Əbu Səid (Qaraqoyunlu)

Əbu Səid Barani () — qısa müddətli Qaraqoyunlu dövlətinin hökmdarı olmuşdur.

O, Qara Yusifin beşinci oğlu idi. Qardaşları Pirbudaq, İsgəndər xan, Cahanşah, Şahməhəmməd və İspənd idi.

 Həyatı 
Qaraqoyunlu sultanı Qara Yusifin oğullarından biridir. Anası ehtimal ki, Qara Yusifin sevimli xanımı Qədəm Paşa Xatundur.Həsən Bəy Rumlu, Əhsənüt-təvarix (Tarixlərin ən yaxşısı), (Çeviren: Oqtay Əfəndiyev-Namiq Musalı), Kastamonu: Uzanlar, 2017, s.254 Haqqındakı ilk məlumat isə 1420-ci ilin avqustunda Qarayuluq Osman bəyin hücumuyla öldürülən Pir Ömər bəyin ardından Ərzincan hakimliyinə təyin olunmasıdır.Ebu Bekr-i Tihrani. (2001). Kitab-ı Diyarbekriyye (Çev. Mürsel Öztürk). Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi Ancaq cəmi 3 ay sonra atası vəfat etdi və yaranan hakimiyyət boşluğu səbəbilə şəhər əhalisi tərəfindən qaladan qovuldu.

Qovulmasının ardından Bitlis Adilcəvazdakı qardaşı İspənd mirzənin yanına sığındı. Buradan Təbrizə gələrək taxta çıxan qardaşı Qara İsgəndərə tabeliyini bildirdi və Naxçıvan-İğdır bölgəsinin hakimliyinə təyin edildi. Ancaq qardaşının 1429-cu ildə Salmas yaxınlığında Teymurilərə məğlub olmasının ardından döyüş meydanından qaçan Əbu Səid Qarabağa getdi və burada Şahruxla görüşərək tabeliyini bildirdi. Nəticədə, Teymurilərin dəstəyilə Təbrizə daxil oldu və Qaraqoyunlu sultanı oldu.Faruk Sümer, Kara Koyunlular, C.1 (Başlangıçtan Cihan Şah’a kadar), Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara 1992, s.45

Təbrizdə yalnız 5-6 ay qala bilən Əbu Səid Ərdəbilə yönəldiİsmail Aka, İran’da Türkmen Hâkimiyeti (Kara Koyunlular Devri), Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara 2001, s.21 və burada qardaşı Cahanşahı ələ keçirərək həbs etdi. Ancaq Əmir Bəyazid Bistamın tövsiyəsilə, onu azad edərək qaçaq düşən digər qardaşı Qara İsgəndəri təqib etdi. Ancaq bu mübarizədə məğlub oldu və Qara İsgəndərdən gələn tələb üzərinə Ərdəbil əhalisi tərəfindən 1431-ci ildə qətlə yetirildi.Oqtay Əfəndiyev, Azərbaycan Tarixi XIII-XVIII əsrlər, Azərbaycan Mill Elmlər Akademiyası A. Bakıxanov Adına Tarix İnstitutu, Bakı 2007, s.74

 Mənbə 

 Ədəbiyyat 


 Karakoyunlu ve Akkoyunlu Devletlerinde Hanedan Üyelerinin katli, Eda Geyik. Yüksek Lisans Tezi. TC Kastamonu Üniversitesi. Kastamonu-2021

 İstinadlar 

Kateqoriya:Qaraqoyunlu hökmdarları
Kateqoriya:Qaraqoyunlular