Leyla Vəkilova

Leyla Məhəd qızı Vəkilova () — Azərbaycan balerinası, xoreoqraf, baletmeyster, SSRİ xalq artisti (1967), professor, Azərbaycan Dövlət Rəqs Ansamblının bədii rəhbəri (1976–1982), Bakı Xoreoqrafiya Məktəbinin bədii rəhbəri.

 Həyatı 
Leyla Məhəd qızı Vəkilova 1927-ci il yanvar ayının 29-da Bakıda doğulub. Əslən Qazax rayonunun Yuxarı Salahlı kəndinin Vəkilovlar soyundandır. Səkkiz yaşında Bakı Xoreoqrafiya Məktəbinə daxil olub. Əvvəlcə Ədilə Almaszadənin, son siniflərdə isə görkəmli balet ustası və pedaqoq Qəmər Almaszadənin rəhbərliyi ilə sənətin incəliklərinə yiyələnib. 1943-cü ildə məktəbi uğurla bitirən aktrisa Azərbaycan Dövlət Opera və Balet Teatrının balet truppasına solist götürülüb.

1945–1946-cı illərdə ixtisas səriştəsini təkmilləşdirmək, sənətkarlıq qabiliyyətini formalaşdırmaq məqsədilə iki il dünya şöhrətli Moskva Xoreoqrafiya Məktəbində xüsusi kurs keçib. Bakıya qayıdaraq Opera və Balet Teatrının aparıcı balet aktrisası olub. Tezliklə o, repertuarın ən sanballı balet tamaşalarında qadın qəhrəmanların partiyalarını ifa etməyə başlayıb. Onun yaradıcılığının ən parlaq yaradıcılıq qələbələrini təmin edən obrazlar dünya balet ulduzlarının da əsas repertuarlarını təşkil edir.

 Yaradıcılığı 
300px|thumb|left|"Qız qalası" baletindən səhnə

Leyla Vəkilova müxtəlif illərdə teatrın səhnəsində Gülyanaq ("Qız qalası", Əfrasiyab Bədəlbəyli), Odetta-Odilliya, Avrora, Mulla ("Qu gölü", "Yatmış gözəl" və "Şelkunçik", Pyotr Çaykovski), Pao Xoa ("Qırmızı lalə", Reynqard Qlier), Kitri ("Don Kixot" Lüdviq Minkus), Laurensiya ("Laurensiya", Aleksandr Kreyn), Zarema ("Bağçasaray fəvvarəsi", Boris Asafyev), Gülşən ("Gülşən", Soltan Hacıbəyov), Aişə, Sari ("Yeddi gözəl" və "İldırımlı yollarla", Qara Qarayev), Şirin ("Məhəbbət əfsanəsi", Arif Məlikov), Jizel ("Jizel", Adolf Adan), Malvina ("Qızıl açar", Boris Zeydman), Qaraca qız ("Qaraca qız", Əşrəf Abbasov) partiyalarını ifa edib.

Leyla Vəkilova Polşada (1956, 1962, 1968), Suriyada (1960), Çexoslovakiyada (1964), Hindistanda (1965), Bolqarıstanda (1966), Fransada (1969, 1974), Macarıstanda (1973), İtaliyada (1976), Türkiyədə (1977, 1982), Tiflisdə və Almaniyada (1979), Nepalda (1981) ifaçı və baletmeyster kimi uzunmüddətli qastrol səfərlərində olub. 1959-cu ildə Moskvada keçirilən Azərbaycan Ədəbiyyatı və İncəsənəti Dekadasında iştirak edib.

1976-cı ildən 1982-ci ilə kimi Azərbaycan Dövlət Rəqs Ansamblına bədii rəhbərlik edib.

Balet ustası 1953-cü ildən ömrünün sonuna kimi Bakı Xoreoqrafiya Məktəbində klassik rəqslər fənnindən dərs deyib və 1992-ci ildən həm də bu təhsil ocağına bədii rəhbərlik edib. Leyla Vəkilovanın yetirmələri nəinki Azərbaycanda, hətta Moskvanın Böyük Teatrında, Almaniyada milli balet sənətinin çiçəklənməsində səmərəli xidmətlər göstəriblər. O, 1996-cı il sentyabr ayının 6-dan Bakı Xoreoqrafiya Məktəbinin professoru idi. Onun layiqli yetirmələri bu gün də sənət fəaliyyətlərini davam etdirirlər.

Görkəmli balet ustası, milli səhnə mədəniyyətimizin nadir incilərindən olan Leyla Məhəd qızı Vəkilova 20 fevral 1999-cu ildə Bakıda vəfat edib. Məzarı Fəxri xiyabandadır.

 Mükafatları 
 "SSRİ xalq artisti" fəxri adı — 20 oktyabr 1967
 "Azərbaycan SSR xalq artisti" fəxri adı — 26 aprel 1958
 "Azərbaycan SSR əməkdar artisti" fəxri adı — 30 aprel 1955
 "Lenin" ordeni — 9 iyun 1959
 "Şöhrət" ordeni — 29 yanvar 1997
 Azərbaycan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin fəxri fərmanı — 28 yanvar 1977SSRİ Xalq artisti L. M. Vəkilovanın Azərbaycan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin Fəxri Fərmanı ilə təltif edilməsi haqqında Azərbaycan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 28 yanvar 1977-ci il tarixli Fərmanı  — anl.az saytı
 Varşavada keçirilən Beşinci Dünya Gəncləri Festivalının xüsusi mükafatı

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 
 Leyla Vəkilova 
 İlk balerinanın yubileyində ilk baletimiz 

Kateqoriya:Azərbaycan balet artistləri
Kateqoriya:Vəkilovlar
Kateqoriya:Azərbaycan SSR xalq artistləri
Kateqoriya:SSRİ xalq artistləri
Kateqoriya:Bakıda doğulanlar
Kateqoriya:Bakıda vəfat edənlər
Kateqoriya:Azərbaycan balerinaları
Kateqoriya:Azərbaycan xoreoqrafları
Kateqoriya:Azərbaycan SSR əməkdar artistləri
Kateqoriya:Azərbaycan rəqqasələri
Kateqoriya:Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasının məzunları
Kateqoriya:Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasının müəllimləri
Kateqoriya:SSRİ xoreoqrafları
Kateqoriya:Azərbaycan baletmeysterləri
Kateqoriya:Sovet İttifaqı Kommunist Partiyasının üzvləri