Avropa ölkələrinin siyahısı

Avropa ölkələrinin siyahısı — Avropa qitəsində yerləşən 64 dövlət və əraziyə verilən ümumi ad.

Avropa qitəsi təxminən 10.180.000 km² sahəsi ilə dünya torpaqlarının 6,8 %-ni əhatə edir və 746.419.440 nəfər əhalisi ilə dünya əhalisinin 11 %-nə ev sahibliyi edir.

Avropa coğrafi cəhətdən Ural dağları, Ural çayı və şərqdə Xəzər dənizi ilə əhatəlidir. Cənubunda Qafqaz dağları, Qara və Aralıq dənizləri, Bosfor və Dardanel boğazları yerləşir. Şimal-qərbində Atlantik okeanı, şimalında isə Şimal Buzlu okeanı yerləşir. Avropa dörd hissəyə ayrılır: Qərb, Şərq, Şimal və Cənub. Bəzi coğrafiyaşünaslar isə beş hissəyə ayırırlar və beşinci hissə olaraq Mərkəzi Avropa terminini istifadə edirlər. Soyuq müharibə ərəfəsində Şərqi və Qərbi Avropaya ayrılmış, Qərbi Avropa kapitalist, Şərqi Avropa isə kommunist blok adlandırılmışdır.

Ümumilikdə Avropada 64 ölkə var ki, onlardan 50-si müstəqil, 8-i asılı və 6-sı tanınmamış ölkədir. 14 ölkənin adaları, 19-nun daxili dənizlərlə əhatəli sahilləri, 32-nin isə dəniz və okeanlarla əhatəli geniş sahilləri var. Beş ölkənin həm Asiya, həm də Avropa qitəsində ərazisi var. Həmin ölkələr Azərbaycan, Türkiyə, Qazaxıstan, Gürcüstan və Rusiyadır. Kipr və Ermənistan isə siyasi və sosial mübahisəli ərazidə yerləşir. 28 ölkə Avropa İttifaqına, 25 ölkə isə NATO-ya üzvdür. Avropa Şurasında isə 47 ölkə yer alır. Sərhədləri tamamilə Avropada olan ölkələrin arasında ərazisinə görə ən böyük ölkə Ukraynadır. Ümumilikdə ərazisinə görə ən böyük Avropa ölkəsi Rusiya, ən kiçik ölkə isə Vatikandır.

Bu məqalədə Avropa qitəsində torpaqları olan ölkələr, onların bayraqları, paytaxtları, rəsmi dilləri, əraziləri, əhali və coğrafi mövqelərini göstərən xəritələr göstərilmişdir. Bu siyahı BMT üzvü olan ölkələrə və digər (BMT tərəfindən tanınmayan ölkələr, xüsusi inzibati regionlar, asılı ərazilər) ölkələrə bölünmüşdür.

