Azərbaycandakı çayların siyahısı

300px|thumb|Girdimançay
300px|thumb|Əlincəçay

Azərbaycan çayları — Azərbaycan Respublikası ərazisindən axan çaylar.

Azərbaycan çaylarını aşağıdakı 3 əsas qrupa bölmək olar: 
Azərbaycanın Kür hövzəsinə aid olan mərkəzi və qərb çayları; 
Azərbaycanın bilavasitə orta Xəzərə axan şimali-şərq çayları; 
Bilavasitə Xəzər dənizinin cənubuna axan cənubi-şərq çayları.

 Ümumi məlumat 
Azərbaycan ərazisində irili-xırdalı 8550-dən artıq axar sudan ibarət çay sistemi vardır ki, onların bütövlükdə ümumi uzunluğu 33665 km. təşkil edir. Bütün bu çayların su toplayıcı sahəsi 85600 km² qəbul edilir. Çayların 7550-sinin uzunluğu 5 km-dən az olan çaylardır. Qalan 800 çaydan yalnız 65-nin uzunluğu 50 km-ə qədər, 735-nin uzunluğu isə 6 km ilə 50 km arasında dəyişir.

Azərbaycan ərazisindən axan ən iri çaylar Kür və Araz çaylar

 Dağ çayları 
Dağ çayları öz mənbəyini dəniz səviyyəsindən 2000–3500 m. hündürlükdə olan dağlardan götürür, öz axarlarında çay pillələri və şəlalələr əmələ gətirir, dərin dərələrlə axır və düzənliklərə çıxdıqda güclü yarğanlar əmələ gətirərək çoxlu qollara ayrılırlar. Onlardan bəziləri tez-tez öz axarlarını dəyişir, digərləri isə yerin altı ilə sızaraq itir, yaxud kiçik bataqlıqlar əmələ gətirirlər.

 Düzənlik çayları 
Düzənlik çayları başlıca olaraq maili düzənliklərdə, geniş Kür-Araz ovlaqlarında, dərə və vadilərdə yerləşir. Axınları əyri-üyrü və sakit olan bu çaylar öz məcralarını asanlıqla yuyaraq yataqlarını lilləndirirlər. Onların suyu kənar qatışıqlarla bir o qədər də zəngin deyil və hamısının mənsəbi vardır. Lakin Kür çayı ətrafı depressiyanın və dənizyanı qum təpələrinin yaranması nəticəsində bu çayların bir qismi kor arteriyaya çevrilir və mənsəbləri itir. Dayaz çayların qidalanması əsasən dağ çayları, bulaq və yerüstü suların hesabına həyata keçir. Dayaz çayların sonuncu növünü adətən qara su (sularının hədsiz minerallaşması nəticəsi olaraq) adlandırırlar ki, onların mövcud olması da, dağ çayları arteriyaları ilə olduqca bağlıdır.

 Coğrafi yerləşməsinə görə çayların təsnifatı 

 Böyük Qafqazın şimal-şərq yamacının çayları 
Samur, Qusarçay, Qudyalçay, Qaraçay, Vəlvələçay, Gilgilçay, Şabrançay, Ataçay

 Abşeron-Qobustanın çayları 
Pirsaatçay, Ceyrankeçməz, Sumqayıqçay, Sitalçay

 Talış dağlarından axan çaylar 
Bolqarçay, Viləşçay, Lənkərançay, Təngərud

 Kür hövzəsinin çayları 
Qanıx çayı , Balakən çay , Əyri çay , Daşagil çay , Araz çayı.

 Azərbaycan çaylarının siyahısı 
 1000 km-dən yuxarı 
 Kür, 1515 km
 Araz, 1072 km

 1000-100 km 
 Qanıxçay, 413 km
 Qabırrıçay, 320 km
 Samurçay, 216 km
 Anaxatır (Ehram və ya Xrami), 201 km
 Tərtərçay, 200 km
 Sumqayıtçay, 198 km
 Kürəkçay, 186 km
 Türyançay, 180 km
 Bazarçay, 178 km
 Bolqarçay, 163 km
 Əyriçay, 135 km
 Ağstafaçay, 133 km
 Həkəri 128 km
 Arpaçay, 126 km
 Xaçınçay, 119 km
 Pirsaatçay, 119 km
 Göyçay, 115 km
 Qarqarçay, 115 km
 Viləşçay, 115 km
 Həkəri, 113 km
 Qudyalçay, 108 km
 Qusarçay, 108 km
 Köndələnçay,102 km
 Ceyrankeçməzçay, 100 km

 100-50 km 
 Gəncəçay, 99 km
 Gilançay, 99 km
 Əlicançay, 98 km
 Vəlvələçay, 98 km
 Şəmkirçay, 95 km
 Qaraçay, 93 km (Quba və Xaçmaz)
 Zəyəmçay, 90 km
 Girdimançay, 88 km
 Ağsuçay, 85 km
 Oxçuçay, 85 km
 Ləkərçay, 84 km
 İncəçay, 83 km (Ağdərə, Tərtər və Yevlax)
 Quruçay, 82 km (Xocavand və Füzuli)
 Lənkərançay, 82 km
 Gorançay, 81 km
 Naxçıvançay, 81 km
 Quruçay, 77 km (Quba və Xaçmaz)
 Axıncaçay, 76 km
 Qoşqarçay, 76 km
 Gilgilçay, 72 km
 Həsənsuçay, 71 km
 Dəmiraparançay, 69 km
 Ağçay, 68 km
 Çikilçay, 68 km
 Caqacuqçay, 65 km
 Bala Kür, 63 km
 Hocazsuçay, 63 km
 Əlincəçay, 62 km
 Xonaşençay, 62 km
 Coğazçay, 60 km
 Cəyirçay, 58 km
 Muxaxçay, 56 km
 Tikanliçay, 56 km
 Kürmükçay, 55 km
 Katexçay, 54 km
 Şabrançay, 62 km
 Künkütçay, 52 km
 Bumçay, 51 km
 İncəçay, 51 km (Cəbrayıl)
 Zabuxçay, 51 km
 Göytəpəçay, 50 km

 Mənbə 
 Azərbaycanın çayları, gölləri və su anbarları 

 Həmçinin bax 
 Azərbaycanın daxili suları
 Azərbaycan gölləri
 Azərbaycan su anbarları
 Azərbaycan şəlalələri


Çaylar
Çaylar
Kateqoriya:Azərbaycan relyefi siyahıları