Qardabani bələdiyyəsi

Qardabani bələdiyyəsiAzərbaycan Respublikası: Atlas , səh. 14, 16, 26, 28, 34, 40, 44, 46, 48, 52 və 54.Azərbaycan Respublikası Dövlət Torpaq və Xəritəçəkmə Komitəsi tərəfindən Bakıda nəşr olunmuş Azərbaycan Respublikasının Fiziki  və Siyasi xəritəsi , Qarayazı bələdiyyəsiBorçalı toponimləri. Müəlliflər: Mədəd Çobanov və Müşfiq Çobanlı; Elmi redaktorlar: f. e. d. Tofiq Əhmədov, f. e. d. Buludxan Xəlilov, f. e. d. Şurəddin Məmmədli. Əlavələr olunmuş və yenidən işlənmiş dördüncü nəşr. Bakı: "Borçalı" nəşriyyatı, 2012, səh. 232. — Gürcüstan Respublikasının Aşağı Kartli diyarında inzibati-ərazi vahidi. İnzibati mərkəzi Qardabani şəhəridir.

 Tarixi 
1 yanvar 1926-cı il tarixinə olan inzibati-ərazi bölgüsünə görə Tiflis qəzasının Qarayazı dairəsi (gürcücə: ყარაიაზის თემი—>qaraiazis temi) 356 km² ərazini, bu ərazidə yerləşən 4 kənd sovetliyində daxil olan 17 kəndi və bu kəndlərdə yaşayan 2.176 ailədə 8.895 nəfər əhalini əhatə edirdi. 17 dekabr 1926-cı il Ümumsovet siyahıyaalınmasına əsasən Qarayazı dairəsində qeydə alınmış 8.358 nəfər əhalinin 6.570 nəfərini və ya 78,61 %-ni etnik türklər təşkil etmişdir.Ethno-Caucasus, Этнодемография Кавказа: Тифлисский уезд (1926 г.)  22 dekabr 1932-ci ildə Qaratəpə kəndinin adı dəyişdirilərək Qarayazı kəndi adlandırıldı.Gürcüstan Milli Elmlər Akademiyasının akademiki, filologiya elmləri doktoru, professor Şurəddin Məmmədlinin müəllifi olduğu və 1997-ci ildə yayınlanmış "Alın yazımız" kitabı əsasında hazırlanmış "Borçalı tarixi" elektron kitabı. səh. 43  18 mart 1947-ci ildə Qarayazı rayonunun adı Qardabani rayonu, Qarayazı rayonunun inzibati mərkəzi olan Qarayazı kəndi isə Qardabani kəndi adlandırıldı. Qardabani rayonu 1929-cu ildə Gürcüstan SSR-nin Borçalı qəzası ləğv edildikdən sonra 1930-cu ildə onun ərazisninin bir qismində təşkil edilmişdir, 1947-ci ilədək Qarayazı rayonu adlanmışdır. 1 yanvar 1931-ci il tarixinə olan inzibati-ərazi bölgüsünə görə Qarayazı rayonu 528 km² ərazini, bu ərazidə yerləşən 3 kənd sovetliyində daxil olan 24 kəndi və bu kəndlərdə yaşayan 12.146 nəfər əhalini əhatə edirdi. 18 mart 1947-ci ildə Qarayazı rayonunun adı Qardabani rayonu, Qarayazı rayonunun inzibati mərkəzi olan Qarayazı kəndi isə Qardabani kəndi adlandırıldı.

 Fiziki-coğrafi mövqeyi 
Qardabani cənub-şərqdən Azərbaycan Respublikası, şimal-şərqdən Saqareco rayonu, şimaldan Msxeta rayonu, qərbdən isə Marneuli və Tetriskaro rayonları ilə həmsərhəddir. Rayon mərkəzi olan Qardabani şəhəri Rustavidən 25 km., paytaxt Tiflisdən 42 km. məsafədə yerləşir.

Rayon ərazisinin əksər hissəsi dəniz səviyyəsindən hündürlüyü təqribən 300 metr təşkil edən Qarayazı düzündə yerləşir. Ən hündür nöqtəsi 1499 metr olan Sanişno dağıdır.

