Türk dövlətləri

Türk dövlətləri — əsasən Asiyada və Şərqi Avropada yerləşirlər. Bu gün dünyada rəsmən 6 müstəqil türk dövləti mövcuddur (Şimali Kipr Türk Respublikasının müstəqilliyi dünya dövlətləri tərəfindən hələ tanınmayıb). Onlardan beşi – Azərbaycan, Qazaxıstan, Özbəkistan, Türkmənistan və Qırğızıstan SSRİ dağılandan sonra 1991-ci ildə, Osmanlı İmperiyasının varisi olan Türkiyə isə 1923-cü ildə öz müstəqilliyini elan edib. 2005-ci ilin məlumatlarına görə dünyada türk dillərində danışan əhalinin ümumi sayı 200 milyondan çoxdur.

 Tarixi türk dövlətləri 

 İndiki dövr 
Bayraq Dövlət TarixXəritə 40px Böyük Hun imperiyası e. ə. 228-e. ə. 58 90pxQərbi Xunnue. ə. 56-e. ə. 36Şimali Xunnu48 - 156Cənubi Xunnu48 - 216 Xan Çao 304–329Dai sülaləsi310-376 Hu Çao imperiyası 319–351 40px Kidar imperiyası 320–500 90px 40px  Alçon Hunları 370–670 Avropa Hun imperiyası374–470Şimali Vey (Tabğaclar)386-535 Şimali Lyan 397–439 Sya 407–431 40px Ağ Hun imperiyası (Əftalilər) 440–710 90px 40px  Nezak Hunları  484–665 Şimali Zhou557-581 40px Avar xaqanlığı 562–823 90px Göytürk xaqanlığı 552–582 90px Qərbi Göytürk xaqanlığı 583–657 90px Şərqi Göytürk xaqanlığı 583–630 90px Seyanto xaqanlığı 630–647 90px Kutriqurlar V-VI əsrlər 90px Utiqurlar V-VI əsrlər 90px Sabirlər V-VI əsrlər 90px 50px Böyük Bulqar xanlığı 630–665 90px Toxaristan yabquluğu 630–700 90px 50px Xəzər xaqanlığı 630–965 90px Şaş vilayəti 658–742 Kəngər İttifaqı 659–750 90px İtil Bulqar dövləti 665–1391 90px İkinci Göytürk xaqanlığı 681–744 90px 50x50px Birinci Bulqar dövləti 681–1018 90px Türgiş xaqanlığı 717–766 90pxBasmıl xaqanlığı724-744 Uyğur xaqanlığı 744–840 90pxBöyük Yan756-763 Qarluq xaqanlığı 756–840 90px Yenisey qırğızları 840–1207 90px Qansu Uyğur idikutluğu 848–1036 90px 50px Dəşt-i Qıpçaq 900–1241 90px Sonrakı Tan 923–937 90pxSonrakı Cin936-947Sonrakı Han947-951  Şimali Han 951–979  Qarahoca Uyğur idikutluğu 991–1209 90px

 İslamdan Sonra 
BayraqDövlət  Tarix Xəritə 50x50px Qaraxanilər dövləti 840–104290px 50x50px  Peçeneqlər 860–109190px  Tulunilər dövləti 868–90590px  Kimək xaqanlığı 880–1200  90px  Ağşidlər dövləti 935–96990px  Oğuz Yabqu dövləti 750–105590px Qarluq xaqanlığı 960–1222 90px 50px  Qəznəvilər dövləti 962–118790px 50px  Böyük Səlcuq imperiyası 1038–115790px  Şərqi Qaraxanilər dövləti 1042–1211  Qərbi Qaraxanilər dövləti 1042–1212  Suriya Səlcuqiləri 1092–1117  Xorasan Səlcuqiləri 1092–1194  50px  Anadolu Səlcuqiləri  1073–130890px  Kirman Səlcuqiləri 1092–1230 90px  İraq Səlcuqiləri 1157–1194 50px  Xarəzmşahlar dövləti 1077–123190px  Börilər 1117–1154  Ağsunqurilər1122–1225   Zəngilər 1127–125950px 50px  Eldənizlər dövləti (Atabəylər) 1146–122590px  Ərbil bəyliyi 1146–1232  Salqurlular 1147–1284  Benqal Qalax sülaləsi 1204–123190px 50px  Dehli sultanlığı (Məmlüklər)  1206–1290 Ağ Orda 1227–1378 Karluk Krallığı 1238–1266

