Tiamin

B1 vitamini və ya Tiamin — suda həll olan, insan orqanizmi üçün həyati vacib vitamin. Kimyəvi formulu: $$C_{12}H_{17}N_{4}OS$$

Tiamin rəngsiz kristal maddədir, suda yaxşı həll olur, lakin spirtdə həll olunmur. Qızdırıldıqda parçalanma xüsusiyyətinə malikdir. Orqanizmdə depolanmadığı üçün (yığılıb qalmır) hər gün qida vasitəsilə qəbul edilməlidir.

 Tarixi 
 1910-cu il: U.Sudzuki tərəfindən düyü kəpəyindən ayrılaraq beri-beri xəstəliyinin müalicəsində istifadə edilmişdir.
 1912-ci il: Kazimir Funk tərəfindən "vitamin" termini elmə daxil edilmiş və tiamin tədqiq olunmuşdur.
 1926-cı il: Barend Yansen tərəfindən ilk dəfə təmiz şəkildə sintez edilmişdir.

 Faydaları və funksiyaları 
B1 vitamini karbohidrat mübadiləsində mühüm rol oynayır və enerjinin hasil olunmasına kömək edir. Əsas faydaları:
 İştahı artırır və həzm prosesini yaxşılaşdırır.
 Sinir sisteminin normal fəaliyyətini təmin edir.
 İmmuniteti gücləndirir və böyümə prosesinə müsbət təsir göstərir.
 Ürək-damar sisteminin işini tənzimləyir.

 Defisit fəsadları (Çatışmazlığı) 
Tiamin çatışmazlığı əsasən cilalanmış düyü ilə qidalanan və ya birtərəfli pəhriz saxlayan insanlarda müşahidə olunur. Əsas fəsadı beri-beri xəstəliyidir.
 Simptomları: Əzələ zəifliyi, çəki itkisi, intellektin zəifləməsi, ürək çatışmazlığı və əsəb pozğunluqları.
 Düşmənləri: Siqaret, spirtli içkilər, həddindən artıq şəkər və kofein tiaminin orqanizm tərəfindən mənimsənilməsinə mane olur.

 Mənbələri 
B1 vitamini ilə zəngin olan qidalar:
 Tərəvəzlər: Kələm, kök, kərəvəz, turp, cəfəri.
 Meyvələr: Nar, limon, banan.
 Digər: Pivə mayası, soya paxlası, yulaf, qara çörək, qabıqlı düyü və paxlalılar.

 Günlük tələbat 
Yetkin insanlar üçün günlük tiamin tələbatı yaşdan və fiziki aktivlikdən asılı olaraq 1.1–2.4 mq arasında dəyişir.

 İstinadlar 

Kateqoriya:Vitaminlər
Kateqoriya:Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının əsas dərman vasitələri
Kateqoriya:Tiazollar
Kateqoriya:Tiamin