Cabir Novruz

Cabir Mirzəbəy oğlu Novruzov (Cabir Novruz) () — Azərbaycan ədəbiyyatının görkəmli nümayəndəsi, Azərbaycan Respublikasının xalq şairi (1999).

 Həyatı 
Cabir Novruz 1933-cü il mart ayının 12-də Xızı rayonunun Upa kəndində anadan olmuşdur. O, orta məktəbi bitirdikdən sonra M. Ə. Sabir adına Bakı Pedaqoji Texnikomunda Azərbaycan Dövlət Universitetinin Jurnalistika fakültəsinə daxil olmuşdur. Bir il sonra Azərbaycan Yazıçılar İttifaqının tövsiyəsi ilə təhsilini davam etdirmək üçün Moskvaya, Maksim Qorki adına Ədəbiyyat İnstitutuna göndərilmiş və 1957-ci ildə oranı bitirmişdir.

1958-ci ildə "Bakı" axşam qəzetinin ədəbiyyat şöbəsində ədəbi işçi kimi əmək fəaliyyətinə başlayan Cabir Novruz 1967–1970-ci illərdə "Azərbaycan" ədəbi-bədii jurnalının, 1991–1993-cü illərdə isə "Ədəbiyyat və incəsənət" qəzetinin baş redaktoru vəzifələrində çalışmışdır. O, 1970–1997-ci illərdə Azərbaycan Yazıçılar İttifaqı İdarə Heyətinin katibi olmuşdur. 2002-ci il12 dekabrda vəfat etmişdir.

 Yaradıcılığı 
Cabir Novruzun poeziyası XX əsr Azərbaycan ədəbiyyatının parlaq səhifələrindən birini təşkil edir. Onun əsərlərində milli irsimizin zəngin ənənələri müasir ədəbi cərəyanların tələbləri ilə üzvi şəkildə birləşir. Ədəbiyyat aləminə gəldiyi ilk illərdən şair yüksək bəşəri-mənəvi dəyərləri tərənnüm edən şeirləri ilə oxucuların dərin məhəbbətini qazanmışdır. Onun qələmindən çıxan lirik poeziya nümunələri və epik lövhəli əsərlər bədii səviyyəsi, mövzu rəngarəngliyi ilə seçilir. Şairin yüksək mənəviyyata səsləyən yaradıcılığı və vətəndaş ruhunun hakim olduğu olduğu poeziyası öz dilinin bədii gözəlliyi və rəvanlığı ilə səciyyələnir. Onun sözlərinə bəstələnmiş çoxsaylı mahnılar musiqisevərlər tərəfindən həmişə böyük rəğbət və sevinclə qarşılanmışdır.

Cabir Novruz yaradıcılığı vətənpərvərlik və mübarizlik ruhunun aşılanmasına mühüm xidmətlər göstərmişdir. Vətənin taleyi üçün narahatlıq hissinin xas olduğu Cabir Novruz poeziyasının başlıca mövzuları azərbaycançılıq ideyaları ilə sıx bağlı olmuşdur. Şairin poetik təfəkkürü onun lirikasının tarixiliyini qüvvətləndirmiş və bu poeziyanı daha həyati etmişdir.

Şairin əsərləri dünyanın müxtəlif xalqlarının dillərinə tərcümə edilərək nəşr olunmuşdur. Onun bədii tərcümələri sayəsində isə Azərbaycan oxucusu dünya poeziyasının bir sıra qiymətli nümunələri ilə tanış olmaq imkanı qazanmışdır.

Cabir Novruzun ictimai fəaliyyəti də zəngin olmuşdur. O, həyatının bütün mərhələlərində Azərbaycanda gedən ictimai-siyasi proseslərin həmişə fəal iştirakçısı olmuş, xalqımızın həyatında baş verən təleyüklü hadisələrə düzgün qiymət verməsində əsl vətəndaşlıq mövqeyi nümayiş etdirmişdir.

