Azərbaycan qəzetlərinin siyahısı

Azərbaycan qəzetləri — Azərbaycan Respublikasında və Azərbaycan dilində nəşr olunan dövri informasiya və ictimai-siyasi nəşrlərdir. Azərbaycan qəzetçiliyi XIX əsrdən etibarən formalaşmış və ölkənin ictimai, siyasi və mədəni həyatında mühüm informasiya vasitəsinə çevrilmişdir.

Tarixi inkişaf

Azərbaycan mətbuatının əsası 22 iyul 1875-ci ildə Həsən bəy Zərdabinin redaktorluğu ilə nəşrə başlayan “Əkinçi” qəzeti ilə qoyulmuşdur. “Əkinçi” həm Azərbaycan, həm də ümumən müsəlman Şərqində yerli dildə nəşr olunan ilk qəzet hesab olunur.

XIX əsrin sonu – XX əsrin əvvəllərində “Ziya”, “Ziyayi-Qafqaziyyə”, “Kaspi”, “İrşad”, “Tərəqqi”, “Həyat”, “Məktəb”, “İqbal” kimi qəzetlər fəaliyyət göstərmişdir. Bu dövrdə qəzetlər əsasən maarifçilik, ictimai islahatlar və milli oyanış ideyalarının yayılmasında mühüm rol oynamışdır.

Sovet dövrü

1920-ci ildə Sovet hakimiyyətinin qurulmasından sonra qəzet nəşri dövlət nəzarətinə keçmişdir. Bu dövrdə qəzetlər kommunist ideologiyasının təbliği və siyasi maarifləndirmə məqsədləri ilə nəşr edilirdi.

Sovet illərində Azərbaycan SSR-də bir sıra respublika, şəhər və rayon qəzetləri nəşr olunurdu. Ən iri mətbu orqanlardan biri 1919-cu ildən müxtəlif adlarla çıxan və 1959-cu ildən “Kommunist”, 1991-ci ildən isə “Xalq qəzeti” adı ilə fəaliyyətini davam etdirən dövlət qəzetidir. Həmçinin “Bakinskiy raboçiy”, “Ədəbiyyat və incəsənət”, “Uçitel Qazeti”, “Gənc işçi”, “Azərbaycan pioneri” kimi qəzetlər də nəşr edilirdi.

Müstəqillik dövrü

1991-ci ildən sonra Azərbaycan qəzetləri müstəqil şəkildə fəaliyyət göstərməyə başlamışdır. Bu mərhələdə həm dövlət, həm də özəl və müstəqil nəşrlər meydana çıxmışdır. Yeni dövr qəzetləri arasında “525-ci qəzet”, “Yeni Müsavat”, “Azadlıq”, “Ədalət”, “Kaspi”, “Şərq”, “Bakı Xəbər”, “Həftə içi”, “Reytinq”, “Palitra” və digərləri yer alır.

Bu dövrdə qəzetlər siyasi plüralizmin, iqtisadi islahatların və mədəni transformasiyanın informasiya daşıyıcısına çevrilmişdir. Bəzi qəzetlər partiyaların və ictimai təşkilatların orqanı kimi fəaliyyət göstərir.

Rəqəmsal keçid

XXI əsrdə qəzet nəşri tədricən rəqəmsal formata keçmişdir. Əksər qəzetlərin onlayn versiyaları yaradılmış, bəziləri isə yalnız internet üzərindən fəaliyyətini davam etdirmişdir. Elektron qəzetlər real vaxtda xəbərlərin yayılması və interaktiv əlaqə imkanları ilə fərqlənir.

Hazırkı vəziyyət

Hazırda Azərbaycanda dövlət, özəl və ictimai qurumlara məxsus onlarla qəzet nəşr olunur. Nəşrlərin bir qismi gündəlik, bir qismi isə həftəlik və ya aylıq formatda çıxır. Azərbaycan, rus, ingilis və digər dillərdə nəşr olunan qəzetlər ölkə daxilində və xaricdə yayılır.

Tənəzzül

Azərbaycanda çap mediasının sayının azalması 1990-cı illərin sonlarından başlayıb. 2010-cu illərdə qəzetlərin tirajı kəskin aşağı düşüb, reklam bazarı daralıb, mətbəə və kağız xərcləri durmadan artıb. Bu dövrdə bir çox müstəqil və gündəlik qəzet fəaliyyətini dayandıraraq onlayn formata keçib.