 Siyasi xəritə 

 Müstəqil dövlətlər 

 BMT üzvü olan dövlətlər 
Ərazisi Avropa daxilində yerləşən və ya beynəlxalq Avropa təşkilatlarına üzv olan 50 müstəqil dövlət var ki, onlar demək olar ki, beynəlxalq səviyyədə tanınır. Hamısı BMT-nin üzvü və ya müşahidəçi dövlətidir və Belarus, Qazaxıstan və Vatikan istisna olmaqla, hamısı Avropa Şurasının üzvüdür. 44 ölkənin paytaxtı Avropa daxilində yerləşir və (2020-ci ilə qədər) bu ölkələrin 27-si Avropa İttifaqının üzvüdür
*= Aİ üzvü
BayraqXəritəÖlkəRəsmi dil(lər)rindəki uzun ad(lar)PaytaxtƏhaliSahəsilink=Flag of Albania|alt=Flag of Albania|center|frameless|100x100pxalt=Map showing Albania in Europe|center|frameless|150x150pxAlbaniyaAİ-yə namizəd ölkəAlbaniya RespublikasıTirana()2.876.276link=Flag of Andorra|alt=Flag of Andorra|border|center|100x100pxalt=Map showing Andorra in Europe|border|center|150x150pxAndorraAndorra knyazlığıAndorra la Vella()78.000link=Flag of Armenia|alt=Flag of Armenia|border|center|100x100pxalt=Map showing Armenia in Europe|border|center|150x150pxErmənistanCənubi Qafqazın bir hissəsi, Avropa və Asiyanın kəsişməsində yerləşir. Fiziki coğrafi baxımdan Ermənistan tamamilə Ön Asiyada, Gürcüstan və Azərbaycan isə Qafqaz dağlarının şimalında kiçik hissələrlə Avropaya düşməklə əsasən Asiyadadır.Ermənistan Respublikası ()İrəvan( ())2.925.000link=Flag of Austria|alt=Flag of Austria|border|center|100x100pxalt=Map showing Austria in Europe|border|center|150x150pxAvstriya*Avstriya RespublikasıVyana()8.857.960link=Flag of Azerbaijan|alt=Flag of Azerbaijan|border|center|100x100pxalt=Map showing Azerbaijan in Europe|border|center|150x150pxAzərbaycanAzərbaycan RespublikasıBakı()10.184.096link=Flag of Belarus|alt=Flag of Belarus|border|center|100x100pxalt=Map showing Belarus in Europe|border|center|150x150pxBelarusBelarus Respublikası ()
 ()Minsk( ())
( ())9.491.800link=Flag of Belgium|alt=Flag of Belgium|border|center|100x100pxalt=Map showing Belgium in Europe|border|center|150x150pxBelçika*Belçika krallığıBrüssel()
()

(11.614.238link=Flag of Bosnia and Herzegovina|alt=Flag of Bosnia and Herzegovina|border|center|100x100pxalt=Map showing Bosnia and Herzegovina in Europe|border|center|150x150pxBosniya və HerseqovinaBosniya dili: Bosna i Hercegovina
Xorvat: Bosna i Hercegovina

Serb: Босна и ХерцеговинаSarayevo(Bosniya dili: Sarajevo)
(Xorvat: Sarajevo)

