilahəsi, titan, Geya və Uranın qızı, Zevsdən olan muzaların anasıdırГесиод. Теогония 915-917; Гимны Гомера III 429; Псевдо-Аполлодор. Мифологическая библиотека I 1, 3; 3, 1 .   80x180px|center Tefida   (Τηθύς)   Yunan mifologiyasındaМифы народов мира. М., 1991-92. В 2 т. Т.2. С.505, Любкер Ф. Реальный словарь классических древностей. М., 2001. В 3 т. Т.3. С.374; Псевдо-Аполлодор. Мифологическая библиотека I 2, 2; II 1, 1; III 12, 6  titan,  ilahəsi, Uran və Geyanın qızı, Okeannın həm bacısı, həm də arvadıГомер. Илиада XIV 201; Овидий. Метаморфозы IX 498. Bu nigahdan olan üç min çayın - oğlanın və üç min qızın - okeanidanın anasıПсевдо-Аполлодор. Мифологическая библиотека I 1, 3.
   80x180px|center

 İstinadlar 

 Mənbə 
 Греческая Мифология, Катерина Серви, EKDOTİKE ATHENON, Афины 2007 ISBN 960-213-378-3, ISBN 978-960-213-378-1
 Софиа Сули, Греческая Мифология, Издателство Михалис Тубис А.О., 1995 ISBN 960-540-118-5
 Panaghiotis Christou, Katharini Papastamatis, Griechische Mythologie, 2008 ISBN 978-88-476-2283-8

 Həmçinin bax