Ağabacı Rzayeva

Ağabacı İsmayıl qızı Rzayeva () — Azərbaycanın ilk qadın bəstəkarı, Azərbaycan SSR əməkdar incəsənət xadimi (1960).

 Həyatı 
Ağabacı Rzayeva 15 dekabr 1912-ci ildə Bakıda anadan olmuşdur. 1929-cu ildə Bakı Pedoqoji Texnikumunu bitirmiş, bir neçə il Saray, Kürdəxanı və Maştağada müəllimlik etmişdir.

Ağabacı xanım not çalğısı üzrə bəstəkar Səid Rüstəmovdan, muğam üzrə isə Mirzə Mənsur Mənsurovdan dərs alıb. Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasında Üzeyir Hacıbəyovun kompozisiya sinifində təhsil almışdır. Musiqi-nəzəri fənlərdən isə ona Ü. Hacıbəyov, Əfrasiyab Bədəlbəyli və Cövdət Hacıyev dərs deyib. Bir il sonra o, Üzeyir Hacıbəyovun yaratdığı ilk notlu xalq çalğı alətləri orkestrinə qəbul olunur, 1938-ci ildə isə Moskvada keçirilən Azərbaycan incəsənəti dekadasında iştirak edir. 1935–1944-cü illərdə Rzayeva Azərbaycan xalq çalğı alətləri orkestrində tarzən kimi fəaliyyət göstərib. O, həm Azərbaycanda, həm də bütün Şərqdə peşəkar musiqi təhsili almış ilk qadın-bəstəkardır.

Rzayevanın ilk əhəmiyyətli musiqi əsəri 1941-ci ildə xalq çalğı alətləri orkestri üçün yazılmış "Vətənpərvərlik Marşı" idi.O, həmçinin bir sıra mahnı və romansların, "Mübahisə etmə" musiqili komediyasının (1965, İ.Quliyevlə birlikdə), xalq çalğı alətləri orkestrinin simli kvarteti üçün pyeslərin müəllifidir. Bundan əlavə, Rzayeva dahi şair Nəsiminin sözlərinə yeddi romans bəstələmişdir. Onun tərəfindən yazılan mahnıların (60-dan çox) əksəriyyəti uşaqlara həsr olunmuşdur ("Kukla", "Qaranquş", "Mənim ağ göyərçinim", "Sabahkı günün ustaları", "Kiçik kapitan", "Mən qərənfiləm" və s.).

O, 1950, 1953, 1955-ci illərdə Bakı Sovetinə deputat seçilmiş, 1963-cü ildə isə Ali Sovetin deputatı olmuşdur.

5 iyul 1975-ci ildə Bakıda vəfat etmiş bəstəkar İkinci Fəxri Xiyabanda dəfn olunmuşdur.

 Mükafatları 
 Azərbaycan SSR əməkdar incəsənət xadimi — 1960
 "Qırmızı əmək bayrağı" ordeni (2 dəfə);
 "Şərəf nişanı" ordeni — 1972.

 Mahnıları 

 Ad günü — Sözləri: Tofiq Mütəllibov
 Bağçamız — Sözləri: Cahangir Məmmədov
 Balaca kapitan- Sözləri: Cahangir Məmmədov
 Bizim Bakı metrosu — Sözləri: Hikmət Ziya
 Bizim gəmi — Sözləri: Cahangir Məmmədov
 Buzov — Sözləri: Cahangir Məmmədov
 Dostluq qatarı — Sözləri: Cahangir Məmmədov
 Gəl, gəl, a yaz günləri — sözləri: Mirzə Ələkbər Sabir
 İynə — Sözləri: Tofiq Mütəllibov
 Kukla — sözləri: Cahangir Məmmədov
 Qırmızı şar — sözləri: Cahangir Məmmədov
 Mişar — Sözləri: Cahangir Məmmədov
 Naxır gəlir — Sözləri: Cahangir Məmmədov
 Qış mahnısı — Sözləri: Cahangir Məmmədov
 Sarı limon — Sözləri: Tofiq Mütəllibov
 Sənət məktəbi — Sözləri: Tofiq Mütəllibov
 Sülh ordusu — Sözləri: Cahangir Məmmədov
 Sürücü — Sözləri: Cahangir Məmmədov
 Şən yolka — Sözləri: Tofiq Mütəllibov
 Təyyarə — Sözləri: Tofiq Mütəllibov
 Vətənimiz — Sözləri: Hikmət Ziya
 Xoş gəlmisən, təzə il — Sözləri: Hikmət Ziya
 Afəti cansan mənə (romans, M. Füzuli)
 Ağ göyərçinim