 I. Dövr Anadolu Bəylikləri 
BayraqDövlət Tarix Məngücəklü bəyliyi 1071–1277 Saltukoğulları bəyliyi 1071–1202 Çaka bəyliyi 1081–1098 Çubuqoğulları bəyliyi 1085–1112 Danişməndoğulları bəyliyi 1085–1175 Dilmaçoğulları bəyliyi 1085–1192 İnaloğulları bəyliyi 1098–1183 Əhlətşahlar bəyliyi 1100–1207 Artukoğulları bəyliyi 1102–1409

 Monqol İşğalından Sonra 
 Bayraq Dövlət Tarix 50px  Çağatay xanlığı 1227–134750px  Rəsulilər sülaləsiHolt, P. M.; Lambton, Ann K. S.; Lewis, Bernard, eds. (1978). The Cambridge History of Islam. 1A. Cambridge University Press.Bosworth, C. E.; Savory, Roger; Issawi, Charles; Udovitch, A. L., eds. (1989). The Islamic World: From Classical to Modern Times (Essays in Honor of Bernard Lewis). Darwin Press. 1229–1454 50px  Qızıl Orda 1240–1502 50px  Bahri məmlükləri 1250–1382 50px Dehli Sultanlığı (Halacilər sülaləsi)  1290–1321 50px Osmanlı imperiyası 1299–1922 30px Basarab sülaləsi 1310–1627 50px Dehli Sultanlığı (Tuğluqoğulları sülaləsi) 1321–1398 50px Şərqi Çağatay xanlığı (Moğolustan) 1347–1570 50px Teymurilər dövləti 1370–150750px Benqal sultanlığı 1352–1576 50pxAğqoyunlular dövləti1378–1508 50pxQaraqoyunlular dövləti1380–1469 50pxNoqay Ordası 1398–1642 Şeybanilər dövləti 1428–1468, 1500–1599 50px Kazan xanlığı 1438–1552 50px Krım xanlığı 1441–1783 40px Həştərxan xanlığı 1446–1556 Qasım xanlığı 1452–1681 50pxSibir xanlığı 1464–1598 50pxQazax xanlığı 1465–1729 Böyük Orda 1466–1502  Adilşahlar dövləti 1490–1686 50px Bucaq Ordası XVII-XVIII əsrlərSəfəvi imperiyası1501-1736 Daşkənd xanlığı 1501–162750px Qütbşahlar dövləti 1512–168760pxYarkənd xanlığı 1514–1680 50px Xivə xanlığı 1515–1920 50px Böyük Moğol imperiyası 1526–1858 50px Buxara xanlığı 1561–1785 50px Kumul xanlığı 1696–193050px Tunis bəyliyi 1705–1881 50px Kokand xanlığı 1709–187650px Əfşar imperiyası 1736–1802 50px Heydərabad nizamlığı 1724–1948 50px Buxara əmirliyi 1785–192050px Qacarlar 1789–1925 Bökey Ordası 1801–184550px Yeddişəhər xanlığı 1865–1877

 II. Dövr Anadolu Bəylikləri 
 Bayraq Dövlət  TarixÇobanoğulları bəyliyi1227–1309 Bafra bəyliyi 1243–1460 50px Qaramanoğulları bəyliyi 1256–1483  İnancoğulları bəyliyi 1261–1368  Sahibataoğulları bəyliyi 1275–1341  Pərvanəoğulları bəyliyi 1277–1322  Məntəşəoğulları bəyliyi 1280–1424  Əşrəfoğulları bəyliyi 1284–1326 50px Candaroğulları bəyliyi 1292–1462 50px Alanya bəyliyi  1293–1571 50px Karəsioğulları bəyliyi 1297–1360 50px  Osmanoğulları bəyliyi 1299–1302Gərmiyanoğulları bəyliyi1300–1429  Həmidoğulları bəyliyi 1301–1391  Hacıəmiroğulları bəyliyi  1301–1427  50px  Sarıxanoğulları bəyliyi 1302–1410 50px Aydınoğulları bəyliyi 1308–1426 Qubadoğulları bəyliyi 1318–1419 50px Təkəoğulları bəyliyi 1321–1423  Ərətnaoğulları bəyliyi 1335–1381 50px Dulqədiroğulları bəyliyi 1339–1521  Qutluşahlar bəyliyi  1340–1393  Tacəddinoğulları bəyliyi 1348–1428  Taşanoğulları bəyliyi  1350–1430 50px Ramazanoğulları bəyliyi 1352–1608Qazi Bürhanəddin bəyliyi1381–1399

