Erməni əlifbası

Erməni əlifbası () – Erməni dilinin yazılması üçün istifadə edilən əlifba. 38 hərfdən ibarətdir. Mesrop Maştos tərəfindən yaradılmışdır.
V əsrə qədər ermənilər tərəfindən yunan, suriya və aramey yazısından istifadə olunmuşdur. Müasir ermənilərin istifadə etdikləri indiki əlifba efiopiya yazısının tam oxşarıdır. Belə nəticəyə gəlmək mümkündür ki, Mesrop Maştos məhz erməni əlifbasını ixtira etməmiş (yuxusunda görməmiş), efiopiya (həbəş) yazısı əsasında yaratmışdır. Təxmin edilə bilər ki, erməni əlifbası həbəş mədəniyyətinin təsirinin nəticəsində formalaşmışdırAyele Bekerie: Historical Overview of Ethiopic Writing System's Possible Influence on the Development of the Armenian Alphabet. In: International Journal of Ethiopian Studies, Vol. 1, No. 1 Sommer/Herbst 2003, S. 33–58.
Erməni əlifbasının yaranması haqqında ikinci mübahisə doğuran nəzəriyyəyə əsasən əlifba V əsrdə suriyalı din xadimi Danil tərəfindən hazırlanmışdır. Digər bir fərziyyəyə əsasən əlifbaya daxil edilmiş hərflər zərdüşt yazılarından götürülmüşdür. Həqiqət ondan ibarətdir ki, erməni əlifbasındakı hərflər yunan, latın, suriya, koptik və həbəş yazılarındakı işarələrdən götürülmüşdür.


 Müqayisəli cədvəl 
…Maştosun əlifbası əsasında erməni yazısı, həbəş yazısı kimi soldan sağa istiqamətlidir. Maştosun əlifbası həm formaca həm də xaraktercə həbəş yazısı ilə oxşarlığa malikdir. Həbəş yazısının üç hərfinin Ո — ba, Ս  — ha və Փ — qa-nın yazılışı Maştosun əlifbasında səkkiz halda təkrarlanır. Maştosun yaratmış olduğu erməni əlifbasının hərflərinin forma və cizgi istiqamətləri prinsipi ilə analitik cədvəlini qurmuş olsaq görərik ki, həbəş yazısının 22 və 23 hərfini əhatə etmiş olur. Bu da əlifbanın ümumi hərflərinin üçdə ikisini təşkil edir. Maştos həbəş yazısının prinsipləri ilə sözsüz ki tanış idi və bu prinsiplər əsasında da erməni əlifbasını hazırlamışdır.

Həbəş hərfləriሃባቡጉጊታቃቢሆዋዩቦኮኒሂTələffüzühababugugitaqabihowayubokonihiErməni hərfləriՍ ՈՌԴՂՊՓԹՄՓՔՐԻՆՀ Tələffüzüsordłpp't'mp'k'''||r||i||n||v''

 Əlifba 
 Hərf Ad Tələffüz (IPA) Azərbaycanca tərcüməsi Rəqəmsal dəyəri Əl yazması Müasir əl yazması Tələffüz Klassik Ermənicə Şərq Ermənicəsi Qərb Ermənicəsi Klassik Ermənicə Klassik Ermənicə Şərq Ermənicəsi Qərb ErmənicəsiԱ ա այբ     a 1Բ բ բեն       b 2Գ գ գիմ       g 3Դ դ դա       d 4Ե ե եչ  , Sözün əvvəlində 1 e 5Զ զ զա   z 6Է է է       e 7Ը ը ըթ   ı 8Թ թ թո   t‘ 9Ժ ժ ժէ  ժե     j 10Ի ի ինի   i 20Լ լ լիւն  լյուն 2  l 30Խ խ խէ  խե     х 40Ծ ծ ծա           ts 50Կ կ կեն           k 60Հ հ հո   h 70Ձ ձ ձա       dz 80Ղ ղ ղատ     , or    ğ 90Ճ ճ ճէ  ճե          ç 100Մ մ մեն   m 200Յ յ յի  հի      3,  y 300Ն ն նու   n 400Շ շ շա   ş 500Ո ո ո    , Sözün əvvəlində 4 o 600Չ չ չա   ç 700Պ պ պէ  պե          p 800Ջ ջ ջէ  ջե         900Ռ ռ ռա        1000Ս ս սէ  սե     s 2000Վ վ վեւ  վեվ   v 3000Տ տ տիւն  տյուն   5        t 4000Ր ր րէ  րե   6   6   r 5000Ց ց ցո   ts' 6000Ւ ւ հիւն  N/A7    8 v 7000Փ փ փիւր  փյուր 9    p‘ 8000Ք ք քէ  քե     k‘ 9000 XIII əsrdə əlavə olunubՕ օ օ   o N/AՖ ֆ ֆէ  ֆե     f N/A Kəlimə əl yazısı Müasir əl yazısı Klassik Ermənicə Şərq Ermənicəsi Qərb Ermənicəsi Klassik Ermənicə Şərq Ermənicəsi Qərb Ermənicəsi Klassik Ermənicə Rəqəmsal dəyəri Tələffüz Ad Tələffüz (IPA) Azərbaycanca tərcüməsi

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 

Не армянский алфавит, а эфиопский