(Serb: Сарајево)3.511.372link=Flag of Bulgaria|alt=Flag of Bulgaria|border|center|100x100pxalt=Map showing Bulgaria in Europe|border|center|150x150pxBolqarıstan*Bolqarıstan Respublikası ()Sofiya( ())6.923.374link=Flag of Croatia|alt=Flag of Croatia|border|center|100x100pxalt=Map showing Croatia in Europe|border|center|150x150pxXorvatiya*Xorvatiya RespublikasıZaqreb()4.093.108link=Flag of Cyprus|alt=Flag of Cyprus|border|center|100x100pxalt=Map showing Cyprus in Europe|border|center|150x150pxKipr*Kipr adası Anadolu yaylasının kənarında yerləşir və fiziki coğrafi olaraq Asiya ilə əlaqələndirilir, lakin Aİ üzvüdür.Kipr Respublikası ()Nikosiya( )()
()1.172.458link=Flag of the Czech Republic|alt=Flag of the Czech Republic|border|center|100x100pxalt=Map showing the Czech Republic in Europe|border|center|150x150pxÇexiya*Rəsmi adı həmçinin Çex RespublikasıdırÇexiya RespublikasıPraqa()10.625.449link=Flag of Denmark|alt=Flag of Denmark|border|center|100x100pxalt=Map showing Denmark in Europe|border|center|150x150pxDanimarka*Danimarka və Hollandiya müvafiq olaraq Danimarka krallığının və Niderland krallığının təsisçiləridir. Hər ikisi Aİ-nin üzvüdür; lakin krallıqlarının digər tərkib ölkələri Aİ üzvü deyil. Beynəlxalq təşkilatlarda Danimarka və Hollandiya terminləri bütövlükdə öz krallıqlarının qısa adları kimi istifadə olunur.Danimarka KrallığıKopenhagen()5.806.015link=Flag of Estonia|alt=Flag of Estonia|border|center|100x100pxalt=Map showing Estonia in Europe|border|center|150x150pxEstoniya*Estoniya RespublikasıTallin()1.326.968link=Flag of Finland|alt=Flag of Finland|border|center|100x100pxalt=Map showing Finland in Europe|border|center|150x150pxFinlandiya*Finlandiya RespublikasıHelsinki()
()5.544.903link=Flag of France|alt=Flag of France|border|center|100x100pxalt=Map showing France in Europe|border|center|150x150pxFransa*
Fransa RespublikasıParis()65.343.775link=Flag of Georgia (country)|alt=Flag of Georgia|border|center|100x100pxalt=Map showing Georgia in Europe|border|center|150x150pxGürcüstan
Gürcüstan Respublikası ()Tbilisi / Tiflis( )()4.085.565link=Flag of Germany|alt=Flag of Germany|border|center|100x100pxalt=Map showing Germany in Europe|border|center|150x150pxAlmaniya*Almaniya Federativ RespublikasıBerlin()83.914.472link=Flag of Greece|alt=Flag of Greece|border|center|100x100pxalt=Map showing Greece in Europe|border|center|150x150pxYunanıstan*Helen Respublikası ()Afina()
()10.398.551link=Flag of Hungary|alt=Flag of Hungary|border|center|100x100pxalt=Map showing Hungary in Europe|border|center|150x150pxMacarıstan*
Macarıstan RespublikasıBudapeşt()9.648.503link=Flag of Iceland|alt=Flag of Iceland|border|center|100x100pxalt=Map showing Iceland in Europe|border|center|150x150pxİslandiyaReykyavik()350.710link=Flag of Ireland|alt=Flag of Ireland|border|center|100x100pxalt=Map showing Ireland in Europe|border|center|150x150pxİrlandiya*İrlandiya Respublikası və Poblacht na hÉireann adları rəsmi terminlərdir, lakin rəsmi adlar deyil.İrlandiya RespublikasıDublin()4.857.000link=Flag of Italy|alt=Flag of Italy|border|center|100x100pxalt=Map showing Italy in Europe|border|center|150x150pxİtaliya*İtaliya RespublikasıRoma()60.494.118link=Flag of Kazakhstan|alt=Flag of Kazakhstan|border|center|100x100pxalt=Map showing Kazakhstan in Europe|border|center|150x150pxQazaxıstanQazaxıstan və Türkiyənin həm Avropada, həm də Asiyada ərazisi var.Qazaxıstan Respublikası ()
 ()Astana( ())
( ())18.311.700link=Flag of Latvia|alt=Flag of Latvia|border|center|100x100pxalt=Map showing Latvia in Europe|border|center|150x150pxLatviya*Latviya RespublikasıRiqa()1.934.379link=Flag of Liechtenstein|alt=Flag of Liechtenstein|border|center|100x100pxalt=Map showing Liechtenstein in Europe|border|center|150x150pxLixtenşteynLixtenşteyn knyazlığıVaduts()38.111link=Flag of Lithuania|alt=Flag of Lithuania|border|center|100x100pxalt=Map showing Lithuania in Europe|border|center|150x150pxLitva*Litva RespublikasıVilnüs()2.797.000link=Flag of Luxembourg|alt=Flag of Luxembourg|border|center|100x100pxalt=Map showing Luxembourg in Europe|border|center|150x150pxLüksemburq*Lüksemburq Böyük HersoqluğuLüksemburq()()()602.000link=Flag of Malta|alt=Flag of Malta|border|center|100x100pxalt=Map showing Malta in Europe|border|center|150x150pxMalta*Malta RespublikasıValletta()475.700link=Flag of Moldova|alt=Flag of Moldova|border|center|100x100pxalt=Map showing Moldova in Europe|border|center|150x150pxMoldovaMoldova RespublikasıKişinyov()3.350.900link=Flag of Monaco|alt=Flag of Monaco|border|center|100x100pxalt=Map showing Monaco in Europe|border|center|150x150pxMonakoMonako knyazlığıMonako Vill()37.000link=Flag of Montenegro|alt=Flag of Montenegro|border|center|100x100pxalt=Map showing Montenegro in Europe|border|center|150x150pxMonteneqromont. Црна Гора ()Podqoritsa(mont. По́дгорица)()642.550link=Flag of the Kingdom of the Netherlands|alt=Flag of the Netherlands|border|center|100x100pxalt=Map showing the Netherlands in Europe|border|center|150x150pxNiderland*Niderland "Hollandiya" kimi də tanınır, lakin bu ad rəsmi olaraq yalnız ölkənin bir regionuna aiddir.Niderland krallığıAmsterdam (paytaxt)
()
Haaqa (hökumət iqamətgahı

