Yeva Olenskaya

Yeva Nikitiçna Olenskaya (1900, Quba, Bakı quberniyası, Rusiya imperiyası – 19 may 1959, Bakı, Azərbaycan SSR, SSRİ) — Azərbaycan teatrının ilk aktrisalarından biri, Əmək Qəhrəmanı, Azərbaycan SSR xalq artisti.

 Həyatı 
Yevgeniya Nikitiçna Olenskaya 1900-cü ildə Qubada anadan olub. Əslən rus olsa da uşaqlıqdan Azərbaycan dilini öyrənib və sonrakı dövrlərdə Yeva və ya Yeva xanım adı ilə tanınıb. 1907-ci ildə ailəsi ilə birlikdə Bakıya köçüb.

Böyük bacısı Aleksandra Olenskaya Azərbaycan fəaliyyət göstərən müxtəlif  teatr truppalarında çıxış edirdi. İlk dəfə 1913-cü il oktyabrın 25-də 13 yaşında bacısı ilə birlikdə Üzeyir Hacıbəylinin “Arşın mal alan” operettasının premyerasında Asya rolunu ifa edib. 1913-cü ildə Nicat Cəmiyyətinin teatr truppasına daxil olub. Daha sonra bacısı ilə birlikdə Səfa Cəmiyyətinin teatr truppasında fəaliyyət göstərib.

1917-ci ildə Boris Svetlov və Q.Lemberq tərəfindən ekranlaşdırılmış "Arşın mal alan" filmində bacısı Aleksandra ilə birlikdə rol alıb və burada Telli obrazını canlandırıb.

1918-1919-cu illərdə Hacıbəyli qardaşlarının opera-operetta artistləri dəstəsi fəaliyyət göstərib. 1919-cu ildə Azərbaycan Cümhuriyyəti tərəfindən yaradılmış Türk Dövlət Teatrının aktrisalar heyətində olub. 

1923-1926-cı illərdə Bakı Teatral Texnikumunda təhsil alıb. 1922-ci ilin axırlarından 1925-ci ilin əvvəllərinədək Bakı Türk Azad Tənqid və Təbliğ Teatrında daha sonra isə 1925-ci ildən ömrünün sonuna qədər, 34 il Azərbaycan Dram Teatrında fəaliyyət göstərib. Burada həm milli dramaturgiya nümunələrində, həm də tərcümə əsərlərinin tamaşalarında dramatik, faciə, komik və xarakterik rollar yaradıb.

1927-ci ildə Əmək Qəhrəmanı, 1949-cu ildə isə Azərbaycan SSR xalq artisti adlarını alıb.     

Yeva Olenskaya 19 may 1959-cu ildə Bakıda vəfat edib.

 İfa etdiyi rollar 

 Azərbaycan dramaturgiyası                                                  

 Xarici dramaturgiya 

 Filmoqrafiya 
 Arşın mal alan (film, 1917) — rol: Telli

 Ailəsi 
Böyük bacısı Aleksandra (Şura) Olenskaya da aktrisa olub. Bacısının həyat yoldaşı Heydər Vəzirov Azərbaycan SSR xalq torpaq komissarı olub. 1937-ci ildə həyat yoldaşı və iki oğlu ilə birlikdə repressiyaya məruz qalıb.

 İstinadlar 

Kateqoriya:Azərbaycan aktrisaları
Kateqoriya:Azərbaycan SSR xalq artistləri
Kateqoriya:Qubada doğulanlar
Kateqoriya:Bakıda vəfat edənlər
Kateqoriya:Səssiz film aktrisaları
Kateqoriya:Sosialist əməyi qəhrəmanları
Kateqoriya:Əmək qəhrəmanları
Kateqoriya:XX əsr aktrisaları