Ağasadıq Gəraybəyli

Ağasadıq Ağaəli oğlu Gəraybəyli () — Azərbaycan teatr və kino aktyoru, Azərbaycan SSR xalq artisti (1940).

 Həyatı 
Ağasadıq Gəraybəyli 1897-ci ildə, Novruz bayramı qabağı o dövrdə Şamaxı qəzası adlandırılan, indiki İsmayıllı rayonu Gəraybəyli kəndində anadan olub. Atasını erkən itirib. Bakıya gələrək Əlisəttar kişi və Heyran xanımın ailəsində yaşayıb. Məktəbdə Cəfər Cabbarlı ilə bir sinifdə oxuyub. Hüseyn Ərəblinskidən, Mirmahmud Kazımovskidən dərs alıb. Hüseyn Ərəblinskinin sayəsində "Nicat", sonra "Səfa" həvəskar teatr dərnəklərinə üzv olub. 1921-ci ildə Cəlil Məmmədquluzadənin "Ölülər" pyesində kefli İsgəndər rolunu oynayıb. Üzeyir Hacıbəyovun qayğısı sayəsində teatr kursuna yazılıb. 200 müxtəlif rollarda, qrimlərdə, qiyafələrdə səhnəyə çıxıb: Nəriman Nərimanovun "Nadir şah", Üzeyir Hacıbəyovun "Arşın mal alan", Cəfər Cabbarlının "Sevil", "Od gəlini", "1905-ci ildə", sonralar "Vaqif", "Həyat", "On ikinci gecə", "Xanlar" və s. tamaşalarda rol alıb. 1940-cı ildə Azərbaycan SSR-nin xalq artisti fəxri adına layiq görülüb. Teatrla yanaşı kinoda da maraqlı obrazlar canlandırıb. "Bəxtiyar" filmində klub müdiri Ağabala, "O olmasın, bu olsun" filmində Rüstəm bəy bu obrazlardandır.Азербайджанской ССР кинематография. Кино: Энциклопедический словарь / Гл. ред. С. И. Юткевич; Редкол.: Ю. С. Афанасьев, В. Е. Баскаков, И. В. Вайсфельд и др. — Москва: Советская энциклопедия, 1987. — стр. 12.

1933-cü ildən ömrünün son gününə qədər Azərbaycan Dövlət Akademik Dram Teatrında çalışıb. Şəhərin mərkəzində, Xaqani küçəsi 19-da yaşayıb. Burada Bülbüllə, xalq yazıçısı Mirzə İbrahimovla, xalq şairi Süleyman Rüstəmlə qonşu olub.

1988-ci il dekabrın 5-də Bakı şəhərində vəfat edib.

Azərbaycan Tibb Universitetinin rektoru, professor Gəray Gəraybəylinin babasıdır.

 Xatirəsi 
 1974-cü ildə yaradıcılığından bəhs edən "Ağasadıq Gəraybəyli" filmi çəkilmişdir.
 2007-ci ildə anadan olmasının 110 illiyi və səhnə fəaliyyətini 80 illiyi təntənəli şəkildə qeyd olunub. 8 noyabr 2017-ci ildə Azərbaycan Dövlət Akademik Milli Dram Teatrında Ağasadıq Gəraybəylinin 120 illik yubileyi qeyd olunmuşdur. Yubileydə aktyorun obrazını Rafiq Əzimov ifa edib.

 Adlar və mükafatlar 
 "Azərbaycan SSR əməkdar artisti" fəxri adı — 1 fevral 1936
 "Azərbaycan SSR xalq artisti" fəxri adı — 23 aprel 1940
 "Qırmızı əmək bayrağı" ordeni — 9 iyun 1959
 "Oktyabr inqilabı" ordeni — 15 mart 1977
 "Lenin" ordeni
 "Şərəf nişanı" ordeni

