Bukmeyker

Bukmeyker () — İdman matçlarına pul qoyuluşlarını özündə təzahür etdirən totalizator oyunları.

 Tarixi 
İlk rəsmi bukmeyker futbolun vətəni sayılan İngiltərədə yaranmışdır. Bu ideya Riçard Tattersollun ağlına gələndə 1780-ci il idi və hələ futbol idman növü kimi yox idi. Amma, həmin illərdə Britaniyada atçılıq ən gəlirli sahə sayılır və əhalinin at yarışlarına marağını görən Tattersoll cıdırlara gələn tamaşaçılar arasında mərc oyunu keçirməyə başlayır. Amma ilk bukmeyker kontorunun yaradıcısı isə Riçard sayılmır. İdeya sahibinin yaşadığı dövrdən təxminən bir əsr sonra — XIX əsrin ortalarında Fred Suindell və Leviafan Devis adlı iki nəfər Londonda ilk bukmeyker kontorunu açmışdılar.

Hazırda bu sahədə fəaliyyət göstərən şirkətlərin əksəriyyətinin mərkəzi ofisi Böyük Britaniyada və İtaliyada yerləşir. Həmin ölkələrdə bukmeyker kontorlarının illik dövriyyəsi 10–12 milyard dollar həcmindədir.

 Qanunvericilik bazası 
Bukmeykerlik haqqında qanun ilk dəfə Böyük Britaniyada qəbul edilib. Ölkə hökuməti hələ 1963-cü ildə bu barədə qanun layihəsini hüquqi sənədə çevirib. İlk bukmeyker kontorunun 1866-cı ildə açıldığı ABŞ-də da bu fəaliyyət qanunla həyata keçirilir. ABŞ-də fəaliyyət göstərən totalizator şirkətlərinin ən böyüyü isə Nevada ştatının paytaxtı hesab edilən Las-Veqas şəhərində yerləşir.

 Əməliyyat prosedurları  
«Koeffisentləri öz xeyirlərinə tənzimləyərək» (müqavilədə göstərilən həqiqi koeffisentlərdən daha aşağı koeffisentlər ödəyərək) və ya spred sahibi olaraq, bukmekerlər «tarazlanmış kitab» əldə etməklə gəliri təmin etməyə çalışırlar; ya hər mümkün nəticəyə bərabər sayda mərc qəbul etməklə, ya da (koeffisentlər təklif etdikdə) hər nəticəyə qoyulan məbləğin koeffisentləri əks etdirməsini təmin etməklə. Böyük mərc daxil olduqda, bukmeker riski azaltmaq üçün digər bukmekerlərdən mərc ala bilər. Bukmekerlər adətən mərc üzərində pul qazanmağa çalışmır, daha çox bazar yaradıcısı kimi fəaliyyət göstərir və nəticədən asılı olmayaraq hadisədən gəlir əldə edirlər. Onların iş üsulları sığorta və sığorta sahələrində maliyyə nəticələrinin analoji balanslaşdırılmasını həyata keçən aktuariyanın metodlarına bənzəyir.  

 İnternet qumarı  
İnternetin və rəqəmsal texnologiyaların inkişafı ilə bukmeker fəaliyyətinin forması radikal şəkildə dəyişib: bu gün mərcərin əksəriyyəti onlayn mühitdə edilir. Onlayn mərc birjalarının sayının artması ilə, onlar müştəriləri cəlb etmək üçün pulsuz mərc təklif etməyə başlayıblar. Bu pulsuz mərc məbləği adətən oyun hesabına yatırılan depozit məbləğindən asılıdır. Məsələn, əgər müştəri 20 funt sterlinq yatırıbsa, mərc birjası ona əlavə 20 funt sterlinq əlavə edəcək. Pulsuz mərc təqdimat qaydaları birjadan birjaya fərqlənir.

 Sponsorluq  
Birləşmiş Krallıqda və Avropanın digər ölkələrində yayımda olan idman yarışlarının əksəriyyəti indi tamamilə və ya qismən internet bukmekerləri və küçə bukmekerləri tərəfindən sponsorlanır. Bəzən bir neçə bukmeker kontorunun və onlayn kazinonun adları oyunçuların formalarında, reklam lövhələrində, stadion lövhələrində və yarış adlarında göstərilir. Sponsorlar xüsusilə futbol kateqoriyasında diqqətəlayiqdir, çünki futbol azarkeşləri bukmekerlərin hədəf auditoriyasının əhəmiyyətli hissəsini təşkil edir.

Tütün şirkətlərinin sponsorluqdan qadağan edilməsindən və oyun sənayesinə ayrılan böyük kommersiya büdcələrindən sonra, avtomobil istehsalçıları, alkohol və spirtsiz içki satıcıları və fast-food müəssisələrinin sponsorluğu Şərqi Asiyada və Avropada oyun şirkətləri tərəfindən tezliklə əvəz olunur.

 İstinadlar 

 Mənbə 
 Pul qazanmağın və itirməyin ən asan yolu 

Kateqoriya:İdman