Məmmədtağı Əliyev

Məhəmmədtağı Əliyev və ya Məhəmmədtağı Əlizadə () — ictimai-siyasi xadim, iqtisadçı alim, publisist,Rusiya imperiyası I Dövlət Dumasına seçilmiş 5 azərbaycanlıdan biri.

Şamaxı soyqırımında daşnaklar tərəfindən öldürülüb.

 Həyatı 

1883–1888-ci illərdə Rusiya imperiyası maliyyə nazirliyinin rüsum və töycü şöbəsində fəaliyyət göstərib. Nazir Rixtenin islahat layihələri bürokratiyanın müqaviməti ilə qarşılaşdıqda, digər mütərəqqi məmurlarla birlikdə istefa verib Şamaxıya qayıdıb və burada xeyriyyə işləri ilə məşğul olub. İrana səyahət edib, müşahidələri əsasında Z. Marağayinin "İbrahim bəyin səyahətnaməsi" romanına bənzər bir əsər yazıb.

1904-cü ildə qurulmuş Hümmət partiyasının qurucularından olub. Məmmədtağı Əliyev 1906-cı ildə Bakı quberniyasından Rusiya imperiyası I Dövlət Dumasına deputat seçilib. Dumada iqtisadçı alim kimi "Trudoviklər" partiyasına rəğbət bəsləyib, müsəlman fraksiyasının üzvü olaraq, qeyri-rus xalqların milli muxtariyyəti ideyasını müdafiə edib. Duma qovulduqdan sonra isə Şamaxıya qayıdıb və şəhərin ictimai həyatında fəaliyyət göstərib bir neçə məktəb açıb. Alman, fransız, ərəb, fars və rus dillərini bilib.

Şamaxı soyqırımının törədildiyi günlərdə şəhəri tərk etməyib. Daşnakların evinə hücumu nəticəsində öldürülərək yandırılıb. Daha sonra evinə od vurulub, kitabxanasındakı bütün nadir əlyazmalar, kitablar o cümlədən də özünün müəllifi olduğu iqtisadiyyat və kənd təsərrüfatı ilə bağlı əsərlər məhv olub.Seyfəddin Qəniyev, 1918-Cİ İL ŞAMAXI SOYQIRIMININ AŞIQ, EL ŞAİRİ, ŞAİR VƏ ALİM ŞƏHİDLƏRİ . "Ozan dünyası" jurnalı, № 1(22). 2015.

 Həmçinin bax 
 Ələşrəf Əlizadə

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 

 "Qətl planı"nda Məmmədtağı Əlizadə — 23.01.2022 / AZTV

Kateqoriya:Rusiya siyasətçiləri
Kateqoriya:Moskvada təhsil almış azərbaycanlılar
Kateqoriya:Rusiya imperiyası I Dövlət Dumasının üzvləri
Kateqoriya:İmdadiyyə dərnəyinin üzvləri