Həsən Seyidbəyli

Həsən Mehdi oğlu Seyidbəyli () — Azərbaycan nasiri, kinodramaturq, kinorejissor, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü (1946), Azərbaycan SSR xalq artisti (1976).Abbaslı, T. Böyük ekran adamı: Bir çox filmləri ilə keçmişi gələcəyə göstərən Həsən Seyidbəyli //Mədəniyyət.- 2015.- 23 dekabr.- S.14.

 Həyatı 
Həsən Seyidbəyli 22 dekabr 1920-ci ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. Burada 132 saylı şəhər orta məkətbini bitirmişdir. Həsən Mehdi oğlu Seyidbəyli 1938–1939-cu illərdə Leninqrad Kino Mühəndisləri İnstitutunda, 1943–1951-ci illərdə Moskvada Ümumittifaq Dövlət Kinematoqrafiya İnstitutunun kinorejissorluq fakültəsində təhsil almışdır.Азербайджанской ССР кинематография. Кино: Энциклопедический словарь / Гл. ред. С. И. Юткевич; Редкол.: Ю. С. Афанасьев, В. Е. Баскаков, И. В. Вайсфельд и др. — Москва: Советская энциклопедия, 1987. — стр. 13. "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında kinorejissor, 1963–1980-ci illərdə Azərbaycan Kinematoqrafçılar İttifaqının katibi və sədri vəzifəsində işləmişdir. "İmtahan", "Qızıl axtaranlar", "Bağlı qapılar" adlı dram əsərləri Azərbaycanda və xaricdə səhnəyə qoyulmuşdur. "Kür sahillərində" (1953), "Bizim Astrada" (1956), "Telefonçu qız" (1960) povestləri, "Cəbhədən-cəbhəyə" (1961), "İllər keçir" (1973, İ. Qasımovla birgə), "Tərsanə" (1975), "Çiçək" (1978) romanları, "Dəniz cəsurları sevir" (1954), "Sən nə üçün yaşayırsan" (1959, hər ikisi İ. Qasımovla birgə) pyesləri müasirlərinin əməyindən, mənəvi-əxlaqi saflığından bəhs edir. "Uzaq sahillərdə" (1954, İ. Qasımovla birgə) romanı Sovet İttifaqı Qəhrəmanı M. Hüseynzadəyə həsr olunmuşdur. Əsərləri bir sıra xarici dillərə tərcümə edilmişdir.

Həsən Seyidbəyli 1963–1980-ci illərdə Azərbaycan Kinematoqrafçılar İttifaqı İdarə Heyətinin I katibi olmuşdur.

Filmləri Ümumittifaq Kino festivallarında mükafat və diplomlara layiq görülmüşdür.

Film Fondunda rejissor Həsən Seyidbəylinin şəxsi arxivi yaradılmışdır.Film Fondunda rejissor Həsən Seyidbəylinin şəxsi arxivi yaradılıb //525-ci qəzet.- 2011.- 9 fevral.- S. 7.

 Təltif və mükafatları 
 "Azərbaycan SSR xalq artisti" fəxri adı — 23 dekabr 1976
 "Azərbaycan SSR əməkdar incəsənət xadimi" fəxri adı — 24 may 1960
 "Qırmızı əmək bayrağı" ordeni — 31 dekabr 1970
 "Şərəf nişanı" ordeni — 9 iyun 1959