2022-ci ildə qəbul edilmiş yeni “Media haqqında” Qanun və media reyestri çap orqanları üçün əlavə tənzimləmə mexanizmləri yaradıb. 2023–2024-cü illərdə isə reyestr tələbləri, qeydiyyat prosedurları və nəşr qaydaları çap subyektlərinin fəaliyyət sahəsini daha da məhdudlaşdırıb.

Beynəlxalq media azadlığı təşkilatlarının hesabatlarında bildirilir ki, çap mediasının zəifləməsi təkcə iqtisadi səbəblərlə bağlı deyil. Onların qiymətləndirməsinə görə, müstəqil qəzetlərin fəaliyyət imkanlarının daralması, reklam bazarına çıxışın məhdudlaşdırılması və redaksiyaların təzyiq riski ilə üzləşməsi medianın dayanıqlığını ciddi şəkildə zəiflədir. Bu qurumlar həmçinin informasiya mühitinin mərkəzləşdirilməsi və jurnalistlərin təqib hallarını medianın müstəqilliyinə ən böyük zərbə kimi qeyd edirlər.

 Gündəlik 
{| class="sortable wikitable"
! width="10%" | Ad
! width="15%" | Format
! width="2%"  | Yaranma
! width="20%" | Sahibi
! width="5%"  | Dil
! width="23%" | Siyasi mövqeyi
|-
|-
| Azərbaycan || Berliner || 1992 || Milli Məclis || rowspan="5" | Azərbaycanca || rowspan="5" | Hakimiyyətyönümlü
|-
| Xalq qəzeti || Broadsheet || 1919 || Prezidentin İşlər İdarəsi (ARPİİ) 
|-
| Yeni Azərbaycan || || 2008 || Yeni Azərbaycan Partiyası 
|-
|}

 Həftəlik 
{| class="sortable wikitable"
! width="10%" | Ad
! width="6%"  | Nəşri
! width="15%" | Format
! width="2%"  | Təsis tarixi
! width="20%" | Sahibi
! width="5%"  | Dil
! width="23%" | Siyasi mövqeyi
|-
|-
| Bakı Xəbər || Cümə || || 2003 || Aydın Quliyev || rowspan="15" | Azərbaycanca || rowspan="23" | Hakimiyyətyönümlü 
|- 
| Bütöv Azərbaycan || Cümə || || 2008|| Tamxil Ziyəddinoğlu
|-
| Cümhuriyət|| Cümə || Broadsheet || 1993 (I); 2015 (II) || Rəfail Becanov  
|-
| Ədalət || Cümə || Broadsheet || 1990 || Aqil Abbas
|-
| Həftə içi || Cümə axşamı || Broadsheet || 1998– || Sevinc Seyidova 
|-
| Hürriyyət|| Çərşənbə axşamı ||  || 1991– || Sərdar Cəlaloğlu 
|-
| Xalq Cəbhəsi || Cümə axşamı || Broadsheet || 2001|| Elçin Mirzəbəyli
|-
| İki sahil || Həftədə 2 dəfə || ||  1965|| SOCAR 
|-
| Paralel || || ||2003 ||
|-
| Olaylar || Cümə || || 1995|| Yunus Oğuz 
|-
| Səs || Həftədə 2 dəfə || Broadsheet || 1990 || "Əlincə" Azərb. Xeyr. Cəmiyyət (1990); Səs Media Qrup
|-
| Şərq || Cümə || Broadsheet || 1996 || Akif Aşırlı 
|-
| Təzadlar || || Broadsheet || 1993 || Asif Mərzili 
|-
| Türküstan || Çərşənbə axşamı ||  Broadsheet|| 2006|| Aqil Camal 
|-
| Unikal || Şənbə || Broadsheet || 2010|| Asif Rzayev 
|-
| Yeni Müsavat || Çərşənbə || Broadsheet || 1989 || Rauf Arifoğlu 
|-
| 525-ci qəzet || || Broadsheet || 1992 || Rəşad Məcid 
|-
| AzerNews || Cümə || Berliner || 1997 || Fazil Abbasov || İngiliscə 
|-
| Bakinski raboçi (Бакинский рабочий) || Cümə || Broadsheet || 1906 || ARPİİ || Rusca 
|-
| Vışka (Вышка) || Cümə ||  || 1928 || SOCAR || Rusca 
|-
| Kaspi (Каспий) || Bazar || Broadsheet || 1999 || "İntellekt" firması (1999-2012)
Sona Vəliyeva (2012-2020)Global Media Group (2021)
| Rusca və Azərbaycanca 
|-
| Nedelya (Неделя) || Bazar || Berliner || 1997 || Saimat Balamətova|| Rusca 
|-
| Novoye Vremya (Новое Время) || Həftəlik || Broadsheet || 1999 || Şakir Ağayev || Rusca
|}