Şairin ədəbi və ictimai fəaliyyəti yüksək qiymətləndirilmişdir. O, "Azərbaycan SSR əməkdar incəsənət xadimi" (30. iyul 1979)Respublikanın ədəbiyyat xadimlərinə Azərbaycan SSR fəxri adlarının verilməsi haqqında Azərbaycan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 30 iyul 1979-cu il tarixli Fərmanı  — anl.az saytı, "Azərbaycan Respublikasının xalq şairi" (9. dekabr 1999) fəxri adlarına, dövlət mükafatına, orden və medallara layiq görülmüşdür. Cabir Novruz 1995-ci ildə Azərbaycan Milli Məclisinin deputatı seçilmişdir.

Azərbaycan ədəbiyyatının görkəmli nümayəndəsi, əməkdar incəsənət xadimi, Azərbaycan Respublikası prezidentinin fərdi təqaüdçüsü, Xalq şairi Cabir Mirzəbəy oğlu Novruzov (Cabir Novruz) 2002-ci il dekabrın 12-də ömrünün 69-cu ilində Bakı şəhərində vəfat etmişdir.

 Şeirlərinə yazılmış mahnılar 
 Şövkət Ələkbərova — Məhəbbət — musiqi: Oqtay Kazımi
 Yalçın Rzazadə — Bakının qızları — musiqi: Oqtay Kazımi
 Yalçın Rzazadə — Mənim duyğularım — musiqi: Oqtay Kazımi
 Zeynəb Xanlarova — Cavanlığım — musiqi: Oqtay Kazımi
 Zeynəb Xanlarova — Bulaq suyu, dağ havası — musiqi: Oqtay Kazımi
 Qaya — Həyat, sən nə qəribəsən — musiqi: Oqtay Kazımi
 Yalçın Rzazadə — Dünya düzələn deyil — musiqi: İqbal Ağayev
 Yalçın Rzazadə — Böyüməyə tələsmə — musiqi: İqbal Ağayev
 Manana Caparidze — Bu nə cür məhəbbətdir — musiqi: Eldar Mansurov
 Aygün Kazımova — Səsim səsinə öyrəşib — musiqi: Eldar Mansurov
 Mübariz Tağıyev — Ömür keçir — musiqi: Eldar Mansurov
 Ruhəngiz Abdullayeva — Məhəbbət ölməyəcək — musiqi: Eldar Mansurov

 Ağadadaş Ağayev — Gəlin gələndə — musiqi: Oqtay Kazımi
 Mübariz Tağıyev — Sən oldun — musiqi: Eldar Mansurov
 Brilliant Dadaşova — Gecikmiş məhəbbət — musiqi: Eldar Mansurov
 İlqar Muradov — Sən oldun — musiqi: Eldar Mansurov
 Heydər Anatollu — Tənhalıq — musiqi: Eldar Mansurov
 Abbas Əhməd — Təki sənin səsin gəlsin — musiqi: Eldar Mansurov
 Səbinə Cabbarzadə — Məhəbbət — musiqi: Eldar Mansurov

 Niyaməddin Musayev — Səni unutmaqdan ötrü

 İstinadlar 

Kateqoriya:Azərbaycan şairləri
Kateqoriya:Azərbaycanlı şairlər
Kateqoriya:Azərbaycanın xalq şairləri
Kateqoriya:Xızıda doğulanlar
Kateqoriya:Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Kollecinin məzunları
Kateqoriya:Azərbaycan Milli Məclisinin I çağırış deputatları
Kateqoriya:Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdçüləri
Kateqoriya:Azərbaycan SSR əməkdar incəsənət xadimləri
Kateqoriya:XX əsr Azərbaycan şairləri
Kateqoriya:XXI əsr tərcüməçiləri
Kateqoriya:Azərbaycan tərcüməçiləri
Kateqoriya:SSRİ şairləri
Kateqoriya:SSRİ tərcüməçiləri
Kateqoriya:XXI əsr şairləri