 Azərbaycan Xanlıqları 
 Bayraq Dövlət TarixQuba xanlığı1726–1806 50px Şəki xanlığı 1743–1826  Təbriz xanlığı 1747–1799Gilan xanlığı1747–1802  Gəncə xanlığı 1747–1804Qəzvin xanlığı1747–1804  Cavad xanlığı 1747–1805 50x50px Bakı xanlığı 1747–1806  Dərbənd xanlığı 1747–1806  Ərdəbil xanlığı 1747–1808  Qaradağ xanlığı 1747–1808  Xalxal xanlığı 1747–1809  Zəncan xanlığı 1747–1810Xoy xanlığı1747–1813 50px Şirvan xanlığı 1747–1820  Qarabağ xanlığı 1747–1822Sərab xanlığı1747–1822Lənkəran xanlığı1747–1826 50px  İrəvan xanlığı 1747–1828 50px Naxçıvan xanlığı 1747–1828  Mərənd xanlığı 1747–1828  Urmiya xanlığı 1747–1869  Maku xanlığı 1747–1922  Marağa xanlığı 1747–1925

 Müstəqil və Muxtar Türk dövlətləri 
 Müstəqildövlətlər Ərazikm²-lə Əhali Siyahıyaalınma tarixi Əhalinin sayı Cari hesablamalar tarixi Əhalinin sayı Azərbaycan 86 600Azərbaycan Respublikası Dövlət Statistika Komitəsi: Statistik nəşrlər: Azərbaycan rəqəmlərdə: Ümumi məlumat: Coğrafi məlumatlar  — yoxlanılıb: 8.11.2014 13–22 aprel, 2009-cu il 8 922 447 1 yanvar, 2014-cü il 9 477 100Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi : Azərbaycanda demoqrafik vəziyyət  — xəbərin yayınlanma tarixi: 13.02.2014 Türkiyə 785 347Türkiye İstatistik Kurumu : İstatistiklerle Türkiye, 2012 /İstatistiklerle Türkiye, 2012  22 oktyabr, 2000-ci il 803 927 67 803 927 31 dekabr, 2013-cü il 667 864 76 667 864Türkiye İstatistik Kurumu : Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi Sonuçları, 2013  Qazaxıstan 2 724 902Информационно-правовая система нормативных правовых актов Республики Казахстан : О внесении изменения в постановление Правительства Республики Казахстан от 1 марта 2011 года № 208 "О Стратегическом плане Агентства Республики Казахстан по управлению земельными ресурсами на 2011–2015 годы"  (Утративший силу) 24–25 fevral, 2009-cu il 009 597 16 009 597 1 yanvar, 2014-cü il 165 239 17 165 239Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі: 2013 жыл басынан 2014 жылдың 1 қаңтарына дейінгі Қазақстан Республикасы халық санының өзгеруі туралы  Özbəkistan 448 900Государственный комитет Республики Узбекистан по статистике: Сведения о Республике Узбекистан  12 yanvar, 1989-cu il 810 077 19 810 077Демоскоп Weekly (еженедельная демографическая газета. Электронная версия): Всесоюзная перепись населения 1989 года.: Национальный состав населения по республикам СССР :Узбекская ССР --Источник: Рабочий архив Госкостата России.Таблица 9с. Распределение населения по национальности и родному языку. 1 yanvar, 2014-cü il 492 800 30 492 800O`zbekiston Respublikasi Davlat statistika qo`mitasi : Demografik ma`lumotlar : Doimiy aholi soni (1991–2014)  — yoxlanılıb: 14.12.2014 Türkmənistan 491 210Государственный комитет Туркменистана по статистике: О Туркменистане  10–21 yanvar, 1995-ci il 4 437 570Asgabat.net-городской социально-информационный портал: Итоги всеобщей переписи населения Туркменистана по национальному составу в 1995 году.  1 iyul, 2013-cü il 5 240 000Birləşmiş Millətlər Təşkilatının İqtisadi və Sosial məsələlər üzrə şöbəsinin 1 iyul, 2013-cü il tarixinə olan qiymətləndirməsinə əsasən. İstinad olaraq bax: (Population, Development and the Environment 2013.  