 Mütəxəssis və ya mövzulu 
{| class="sortable wikitable"
! width="10%" | Ad
! width="6%"  | Nəşri
! width="15%" | Format
! width="2%"  | Təsis tarixi
! width="20%" | Sahibi
! width="5%"  | Dil
! width="23%" | Mövzu
|-
| Azərbaycan müəllimi || Cümə || || 1934 || Elm və Təhsil Nazirliyi || rowspan="29" | Azərbaycanca || Təhsil
|-
| Azərbaycan Ordusu || || || 1992|| Müdafiə Nazirliyi|| Hərbi
|-
|Azerbaijan Post
|Aylıq
|
|2009
|Heydərbaba Media Group
|Az. Dia., Az. Məd., siy.
|-
| Bakı Universiteti || || || 1929 || BDU || Ali təhsil
|-
|Bizim söz
|
|
|2012 (II)
|BDU
|K/x.ç. & inform.
|-
| Cəmiyyət və din|| Aylıq || || 2009 || Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsi || Cəmiyyət, din
|-
| Əsgər|| Həftəlik |||| 1992|| Daxili Qoşunlar|| Hərbi
|-
| Elm|| Cümə || || 1984 || Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası || Elm
|-
| Ədəbiyyat || Bazar || Berliner || 1934 || Azərbaycan Yazıçılar Birliyi || Ədəbiyyat
|-
| Ədliyyə || Aylıq |||| 2004|| Ədliyyə Nazirliyi|| Ədliyyə
|-
| FHN-in qəzeti || Həftəlik |||| ?-2023(?) || Fövqəladə Hallar Nazirliyi || Fövqəladə hallar
|-
| Futbol+ || Günaşırı|| Berliner || 1997|| Vüqar Məmmədov || Futbol
|-
|| Gənc müəllim|| Aylıq || || 1958 || ADPU || Pedaqogika
|-
| Həkəri|| Ayaşırı |||| 2003 || Hacı Əli Xankişiyev ||
|-
| Hərbi and|| ||  || 2002|| Tərxis Olunmuş Hərbçilərin Gəncləri Maarifləndirmə İctimai Birliyi || Hərbi
|-
| İdmançı|| |||| 1998|| AİA || İdman
|-
| İnşaatçı kadrlar || || || 1983|| ADMİU || İnşaat
|-
|İqtisadçı |||||| 1970|| UNEC|| İqtisadiyyat
|-
| İqtisadiyyat || Həftəlik || Broadsheet || 1999 || Ziyad Səmədzadə || İqtisadiyyat
|-
|İşin sirri
|Aylıq
|
|2024
|Elnur İsmayılov
|Peşə təm. sinif.
|-
| Mədəniyyət || Həftədə 2 dəfə |||| 1991|| Mədəniyyət Nazirliyi|| Mədəniyyət
|-
| Məktəbli || Aylıq |||| 2023|| "Əcəmi" NPB|| Orta təhsil
|-
| Olimpiya dünyası || Həftəlik |||| 2001|| Milli Olimpiya Komitəsi|| Olimpiya
|-
| Polis|| Həftəlik ||  || 1933|| DİN|| Hüquq-mühafizə
|-
| Saldo || Aylıq |||| 2019|| Rəcəb Vəfalı İsmayılov|| İq.ic.əd.bəd.pub.
|-
| Savalan (?) || Çərşənbə axşamı|| || 1938 || Azərbaycan LKGİ (1938-1990)Azərbaycan Gənclər İttifaqı (2000-?) || Uşaq
|-
| Təbib|| Həftəaşırı |||| 1933 || ATU || Tibbi təhsil
|-
| Tibb|| Aylıq |||| 1991 || Səhiyyə Nazirliyi || Səhiyyə
|-
|Ülfət || Cümə axşamı || || 1991 || Azərbaycan Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyası  || Həmkarlar ittifaqı
|-
|Zəfər Yolu
|Aylıq
|
|2023
|GDU / Tarix və Coğrafiya fakültəsi 
|
|Tələbə 
|-
|}