()17.272.990link=Flag of the Republic of North Macedonia|alt=Flag of North Macedonia|border|center|100x100pxalt=Map showing North Macedonia in Europe|border|center|150x150pxŞimali MakedoniyaŞimali Makedoniya Respublikası ()Skopye()()2.075.301link=Flag of Norway|alt=Flag of Norway|border|center|100x100pxalt=Map showing Norway in Europe|border|center|150x150pxNorveçNorveç krallığıOslo()5.323.933link=Flag of Poland|alt=Flag of Poland|border|center|100x100pxalt=Map showing Poland in Europe|border|center|150x150pxPolşa*Polşa RespublikasıVarşava()38.433.600link=Flag of Portugal|alt=Flag of Portugal|border|center|100x100pxalt=Map showing Portugal in Europe|border|center|150x150pxPortuqaliya*Portuqaliya RespublikasıLissabon()10.291.196link=Flag of Romania|alt=Flag of Romania|border|center|100x100pxalt=Map showing Romania in Europe|border|center|150x150pxRumıniya*Buxarest()19.622.000link=Flag of Russia|alt=Flag of Russia|border|center|100x100pxalt=Map showing Russia in Europe|border|center|150x150pxRusiyaRusiya Şərqi Avropa və Şimali Asiyada yerləşən qitələrarası ölkədir  və əhalisinin böyük əksəriyyəti (78%) Avropa hissəsində yaşayır.Rusiya Federasiyası ()Moskva() ()144.526.636link=Flag of San Marino|alt=Flag of San Marino|border|center|100x100pxalt=Map showing San Marino in Europe|border|center|150x150pxSan-MarinoSan-Marino RespublikasıSan-Marino()32.742link=Flag of Serbia|alt=Flag of Serbia|border|center|100x100pxalt=Map showing Serbia in Europe|border|center|150x150pxSerbiyaSerbiya Respublikası ()Belqrad() ()8.720.394link=Flag of Slovakia|alt=Flag of Slovakia|border|center|100x100pxalt=Map showing Slovakia in Europe|border|center|150x150pxSlovakiya*Slovak RespublikasıBratislava()5.445.087link=Flag of Slovenia|alt=Flag of Slovenia|border|center|100x100pxalt=Map showing Slovenia in Europe|border|center|150x150pxSloveniya*Sloveniya RespublikasıLyublyana()2.070.050link=Flag of Spain|alt=Flag of Spain|border|center|100x100pxalt=Map showing Spain in Europe|border|center|150x150pxİspaniya*İspaniya krallığıMadrid()47.720.291link=Flag of Sweden|alt=Flag of Sweden|border|center|100x100pxalt=Map showing Sweden in Europe|border|center|150x150pxİsveç*İsveç krallığıStokholm()10.221.988link=Flag of Switzerland|alt=Flag of Switzerland|border|center|100x100pxalt=Map showing Switzerland in Europe|border|center|150x150pxİsveçrəİsveçrə KonfederasiyasıBern
()

()

()

()8.685.688link=Flag of Turkey|alt=Flag of Turkey|border|center|100x100pxalt=Map showing Turkey in Europe|border|center|150x150pxTürkiyəTürkiyə RespublikasıAnkara()84.786.000link=Flag of Ukraine|alt=Flag of Ukraine|border|center|100x100pxalt=Map showing Ukraine in Europe|border|center|150x150pxUkrayna ()Kiyev() 
()44.291.413link=Flag of the United Kingdom|alt=Flag of the United Kingdom|border|center|100x100pxalt=Map showing the UK in Europe|border|center|150x150pxBirləşmiş KrallıqBirləşmiş Krallıq İngiltərə, Şimali İrlandiya, Şotlandiya və Uels ölkələrindən ibarətdir. Böyük Britaniya ayrı olan Gernsi, Men adası və Taxt-tac ərazilərinin xarici əlaqələri və idarəçiliyinə cavabdehdir. İngiltərə, Şotlandiya və Uels Böyük Britaniya (və ya sadəcə olaraq Britaniya) adasını təşkil edir, bu ada bəzən Birləşmiş Krallıq ilə sinonim olaraq istifadə olunur.Böyük Britaniya və Şimali İrlandiya Birləşmiş KrallığıLondon()68.060.502link=Flag of Vatican City|alt=Flag of the Vatican City|border|center|100x100pxalt=Map showing Vatican City in Europe|border|center|150x150pxVatikanVatikan Şəhər DövlətiVatikan
()842

