Ənvər Çingizoğlu

Ənvər Çingiz oğlu Fərəcov və ya Ənvər Çingizoğlu () — azərbaycanlı yazıçı, publisist, geneoloq, Avrasiya Yazıçılar (2007), Azərbaycan Jurnalistlər birliklərinin (1987), Azərbaycan Tarixi Şəcərə cəmiyyətinin üzvü (2003); "Qızıl qələm" mükafatı laureatı (2012), Əməkdar mədəniyyət işçisi (2019), vikipediyaçı (2009 – 2022).

 Həyatı 
Ənvər Çingizoğlu 10 may 1962-ci ildə Cəbrayıl rayonunun Xudayarlı kəndində anadan olub. Əslən Füzuli rayonunun Araz Yağlıvənd kəndindəndir. 8-ci sinifə qədər Cəbrayıl rayonu Stansiya Xələfli kənd məktəbində (1969–1977), sonra Bakı şəhəri, Nərimanov rayonu 2 saylı Dəmir Yolu Litseyində Azərbaycan bölməsində təhsil alıb (1977–1980).

Rusiyanın Xabarovsk şəhərində hərbi xidmətdə olub (1980–1982).

Ənvər Çingizoğlu Bakı Dövlət Universitetinin jurnalistika fakültəsində oxuyub (1985–1990).

Ənvər Çingizoğlu 1991-ci ildən 1993-cü ilə qədər Füzuli rayonunda "Araz" qəzetində ədəbi işçi kimi çalışıb.

Ənvər Çingizoğlu 1994-cü ildən 2014-cü ilin mart ayınadək Azərbaycan Televiziyası Qapalı Səhmdar Cəmiyyətinin redaktoru, böyük redaktoru, şöbə müdiri vəzifələrində çalışıb. 2014-cü ilin mart ayından Azərbaycantelefilmin Baş redaktor müavinidir. O, həm də "Soy" dərgisinin baş redaktorudur.

Ənvər Çingizoğlu folklor, etnoqrafiya, geneologiya sahələrində araşdırmalar aparır.

Ənvər Çingizoğlu Azərbaycanın xanlıqlar dövrü tarixi, diplomatiya tarixi və İran tarixinə dair 100-dən çox monoqrafiya, kitab, dərs vəsaiti, elmi, elmi-publisistik məqalə, dövri mətbuatda dərc olunmuş müxtəlif xarakterli yazılar və s. nəşrlərin müəllifidir.

Ənvər Çingizoğlunun tarixçi mövqeyi onun ssenari müəllifi olduğu tarixi-sənədli filmlərdə də əks olunmuşdur. Onun yazdığı ssenarilər əsasında "Avşarlar", "Xurşidbanu Natəvan", "Nəvvab", "Kəminə" adlı televiziya filmləri çəkilib.

Ənvər Çingizoğlu mütəmadi olaraq Azərbaycanda və onun hüdudlarından kənarda keçirilən nufuzlu beynəlxalq konfrans və simpoziumların iştirakçısıdır və bir sıra beynəlxalq elmi məclislərdə məruzələr etmişdir.

Ənvər Çingizoğlu jurnalistika ilə yanaşı məhsuldar elmi fəaliyyətlə məşğul olan alimlərdəndir. İndiyə qədər onun müxtəlif konfrans, simpozium və elmi məclislərdə, dərgilər, məcmuələr və qəzet səhifələrində 300-ə qədər müxtəlif məzmunlu məqalələri işıq üzü görmüşdür.

Ənvər Çingizoğlunun elmi prioritetlərində türk xalqlarının etnogenezi, etnologiyası, etnoqrafiyası, folkloru, tarixşünaslığın aktual problemləri, mənbəşünaslıq və s. istiqamətlər uğurla işlənməkdədir. Monoqrafiya və məqalələri bir qayda olaraq polemikliyi və fərdi baxış müstəvisi ilə seçilir.

Ənvər Çingizoğlu regional etnoqrafiya və folklor nümunələrinin toplanılıb araşdırılması və nəşri istiqamətində 30 ilə yaxındır ki, zəhmət sərf edir. Onun son dövrlərdə Azərbaycan, İran və Türkiyədə yaşayan Avşar elinin etnqorafiyası, etnik-milli düşüncə tərzi və şifahi yaradıcılığı ilə bağlı araşdırmaları türk ellərinin mənəvi mədəniyyətini öyrənmək baxımından maraqlıdır.

Onun müxtəlif illərdə yazdığı dərslik, dərs vəsaitləri, monoqrafiyaları, folklor-etnoqrafik araşdırmaları oxucular və mütəxəssislər tərəfindən dəyərləndirilir.

Ənvər Çingizoğlunun elmi-tədqiqat fəaliyyəti başlıca olaraq iki istiqamətdə aparılır:
 Azərbaycan xalqının soy-kökünün araşdırılması;
 Azərbaycan xanlıqları tarixinin tədqiqi.

10 iyul 2022-ci ildə vəfat edib.