 Filmoqrafiya 
 Bakıdan Göy-gölədək (film, 1947) – rejissor
 Böyük yol (film, 1949) – rejissor
 Quba bağlarında və Tərtərçay vadisində (film, 1949) – rejissor, ssenari müəllifi
 Doğma xalqıma (film, 1954) – ssenari müəllifi
 Qızmar günəş altında (film, 1957) – ssenari müəllifi
 Uzaq sahillərdə (film, 1958) – ssenari müəllifi
 Şosedə hadisə (film, 1960) – ssenari müəllifi
 Əyri yolla qazanc (film, 1960) – ssenari müəllifi
 Telefonçu qız (film, 1962) – quruluşçu rejissor, ssenari müəllifi
 Möcüzələr adası (film, 1963) – quruluşçu rejissor, ssenari müəllifi
 Cazibə qüvvəsi (film, 1964)(film, kinoalmanax) – rejissor, ssenari müəllifi, "sədr" rolunda
 Liftçi qız (film, 1966)(film, kinoalmanax) – ssenari müəllifi
 Sən niyə susursan? (film, 1966) – quruluşçu rejissor, ssenari müəllifi
 Bizim Cəbiş müəllim (film, 1969) – rejissor
 O qızı tapın (film, 1970) – quruluşçu rejissor, ssenari müəllifi
 Sovet Azərbaycanı (film, 1972) – ssenari müəllifi
 Nəsimi (film, 1973) – quruluşçu rejissor; Filmdə İmaməddin Nəsimi ilə bağlı fikirlər söyləyir.
 Ömrün səhifələri (film, 1974) – quruluşçu rejissor, ssenari müəllifi, bədii rəhbər
 Xoşbəxtlik qayğıları (film, 1976) – rejissor, ssenari müəllifi
 Çətirimiz buludlardır (film, 1976) – bədii rəhbər
 Kamillik (film, 1979) – ssenari müəllifi
 Toral və Zəri (film, 1979) – ssenari müəllifi
 Onun bəlalı sevgisi (film, 1980) – bədii rəhbər
 Sağ ol, dostum (film, 1980) – ssenari müəllifi
 Kinorejissor Həsən Seyidbəyli (film, 2002) – Film Həsən Seyidbəyliyə həsr olunmuşdur.
 Kinonu sevən adam. Həsən Seyidbəyli (film, 2015) – Film Həsən Seyidbəyliyə həsr olunmuşdur.

 İstinadlar 

 Mənbə 
 ""Uzaq sahillərdə" ekranda" [Filmin quruluşçu rejissoru Tofiq Tağızadə yoldaşla müxbirimizin müsahibəsi] //Kommunist.- 1958.- 13 avqust.
 Ağamirov, A. "Uzaq sahillərdə" //Kommunist.- 1958.- 19 avqust.
 Hüseynova, M; Sultanov, Ə; Məmmədov, Y; Əliyev, S; Kazımov, R; Yusifov, Ə. "Uzaq sahillərdə" //Kommunist.- 1958.- 22 avqust.
 Şəmsəddin Abbasov. "Sovet Azərbaycanının kinosu" //Kommunist.- 1958.- 29 avqust.
 "Bolqar jurnalı yazır…" //Ədəbiyyat və incəsənət.- 1964.
 Azad, Ə. "Kinostudiyada bir gün" [Reportaj] //Ədəbiyyat və incəsənət.- 1964.- 13 iyun.
 Əhədoğlu, Y. "Belə bir ada da var" //Ədəbiyyat və incəsənət.- 1964.- 27 iyun.
 Кино: Энциклопедический словарь / Гл. ред. С. И. Юткевич; Редкол.: Ю. С. Афанасьев, В. Е. Баскаков, И. В. Вайсфельд и др. — Москва: Советская энциклопедия, 1987. — стр. 383.
 Xamis Muradov. Kinofabrikdən başlanan yol. Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C. Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923–2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 4.
 Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C. Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923–2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.
 Azərbaycan Milli Ensiklopediyası: Azərbaycan. Ramiz Məmmədov. Kino. Azərbaycan Milli Ensiklopediyası Elmi Mərkəzi, 2007.- səh. 814.


 Xarici keçidlər 
 Həyat romantikləri sevir… Həsən Seyidbəyli (film, Mədəniyyət TV)
 Babayev Baba. Həsən Seyidbəylinin bədii nəsri. AMEA, Nizami ad. Ədəbiyyat İn-tu. Bakı: "Müəllim", 2011.


Kateqoriya:Azərbaycan yazıçıları
Kateqoriya:Azərbaycanlı yazıçılar
Kateqoriya:Azərbaycan film rejissorları
Kateqoriya:SSRİ film rejissorları
Kateqoriya:Azərbaycan ssenaristləri
Kateqoriya:SSRİ ssenaristləri
Kateqoriya:Azərbaycan SSR xalq artistləri
Kateqoriya:Ümumrusiya Dövlət Kinematoqrafiya İnstitutunun məzunları
Kateqoriya:Sankt-Peterburq Dövlət Kino və Televiziya Universitetinin məzunları
Kateqoriya:Bakıda vəfat edənlər
Kateqoriya:Azərbaycan Kinematoqrafçılar İttifaqının sədrləri
Kateqoriya:Azərbaycan SSR Ali Sovetinin IX çağırış deputatları