 Separatçı və ya BMT tərəfindən tanınmayan dövlətlər 

Avropada aşağıdakı səkkiz dövlət bir və ya bir neçə BMT üzvü tərəfindən qismən tanınır və ya BMT-nin heç bir üzvü tərəfindən tanınmır, lakin dövlətçilik bəyannamə nəzəriyyəsinə görə dövlət kimi qəbul edilir. Həmin dövlətlərin heç biri BMT, Avropa Şurası və ya Avropa İttifaqı üzvü deyil.
BayraqXəritəÖlkəStatusRəsmi dil(lər)indəki uzun ad(lar)PaytaxtƏhaliƏrazi və əhalinin sayına Avropadan kənarda yerləşən ərazilər də daxildir. Separatçı bölgələri olan dövlətlərin ərazisi və əhalisi separatçı bölgələrin ərazisini də əhatə edir.Ərazilink=Flag of Abkhazia|alt=Flag of Abkhazia|border|center|100x100pxalt=Map showing Abkhazia in Europe|border|center|150x150pxAbxaziyaAbxaziya RespublikasıGürcüstanın Abxaziya Muxtar Respublikasının işğalı hesabına yaradılıb. BMT-nin beş üzvü tərəfindən tanınıb. ()
 ()Suxumi() ()
() ()250.000alt=Flag of Donetsk|border|center|100x100pxalt=Map showing Donetsk in Ukraine|border|center|150x150pxDonetskDonetsk Xalq RespublikasıUkraynanın Donetsk vilayətinin bir hissəsinin işğalı hesabına yaradılıb. Rusiya tərəfindən tanınır. (Donetskaya Narodnaya Respublika)
 (Donetska narodna respublika)Donetsk⠀
()

()2.302.4448,902 km2
(3,437 sq mi)link=Flag of Kosovo|alt=Flag of Kosovo|border|center|100x100pxalt=Map showing Kosovo in Serbia|border|center|150x150pxKosovoKosova RespublikasıSerbiya tərəfindən muxtar vilayət kimi iddia edilib. BMT-nin 97 üzvü tərəfindən müstəqil dövlət kimi tanınıb. ()Priştina()() ()1.836.529alt=Flag of Luhansk|border|center|100x100pxalt=Location of Luhansk in Ukraine|border|center|150x150pxLuqanskLuqansk Xalq RespublikasıUkraynanın Luqansk vilayətinin bir hissəsinin işğalı hesabına yaradılıb. Rusiya tərəfindən tanınır. 
(Luganskaya Narodnaya Respublika)

(Luganska narodna respublika)Luqansk⠀
()

()1.464.0398,377 km2
(3.234 sq mi)link=Flag of the Turkish Republic of Northern Cyprus|alt=Flag of Northern Cyprus|border|center|100x100pxalt=Map showing Northern Cyprus in Europe|border|center|150x150pxŞimali KiprŞimali Kipr Türk RespublikasıKiprin bir hissəsi olduğu iddia edilir. Türkiyə tərəfindən tanınır.Şimali Nikosiya()294.906link=Flag of South Ossetia|alt=Flag of South Ossetia|border|center|100x100pxalt=Map showing South Ossetia in Europe|border|center|150x150pxCənubi OsetiyaCənubi Osetiya RespublikasıGürcüstanın Cənubi Osetiya Muxtar ərazisinin işğalı hesabına yaradılıb. BMT-nin beş üzvü tərəfindən tanınıb. ()
 ()Tsxinvali() ()
() ()70.000link=Flag of Transnistria|alt=Flag of Transnistria|border|center|100x100pxalt=Map showing Transnistria in Moldova|border|center|150x150pxDnestryanıDnestryanı Moldav RespublikasıMoldovanın Dnestr çayından şərqdəki ərazilərinin işğalı hesabına yaradılıb. BMT-yə daxil olmayan 3 qondarma dövlət tərəfindən tanınır. ()
 ()Tiraspol()
() ()
() ()475.373