 Mükafatları 
  "Qızıl qələm" mükafatı — 2012
 Dövri mətbuatda uzun müddətli səmərəli fəaliyyətinə, aktual mövzularda yazdığı məqalələrə və qazandığı nailiyyətlərə görə ilin "Jurnalist-etnoqrafı" diplomuna layiq görülmüşdür. — 2017
 Əməkdar mədəniyyət işçisi — 2019

 Kitabları 
 Məhəmməd bəy Aşiqin şeirləri. Bakı: Şuşa, 2000, (tərtibatçı)
 Rzaqulu bəy Vəzirovun əsərləri. Bakı: "Şuşa", 2005, (tərtibatçı)
 Qarabağ 1918–1920-ci illərdə. Sumqayıt: "SDU-nun nəşriyyatı", 2010, (tərtibatçı)
 Ağaməhəmməd xan Qacarın ölümünə qədər baş vermiş əsas hadisələrin qısa xülasəsi ilə tərcümeyi-halı, Bakı: "Mütərcim", 2011, (tərtibatçı)
 Bayram xan Baharlı, Əsərləri, Bakı: "Mütərcim", 2013, (tərtibatçı)
 Aleksandr Sokolov, Gündəlik qeydlər, Bakı: "Mütərcim", 2013, (tərtibatçı)
 Pyotr Berje, A. P. Yermolovun İrana səfirliyi, Bakı: "Mütərcim", 2014, (tərtibatçı)
 Mahal Qacar-75, Bakı: "Mütərcim", 2014, (tərtibatçı)
 Abbas Ramazani, Fətəli şah Qacar, Bakı: "Mütərcim", 2015, (tərtibatçı)
 Məhəmməd Rəfi Ənsari, Dəstur ül-müluk, Bakı: "Mütərcim", 2015, (tərtibatçı)
 Mirzə Rza xan Ərfə, Xatirat, Bakı: "Mütərcim", 2017, (tərtibatçı)

 Müəllifi və həmmüəllifi olduğu kitablar 
 Abbasilər dövründə türklər
 Abbasqulu xan Kəngərli
 Arazbar bölgəsinin mənəvi mədəniyyəti
 Cuvarlı və cuvarlılar (Rafiq Mahmudov ilə)
 Avşarlar (Aydın Avşar ilə)
 Baharlılar
 Cavanşir-Dizaq mahalı
 Cəfərqulu xan Sarıcalı-Cavanşir
 Əbdürrəhmanbəyli obası
 Ərdəbil xanlığı
 Hacı Rəhim xan Çələbiyanlı
 Qaradağlılar
 Maku xanlığı
 Tarixi ilu-Əfşar (Aydın Avşar ilə)
 Zəncan xanlığı
 Zülqədər eli (Nərminə Məmmədova ilə)
 Səfikürdlülər
 Sərab xanlığı
 Sultanlıq soydan gəlir
 Xalxal xanlığı
 Xosrov bəy Sultanov
 İqbalüssəltənə Murtuzaqulu xan Bayat
 Qacarlar dövrünün diplomatları (Mahal Qacar ilə)
 Qacarlar və Qacar kəndi
 Qarabağda sənət və sənətkarlar (Rizvan Qarabağlı ilə)
 Qarabağlı hərbçilər (Qasım Hacıyev ilə)
 Qarabağlı hüquqşünaslar
 Qaradağ xanlığı (Mahal Qacar ilə)
 Şuşa şəhəri (1750–1850)
 Hüseynqulu xan Qasımlı-Avşar
 Hüseynqulu xan Qovanlı-Qacar
 Püsyan eli
 Şəmşəddil sultanlığı

 Verilişləri 
 O kənd bizim kəndimizdir…
 Yurdumuzu gəzə-gəzə…
 Mənim dostlarım
 Dünya bizim evimizdir
 GünAzTv-də "Türk Elləri" verilişində Ənvər Çingizoğlu: I hissə, II hissə

 Filmoqrafiya 
 Avşarlar (film, 1996)
 Xurşidbanu Natəvan (film, 2012)
 Zəngəzur qartalı (film, 2012)
 Ucalıq düsturu (film, 2012)
 Nəvvab (film, 2014)
 Sarı simin sızıltısı (film, 2016)
 Aydın Ziyadlı: Aydın və ziyalı (film, 2016)
 Cəsarətin anatomiyası (film, 2017)
 Kəminə (film, 2018)

 İstinadlar 


Kateqoriya:Azərbaycan yazıçıları
Kateqoriya:Azərbaycanlı yazıçılar
Kateqoriya:Azərbaycan tarixçiləri
Kateqoriya:Azərbaycan jurnalistləri
Kateqoriya:Azərbaycanlı jurnalistlər
Kateqoriya:Azərbaycan publisistləri
Kateqoriya:Azərbaycanlı publisistlər
Kateqoriya:Azərbaycanlı folklorşünaslar
Kateqoriya:Azərbaycan etnoqrafları
Kateqoriya:Azərbaycan ssenaristləri
Kateqoriya:Azərbaycan jurnal redaktorları
Kateqoriya:Azərbaycan televiziya prodüserləri
Kateqoriya:Xələflilər
Kateqoriya:Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvləri
Kateqoriya:Vikipediyanı redaktə edən ensiklopedik şəxslər