Xocavənd

Xocavənd — Azərbaycan Respublikasının Xocavənd rayonunun Xocavənd şəhər inzibati ərazi dairəsində şəhər, Xocavənd rayonunun inzibati mərkəzi.

 Toponimikası 
Qədim adı Xocavənd olub.

XIX əsrin 80-ci illərinə qədər Xonaşen adlanmışdır. Ba YIII əsrə aid Bizans mənbəsində "Hun ölkəsi" kimidir. Bizans tarixiçisi Feodan yazır ki, 624-cü ildə imperator İranla Xəzərlərlə ittifaqa girmək üçün onlarla Albaniyada hun ölkəsində görüşdü. Hun etnonimindən və qədim dillərində "şin" sözündən ibarətdir. Bu ərazi maldar ellər üçün qışlaq və əkin (məzrə) yerləri idi. "Xunaşi" adı isə erkən orta əsrlərdə Qarabağda məskunlaşmış hunların adından və qədim türk dillərində "şin" "yaşayış yeri", "məskən" sözündəndir. XIX əsrdə Gəncə qəzasının tədqiqatçısı N. A. Abelov yazır ki, maldar elin məntəqələri (yurd, oba, binə, qışlaq) oturaq məskəndən yaranan Şenlik adlanır (Elzavetopolskiy uezd, s. K). L. Z. Budaqov yazır ki, sözü türkcə "naselennıy" mənasındadır. Bu söz erməni dilinə keçərək "şen" formasını kəsb etmişdir. 624-cü ildə Bizans çarı İrakli Albaniyada (Qarabağda) "Hun ölkəsi" adlı yerdə Xəzərlərin (sonra kəbirlilərin) başçısı ilə görüşmüşdür. Gürcüstanda Xunev, Xuniya, Xunezazur adlarında "xun" etnonimi ilə eynidir. Ptolemey (II əsr) də bu tayfanın adını Xun kimi çəkmişdir.

1925-ci ilə qədər adı Xonaşen olmuşdur.1903-cü il Qafqaz xəritəsi

1925-ci ildə erməni əsilli sovet partiya xadimi Aleksandr Myasnikovun təxəllüsü ilə Martuni, 1991-ci ildən isə tarixi adı bərpa edilərək Xocavənd kimi rəsmiləşdirilmişdir.

Xocavənd "xocalı nəsli" deməkdir (-vənd farsca bir sözdür və -zadə, -pur şəkilçiləri kimi nəsil, tayfa, və soy adlarında istifadə edilir).

 Tarixi 
2 oktyabr 1992-ci ildən 10 noyabr 2020-ci ilə kimi Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin işğalı altında olmuşdur. İkinci Qarabağ müharibəsinin nəticələrinə əsasən imzalanmış 10 noyabr 2020-ci il tarixli üçtərəfli bəyanata uyğun olaraq Xocavənd şəhəri Rusiya sülhməramlı qüvvələrinin nəzarətinə keçmişdir. antiterror əməliyyatından sonra 26 sentyabr 2023-cü ildən şəhərə Azərbaycan Silahlı Qüvvələri nəzarət edir. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev oktyabrın 15-də Xocavənd şəhərində Azərbaycan Respublikasının Dövlət Bayrağını ucaldıb.

 Tarixi abidələri 
Xocavənd şəhərində aşağıdakı daşınmaz tarix və mədəniyyət abidəsi qeydə alınmışdır:
 İnventar № Abidənin adı Tarixi Yerləşdiyi ünvan Növü Əhəmiyyət dərəcəsi1116Nərgiztəpə yaşayış yeriİlk və Orta Tunc dövrüXocavənd şəhərindən şərqdəArxeolojiÖlkə

 Coğrafiyası və iqlimi 

 Əhalisi 
 İl Daimi əhali Kişilər Qadınlar1999XXXXXXXXXXXX2009↗XXXX↗XXXX↗XXXX
+Xocavənd şəhəri əhalisinin milli tərkibi Etnik qrup Sayı, 1970 sa.Ethno-Caucasus, Этнодемография Кавказа: Мартунинский район (1970 г.)  Nisbəti, 1970 sa. Sayı, 1979 sa.Ethno-Caucasus, Этнодемография Кавказа: Мартунинский район (1979 г.)  Nisbəti, 1979 sa. toplam4 654100 %5 497100 % erməni3 12067 %3 58865.3 % azərbaycanlı1 48231.8 %1 86233.9 % rus440.9 %410.7 % ukraynalı30.1 %10.0 % digər50.2 %50.1 %

 İqtisadiyyatı 

 Mədəniyyəti 
Kənddə mədəniyyət müəssisəsi mövcud deyil.

 Təhsil 
Kənddə təhsil müəssisəsi mövcud deyil.

 Din 
Kənddə dini ibadət yeri və ya dini icma qeydə alınmamışdır.

 Səhiyyə 
Kənddə səhiyyə müəssisəsi mövcud deyil.

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 
 Xocavənd rayonu icra hakimiyyəti təqdim edir

 Həmçinin bax 


Kateqoriya:Xocavənd şəhər inzibati ərazi dairəsindəki yaşayış məntəqələri
Kateqoriya:Xocavənd rayonunun şəhərləri