 Ay nəğməsi
 Ay yaxası güllü qız
 Bahar oldu (romans, Nəsimi)
 Balaca sürücü
 Çoban qara
 Dəcəl buzovum
 Dilbərim
 Durna qatarlı qızlar
 Dünyanın gözəlliyi
 Evimizə gəlin gəlir — söz müəllifi: Mirvarid Dilbazi
 Eşqin adı
 Ey pəri
 Eyvandan baxan qız
 Əsiriyəm bir dilbərin (romans, M. F. Axundov)
 Fərəhli Bakımız
 Gəl, Nigarım! (romans, Nəsimi)
 Gənc maşinistlər
 Gözlərin
 Gözləyir bizi
 Gözləyirəm, sevgilim!..
 Gül açıldı (romans, Nəsimi)
 Kəklik
 Kimi gözləyirsən?
 Könlüm (romans, N. Gəncəvi)

 Qarabuğdayı qız
 Qaranquş
 Qərənfiləm mən
 Qızıl ulduzlu oğlan
 Lənkəran bağlarında
 Mil düzündə (söz: İ. Səfərli)
 Muğan qızı
 Neftçi Qurban
 Nə lazım (romans, N. Gəncəvi)
 Pambıq ustası (söz: M. Dilbazi)
 Partizan oğlu
 Pioner mahnısı
 Sabahın ustaları
 Sevgilim əsgər gedir
 Sənin xatirən (romans, H. Abbaszadə)
 Sən olacaqsan
 Sülh mahnısı
 Tacik qızı
 Telli sazım
 Təzə arzu, təzə il
 Ulduzlardan ulduzlara
 Zülfü pərişan olmasın (romans, M. Ə. Sabir)

 İstinadlar 

 Mənbə 
 Üzeyir Hacıbəyov Ensiklopediyası. Bakı,2007. səh.181.
 Babayeva, H. Nəğmələrdə yaşayan ömur- Ağabacı Rzayeva – 100: //525-ci qəzet.- 2012.- 26 dekabr.- S. 5.
 Əsgərova, Z. Nəğmələrdə "gəlin" köçən arzular: [görkəmli bəstəkar haqqında] //Mədəniyyət.- 2012.- 14 dekabr.- S. 10; Kaspi.- 2012.- 6 dekabr.- S.12.
 Xəlilzadə, F. Sənət xəzinəmizin bəzəyi //Azərbaycan.- 2012.- 13 dekabr.- S.7.
 Osmanova, A. Azərbaycanın ilk qadın bəstəkarının 100 illik yubileyi qeyd olundu //Mərkəz.- 2012.- 13 dekabr.- S.14.
 Təranə. Böyük sənətkarlara ən böyük qiyməti zaman verir: [R.Behbudov adına Dövlət Mahnı Teatrında görkəmli bəstəkarın yubileyinə həsr edilmiş tədbir keçirildi] //Mədəniyyət. — 2012.- 12 dekabr.- S. 7.
 Vahid, T. "Biz səni heç vaxt unutmayacağıq" //Mədəniyyət.- 2012.- 7 dekabr.- S. 12.

 Xarici keçidlər 


 Həmçinin bax 
 Azərbaycan musiqisi

Kateqoriya:Azərbaycan bəstəkarları
Kateqoriya:Azərbaycanın qadın musiqiçiləri
Kateqoriya:Azərbaycan SSR Ali Sovetinin VI çağırış deputatları
Kateqoriya:SSRİ-nin "Qırmızı əmək bayrağı" ordeni ilə təltif edilənlər
Kateqoriya:"Şərəf nişanı" ordeni ilə təltif edilənlər
Kateqoriya:II Fəxri Xiyabanda dəfn olunanlar