 İnzibati bölgüsü 
Sahəsi 1304,1 km2 olan Qardabani rayonunun ərazisi 1 səhər (Qardabani şəhəri — 11786 nəfər), 2 qəsəbə (Lilo-2132 nəfər, Kocor-1358 nəfər) və 47 kənddən ibarətdir. Kəndlərin 33-də gürcülər, 14-də isə azərbaycanlılar üstünlük təşkil edir. Kəndlərin 6-nın əhalisinin sayı 5000 nəfərdən çoxdur: Martkofi (7666 nəfər), Sərtiçala (7041 nəfər), Nəzərli (5808 nəfər), Soğanlıq (5698 nəfər), Kosalı (5612 nəfər) və Qamarcveba (5282 nəfər).

 Əhalisi 

 Milli tərkibi 
 Yaşayış məntəqələri üzrə 
Şəhər/kənd Əhali  2002-ci ildə,  sayı.  gürcü%  azər-baycanlı%  yunan% Qardabani ()  11858   90  Didi Lilo ()  2420    Kocori ()  1867    Ağtəklə ()  4229   93  Anbartəpə () (keç. Traubenfeld)  131  13  81  Axali-Samqori ()  2223  98   Axalsopeli (, )  1827  98   Axaltskaro ()  487  97   Axalşeni ()  1184   87  Birlik ()  1655   98  Vaziani ()  2694  79  11  Varketili ()  2932  93   Vaxtanqisi () (keç. Ulyanovka)  2592   90  Qamarcveba ()  5282  97   Candar ()  3118   97  Dideba ()  175  97   Zemo-Teleti ()  847  99   Kalinino () (keç. Tatyanovka)  1156   94  Qaracalar ()  4141   98  Qarataqla ()  2936   98  Aşağı Kəpənəkçi ()     Kvemo-Teleti ()  798  98   Kveseti ()  12  100   Kvişiani ()  285  92   Kosalı ()  5612   98  Kiketi ()  173  92   Krtsanisi ()  2560  87   Kumisi ()  2182  97   Lemşveniera ()  1931  98   Leninisi ()     Martkopi ()  7666  99   Mzianeti ()  413  96   Muğanlı ()  3558   99  Muxran-Teleti ()  93  100   Muxrovani ()  618  94   Naqebi ()  481  91   Nəzərli ()  5808   97  Nasaquri ()  1409  82   Norio ()  3968  99   Patara-Lilo ()  663  100   Poniçala ()  5698   89  Ruisbolo ()     Saakadze ()  286  74   12 Sartiçala () (keç. Fridenfeld)  7041  90   Səmədli ()  17  100   Satsxenisi (, )  565  99   Tabaxmela ()  2036  97   Təzəkənd ()  1856   98  Tsavkisi ()  1199  99   Tsalaskuri ()  561  98   Tsinubani ()  1189  98   Tsitelubani ()  373  91   Şindisi ()  1543  99  

 Təsərrüfatı 
Qardabani rayonu Gürcüstanın aqrar-sənaye rayonudur. Energetika sənayesi, xüsusilə istilik energetikası kifayət qədər yüksək inkişaf etmişdir. 2006-cı ildə Gürcüstanda toplanmış yulafın 24,4%-i, tərəvəzçilik məhsullarının 14%-i, günəbaxanın 5,6%-i, qarğıdalının 5,3%-i, yumurta istehsalının 17,4%-i, yun istehsalının 8,6%-i, ət istehsalının 4,6%-i, süd istehsalının 4,4%-i, diri ev quşlarının 10,6%-i, davarın 7,9%-i, mal-qaranın isə 3,8%-i Qardabani rayonunun payına düşmüşdür.

 Faydalı istinadlar 
 Kvemo Kartli mxaresinin (quberniyasının) rəsmi internet səhifəsi
 Gürcüstan Statistika Departamentinin rəsmi internet səhifəsi 

 İstinadlar 

Kateqoriya:Borçalı
Kateqoriya:Gürcüstan bələdiyyələri
Kateqoriya:Qardabani bələdiyyəsi