Hacıməmməd Qafqazlı

Hacıməmməd Ələkbər oğlu Quliyev (Qafqazlı) () — Azərbaycan teatr və kino aktyoru, Azərbaycan SSR əməkdar artisti (1943).

 Həyatı 
1898-ci ildə Lənkəranda şair ailəsində doğulan Hacıməmməd Qafqazlı əvvəlcə mollaxanada oxuyub, 9 yaşından isə 7-ci rus-müsəlman məktəbində təhsilini davam etdirib. 14 yaşından Orucov qardaşlarının mətbəəsində mürəttib kimi əmək fəaliyyətinə başlayıb. Sənətə, teatra olan hədsiz marağı həmin dövrdə Seyid Hüseyn, Nəriman Nərimanov və bir sıra tanınmış maarifçilərlə, ziyalılarla yaxından tanışlığına səbəb olub. Məhz bu maraqla 1920-ci ildə Maştağada ilk fəhlə-kəndli klubu yaradıb və klubun nəzdində dram dərnəyi təşkil edib. Burada Azərbaycan dramaturqlarının əsərlərini tamaşaya qoyaraq, rejissor kimi fəaliyyət göstərib. İstedadını görən Abbas Mirzə Şərifzadə təkidlə onu Milli Dram Teatrına dəvət edib. Dəvəti qəbul edən aktyor o vaxtdan ömrünün sonuna qədər bu teatrda çalışıb. İlk rolu isə Hüseyn Cavidin "Uçurum" pyesində olub. Bundan sonra teatrın səhnəsində 200-dən artıq müxtəlif səpkili obrazlar yaradıb, teatr sahəsindəki xidmətlərinə görə "Azərbaycan SSR əməkdar artisti" (1943) fəxri adına layiq görülüb.

H. Qafqazlı teatrda çalışmaqla bərabər "Fətəli xan", "Bir məhəllədən iki nəfər", "Yeddi oğul istərəm…", "Şərikli çörək" və s. filmlərdə çəkilib. Aktyorun son ekran işi "Mosfilm"in istehsal etdiyi "Tehran-43" filmi olub. Teatr aləminə gəldiyi gündən H. Qafqazlı dramaturq Cəfər Cabbarlı ilə yaxın dost olub.

Hacıməmməd Qafqazlı 1982-ci ilin sentyabrında 84 yaşında vəfat edib.

 Mükafatları 
 "Azərbaycan SSR əməkdar artisti" fəxri adı — 17 iyun 1943
 "Əmək igidliyinə görə" medalı — 22 iyul 1949

 Filmoqrafiya 
 Arşın mal alan (film, 1965)
 Bir məhəllədən iki nəfər (film, 1957)
 Bir nömrəli… (film, 1980)
 Biri vardı, biri yoxdu... (film, 1967)
 Bismillah (film, 1925)
 Fətəli xan (film, 1947)
 Xoşbəxtlik qayğıları (film, 1976)
 Kölgələr sürünür (film, 1958)
 Qanun naminə (film, 1968)
 Qəribə adam (film, 1979)
 Qız qalası əfsanəsi (film, 1923) (tammetrajlı bədii film)
 Qızmar günəş altında (film, 1957)
 Səbuhi (film, 1941)
 Şərikli çörək (film, 1969)
 Torpaq. Dəniz. Od. Səma (film, 1967)
 Yeddi oğul istərəm... (film, 1970)

 Mənbə 
 Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C. Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923–2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 51.
Kateqoriya:Azərbaycan talışları
Kateqoriya:Azərbaycan aktyorları
Kateqoriya:Azərbaycanlı aktyorlar
Kateqoriya:Azərbaycan SSR əməkdar artistləri
Kateqoriya:Səssiz film aktyorları
Kateqoriya:SSRİ aktyorları