Çöl pişiyi

() —  cinsinə aid heyvan növü. Azərbaycanda nəsli kəsilmək təhlükəsi altındadır.

 Ümumi məlumat 
Meşə pişiyindən üzərində zolaqlar deyil, xalların olması ilə fərqlənir. Həmçinin quyruğu hiss olunacaq dərəcədə uzundur. Ona görə adına həm də xallı, bəzən isə uzunquyruq pişik deyilir. İri fərdlərin bədən uzunluğu 53–70 sm, quyruğun uzunluğu isə 23–35 smdir. Kütləsi 3,4–5,3 kq-a çatır. Bədənin xəzi bel tərəfdə boz-sarı, qarın tərəfdə isə çirkli-ağımsov rəngdə olur. Bel tərəfində qara xallar səpələnmiş şəkildədir.

 Yaşayış yeri və həyat tərzi 
Qarışıq ovalıq və dağ meşələrində (2000 m hündürlükdə) məskan salmağa üstunlük verir, daha az hallarda kollarda və evin çardağında yaşayır. Yuvasını oyuqlarda, qayaların dərələrində qurur. Qaranlıqda ova çıxır. Əsasən gəmiricilərlə, hərdən quşlarla qidalanır. Erkəklərin dəhşətli davalarıyla və qışqırığlarıyla müşahidə olunan cütləşmə fevral-mart aylarında başlayır. Hamiləlik dövrü 63–68 gün çəkir.Azərbaycanın heyvanlar aləmi. III Onurğalılar, 2004, s. 551–552; Bala pişiklər (3–8) kor doğulurlar, gözləri 9–11 gündən sonra açılır.

 Yayılması 
Avrasiyada, Afrikada və Qafqazda yayılıb. Azərbaycanda Muğan və Salyan düzənliklərində, Ceyrançöl və Acınohur çöllərində və Naxçıvan MR-də rast gəlinir.

 Sayı 
Nadir növdür. Hazırda sayı məlum deyil. Son 10 ildə Naxçıvan MR ərazisində 4–5 fərd fototələlərə düşmüşdür.

 Məhdudlaşdırıcı amillər 
Bu növün sayının dəyişməsinin əsas səbəbi onların yaşadığı yerlərdə kənd təsərrüfatı fəaliyyətinin güclənməsidir.

 Qorunması üçün qəbul edilmiş tədbirlər 
Qorunması davam etdirilməlidir.

 Yarımnövlər 
 F. l. lybica Forster, 1780
 F. l. cafra (Desmarest, 1822)
 F. l. ornata (Gray, 1830)

 Ədəbiyyat 
 Azərbaycanın Qırmızı Kitabı, III Cild, Bakı, 2023
 Azərbaycanın heyvanlar aləmi. III Onurğalılar, 2004, s. 551–552;
 Верещагин Н. К. Каталог зверей Азербайджана. Баку: Азфан, 1942, с. 37–38.

 Həmçinin bax 
 Meşə pişiyi (Felis silvestris)

 İstinadlar 

Kateqoriya:Pişiklər
Kateqoriya:1777-ci ildə təsvir edilən məməlilər
Kateqoriya:1780-ci ildə təsvir edilən məməlilər
Kateqoriya:Asiya məməliləri
Kateqoriya:Təhlükədə olmayan növlər
Kateqoriya:Qırmızı kitaba görə az qayğı tələb edən növlər
Kateqoriya:Afrika məməliləri