Həzaralar

Həzaralar () — Əfqanıstan əhalisinin 18%Library of Congress Country Studies -"Ethnic Groups of Afghanistan"In 1996, approximately 40 percent of Afghans were Pashtun, 11.4 of whom are of the Durrani tribal group and 13.8 percent of the Ghilzai group. Tajiks make up the second largest ethnic group with 25.3 percent of the population, followed by Hazaras, 18 percent; Uzbeks, 6.3 percent; Turkmen, 2.5 percent; Qizilbash, 1.0 percent; 6.9 percent other .-9%-ni təşkil edən, farsdilli Türk-Monqol xalq.Hazara home: Who are the Hazara? ...The Hazara are of predominantly turkic ethnic stock. They look like turks and East Asians, but they share a cultural heritage with many of the Turkic peoples of Central Asia. Some scholars speculate that the Hazara are descendants of the warriors that flooded into Central Asia under the command of the infamous and brilliant leader, Ghengis Khan.Most Hazara speak Hazaragi, a variant of the more widely used trade langauge, Dari. Əfqanıstan İslam Respublikasında kompakt halda, az sayda Pakistanda, İranda, Tacikistanda və digər ölkələrdə  yaşayırlar. Sayları təxminən 2,913 milyon nəfərdən – 5,828 milyon nəfərə qədərdir.

Dinləri islam, məzhəbləri islam dininin şiə məzhəbidir. Həzaraların azlığı Sünni dininə etiqad edir. dari dilində danışırlar. Kabil-Herat-Həzaracat bölgələrində yaşayırlar. Qismən Qəndəhar, Nəngərhar və Bədəxşan bölgələrində də yayılmışlar.
alt=Hazara icma kiçik qız|thumb|Kiçik həzara qızı

 Tayfaları 
 Şeyxəli
 Tirələri: əlicam, kəriməli,  qara, dövlətbəy, türkmən, parsa, mənsur, şadiuşağı, aşxoca, pəncqavl
 Besut
 Tirələri: çoban, abdal, pəhləvan, dövlətbay, qənbərəli, xaliqdad, poladi, mart, paxlun, dehqan, dehmərdəqan, sekpa, demarda, dərbəli, dərviş
 Dayzəngi
 Dayzeynət
 Daykundi
 Tirələri: dövlətbəy, rövşənbəy, heydərbəy, qauş, barat
 Qavi
 Caquri
 Dayçoban
 Daymirdad
 Çura
 Uruzqan
 Poladi
 Daya
 Zavali
 Mirodina
 Sultanəhməd

 Azərbaycanca adı  Həzaraca adı  Tayfa quruluşu  Kökəni  Alçin    Elcigin?  Attarvala    Baça Qulam    Bəxrin    Baarin Barlas    Barlaslar Baymaut    Bayatlar (monqollar)  Besut بهسود    Besud Bolağiçi    Buryatlar Borcigay    Borucigin  Çilciut    Salciud? Dahla    Day-Berkə    Berh (bərk)Ishaq Mohammadi, A Short History of Hazaras in Iran http://www.hazara.net/downloads/docs/hazaras_in_iran.pdf ;  Berhe:in Middle Mongol language; (Berke-khagan of Golden Horde) Day Çoban  دای چوپان  Uruzgani  Çobanilər sülaləsi  Day Xitay   Uruzgani  Xitaylar  Daykundi  دای کندی    Day Mirək  دای میرک    Day Mirdad دای میرداد   Dayzəngi  دای زنگی  Zəngilər Dayzinyət   Dala Pas Kindi  داله   Qurlat     Cağori   جاغوری    Calair    Cəlayır eli  Cəmşidi  جمشیدی   Ciid    Uciid?Cirğai     Kerait    Kereitlər Xalaut     Kalugi    Kirigu   Daizangi  (Monqol dilindən?): Xar Xiruge — Çingiz Xanın oyrat generalıThe Secret History of the Mongols, chapter V Merket    Merkitlər  Maska  مسکه    Məhəmmad Xacə محمد خواجه  Navi  بابه   Nayman    Naymanlar Nekpay  نیک پای   Nikudari  نیکوداری    Neguder Ongut    Onqutlar  Poladha  پولادا   Paşi  پشی   Qələndər   قلندر  Qarabaği  قرباغی  Əfşarlar dövründə Qarabağdan indiki Əfqanıstana köçürülmüş əhalinin nəticələri Qara Baator  قره باتور   Monqolca: Xar Baatar (qara bahadur) Qarluk   Uruzgani  Qarluqlar  Qarqin  قرقین  Xarçin  Qatağan  قطغن Xataqin  Qazak    Qazaxlar  Qipçak    Qıpçaqlar Qirğiz    Qırğızlar  Qul Bars    Qul: monqol/türk sözü; 
Bars: leopard (monqolca və türkcə)  Şebərtu    Şeyx Əli    Şibərgi   Şirdağ    Təməki  تمکی   Tənuli    Tatar    Tatarlar (orta əsr monqol tayfa birliyi)  Təyməni Həzara    Teleu    Telelər  Tulay Xaan Həzara   Tului Tumay     Türkməni Həzara    Türkmənlər, Oğuz türkləri Uruzgani   اروزگانی    Uyğur    Uyğurlar  Uyşun    Usunlar / Vusunlar, uuşin (monqol tayfası), uysın (qazax tayfası) Uyrat    Oyratlar  Voqi  اوقی   Yamud    Yamaat (monqol tayfası), yomut (türkmən tayfası) 

 İstinadlar 


 Xarici keçidlər  
Encyclopædia Iranica :HAZĀRA iv. Hazāragi dialect
 Official Web Site of Hazara Union Denmark 
 Hazara home 
 Official Web Site of Hazaras
 Hazaralar’ın Tarihi ve Etnolojik Yapısı
 Hazara Türklerinde Karşılaştırmalı Halk İnançları
 Türk xalqları 


Kateqoriya:İrandilli xalqlar
Kateqoriya:Əfqanıstanda yaşayan etnik qruplar