Ömər Eldarov

Ömər Həsən oğlu Eldarov () — Azərbaycan heykəltaraşı, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü (1988), Azərbaycan Rəssamlıq Akademiyasının rektoru (2001–2023), Azərbaycan SSR xalq rəssamı (1982), SSRİ (1980) və Azərbaycan SSR (1982) Dövlət mükafatları laureatı, "Heydər Əliyev" ordeni laureatı (2017), Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdüçüsü(2024).

 Həyatı 
1927-ci dekabrın 21-i Dağıstan Muxtar Respublikasının Dərbənd şəhərində anadan olub. Azərbaycan Rəssamlıq Məktəbinin heykəltaraşlıq bölməsini qurtardıqdan sonra peşə biliyini artırmaq məqsədilə Leninqraddakı İ. Repin adına rəngkarlıq, heykəltaraşlıq və memarlıq institutunun heykəltaraşlıq fakültəsində təhsilini davam etdirib. 1946-cı ildən etibarən mütəmadi olaraq müxtəlif respublika, regional və beynəlxalq sərgi və müsabiqələrin iştirakçısı olub. Sənətkarın yaratdığı heykəllər dünyanın bir çox muzeylərində layiqli yer tutmaqdadır. Bu cür əsərlər sırasında şairə Natəvanın, şair Məhəmməd Füzulinin, şair-dramaturq Hüseyn Cavidin, Azərbaycanın görkəmli oftalmoloq alimi Zərifə Əliyevanın, professor İhsan Doğramacının heykəlləri, prezident Heydər Əliyevin, bəstəkar Üzeyir Hacıbəyovun, rəssam Səttar Bəhlulzadənin, yazıçı Süleyman Rəhimovun, akademik Ziya Bünyadovun və başqalarının qəbirüstü abidələrini göstərmək olar. Eyni zamanda sənətkar bir sıra kamera xarakterli, kiçik həcmli əsərlərin müəllifidir.

Yaradıcılıqla yanaşı, həm də Azərbaycanın ictimai və mədəni həyatının fəal iştirakçısıdır. 1958–1968-ci illərdə o, Rəssamlar İttifaqının Katibliyinə üzv seçilib. 1970-ci ildə isə o, SSRİ Rəssamlıq Akademiyasının heykəltaraşlıq üzrə Bakıdakı yaradıcılıq emalatxanasının rəhbəri təyin edilib. Bu illər ərzində məşhur heykəltaraş tərəfindən bir neçə nəsil istedadlı peşəkar rəssam yetişdirilib. 1969–1973-cü illərdə Bakı Sovetinin deputatı seçilib və burada mədəni-maarif işi üzrə komissiyanın rəhbəri vəzifəsində çalışıb. 1995-ci ildə isə müstəqil Azərbaycanın ali qanunvericilik orqanı olan Milli Məclisə deputat seçilib. 2001-2023-cü illərə qədər Azərbaycan Rəssamlıq Akademiyasının rektoru çalışıbAzərbaycanlılar Rusiya Rəssamlıq İttifaqının fəxri üzvü seçilib! .

 Təltif və mükafatları 
SSRİ

 "Azərbaycan SSR xalq rəssamı" fəxri adı — 1 dekabr 1982Respublika təsviri sənət xadimlərinə Azərbaycan SSR fəxri adları verilməsi haqqında Azərbaycan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 1 dekabr 1982-ci il tarixli Fərmanı  — anl.az saytı
 "Azərbaycan SSR əməkdar incəsənət xadimi" fəxri adı — 23 iyun 1962
 SSRİ Dövlət mükafatı — 31 oktyabr 1980
 Azərbaycan SSR Dövlət mükafatı — 1982
 "Qırmızı əmək bayrağı" ordeni — 22 avqust 1986
 "Şərəf nişanı" ordeni — 9 iyun 1959
 "Vladimir İliç Leninin anadan olmasının 100 illiyi münasibətilə" yubiley medalı — 1970

Azərbaycan
 "Heydər Əliyev" ordeni — 20 dekabr 2017
 "İstiqlal" ordeni — 20 dekabr 1997 "Ö. H. Eldarovun "İstiqlal" ordeni ilə təltif edilməsi haqqında" Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 20 dekabr 1997-ci il tarixli, 660 nömrəli Fərmanı  
 "Şərəf" ordeni — 17 dekabr 2012
 1-ci dərəcəli "Əmək" ordeni — 20 dekabr 2022
 Heydər Əliyev Mükafatı — 5 may 2009
 "Sənətkar" medalı (Azərbaycan Teatr Xadimləri İttifaqı) — 10 mart 2021
 "Birlik ulduzları-2014" mükafatı (MDB) — 9 aprel 2014
 Üzeyir Hacıbəyli adına mükafat (AMEA) — 18 aprel 2014
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdü — 9 may 2024
10 iyun 2015-ci ildə akademik Ömər Eldarov 2015 Avropa Oyunlarının məşəlini Heydər Əliyev Mərkəzinə gətirmişdir.

