Qırmızı kitab (ümumi anlayış)

Qırmızı kitab ― yoxa çıxmaq təhlükəsi olan nadir heyvan və bitkilər toplusu.
Azərbaycan Respublikasının “Qırmızı kitab”ı

Fauna və flora növlərinin mühafizə olunmasının effektiv üsullarından biri “Qırmızı Kitab”ın təsis edilməsidir. Hələ 1977-ci ildə Azərbaycanın flora və faunasının genefondunun mühafizəsi üçün Azərbaycan Respublikası “Qırmızı Kitab”ının təsis edilməsinə dair qərar qəbul edilmişdir.

Mövcud qanunvericiliyə əsasən, ölkə ərazisində təbii şəraitdə yaşayan, nadir və nəsli kəsilmək təhlükəsi qarşısında olan heyvan və bitki növləri xüsusi mühafizə edilir və Azərbaycan Respublikasının “Qırmızı Kitab”ına daxil edilir. Azərbaycan Respublikasının “Qırmızı Kitab”ı rəsmi sənəd olmaq etibarilə, Azərbaycan Respublikasının bütün ərazisində, o cümlədən  Xəzər dənizinin (gölünün) Azərbaycan Respublikasına mənsub olan bölməsində heyvan və bitki növlərinin (yarımnöv, populyasiyalar) vəziyyəti, yayılması və mühafizəsi tədbirləri haqqında məlumatları özündə əks etdirir.

Ölkəmizdə bitki və heyvanat aləminin mühafizəsi, həm ölkə qanunvericiliyində, həm də 1989-cu ildə çap edilmiş Azərbaycan SSR-in bitki və heyvanlarının “Qırmızı Kitab”ının I nəşrində təsbit edilmişdir. Bura alimlər tərəfindən Azərbaycan florasında mühafizəsi tələb olunan 140, fauna üzrə isə 108 növ daxil edilmişdir. 

Qırmızı kitaba düşmüş bitkilər
 Hirkan şümşadı
 Dəmirağac
 Şabalıdyarpaq palıd
 Hirkan ənciri
 Hirkan armudu (Pyrus hyrcana)
 Xəzər lələyi
 İkək akasiyası
 Qafqaz xurması
 Ürəkyarpaqlı qızılağac 
 Budaqlı danaya
 Hirkan bigəvəri
 Eldar şamı
 Qafqaz rododendron
 Çoban sarmaşığı
 Laqodex acıçiçəyi
 Təmiz kladoxeta
 Qaraçöhrə
 Şərg çinarı
 Qafqaz xədicəgülü
 Məxməri gərməşov
 Naxçıvan gəvəni
 Araz palıdı
 Xəzər zəfəranı
 Su zanbağı
 Qafqaz dəmirağacı 
 Həmçinin bax 
 Azərbaycan Qırmızı Kitabı
 Moldova Qırmızı Kitabı

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 
Azərbaycan Respublikasının qırmızı kitabı

Kateqoriya:Ekologiya
Kateqoriya:Terminologiya