 Regional 
{| class="sortable wikitable"
! width="10%" | Ad
! width="6%"  | Nəşri
! width="15%" | Format
! width="2%"  | Təsis tarixi
! width="20%" | Sahibi
! width="5%"  | Dil
! width="23%" | Siyasi mövqeyi
|-
| Abşeron ||||||1962|| Abşeron Rayon İcra Hakimiyyəti|| rowspan="7" | Azərbaycanca || rowspan="67" | Hakimiyyətyönümlü
|-
| Ağdam || || || 1930 || Ağdam Rayon İcra Hakimiyyəti
|-
| Ağdaş || Aylıq |||| 1932 || Ağdaş Rayon İcra Hakimiyyəti
|-
| Ağstafa|| Həftəaşırı |||| 1991 || Ağstafa Rayon İcra Hakimiyyəti 
|-
|Ağsu
|
|
|1954
|Ağsu Rayon İcra Hakimiyyəti
|-
| Aran|| Həftəlik |||| 1932|| Ağcabədi Rayon İcra Hakimiyyəti 
|-
| Arazın səsi ||Aylıq |||| 1935–2020(?) || Culfa Rayon İcra Hakimiyyəti 
|-
| Astara ||Aylıq|| || 1932 || Astara Rayon İcra Hakimiyyəti ||Azərbaycanca
|-
| Balakən |||||| 1935|| Balakən Rayon İcra Hakimiyyəti|| rowspan="26" | Azərbaycanca 
|-
|Bərdə |||||| 1932 || Bərdə Rayon İcra Hakimiyyəti
|-
| Binəqədi || Həftəaşırı |||| ?–2001/ 2013|| Binəqədi Rayon İcra Hakimiyyəti
|-
|Bərgüşad |||||| 1937|| Qubadlı Rayon İcra Hakimiyyəti
|-
|Daşkəsən|| Rüblük || || 1933 || Daşkəsən Rayon İcra Hakimiyyəti 
|-
| Dərələyəz || Həftəaşırı || || 2011 || Raqub Kamalov 
|-
| Dönüş |||||| 1954|| Saatlı Rayon İcra Hakimiyyəti
|-
| El həyatı || Aylıq |||| 1932-?|| Ordubad Rayon İcra Hakimiyyəti 
|-
|| Əkinçi|| Aylıq || || 1935|| Zərdab Rayon İcra Hakimiyyəti 
|-
|Gəncənin səsi|| Həftəaşırı || || 1920|| Gəncə Şəhər İcra Hakimiyyəti 
|-
| Göyçay|| Aylıq |||| 1930|| Göyçay Rayon İcra Hakimiyyəti
|-
|Göyəzən || Aylıq |||| 1932|| Qazax Rayon İcra Hakimiyyəti
|-
|Göygöl ||Aylıq|| ||1933|| Göygöl Rayon İcra Hakimiyyəti 
|-
|Gündoğar|| Aylıq || || 1931 || Neftçala Rayon İcra Hakimiyyəti 
|-
| Xalq sözü |||||| 1932|| İmişli Rayon İcra Hakimiyyəti
|-
|Xaçmaz
|
|
|1932
|Xaçmaz Rayon İcra Hakimiyyəti
|-
|Xızı
|Ayaşırı
|
|1990
|Xızı Rayon İcra Hakimiyyəti 
|-
|Xocalının səsi||Aylıq|| || 1991|| Xocalı Rayon İcra Hakimiyyəti
|-
|Xocavənd|| Ayaşırı |||| || Xocavənd Rayon İcra Hakimiyyəti 
|-
| Xudafərin || Aylıq |||| 1932|| Cəbrayıl Rayon İcra Hakimiyyəti
|-
| İşıq||Aylıq|| || 1930|| Şirvan Şəhər İcra Hakimiyyəti 
|-
| Kəlbəcər harayı |||||| 19341961-65-ci illərdə fəaliyyət göstərməyib|| Kəlbəcər Rayon İcra Hakimiyyəti
|-
| Qarabağ || Aylıq |||| 1991 || Çingiz Tofiqoğlu (AGF) 
|-
|Qayıdış|| Aylıq |||| 1931|| Füzuli Rayon İcra Hakimiyyəti
|-
| Qəbələ|| Aylıq |||| 1933 || Qəbələ Rayon İcra Hakimiyyəti 
|-
| Qələbə||Aylıq|| || 1924|| Salyan Rayon İcra Hakimiyyəti
|-
| Qusar |||||| 1932|| Qusar Rayon İcra Hakimiyyəti || Azərbaycanca və ləzgicə
|-
| Laçın |||||| 1931|| Laçın Rayon İcra Hakimiyyəti||rowspan="2" | Azərbaycanca 
|-