 Teatr yaradıcılığı 
 1925-ci il 
 16 oktyabr-"Qan bayramı" (Etel Voyniçin "Ovod" romanı əsasında). Tərcümə: Xəlil İbrahim; Quruluşçu rejissor: Aleksandr İvanov. Ağasadıq Gəraybəyli-Keşiş;
 28 oktyabr-"Yüz faiz" (Epton Bill Sinkler). Tərcümə: Əbdülkərim İmamzadə; Quruluşçu rejissor: Aleksandr İvanov. Ağasadıq Gəraybəyli-Kişi;
 "Casus"("Dıqayevin işi")-Vasili Şkvarkin. Tərcümə: Əsəd Tahir; Quruluşçu rejissor: Aleksandr İvanov. Ağasadıq Gəraybəyli-Polkovnik Sudeykin;
 11 dekabr-"İmperatriçanın sui-qəsdi" ("Romanovlar sülaləsinin son günləri")-Aleksey Tolstoy. Səhnələşdirmə: Pavel Şşoqolyev; Tərcümə: Xəlil İbrahim; Quruluşçu rejissor: Aleksandr İvanov; Ağasadıq Gəraybəyli-Knyaz Yusupov;
 1926-cı il 
 13 aprel-"Üç il", Mirzə Sadıqov. Quruluşçu rejissor: İsmayıl hüseynov; Ağasadıq Gəraybəyli-Heydər bəy və Kəbir;
 29 oktyabr-"1881-ci il", (Nikolay Şapovalenko); Tərcümə: Əbdülkərim İmamzadə; Quruluşçu rejissor: Aleksandr İvanov; Ağasadıq Gəraybəyli-Birinci Nikolay;
 4 noyabr-"Tufan", (Vladimir Bill-Belotserkovski); Quruluşçu rejissor: Aleksandr İvanov; Ağasadıq Gəraybəyli-Bəhriyyəli (Matros);
 28 noyabr-"Şöhrət silahları", (Yurin). Tərcümə: Əbdülkərim İmamzadə; Quruluşçu rejissor: Aleksandr İvanov; Ağasadıq Gəraybəyli-Vanqotti;
 1927-ci il 
 4 yanvar-"Anamın kitabı", (Cəlil Məmmədquluzadə); Quruluşçu rejissor: Aleksandr İvanov; Ağasadıq Gəraybəyli-Rüstəm bəy;
 28 yanvar-"Ölülər", (Cəlil Məmmədquluzadə); Quruluşçu rejissor: Aleksandr İvanov; Ağasadıq Gəraybəyli-İsgəndər;
 3 mart-"Birinci Nikolay", (Nikolay Lerner. "Dekabristlər"); Tərcümə: Məmmədsadıq Əfəndiyev; Quruluşçu rejissor: Aleksandr İvanov; Ağasadıq Gəraybəyli-Zabit;
 17 noyabr-"Zəlzələ", (Pavel Romanov); Tərcümə: Məmmədsadıq Əfəndiyev; Quruluşçu rejissor: Aleksandr İvanov; Ağasadıq Gəraybəyli-Maldar bəy;
 1928-ci il 
 13 yanvar-"Pas", (Vladimir Kirşon); Tərcümə: Əbdülkərim İmamzadə; Quruluşçu rejissor: Aleksandr İvanov; Ağasadıq Gəraybəyli-Konstantin Teryoxin;
 15 mart-"Müsyö Jordan və Dərviş Məstəlişah", (Mirzə Fətəli axundov); Quruluşçu rejissor: Aleksandr İvanov; Ağasadıq Gəraybəyli-Şahbaz bəy;
 7 aprel-"Paris Notrdam kilsəsi", (Viktor Hüqo); Tərcümə: Əbdülkərim İmamzadə; Quruluşçu rejissor: Arseni Rıdal; Ağasadıq Gəraybəyli-Febb;
 1929-cu il 
 "Cancur Səməd", (Molyer); Ağasadıq Gəraybəyli-Baytal Əsəd;
 "Küləklər şəhəri", (Vladimir Kirşon); Ağasadıq Gəraybəyli-General Mekston;
 "Hind qızı", (Əbdülhəqq Hamid); Ağasadıq Gəraybəyli-Tomson;
 1930-cu il 
 "İncə", (Anatoli Qlebov); Ağasadıq Gəraybəyli-Səlim;
 "Qəzəb", (Yuri Yanovski); Ağasadıq Gəraybəyli-Qorxmaz;
 "Morqanın qohumu", (Aleksandr Şirvanzadə); Ağasadıq Gəraybəyli-Jorj
 "Qanlı səhra", (Sergey Bağdasarov); Ağasadıq Gəraybəyli-Edmund;
 1931-ci il 
 "Yanğın", (Süleyman Rüstəm və Hacıbaba Nəzərli); Ağasadıq Gəraybəyli-Məmmədcəfər;
 "Sevil", (Cəfər Cabbarlı); Ağasadıq Gəraybəyli-Balaş;
 1932-ci il 
 "Kölgə", (Seyid Hüseyn); Ağasadıq Gəraybəyli-Əjdər Nəjad;
Bu tamaşalarla yanaşı Ağasadıq Gəraybəyli, "İşarə", "Gəlir yeri", "Tom dayının koması", "Gizli ər", "Hücum", "Küləklər" və s. tamaşalarda da oynayıb.