United Nations. Department of Economic and Social Affairs. Population Division) Qırğızıstan 199 951Пражский процесс : Кыргызстан: Расширенный миграционный профиль . 2010. Построение Миграционных партнерств (ПМП). Содержание—Общая информация о стране—стр. 6 24 mart-2 aprel, 2009-cu ilНациональный статистический комитет Кыргызской Республики : Государственное мероприятие — перепись населения и жилищного фонда в Кыргызской Республике 2009 года.  5 362 793 1 yanvar, 2014-cü il 5 776 570Национальный статистический комитет Кыргызской Республики : 5.01.00.03 Национальный состав населения  Toplam 4 736 910 12.01.1989 – 13.04.2009 346 411 122 346 411 + 01.07.2013 – 01.01.2014 819 573 144 819 573 +
 De-fakto müstəqildövlətlər Ərazikm²-lə Əhali Siyahıyaalınma tarixi Əhalinin sayı Cari hesablamalar tarixi Əhalinin sayı Şimali Kipr Türk Respublikası 3 241.7 4 dekabr, 2011-ci il 294 3962011 Nüfus Ve Konut Sayımı'nın İkinci Aşaması Sonuçları Açıklandı  — yoxlanılıb: 8.11.2014378 Gün Sonra Açıklanan Nüfus Sayımı Sonuçları  — yoxlanılıb: 8.11.2014KKTC Devlet Planlama Örgütü: KKTC Nüfus Sayımı, 2011 (Kesin Sonuçlar-İkinci Aşama)  — yoxlanılıb: 8.11.2014 1 yanvar, 2014-cü il 294 396 +
 Dövlətlərin sübyektləri,muxtariyyətlər Ərazikm²-lə Əhali Siyahıyaalınma tarixi Əhalinin sayı Cari hesablamalar tarixi Əhalinin sayı Sincan-Uyğur Muxtar Rayonu 1 664 897.17新疆 — 中国政府网   — yoxlanılıb: 07.11.2014China administrative divisions by area – Paul and Bernice Noll Website   — yoxlanılıb: 14.11.2014 1–10 noyabr, 2010-cu ilExperiences from China’s Sixth National Population Census  (rəsmi mənbə) — yoxlanılıb: 14.12.2014The Vital Statistics System in China.  Wu Jie. Department of Population and Employment National Bureau of Statistics of China. United Nations Expert Group Meeting on International Standards for Civil Registration and Vital Statistics Systems. 27 – 30 June 2011, New York. 815 815 21 815 815中华人民共和国国家统计局 : 1–6 各地区分性别、民族的人口   — yoxlanılıb: 09.11.2014 31 dekabr, 2012-ci il 327 800 22 327 800National Bureau of Statistics of People's Republic of China : China Statistical Yearbook 2013 : 3–5 Population at Year-end by Region (xls.)   — yoxlanılıb: 10.11.2014National Bureau of Statistics of People's Republic of China : China Statistical Yearbook 2013 : 3–7 Total Population by Urban and Rural Residence and Birth Rate, Death Rate, Natural Growth Rate by Region (2012) (xls.)   — yoxlanılıb: 10.11.2014 Başqırdıstan 142 947 14–25 oktyabr, 2010-cu il 4 072 292 1 yanvar, 2014-cü il 4 069 698 Tatarıstan 67 847 14–25 oktyabr, 2010-cu il 3 786 488 1 yanvar, 2014-cü il 3 838 230 İli-Qazax Muxtar dairəsi 278 851.95 1–10 noyabr, 2010-cu il 2 482 592 31 dekabr, 2012-ci il 2 482 592 + Krım Muxtar Respublikası16–21 mart, 2014-cü ildən faktiki olaraq Rusiya Federasiyasının tərkibindədir və "Kırım Respublikası" adlanır. 