AMEA Arxeologiya və Antropologiya İnstitutu

Arxeologiya və Antropologiya İnstitutu — Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının strukturuna daxil olan elmi təşkilat.

 Tarixi 
İnstitut 8 iyul 1993-cü ildə yaradılmışdır. 1974-cü ildə Tarix İnstitutunun müvafiq şöbələri əsasında institutun nəzdində Arxeologiya və Etnoqrafiya Sektoru yaradılmış, 1993-cü ildən isə həmin Sektor Azərbaycan EA tərkibində müstəqil Arxeologiya və Etnoqrafiya İnstitutuna indiki Arxeologiya və Antropologiya İnstitutuna çevrilmişdir. 2024-cü il 19 yanvar tarixindən isə institutun adı Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabinetinin Qərarı ilə Arxeologiya və Antropologiya İnstitutu kimi təsdiq olunmuşdur.

 İnstitutun rəhbərləri 
İllərDirektor1993–2005Arif Abbasov2005–2021Maisə Rəhimova2021–2023Abbas Seyidov2023Fərhad Quliyev

 Əsas elmi istiqamətləri 
İnstitutun fəaliyyətinin əsas məqsədi arxeologiya və antropologiya elmləri sahəsində Azərbaycanın zəngin maddi-mədəni irsinin öyrənilməsinə yönəlmiş fundamental elmi tədqiqatların təşkili və aparılması olduğu üçün institutun əsas fəaliyyət istiqamətləri buna uyğun müəyyənləşdirilmişdir. İnstitut Azərbaycan arxeologiyasının tarixi və nəzəriyyəsi, sosial və fiziki antropoloji tədqiqatlar, məhkəmə arxeologiyası, numizmatik və epiqrafik tədqiqatlar, Xəzər arxeologiyası, daş, tunc, dəmir dövrü arxeologiyasının müxtəlif problemləri, antik və ilk orta əsrlər, İslam dövrü arxeologiyası, Alban dövrü arxeologiyası istiqamətləri üzrə tədqiqatlar aparır.

 Struktur bölmələri 
 Daş dövrü şöbəsi
 Neolit və Xalkolit dövrü arxeologiyası şöbəsi
 Tunc dövrü arxeologiyası şöbəsi
 Orta və son Tunc dövrü arxeologiyası sektoru
 Dəmir dövrü arxeologiyası şöbəsi
 Antik dövr və Alban arxeologiyası şöbəsi
 İlk orta əsrlər dövrü arxeologiyası şöbəsi
 İslam dövrü arxeologiyası şöbəsi
 Etnoarxeologiya şöbəsi
 Məhkəmə arxeologiyası şöbəsi
 Xəzər arxeologiyası şöbəsi
 Numizmatika və epiqrafika şöbəsi
 Antropologiya şöbəsi
 Arxeoloji irsin tarixi və nəzəriyyəsi şöbəsi
 Yeni tikili sahələrinin arxeoloji tədqiq şöbəsi
 Çöl tədqiqatlarının monitorinqi və qiymətləndirilməsi şöbəsi
 Elmi fond və ekspozisiya şöbəsi
 Arxeoloji texnologiya və ölçü-layihə şöbəsi
 Arxeoloji abidələrin qeydiyyatı və pasportlaşdırılması şöbəsi
 Fiziki antropologiya laboratoriyası
 Traseoloji və eksperimental arxeoloji laboratoriya

 Elmi şura 
 Sədr: T.ü.f.d. Quliyev Fərhad Eldar oğlu 
 Sədr müavini: T.e.d. Həsənov Zaur Həsən oğlu
 Katib: T.ü.f.d. Bəkirova Ellada Abubəkir qızı

Üzvləri:

 Tarix elmləri doktoru, professor Cəfərov Əsədulla Qüdrət oğlu
 Tarix elmləri doktoru, professor Cəbiyev Qafar Cəfər oğlu
 Tarix elmləri doktoru, professor Seyidov Abbas Qadir oğlu
 Antropologiya elmləri doktoru, professor Məmmədli Əliağa Əyyub oğlu
 Tarix elmləri doktoru, professor Müseyibli Nəcəf Ələsgər oğlu
 Tarix elmləri doktoru, professor Məmmədov Arif Məhəmməd oğlu
 Tarix üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Quliyev Akif Arif oğlu
 Tarix üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Əliyev Təvvəkkül Rəsul oğlu
 Tarix üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Aşurov Səfər Hüseyn oğlu
 Tarix üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Ağayev Qəhrəman Hüseyn oğlu
 Tarix üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Alməmmədov Xəqani İmran oğlu
 Tarix üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Cəlilov Bəxtiyar Məzahim oğlu
 Tarix üzrə fəlsəfə doktoru, dosent İbrahimli Bəhlul İmran oğlu
 Tarix üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Mustafayev Mikayıl Mübariz
 Tarix üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Hüseynov Müzəffər Maqsud oğlu
 Tarix üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Əliyev Taleh Vasif oğlu
 Tarix üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Alışov Natiq Əbülfət oğlu
 Tarix elmləri doktoru, professor Cəfərov Hidayət Fərrux oğlu
 Tarix elmləri doktoru, dosent Mahmudova Vəfa Əzbər qızı
 Tarix elmləri doktoru, dosent Dostiyev Tarix Meyrut oğlu
 İqtisadiyyat üzrə fəlsəfə doktoru Şıxəliyev İlqar Yavər oğlu
 Tarix üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Qasımov Pərviz Paşa oğlu
 Tarix üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Eminli Ceyhun Tofiq oğlu
 Tarix üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Cəfərova Elmira Bahadur qızı
 Babayev Faiq İlyas oğlu
 Mustafayeva Nigar Vüqar qızı

 Əsas elmi nəticələr 
Arxeologiya və Antropologiya İnstitutunun arxeoloqlarının uzun illər ərzində apardıqları tədqiqatlar nəticəsində Azərbaycanın ən qədim insan
məskənləri, erkən əkinçilik mədəniyyətləri, yaşayış məskənləri, tunc dövrünün yaşayış yerləri, şəhər tipli yaşayış məskənləri, yüzlərlə qəbir abidələri, antik və orta əsrlərə aid şəhərləri və başqa istiqamətlər üzrə əhəmiyyətli elmi nəticələr əldə edilmişdir.

 Ekspedisiyalar 
 QARABAĞIN NEOLİT DÖVRÜ ABİDƏLƏRİNDƏ APARILMIŞ SON ARXEOLOJİ TƏDQİQATLAR
 İMARƏT KOMPLEKSİNDƏ APARILMIŞ ARXEOLOJİ TƏDQİQATLAR
 GÖYTƏPƏ NEOLİT DÖVRÜ YAŞAYIŞ YERİ
 TÜLÜ ALBAN KİLSƏSİ
 POLUTƏPƏ QƏDİM YAŞAYIŞ YERİ
 MENTEŞ QƏDİM YAŞAYIŞ YERİ
 HACIƏLƏMHANLI QƏDİM YAŞAYIŞ YERİ
 MUNCUQLUTƏPƏ NEKROPOLU
 ŞƏMKİR ŞƏHƏR YERİ
 XUDUTƏPƏ ÇOXTƏBƏQƏLİ YAŞAYIŞ YERİ
 II PLOVDAĞ NEKROPOLU VƏ YAŞAYIŞ YERİ
 QALATƏPƏ ŞƏHƏR YERİ
 ÜZƏRLİKTƏPƏ QƏDİM YAŞAYIŞ YERİ

 Həmçinin bax 
 AMEA
 Arxeologiya və Etnoqrafiya Muzeyi
 Arxeologiya
 Arxeoloji qazıntı

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 
 https://science.gov.az/az/institutes/761
 Azərbaycan Arxeologiyası 
 Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2022-ci il 30 sentyabr tarixli 374 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş " Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının strukturu"nda dəyişiklik edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin QƏRARI



Kateqoriya:AMEA-nın institut və təşkilatları
Kateqoriya:Arxeologiya