Süni peyk

Süni peyk — yerin ətrafında pilotsuz uçan kosmik aparat.

Yerin ətrafında hərəkət etmək üçün aparat birinci kosmik sürətdən bir az artıq sürətə malik olmalıdır. Onlar 150–160 km-dən bir neçə min km məsafədə olan hündürlükdə uçurlar. Uçma hündürlüyünün aşağı həddi atmosferdə yarana biləcək dayandırma halından qaçma ilə təyin olunur. Peykin orbit üzrə hərəkəti bir neçə saat ilə bir neçə gün arasında yerləşir. Süni peyklər elmi tədqiqatlar üçün geniş tətbiq olunur (məsələn, hərbi peyklər, meteroloji peyklər, naviqasiya peykləri, rabitə peykləri və s.). Süni peykin ən əsası insanların kosmosda uzun müddət qalması üçün tətbiq olunandır.

Dünyada ilk süni peyk SSRİ tərəfindən buraxılmış Sputnik 1-dir.

İlk ABŞ peyki 1 fevral 1958-ci ildə, ilk Britaniya peyki 26 aprel 1962-ci ildə, ilk Kanada peyki 29 sentyabr 1962-ci ildə, ilk Fransa peyki 26 noyabr 1965-ci ildə və ilk Avstraliya peyki 29 noyabr 1967-ci ildə kosmosa buraxılmışdır.

 Ölkələrin ilk peykləri 
 Ölkə  İl  Süni peyk 2010-cu ilə kimi kosmik fəzada olan SP sayıRusiya  1957  (1992) Sputnik-1  (Kosmos-2175)  1454ABŞ  1958  Eksplorer-1  1113Böyük Britaniya  1962  Ariel 1  0029Kanada  1962  Alouette 1  0034İtaliya  1964  San Marco 1  0022Fransa  1965  Asteriks  0057Avstraliya  1967  WRESAT  0012Avropa  1968  ESRO II  0042Almaniya  1969  Azur  0049Yaponiya  1970  Osumi  0134Çin  1970  Dunfan Hun-1  0140 Polşa  1973  İnterkosmos-Kopernik-500  0000? Niderland  1974  ANS  0005 İspaniya  1974  Intasat  0009Hindistan  1975  Ariabxata  0051İndoneziya  1976  Palapa A1  0010Çexoslovakiya  1978  Maqion-1  0005Bolqarıstan  1981  İnterkosmos-Bolqarıstan-1300  0001Braziliya  1985  Brasilsat A1  0011Meksika  1985  Morelos 1  0007İsveç  1986  Viking  0011İsrail  1988 Ofek-1  0007Lüksemburq  1988 Astra 1A  0015Argentina  1990 Lusat  0010Pakistan  1990 Badr-1  0005Cənubi Koreya  1992 Kitsat A  0010Portuqaliya  1993 PoSAT-1  0001Tayland  1993 Taykom 1  0006Türkiyə  1994 Turksat 1B  00015Ukrayna  1995 Siç-1  0006Çili  1995 FASat-Alfa  0001Malayziya  1996 MEASAT  0004Norveç  1997 Thor 2  0003Filippin  1997 Mabuhay 1  0002Misir  1998Nilesat 101  0003Sinqapur  1998ST-1  0001Tayvan  1999ROCSAT-1  0009Danimarka  1999 Ørsted  0004 CAR  1999SUNSAT  0002Səudiyyə Ərəbistanı  2000Saudisat 1A  0012BƏƏ  2000Thuraya 1  0003Mərakeş  2001Maroc-Tubsat  0001 Əlcəzair  2002Alsat 1  0001 Yunanıstan  2003Hellas Sat 2  0002Kipr  2003Hellas Sat 2  0002Nigeriya  2003Nigeriasat 1  0002İran  2005  Sina-1  0004Qazaxıstan  2006  Kazsat 1  0002Kolumbiya  2007  Libertad 1  0001Mavriki  2007  Rascom-QAF 1  0002Vyetnam  2008  Vinasat-1  0001Venesuela  2008  Venesat-1  0001İsveçrə  2009  SwissCube-1India launches Switzerland’s first satellite  0001Macarıstan  2012  MaSat-1  0000Rumıniya  2012  Goliat  0000Şri-Lanka  2012  SupremeSAT  0000Belarus  2012  BKA  0000KXDR  2012  Kvanmönson-3  0000Azərbaycan  2013 Azerspace-1  0001Avstriya  2013 TUGSAT-1/UniBRITE  0002Estoniya  2013 ESTCube-1  0001Litva  2014 LituanicaSAT-1 və LitSat-1  0002

 Ölkələrin ilk rəsmi peykləri 
Bu ölkələr süni peykin raket daşıyıcısını özləri istehsal edirlər. Yəni, digər ölkədən asılı olmadan fəzaya süni peyk çıxarırlar.
 Ölkə  İl  PeykAzərbaycan2013Azerspace-1 SSRİ–RF  1957–1992  Sputnik 1 ABŞ  1958  Explorer 1 Fransa  1965  Astérix Yaponiya  1970  Ōsumi Çin  1970  Dong Fang Hong I Böyük Britaniya  1962  Prospero X-3 Hindistan  1975  Rohini İsrail  1988  Ofeq 1 Ukrayna  1992  Strela İran  2009  Omid Türkiyə  2011  RASAT Şimali Koreya  2012  Kwangmyŏngsŏng 3 Cənubi KoreyaÖlkələrin ilk rəsmi peykləri   2012  STSAT-2C

 Həmçinin bax 
Təbii və süni peyklər

 İstinadlar 


Kateqoriya:Astronomiya
Kateqoriya:Kosmos
Kateqoriya:Rusiya ixtiraları
Kateqoriya:Kosmik uçuş