26 081 5 dekabr, 2001-ci il 2 024 056 1 yanvar, 2014-cü il 1 958 504 Qaraqalpaqıstan 166 591Qaraqalpaqstan Respublikasi' Ministrler Ken'esi : Qaraqalpaqstan Respublikasi’  (pdf ) — yoxlanılıb: 14.12.2014 12–19 yanvar, 1989-cu il 1 215 448Демоскоп Weekly (еженедельная демографическая газета. Электронная версия): Всесоюзная перепись населения 1989 г. Численность населения союзных республик СССР и их территориальных единиц по полу . Источник: Всесоюзная перепись населения 1989 года. ТОМ 1. Часть 1. Таблица 3. Численность наличного населения союзных и автономных республик, автономных областей и округов, краев, областей, районов, городских поселений и сел-райцентров. 1 yanvar, 2014-cü il 1 736 500 Çuvaşıstan 18 343 14–25 oktyabr, 2010-cu il 1 251 619 1 yanvar, 2014-cü il 1 239 984 Saxa (Yakutiya) 3 083 523 14–25 oktyabr, 2010-cu il 958 528 1 yanvar, 2014-cü il 954 803 Kabarda-Balkariya 12 470 14–25 oktyabr, 2010-cu il 859 939 1 yanvar, 2014-cü il 858 397 Xakasiya 61 569 14–25 oktyabr, 2010-cu il 532 403 1 yanvar, 2014-cü il 534 079 Qızılsu-Qırğız Muxtar dairəsi 72 468.08 1–10 noyabr, 2010-cu il 525 570 31 dekabr, 2012-ci il 525 570 + Qaraçay-Çərkəz 14 277 14–25 oktyabr, 2010-cu il 477 859 1 yanvar, 2014-cü il 469 837 Naxçıvan Muxtar Respublikası 5 502.75Naxçıvan Muxtar Respublikası Dövlət Statistika Komitəsi : Demoqrafiya : 1 yanvar 2014-cü il tarixə Naxçıvan Muxtar Respublikasının ərazisi, əhalisinin sayı, sıxlığı və inzibati ərazi bölgüsü  — yoxlanılıb: 14.12.2014 13–22 aprel, 2009-cu il 398 323 1 yanvar, 2014-cü il 435 367Azərbaycan Respublikası Dövlət Statistika Komitəsi: Naxçıvan İqtisadi Rayonu əhalisi  (yenilənmə: 1 yanvar, 2014-cü il) — yoxlanılıb: 14.12.2014 Tuva 168 604 14–25 oktyabr, 2010-cu il 307 930 1 yanvar, 2014-cü il 311 761 Altay Respublikası 92 903 14–25 oktyabr, 2010-cu il 206 168 1 yanvar, 2014-cü il 211 645 Qaqauziya 1 848.46Biroul Naţional de Statistică al Republicii Moldova: Populaţia Republicii Moldova pe vîrste şi sexe, în profil teritorial la 1 ian. 2010, pagină 12  — yoxlanılıb: 14.12.2014 5–12 oktyabr, 2004-cü il 155 646 1 yanvar, 2014 161 897Biroul Naţional de Statistică al Republicii Moldova: 2.1.5. Populatia stabila pe sexe, profil teritorial, la 1 ianuarie 2014  — yoxlanılıb: 14.12.2014 Taymır Dolqan-Nenes rayonu 879 900 14–25 oktyabr, 2010-cu il 34 432 1 yanvar, 2014-cü il 33 861Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2014 года. Проверено 2 августа 2014. Toplam 6 409 020.2Qeyd: İli-Qazax Muxtar Dairəsi və Qızılsu-Qırğız Muxtar Dairəsi ərazisi Sintszyan-Uyğur Muxtar Rayonu ərazisi tərkibində hesablanılmaqla. 12.01.1989 – 01.11.2010 096 946 38 096 946Qeyd: İli-Qazax Muxtar Dairəsi və Qızılsu-Qırğız Muxtar Dairəsi əhalisi Sintszyan-Uyğur Muxtar Rayonu əhalisi tərkibində hesablanılmaqla. 31.12.2012 – 01.01.2014 266 177 39 266 177 +Qeyd: İli-Qazax Muxtar Dairəsi və Qızılsu-Qırğız Muxtar Dairəsi əhalisi Sintszyan-Uyğur Muxtar Rayonu əhalisi tərkibində hesablanılmaqla.

 Qeydlər 

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 
 InfoTurkish 
 A comparative essay on the Seljuk and Ottoman Empires 

Kateqoriya:Türk dövlətləri