Kanadanın əyalət və əraziləri

Kanadanın əyalət və əraziləri – Kanada inzibati ərazi bölgüsünə görə əyalət və ərazilərdən ibarətdir. Ölkə 10 əyalət və 3 əraziyə bölünür.

Kanadada Kanada Konstitusiyasının yurisdiksiyası altında sub-milli inzibati ərazi vahidləri olan 10 əyalət və 3 ərazi var. 1867-ci ildə Kanada Konfederasiyasında Britaniya Şimali Amerikasının üç əyaləti - Nyu-Bransuik (New Brunswick), Yeni Şotlandiya (Nova Scotia) və Kanada əyaləti (Konfederasiyadan sonra Ontario və Kvebekə bölündü) federasiya yaratmaq üçün birləşərək növbəti, yəni XX əsrdə tam müstəqil ölkəyə çevrildi. Tarix ərzində ərazilər və əyalətlər əlavə edildiyi üçün Kanadanın beynəlxalq sərhədləri bir neçə dəfə dəyişdi və onu ərazisinə görə dünyanın (Rusiyadan sonra) ikinci ən böyük ölkəsinə çevirdi.

Kanada əyaləti ilə ərazi arasındakı əsas fərq odur ki, əyalətlər öz güc və səlahiyyətlərini 1867 Konstitusiya Aktından (əvvəllərAd 1982 Kanada Aktı ilə yalnız Kanadada dəyişdirildi (BK), s. 1  1867 Britaniya Şimali Amerikası Aktı adlanırdı) götürürlər. Halbuki ərazilər isə hökumətləri Kanada Parlamenti tərəfindən onlara verilən səlahiyyətlərlə qanunvericiliyə uyğun yaradılan federal ərazilərdir. Konstitusiya Aktından irəli gələn səlahiyyətlər, yalnız, həyata keçirmək üçün Kanada Hökuməti (federal hökumət) və əyalət hökumətləri arasında bölünür. Federal hökumət və əyalətlər arasında səlahiyyət bölgüsündə dəyişiklik konstitusiya dəyişikliyi tələb edir. Halbuki ərazilərə təsir edən oxşar dəyişiklik Kanada Parlamenti və ya hökumət tərəfindən birtərəfli qaydada həyata keçirilə bilər.

Müasir Kanada konstitusiya nəzəriyyəsində əyalətlər 1867-ci il Konstitusiya Aktı çərçivəsində əyalət və federal hökumət arasında məsuliyyət bölgüsü əsasında müəyyən ərazilər daxilində birgə suveren (həmsuveren) sayılır. Və beləliklə, hər bir əyalətdə Kanada Monarxının nümayəndəsi olan leytenant-qubernator var. Ərazilər suveren deyil, əksinə onların səlahiyyətləri və vəzifələri birbaşa federal səviyyədə devolusiya (devolution) verilir. Həmçinin ərazilərin federal hökuməti təmsil edən komissarı var.

 Siyahı 

Kanadanın əyalət və əraziləri aşağıdakılardır:

 Əyalətlər
 Alberta
 Britaniya Kolumbiyası (British Columbia)
 Manitoba
 Nyu-Brunsvik (New Brunswick)
 Nyufaundlend və Labrador (Newfoundland and Labrador)
 Yeni Şotlandiya (Nova Scotia)
 Ontario
 Şahzadə Eduard Adası (Prince Edward Island)
 Kvebek (Quebec)
 Saskaçevan (Saskatchewan)

 Ərazilər

 Şimal-Qərb Əraziləri (Northwest Territories)
 Nunavut
 Yukon

 Həmçinin bax 

 Kanada əyalət və ərazi adlarının etimologiyalarının siyahısı
 Kanada sifət və yer adlarının demonimik formaları
 Kanadanın əyalət və ərazilərinin dil siyasəti
 Kanada və ABŞ-ın mübahisə etdiyi ərazilərin siyahısı
 Kanadanın bölgələrinin siyahısı
 Kanadadakı hökumətlərin illik xərclərinə görə siyahısı
 Birlik Yerli İdarəetmə Forumu
 Kanadanın əyalət və ərazi muzeyləri
 Kanada ilə əlaqəli mövzuların əyalətlər və ərazilər üzrə siyahısı
 Ümumi daxili məhsula görə Kanada əyalətlərinin və ərazilərinin siyahısı
 Kanadanın əyalət və ərazi simvollarının siyahısı
 İşsizlik nisbətinə görə Kanada əyalətlərinin siyahısı
 İnsan İnkişafı İndeksinə görə Kanada əyalətlərinin və ərazilərinin siyahısı
 Kanadanın əyalət və ərazilərə görə əhalisi
 Kanada bayraqlarının siyahısı

 İstinadlar 

 Xarici keçidlər 

Əyalət və əraziləri
Kateqoriya:Kanadanın əyalət və əraziləri