Qızılağac Dövlət Təbiət Qoruğu

Qızılağac dövlət təbiət qoruğu — 1929-cu ildə Xəzər dənizi (gölü) sahilinin cənub-qərbində 88.4 min hektar ərazidə köçəri, su, bataqlıq və çöl quşlarının qışlaması, artırılması və qorunması məqsədilə yaradılmışdır. Ərazisi və ətrafı su, bataqlıq və yarımsəhra bitkiləri ilə zəngindir.

Sahəsinə görə Azərbaycanda ən böyük qoruq hesab olunur. 1929-cu ildə Qızılağac körfəzi və onun ətrafındakı ərazilər Qızılağac Dövlət Təbiət qoruğu elan olunmuşdur.Qoruğun ilkin sahəsi 180 min-ha olmuşdur. Qızılağac qoruğunun əsas coğrafi əhəmiyyəti quşlar aləminin son dərəcə dinamik olmasıdır.Qoruqda ildə 300 növə yaxın quşlar məskunlaşır.50 növdən çox balıq növlərinə rast gəlinir.Məzahir Təhməzov.Ensiklopedik məlumatlar.Toponimlər fotoşəkillər xəritələr.
Qoruq 1976-cı ildə (SSRİ dövründə) YUNESKO-nun siyahısına "Əsasən su quşlarının yaşama yerləri kimi beynəlxalq əhəmiyyəti olan sulu-bataqlıq yerlər haqqında" Konvensiyanın su bataqlıq regionunun biri kimi daxil edilmişdir. Qızılağac və Kiçik Qızılağac körfəzləri və onların sahil zolaqlarını əhatə edir. Təqribən 50%.i su akvatoriyasıdır. Su quşlarının qışladığı əsas yerlərdəndir.  Sahil zonasında göl və bataqlıqlar var.  Azərbaycan müstəqilliyini elan etdikdən sonra həmin Konvensiyaya qoşulmuş və qoruq 2001-ci ildə yenidən Beynəlxalq Əhəmiyyətli Sulu Bataqlıq Yerləri Siyahısına daxil edilmişdir.

Kür–Araz və Lənkəran ovalıqlarında yerləşir. Böyük Qızılağac və Kiçik Qızılağac körfəzinin şimal hissəsinin su sahəsini və sahilyanı ərazini əhatə edir. Qoruğun şimal hissəsində mülayim və mülayim isti iqlim, cənub hissəsində isə mülayim quru və yay iqlimi (yoxsa isti iqlim) müşahidə olunur. Qoruğun quruluq sahəsində bozyer–çəmən və çəmən bataqlıq torpaqları mövcuddur. Qoruğun yerüstü florası nisbətən kasaddır. Belə ki, körfəzlərin sahilləri, duzlu (şoran) torpaqları, bataqlıqların hündür yerləri qamış və kollarla örtülmüşdür. Belə kolluq və qamışlıqlarda ov quşlarının gizlənməsi üçün münasib şərait yaranır.

 Fauna 
Respublikanın "Qırmızı Kitabı"na düşən quşların əksər növləri qoruqda və onun sərhəd ərazilərində müşahidə olunur. Qızılağac dövlət təbiət qoruğunda 22 dəstədən və 248 növdən ibarət su, bataqlıq və çöl quşları mühafizə olunur. Qızılağac dövlət təbiət qoruğu köçəri quşların çoxalması üçün çox əhəmiyyətlidir. Bura hər il Qərbi Sibirdən, Qazaxıstandan, Cənubi Uraldan, Şimali Avropadan qaz, ördək, durna, qaşqaldaq, bağ quşu, qutan və başqa quşlar qışlamağa köçüb gəlirlər.

Qoruqda qaban, canavar, qamış pişiyi, porsuq, susamuru, tülkü və s. məməlilər məskunlaşmışdır. Qoruğun su hövzəsində 54 növ balıq vardır.

 30px|Nərə
 30px|Siyənək
 40px|Ağ balıq
 30px|Kütüm
 30px|Qartal
 30px|Qızılqaz
 30px|Cüllüt

 30px|Durna
 30px|Qaşqaldaq
 30px|Qutan
 30px|Çəhrayı qutan
 30px|Turac
 30px|Fısıldayan ququşu
 30px|Qırmızıdöş qaz

 30px|Qara leylək
 30px|Tülkü
 30px|Ceyran
 30px|Canavar
 30px|Suiti
 30px|Çöl donuzu
 30px|Dovdaq

 Poçt markası üzərində 

 İstinadlar 

 Mənbə 
 Azərbaycan Milli Ensiklopediyası. Bakı: Azərbaycan nəş., 2007, ISBN 978 9952 441 01 7 
 QORUQLAR
 QORUQLAR (Azərbaycan Respublikası Prezidentinin İşlər İdarəsinin Prezident kitabxanası)

 Xarici keçidlər 
 Am größten Binnensee der Erde - Erlebnis Kaspisches Meer (PDF; 282 kB)
 An die Wiege der europäischen Laubwälder-Vegetation: in die hyrkanischen Wälder Aserbaidschans (PDF; 541 kB)
 Mühafizə olunan ərazilərin statusu, yerləşməsi və əhatə edilməsi
 Qoruqlar haqqında ümumi məlumat 

 Həmçinin bax 
 Azərbaycan dövlət təbiət qoruqları

Kateqoriya:Azərbaycan qoruqları
Kateqoriya:1929-cu ildə yaradılmış qoruq əraziləri
Kateqoriya:Azərbaycanda Ramsar yerləri
Kateqoriya:Azərbaycan bataqlıqları