Sadə ədəd

Sadə ədəd — 2-dən başlayaraq yalnız 2 böləni (1-ə və özünə bölünən) olan natural ədəddir.

 Sadə ədədlər cədvəlinin tərtibi tarixi 
Sadə (əsli) ədədlər cədvəlini tərtib etmək işi ilə riyaziyyatçılar hələ çox qədim zamanlarda məşğul olmuşlar. Birinci belə işi riyaziyyatçı və coğrafiyaşünas Eratosfenin adına çıxırlar (bu alim bizim eradan əvvəl III əsrdə yaşamışdır). Eratosfenin üsulu ondan ibarətdir ki, natural ədədlər sırasından tədricən bütün mürəkkəb ədədlər pozulur. Əsli ədədlər cədvəli düzəltmənin bu üsuluna "Eratosfen xəlbiri deyirlər".

 Sadə ədədlər 
Vahiddən başqa, ancaq birə və özünə bölünən hər bir natural ədəd sadə (əsli) ədəd adlanır. 1 ədədi nə sadə (əsli) ədəd və nə də mürəkkəb ədəddir. Sonu 0, 4, 6, 8 rəqəmləri ilə qurtaran sadə ədədlər olmadığı kimi, sadə ədədlər içərisində 2, 5 ilə qurtaran ancaq bir ədəd var ki, o da 2 və 5 özüdür. Deməli 2 və 5-dən başqa bütün qalan sadə ədədlərin sonu 1, 3, 7, 9 rəqəmləri ilə qurtarır. 2 yeganə cüt ədəddir ki, sadə ədəddir. 2- dən başqa bütün cüt ədədlər mürəkkəb ədəddir.

Qeyd edək ki, sonu 1, 3, 7, 9 rəqəmləri ilə qurtaran ədədlərin hamısı hökmən sadə ədəd olmur. 21, 27, 33, 39 və digər ədədlər mürəkkəb ədədlərdir.

Böyük ədədlər arasında sadə ədədi tapmaq üçün böyük sayda hesablama əməliyyatı həyata keçirmək lazımdır. Belə ki, sadə ədədlərin ədədlər sırasından ayrılmasında qanunauyğunluq indiyədək məlum deyil.

 İlk 500 sadə ədəd 
2 3 5 7 11 13 17 19 23 29 31 37 41 43 47 53 59 61 67 7173 79 83 89 97 101 103 107 109 113 127 131 137 139 149 151 157 163 167 173179 181 191 193 197 199 211 223 227 229  233 239  241  251 257  263  269  271  277  281283 293 307 311 313 317 331 337 347 349 353 359 367 373 379 383 389 397 401 409419421 431 433439443 449457461463467479487491499503509521 523 541547 557 563 569 571 577 587 593 599 601607613 617 619 631 641 643 647 653 659661 673 677 683691 701 709 719 727 733739743 751 757 761 769 773 787 797  809811 821 823 827 829 839 853 857 859 863877 881 883 887 907 911 919 929 937 941947 953  967  971  977  983  991  997  100910131019 1021 1031 1033 1039 1049  1051 1061 106310691087  1091  1093  1097  1103  1109  1117  1123  1129  1151  1153  1163  1171  1181  1187  1193  1201  1213  1217  12231229 1231 1237 1249 1259 1277 1279 1283 1289 1291 1297 1301 1303 1307 1319 1321 1327 1361 1367 13731381 1399 1409 1423 1427 1429 1433 1439 1447 1451 1453 1459 1471 1481 1483 1487 1489  1493 1499 15111523 1531 1543 1549 1553 1559 1567 1571 1579 1583 1597 1601 1607 1609 1613 1619 1621 1627 1637 16571663 1667 1669 1693 1697 1699 1709 1721 1723 1733 1741 1747 1753 1759 1777 1783 1787 1789 1801  18111823 1831 1847 1861 1867 1871 1873 1877 1879 1889 1901 1907 1913 1931 1933 1949 1951 1973 1979 19871993 1997 1999 2003 2011 2017 2027 2029 2039 2053 2063 2069 2081 2083 2087 2089 2099 2111 2113 21292131 2137 2141 2143 2153 2161  2179 2203 2207 2213 2221 2237 2239 2243 2251 2267 2269 2273 2281 22872293 2297 2309 2311 2333 2339 2341 2347 2351 2357 2371 2377 2381 2383 2389 2393 2399 2411 2417 24232437 2441 2447 2459 2467 2473 2477 2503 2521 2531 2539 2543 2549 2551 2557 2579 2591 2593 2609 26172621 2633 2647 2657 2659 2663 2671 2677 2683 2687 2689 2693 2699 2707 2711 2713  2719 2729  2731  27412749 2753 2767 2777 2789 2791 2797 2801 2803 2819 2833 2837 2843 2851 2857 2861 2879 2887 2897 29032909 2917 2927 2939 2953 2957 2963 2969 2971 2999 3001 3011 3019 3023 3037 3041 3049 3061 3067 30793083 3089 3109 3119 3121 3137 3163 3167 3169 3181 3187 3191 3203 3209 3217 3221 3229 3251 3253 32573259 3271 3299 3301 3307 3313 3319 3323 3329 3331 3343 3347 3359 3361 3371 3373 3389 3391 3407 34133433 3449 3457 3461 3463 3467 3469 3491 3499 35113517 3527 3529 3533 35393541 3547 35573559 3571

 İstinadlar 

 Sadə ədədlər

 Həmçinin bax 
 mürəkkəb ədəd

Kateqoriya:Tam ədədlər ardıcıllıqları
Kateqoriya:Ədədlər nəzəriyyəsi
Kateqoriya:Sadə ədədlər