Ağcabədi rayonu

Ağcabədi rayonu — Azərbaycan Respublikasında inzibati – ərazi vahidi. Mərkəzi Ağcabədi şəhəridir. Ağcabədi rayonunun mərkəzi aeroport, Ağdam dəmir yolu stansiyasından 45 km, Bakıdan 374 km aralı, Qarqar çayının hər iki sahilində Mil və Qarabağ düzlərindədir.

 Etimologiyası 
Azərbaycan Respublikasının ən iri kənd təsərrüfatı rayonlarından biri olan Ağcabədi rayonunun ərazisi 1756 km² — dir, əhalisi 136,7 min nəfərdir (1 yanvar 2020).

Məşğul əhalinin əsas hissəsi səhiyyə, təhsil, mədəniyyət sahəsində, kənd təsərrüfatında, rayonda fəaliyyət göstərən sənaye müəssisələrində, ticarət, ictimai iaşə xidmət sahələrində çalışır.

Ağcabədi rayonu 1 şəhər, 1 qəsəbə və 39 kənd inzibati ərazi vahidindən və 44 kənddən (Ağcabədi şəhəri, Hindarx qəsəbəsi, Avşar, Aşağı Avşar, Xocavənd, Salmanbəyli, Mehrablı, Aran, Yeni Qaradolaq, Qaradolaq, Kəbirli, Hacıbədəlli, Nəcəfqulubəyli, Şənlik, Şahmalılar, Şotlanlı, Bala Kəhrizli, Böyük Kəhrizli, Biləğan, Ağabəyli, Pərioğullar, Cəfərbəyli, Hüsülü, Rəncbərlər, Qiyaməddinli, Qaravəlli, Təzəkənd, Muğanlı, Şahsevən, Şahsevən-Təzəkənd, Köyük, Boyat, Qaraxanlı, Hacılar, Kəhrizli, Şərəfxanlı, Arazbar, Sarvanlar, Kürdlər, Minəxorlu, Yuxarı Qiyaməddinli , Sarıcalı, Taynaq, Poladlı, İmamqulubəyli, Gələbədin kəndləri) ibarətdir.

Rayon ərazisində 216 idarə və müəssisə, 8 bank filialı, 2 rabitə müəssisəsi, 5 mehmanxana
fəaliyyət göstərir. İşçilərin sayına və ərazisinə görə ən iri müəssisə Atena MMC- dir. Bu Məhdud Məsuliyyətli cəmiyyətin 200 nəfər işçisi vardır.

Hazırda rayon üzrə məşğul əhalinin sayı 72632 nəfər, o cümlədən sənayedə çalışanların sayı 664 nəfər, kənd təsərrüfatında çalışanların sayı 32681 nəfər, tikintidə 398 nəfər, nəqliyyat və rabitədə 329 nəfər, təhsil, mədəniyyət və incəsənətdə 5351 nəfər, səhiyyə, bədən tərbiyəsi və sosial təminatda 1171 nəfər, kreditləşmə maliyyə və sığortada 134 nəfər, İdarəetmə orqanları aparatında 417 nəfər, ticarət və xidmət sahələrində 3635 nəfər, digər sahələrdə 24361 nəfərdir.

Adının mənası iri məskən (ağca-iri, badi-məskən, qəsəbə) olan Ağcabədi rayonu Azərbaycanın qədim yaşayış məskənlərindən biridir. Bu qədimliyi sübut edən maddi əlamətlərdən olan eneolit, tunc, antik dövrünə və orta əsrlərə aid yaşayış yerlərinin qalıqları — Kamiltəpə, Nərgiztəpə, Qaraköbər, Yantəpə, Qalatəpə və Gavur arxı diqqəti cəlb edir. Tarixçilər bu təpələri Misir ehramları ilə müqayisə edərək qeyd edirlər ki, hətta Gavur arxının Makedoniyalı İsgəndər tərəfindən təmir olunması güman olunduğu halda, XVI əsrdə Teymurləng tərəfindən tam təmir olunması tarixi faktdır. Rayonda orta əsrlərə aid daşdan yonulmuş formalı başdaşlarına qəbirstanlıqlarda rast gəlmək olur.'

 İnzibati quruluşu 
AĞCABƏDİ   RAYONU - 60800001 

İnzibati ərazi dairələrinin sayı:                                           Ərazi vahidlərinin sayı:

Şəhər     .               .               1             Şəhər     .               .               .                 1

Qəsəbə  .               .               1             Qəsəbə  .               .               .                 1

Kənd      .               .               39           Kənd      .               .               .               44 
KODLARADLARKODLARADLAR60801005

60801014

60811005

60811018

60812005

60812018

60813005

60813018

60814005

60814018

60815005

60815018

60803005

60803018

60803028

60816005

60816018

60817005

60817018

60818005

60818018

60819005

60819018

60820005

60820018

60821005

60821016

60822005

60822018

60823005

60823018

60824005

60824018

60825005

60825018

60804005

60804018

60804028

60826005

60826018

60827005

60827018

60828005

60828018  1. Ağcabədi şəhər iəd

     A ğ c a b ə d i   ş.