| Lerik || || || 1937|| Lerik Rayon İcra Hakimiyyəti 
|-
| Lənkəran||Rüblük|| || 1931|| Lənkəran Şəhər İcra Hakimiyyəti|| Azərbaycanca 
|-
| Məhsul|| Aylıq |||| 1931 || Biləsuvar Rayon İcra Hakimiyyəti || rowspan="29" | Azərbaycanca 
|-
| Muğanın səsi || || || 1930|| Sabirabad Rayon İcra Hakimiyyəti 
|-
| Mübariz || Aylıq |||| 1932 || Goranboy Rayon İcra Hakimiyyəti 
|-
|Naftalan
|Aylıq
|
|1992
|Naftalan Şəhər İcra Hakimiyyəti
|-
|Novator
|
|
|
|Asif Cəfərli
|-
| Oğuz səsi |||||| 1936-? || Şahbuz Rayon İcra Hakimiyyəti 
|-
| Oğuz xəbərləri|| || || 19341962-65-ci illərdə fəaliyyət göstərməyib || Oğuz Rayon İcra Hakimiyyəti (1991-2022)Nazim Hüseynli
|-
| Oğuz yurdu ||||||| 2000 || Sədərək Rayon İcra Hakimiyyəti
|-
| Sözün işığı |||||| 2003 ||
|-
| Sumqayıt || || || 1952|| Sumqayıt Şəhər İcra Hakimiyyəti 
|-
| Şəfəq || Aylıq|| || 1921–2022|| Quba Rayon İcra Hakimiyyəti 
|-
| Şəki || Aylıq || Berliner || 1921 || Şəki Şəhər İcra Hakimiyyəti 
|-
| Şəki Bələdiyyəsi || Aylıq || Broadsheet || 2005 || Şəki Şəhər Bələdiyyəsi 
|-
|Şəlalə
|Ayaşırı
|
|1931
|Qax Rayon İcra Hakimiyyəti
|-
| Şəmkir |||||| 1932|| Şəmkir Rayon İcra Hakimiyyəti1961-65-ci illərdə fəaliyyət göstərməyib 
|-
| Şərq qapısı || Gündəlik || Broadsheet || 1921 || NMR Ali Məclisi və Nazirlər Kabineti 
|-
| Şərqin səhəri || Aylıq |||| 1979–2020(?) || Babək Rayon İcra Hakimiyyəti 
|-
| Şərurun səsi || Aylıq |||| 1931–2020(?)|| Şərur Rayon İcra Hakimiyyəti 
|-
| Şirvan |||||| 1925|| Şamaxı Rayon İcra Hakimiyyəti 
|-
| Şuşa |||||| 1931|| Şuşa Rayon İcra Hakimiyyəti 
|-
| Tovuz|| Aylıq |||| 1929 || Tovuz Rayon İcra Hakimiyyəti 
|-
| Yeni Gəncə || Aylıq |||| 1996 || Yeni Azərbaycan Partiyası 
|-
| Yeni Gün || Aylıq |||| 1932-2022|| Cəlilabad Rayon İcra Hakimiyyəti 
|-
| Yeni Həyat |||||| 19321962-65-ci illərdə fəaliyyət göstərməyib|| Masallı Rayon İcra Hakimiyyəti 
|-
| Yeni Həyat || Aylıq |||||| Kəngərli Rayon İcra Hakimiyyəti 
|-
| Yeni Tərtər || Aylıq |||| 1934|| Tərtər Rayon İcra Hakimiyyəti 
|-
| Zaqatala || |||| 1923|| Zaqatala Rayon İcra Hakimiyyəti 
|-
| Zirvə ||||||| 1936-2020|| Yardımlı Rayon İcra Hakimiyyəti 
|-
| Zəngilanın səsi'' |||||| 1932 || Zəngilan Rayon İcra Hakimiyyəti 
|-
|}

 Nəşrini dayandıran 

 Həmçinin bax 
Azərbaycan jurnallarının siyahısı
Azərbaycan xəbər saytlarının siyahısı
Azərbaycanda televiziya

 Qeydlər 

 İstinadlar 

 Ədəbiyyat 













 Xarici keçidlər 

 Azərbaycan Milli Kitabxanasının saytında Dövri mətbuat
 E-Köşk — Çap mediası məhsullarının elektron yayım platforması (pulsuz axtarış, ödənişli giriş)

 İstifadəyə təqdim olunan qəzetlərin elektron versiyalarının siyahısı (anl.az)



*
Kateqoriya:Azərbaycan rabitə siyahıları