Transformator

Transformator ( — çevirmək) – dəyişən cərəyanın tezliyini və gücünü dəyişmədən cərəyanın və gərginliyin qiymətini başqa bir qiymətə çevirən statik elektromaqnit aparatdır. Transformatorun iş prinsipi elektromaqnit induksiyası hadisəsinə əsaslanır. Sadə transformator təbəqə transformator poladından yığılmış maqnitkeçiricidən və ümumi maqnit axını ilə əhatə edilmiş bir, yaxud bir neçə izolyasiyalı dolaqdan ibarətdir. Çevrilən cərəyan birinci dolağa verilir, bu zaman nüvədə (içlikdə) meydana çıxan dəyişən maqnit axını ikinci dolaqda qarşılıqlı induksiya elektrik hərəkət qüvvəsi yaradır. Dolaqların gərginliklər nisbəti, onlardakı sarğılar sayının nisbətinə bərabərdir. Çevrilən elektrik cərəyanının növünə uyğun olaraq birfazalı və üçfazalı transformator var. Transformatorun əsas tipləri elektrik enerjisinin ötürülməsi və paylanması üçün tətbiq edilən güc transformatoru, xüsusi təyinatlı güc transformatoru (elektrik qaynağı, düzləndirici qurğular və s. üçün), ölçü transformatorları, yüksəkgərginlikli sınaq transformatorları və impuls transformatorlarıdır. Transformator-nun gücü V·A-in hissələrindən yüzlərlə MV·A-ә qədərdir.

Enerji sahəsində transformatorlara həm də səssiz elektrik maşınları deyilir. Elektrik sistemində transformatorun rolu çox vacibdir, çünki müvafiq gərginlik səviyyəsində elektrik enerjisini qənaətli və etibarlı bir şəkildə istehsal etməyə, ötürməyə və paylamağa imkan verir. Transformatorlar, elektrik enerjisini uzaq məsafələrə verdikdə, enerjini qəbuledicilər arasında bölüşdürdükdə, eləcə də müxtəlif düzləndiricilərdə, gücləndiricilərdə, siqnal qurğularında və s. qurğularda geniş tətbiq olunur.

 Tarix 

 Prinsiplər 

 Konstruksiya 

 Təsnifat parametrləri 

 Tətbiqlər 


upright=2|thumb|center|

 Qalereya 

 Həmçinin bax 
 Qarşılıqlı induksiya

 Mənbə 
 Winding resistance meter from Mehr Aris Tavana 

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 

 (Video) Power transformer inrush current (damping)
 (Video) Power transformer overexcitation (damping)
 Three-phase transformer circuits from All About Circuits

Transformatorlar
Kateqoriya:Elektronika
Kateqoriya:Elektrik enerjisinin çevrilməsi
Kateqoriya:Britaniya ixtiraları
Kateqoriya:Macarıstan ixtiraları
Kateqoriya:XIX əsrin ixtiraları