 Əsərləri 
Bu cür əsərlər sırasında şairə Natəvanın (1960, Bakı), mütəfəkkir şair Məhəmməd Füzulinin (1963, Bakı), dramaturq Hüseyn Cavidin (1993, Bakı), Azərbaycanın görkəmli siyasi xadimi Heydər Əliyevin (1987, Naxçıvan) , Sapun dağı hücumu iştirakçıları olmuş 77-ci diviziyanın əsgərləri "Azərbaycanın qorxmaz oğul və qızlarına" həsr olunmuş memorial (1974, Sevastopol), Sədrəddin Ayninin (1979, Düşənbə), İbn Sinanın (1980, Düşənbə), professor İhsan Doğramacının (2001, Ankara), Heydər Əliyevin (2001, Qars) heykəlləri , bəstəkar Üzeyir Hacıbəyovun (1955, Bakı), rəssam Səttar Bəhlulzadənin (1974, Bakı), bəstəkar və caz musiqiçisi Vaqif Mustafazadənin (1984, Bakı), dirijor Niyazinin (1989, Bakı), yazıçı Süleyman Rəhimovun (1991, Bakı), bəstəkar Fikrət Əmirovun (1988, Bakı), şərqşünas-tarixçi, akademik Ziya Bünyadovun (2000, Bakı), akademik Həsən Əliyevin (1988, Bakı) xatirə abidələri "Elegiya" abidəsi (1989), akademik Zərifə Əliyevanın (1995, Bakı), Azərbaycanın ümummilli lideri Heydər Əliyevin (2004, Bakı), professor Lütfi Zadənin (2018, Bakı)), bəstəkar Arif Məlikovun (2020, Bakı) qəbirüstü abidələri vardır. Eyni zamanda sənətkar bir sıra kamera xarakterli, kiçik həcmli əsərlərin müəllifidir. Bu qabildən olan "Qızım Lalənin portreti", "Oğlum Müslümun portreti", "Analıq" , "İlin dörd fəslı", "Bacılar" əsərləri şair Nəsiri Xosrovun və yazıçı Rabindranat Taqorun heykəl portretləri müxtəlif vaxtlarda nüfuzlu respublika və beynəlxalq sərgilərdə uğurla nümayini etdirilmişdir.

 Ailəsi 
 Həyat yoldaşı — Erna Eldarova 13 noyabr 2018-ci ildə vəfat etmişdirÖmər Eldarovun həyat yoldaşı vəfat etdi . qafqazinfo.az, 13. noyabr 2018 .
 Oğlu — Müslüm Eldarov (1956–2003) heykəltaraş, rəngkar, qrafik rəssam.
 Gəlini — Oğlu Müslüm Eldarovun həyat yoldaşı Azərbaycan Respublikasının əməkdar rəssamı İrina Eldarova.

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 
 Full HD Video: Xurşidbanu Natəvanın heykəli, Azərbaycan, Bakı
 Ömər Eldarovun bioqrafiyası www.adam.az 
 Heykəltəraş Ömər Eldarovun doğum günüdür
 Ömər Eldarovun 90 illik yubileyi qeyd olunub

Kateqoriya:Azərbaycan rəssamları
Kateqoriya:Azərbaycan heykəltaraşları
Kateqoriya:AMEA-nın həqiqi üzvləri
Kateqoriya:Azərbaycan Milli Məclisinin I çağırış deputatları
Kateqoriya:91-lər
Kateqoriya:"Heydər Əliyev" mükafatı laureatları
Kateqoriya:Azərbaycan uzunömürlüləri
Kateqoriya:Azərbaycanlı uzunömürlülər
Kateqoriya:Dağıstan əsilli azərbaycanlılar
Kateqoriya:Ömər Eldarov
Kateqoriya:"Azərbaycan Narı" döş nişanı ilə təltif edilənlər
Kateqoriya:Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdçüləri