Birhədli

Birhədli — ədəd, dəyişənlər və ya onların müəyyən natural üstlü qüvvətlərinin hasilindən ibarət olan ifadəyə deyilir. Məsələn, , , , , ,  ifadələri birhədlilərdir. Tərifə görə ədəd də, dəyişən də ayrılıqda birhədlidir. Məsələn, , , , , ,  və s. də birhədlidir.

Birinci vuruğu ədəd olmaqla, müxtəlif dəyişənlərin müəyyən qüvvətlərinin hasili şəklində yazılmış birhədliyə onun standart şəkli deyilir.
, , ,  ifadələri standart şəkildə yazılmış birhədlilərdir. Vurmanın və qüvvətin xassələrindən istifadə etməklə istənilən birhədlini standart şəkildə yazmaq olar. Məsələn,
 ,
 ,
  və s.

Standart şəkildə yazılmış birhədlinin ədədi vuruğu birhədlinin əmsalı, birhədlinin dəyişənlərinin qüvvət üstlərinin cəminə birhədlinin qüvvəti(dərəcəsi) deyilir:
  birhədlisinin əmsalı 45, dərəcəsi 5+9=14;
  birhədlisinin əmsalı 4, dərəcəsi 21+34+18=73;
  birhədlisinin əmsalı 9, dərəcəsi 13+10+3=26;
  birhədlisinin əmsalı −0,7, dərəcəsi 8+1=9-dur.

Dəyişən iştirak etməyən, məsələn, , ,  kimi birhədlilərin dərəcəsi -ra bərabərdir. 0 elə birhədlidir ki, onun dərəcəsi təyin olunmayıb.

 Bir-birinə bərabər və ya bir-birindən yalnız əmsalları ilə fərqlənən birhədlilərə oxşar birhədlilər deyilir. Məsələn, , , ,  oxşar birhədlilərdir. Oxşar birhədlilərin dərəcəsi eyni olur.

 Yalnız işarələri ilə fərqlənən iki birhədli əks birhədlilər adlanır. Məsələn,  və  əks birhədlilərdir. Əks birhədlilərin cəmi 0-ra bərabərdir.

 Birhədlilərin hasili də birhədlidir. Yeni alınmış birhədlinin əmsalı hasildə iştirak edən birhədlilərin əmsallarının hasilinə, dərəcəsi isə onların dərəcələrinin cəminə bərabərdir.
Məsələn, əmsalı  və qüvvəti  olan  birhədlisi isə əmsalı , dərəcəsi  olan  birhədlisinin hasili, əmsalı , dərəcəsi  olan birhədlidir.

 Birhədlinin  natural üstlü qüvvəti də birhədlidir. Yeni alınmış birhədlinin əmsalı verilmiş birhədlinin əmsalının  dərəcədən qüvvətinə, dərəcəsi isə verilmiş birhədlinin dərəcəsinin -ə hasilinə bərabərdir.
Məsələn,  birhədlisinin əmsalı , dərəcəsi  olduğundan, onun beşinci dərəcədən qüvvəti  də birhədli olub, əmsalı -yə, dərəcəsi isə -ə bərabərdir.

Kateqoriya:Elementar funksiyalar
Kateqoriya:Çoxhədlilər