 Filmoqrafiya 
 Qız qalası əfsanəsi (film, 1923)
 Hacı Qara (film, 1929)
 Sevil (film, 1929)- rol: Balaş
 Dəcəl dəstə (film, 1937)- rol: Yusifin atası
 Bakılılar (film, 1938)
 Fətəli xan (film, 1947) — rol: Sərdarın elçisi
 Bəxtiyar (film, 1955) — rol: Ağabala
 O olmasın, bu olsun (film, 1956) — rol: Rüstəm bəy
 Qızmar günəş altında (film, 1957) — rol: Sərdarov
 Uzaq sahillərdə (film, 1958) — film səsləndirən: Şults (Qriqori Şpigel)
 Bizim küçə (film, 1961) — film səsləndirən: Kurts (Dmitri Orlov)
 Leyli və Məcnun (film, 1961) — rol: İbn Xalid
 Böyük dayaq (film, 1962) — film səsləndirən: Kələntər (Ağa Məmmədov)
 Romeo mənim qonşumdur (film, 1963) — film səsləndirən: Yunis (Adil İsgəndərov)
 Arşın mal alan (film, 1965) — film səsləndirən: Qoçu
 İyirmialtılar (film, 1966)
 Yaşamaq gözəldir, qardaşım! (film, 1966) — rol: Şükrü bəy
 Əzim Əzimzadə (film, 1967)
 Poçt qutusu (film, 1967) — rol: Xan
 Ulduzlar sönmür (film, 1971)
 Qızıl qaz (film, 1972) — film səsləndirən: Mitraşin (İvan Rıjov)
 Bizim küçənin oğlanları (film, 1973) — rol: Rüstəm kişi
 Ağasadıq Gəraybəyli (film, 1974)
 Putyovka (film, 1975)
 Diplom işi (film, 1979)
 İstintaq (film, 1979) — rol: Almazovun əmisi
 Mən mahnı qoşuram (film, 1979) — rol: Abdulla
 Solmaz bir bahar kimi (film, 1979)
 Məşədi İbad-80, yaxud köhnə tanışlar (film, 1980)
 Dua (film, 1982)
 Musiqi müəllimi (film, 1983)
 Nəvəmin nəvəsinin nəvəsi (film, 1985)
 Prima (film, 1994)
 Bizim qəribə taleyimiz (film, 2005)
 Ənvər Həsənov. Yeddi oğuldan biri (film, 2007)
 Sarıköynəklə Valehin nağılı (film, 1980) — rol: Professor

 Şəkillər 

 İstinadlar 

 Mənbə 
 Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C. Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923–2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 53.

 Xarici keçidlər 
 Ağasadıq Gəraybəylinin doğum günüdür


Kateqoriya:Azərbaycan aktyorları
Kateqoriya:Azərbaycan SSR xalq artistləri
Kateqoriya:Azərbaycan uzunömürlüləri
Kateqoriya:Azərbaycanlı uzunömürlülər
Kateqoriya:Səssiz film aktyorları
Kateqoriya:Azərbaycan SSR Ali Sovetinin VI çağırış deputatları
Kateqoriya:II Fəxri Xiyabanda dəfn olunanlar
Kateqoriya:Sovet İttifaqı Kommunist Partiyasının üzvləri
Kateqoriya:SSRİ aktyorları
Kateqoriya:XX əsr aktyorları