Əli Səlimi

Əli Səlimi (علي سليمي; ) — azərbaycanlı bəstəkar, "Ayrılıq" və "Sizə salam gətirmişəm" kimi məşhur mahnıların bəstəçisi, Azərbaycan Bəstəkarlar İttifaqının fəxri üzvü.

 Həyatı 
Əli Səlimi 1922-ci ildə Bakı şəhərində Kubinka məhləsində dünyaya göz açıb. Bakinin Pirşagi kəndindəndir. Atasi Ərdəbil şəhərindən Bakıya köçmüşlər — atası Ərdəbil yaxınlığındakı Mehmandost kəndindən idi, anası Məşədi Cəvahir isə bakılı Pirşagili idi. Əli Səlimi tanınmış jurnalist Mürsəl Cavadovun anası Həbibə xanımın doğma xalasıoğludur. Əli Səlimi tar məktəbini xalq artisti, görkəmli tarzən Əhməd Bakıxanovun sinfində bitirmişdir.

1930-cu illərinin əvvəlində Əhməd Bakıxanov bu istedadlı şagirdinin yolunu Azərbaycanın orkestr və ansambllarına açdı. 1938-ci ildə Əli Səliminin atası (eləcə də tarzən Adil Axundzadə – Tehran radiosunun solisti və tanınmış xanəndə Mustafa Payan – Tehranın məşhur xanəndəsi) məcburiyyət qarşısında Ərdəbilə köçməli oldular.

 "Sizə salam gətirmişəm" və "Ayrılıq" 
1961-ci ilin sonu və 1962-ci ilin əvvəllərində Rəşid Behbudovun İran səfəri yaddaqalan, maraqlı hadisələrlə zəngin idi. Belə hadisələrdən biri İranda baş verir. İranda böyük müvəffəqiyyətlə keçən konsertlərdən birindən sonra əslən Bakıdan olan ölməz bəstəkar Əli Səlimi dünyalar qədər sevdiyi müğənnini evinə dəvət edir. Dəvəti qəbul edən Rəşid Behbudov bəstəkarın qonağı olur. Maraqlı söhbətlər zamanı Əli Səlimi yenicə bəstələdiyi "Sizə salam gətirmişəm" mahnısını sənətkara göstərir. Rəşid mahnını çox bəyənir və tezliklə ifa edəcəyinə söz verir. Bəstəkarın həyat yoldaşı Əli Səlimiyə işarə edərək onu yan otağa çağırır. Bir qədər sonra həmin otaqdan xanımın həzin səslə, tarın müşayiəti ilə oxuduğu başqa bir mahnının səsi gəlir. Rəşid elə ilk notlardan bu mahnıya vurulur və onlara qoşulub zümzümə etməyə başlayır. Mahnı bitdikdən sonra müğənni Əli Səlimidən bunun kimin mahnısı olduğunu soruşur.

Əli Səlimi bildirir ki, Rəcəb İbrahimi "Ayrılıq" adlı gözəl bir şeir yazmışdı. Mən də bir neçə gün bundan əvvəl həmin şerə mahnı bəstələdim. Rəşid bəstəkara irad tutur ki, bəs nəyə görə "Ayrılığ"ı mənə təklif etmirsən. Əli Səlimi cavabında izah edir ki, qorxuram "Ayrılığ"ı oxumağa icazə verməsinlər. Sənə də baş ağrısı olmasın. "Sizə salam gətirmişəm"i oxusan mənə dünyanı vermiş olarsan. Rəşid bəstəkarın da, onun xanımının da kövrəldiyini görüb qətiyyətlə bildirir ki, tezliklə hər iki mahnını mənim ifamda eşidəcəksiniz. Bakıya dönəndən sonra sevimli sənətkar həqiqətən də hər iki mahnını — "Sizə salam gətirmişəm" və "Ayrılıq" mahnılarını ifa edərək lentə yazdırır.

Mürsəl Cavadov 1990-cı ildə Azərbaycan Radiosunda "Körpü" verilişində Əli Səlimi haqqında süjet hazırlayaraq tanınmış bəstəkarı Bakıya dəvət etmişdi. Bu süjeti dinləyən Əli Səlimi qısa müddət sonra Bakıya ziyarətə gəlmiş və əsərlərini öz orkestrı ilə birgə təmtəraqlı bir konsertdə ifa etmişdi Bu minvalla tanınmış bəstəkar öz doğma yurduna 56 il ilk dəfə qayıtmışdı. Mürsəl Cavad xalası oğlunu öz evində qonaq etmiş və ona Bakının Balaxanı qəsəbəsində hazırlanmış xüsusi tar aləti hədiyyə etmişdir. O, bütün xatirələrini Azərbaycan Radiosunun fondunda olan "Yada Sal Məni" oçerkində qeyd etmişdir.

2007-ci il dekabr ayının ortalarında Ərdəbil şəhərində incəsənət mərkəzi tərəfindən tədbir keçirildi. Bu tədbirdə böyük hörmətlə qarşılanan Əli Səliminin bəstələdiyi mahnılar səsləndi. Dekabrın 15–16-da Ərdəbildə Əli Səliminin xatirəsinə həsr olunmuş ilk Azərbaycan muğam festivalı keçirildi.

 Bəstələri 
 Gül Ərdəbil
 Ayrılıq
 Sizə Salam Gətirmişəm
 Savalan
 Heydər Baba
 İlqar
 Bahar gəldi
 Ağlama
 Gözüm ana
 Gül açdiı
 Lalə
 Yaşa məhəbbət
 Ana laylası
 Haqq yolu
 Gözəl qız
 Sənin sözün
 Yalan dünya
 Ay dolandı
 Parti
 Dumandır
 Ana vətən
 Bivəfalar
 Könül
 Namaz
 Gülşən
 Əziz İran
 Yağışlar
 Füzuli üçün
 Azadlıq qoşaları
 Telli qız
 Birlik
 Babam üçün
 Azərbaycan (1)
 Azərbaycan (2)
 Vətənim
 Koroğlu
 Ölkəmiz
 Sözlər
 Səni istəyirəm

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 
 Əli Səliminin mahni yaradiciligi
 .

Kateqoriya:Azərbaycan tarzənləri
Kateqoriya:İran azərbaycanlısı musiqiçilər
Kateqoriya:İran azərbaycanlıları
Kateqoriya:XX əsr Azərbaycan şairləri
Kateqoriya:Azərbaycan bəstəkarları