 Müstəqil olmayan dövlətlər 

 Asılı ərazilər 
Aşağıdakı altı Avropa ərazisi asılı ərazidir.
*= Xüsusi razılaşmalar olsa da, Aİ-nin hissəsidir 
BayraqXəritəƏraziQanuni statusRəsmi dil(lər)indəki uzun ad(lar)PaytaxtƏhaliƏrazilink=Flag of the United Kingdom|alt=Flag of the United Kingdom, as used in Akrotiri and Dhekelia|border|center|100x100pxalt=Map showing Akrotiri and Dhekelia in Europe|border|center|150x150pxAkrotiri və DekeliyaAkrotiri və Dekeliya müstəqil baza əraziləriBöyük Britaniyanın dəniz əraziləriEpiskopi15.700link=Flag of the Faroe Islands|alt=Flag of the Faroe Islands|border|center|100x100pxalt=Map showing the Faroe Islands in Europe|border|center|150x150pxFarer adalarıDanimarka krallığının təsis ökələriTorshavn()()49.947link=Flag of Gibraltar|alt=Flag of Gibraltar|border|center|100x100pxalt=Map showing Gibraltar in Europe|border|center|150x150pxCəbəllüttariqBöyük Britaniyanın dəniz əraziləriCəbəli-Tariq
()29.185link=Flag of Guernsey|alt=Flag of Guernsey|border|center|100x100pxalt=Map showing Guernsey in relation to the United Kingdom|border|center|150x150pxGernsiGernsi BeylifiTaxt-tac əraziləriQueen and Crown dependencies page of the official website of the British Monarchy  Gernsi dili: Guernési – Bailliage de GuernésiSent Piter Port()
(Gernsi dili: Saint Pierre Port)65,849link=Flag of the Isle of Man|alt=Flag of the Isle of Man|border|center|100x100pxalt=Map showing the Isle of Man in Europe|border|center|150x150pxMen adasıTaxt-tac ərazilərimen. Mannin – Ellan VanninDuqlas(men. Doolish)86,866link=Flag of Jersey|alt=Flag of Jersey|border|center|100x100pxalt=Map showing Jersey in Europe|border|center|150x150pxCersiCersi BeylifiTaxt-tac əraziləriCersi dili: Jèrri – Bailliage de JèrriSent-Heliyer()(Cersi dili: Saint Hélyi)96,513

 Muxtariyyəti olan ərazilər 
Aşağıdakı ərazilər öz müstəqil dövlətlərinin muxtar əraziləri hesab olunur, lakin beynəlxalq müqavilə ilə müəyyən edilmiş siyasi nizama malikdir.
*= Xüsusi razılaşmalar olsa da, Aİ-nin hissəsidir
BayraqXəritəƏraziQanuni statusRəsmi dil(lər)indəki uzun ad(lar)PaytaxtƏhaliƏrazilink=Flag of Åland|alt=Flag of Åland|border|center|100x100pxalt=Map showing Åland in Europe|border|center|150x150pxAland*Aland adalarıFinlandiyaya aid muxtar vilayətMariehamn(z)27,500alt=Map showing Northern Ireland in the United Kingdom and Europe|border|center|150x150pxŞimali İrlandiyaBöyük Britaniya krallığına aid əraziirland. Tuaisceart ÉireannBelfast1,810,863link=Flag of Norway|alt=Flag of Norway, as used in Svalbard|border|center|100x100pxalt=Map showing Svalbard in Europe|border|center|150x150pxŞpitsbergen / SvalbardNorveçin xüsusi ərazisiLonqyirbyuen()2,019

 Həmçinin bax 

 Asiya ölkələrinin siyahısı
 Afrika ölkələrinin siyahısı
 Şimali Amerika ölkələrinin siyahısı
 Dünya ölkələrinin siyahısı

 Qeydlər 

 İstinadlar 

Kateqoriya:Avropa ölkələri