 2. Ağabəyli kənd iəd

     A ğ a b ə y l i   k.

 3. Aran kənd iəd

     A r a n   k.

 4. Arazbar kənd iəd

     A r a z b a r   k.

 5. Aşağı Avşar kənd iəd

     A ş a ğ ı   A v ş a r   k.

 6. Avşar kənd iəd

     A v ş a r   k.

 7. Boyat kənd iəd

     B o y a t   k.

               Biləyən k.

 8. Cəfərbəyli kənd iəd

     C ə f ə r b ə y l i   k.

 9. Gələbədin kənd iəd

     G ə l ə b ə d i n   k.

10. Göyük kənd iəd

     G ö y ü k   k.

11. Hacıbədəlli kənd iəd

     H a c ı b ə d ə l l i   k.

12. Hacılar kənd iəd

     H a c ı l a r   k.

13. Hindarx qəsəbə iəd

     H i n d a r x   q.

14. Hüsülü kənd iəd

     H ü s ü l ü   k.

15. Xocavənd kənd iəd

     X o c a v ə n d   k.

16. İmamqulubəyli kənd iəd

     İ m a m q u l u b ə y l i    k.

17. Kəbirli kənd iəd

     K ə b i r l i   k.

18. Kəhrizli kənd iəd

     B a l a   K ə h r i z l i   k.

               Böyük Kəhrizli k.

19. Kürdlər kənd iəd

     K ü r d l ə r   k.

20. Qaradolaq kənd iəd

     Q a r a d o l a q   k.

21. Qaraxanlı kənd iəd

     Q a r a x a n l ı   k.60829005

60829018

60830005

60830018

60831005

60831018

60832005

60832018

60833005

60833018

60834005

60834018

60835005

60835018

60836005

60836018

60837005

60837018

60838005

60838018

60839005

60839018

60840005

60840018

60841005

60841018

60842005

60842018

60843005

60843018

60809005

60809018

60809028

60809038

60844005

60844018

60845005

60845018

60846005

60846018

60807005

60807028

60807018 22. Qaravəlli kənd iəd

     Q a r a v ə l l i   k.

23. Qiyaməddinli kənd iəd

     Q i y a m ə d d i n l i   k.

24. Mehrablı kənd iəd

     M e h r a b l ı   k.

25. Minaxorlu kənd iəd

     M i n a x o r l u   k.

26. Muğanlı kənd iəd

     M u ğ a n l ı   k.

27. Nəcəfqulubəyli kənd iəd

     N ə c ə f q u l u b ə y l i   k.

28. Pərioğlular kənd iəd

     P ə r i o ğ l u l a r   k.

29. Poladlı kənd iəd

     P o l a d l ı   k.

30. Rəncbərlər kənd iəd

     R ə n c b ə r l ə r   k.

31. Salmanbəyli kənd iəd

     S a l m an b ə y l i   k.

32. Sarıcalı kənd iəd

     S a r ı c a l ı   k.

33. Sarvanlar kənd iəd

     S a r v a n l a r   k.

34. Şahsevən kənd iəd

     Ş a h s e v ə n   k.

35. Şahsevən Təzəkənd kənd iəd

     Ş a h s e v ə n   T ə z ə k ə n d   k.

36. Şənlik kənd iəd

     Ş ə n l i k   k.

37. Şərəfxanlı kənd iəd

     Ş ə r ə f x a n l ı   k.

               Şahmalılar k.

               Şotlanlı k.

38. Taynaq kənd iəd

     T a y n a q   k.

39. Təzəkənd kənd iəd

     T ə z ə k ə n d   k.

40. Yeni Qaradolaq kənd iəd

     Y e n i   Q a r a d o l a q   k.

41. Yuxarı Qiyaməddinli kənd iəd

     Mirzəhaqverdili k.

     Y u x a r ı   Q i y a m ə d d i n l i  k. 

 Tarixi 

Kür-Araz ovalığının Mil və Qarabağ düzlərində yerləşən Ağcabədinin adı ilk dəfə 1593-cü ildə Bərdə Livasına tabe olan Ağcabədi nahiyəsi olaraq çəkilmiş və qədim tayfaların yaşayış məskəni olmuşdur. Ağcabədi yaxınlığında eneolit, tunc, antik dövrünə və orta əsrlərə aid yaşayış yerlərinin qalıqları və müxtəlif qəbir abidələri aşkar edilmişdir. Orta əsrlərə aid qəbiristanda daşdan yonulmuş qoyun formalı başdaşıları vardır. Ağcabədi Qarabağın dayağı olan Kəbirlilərin, 32-lərin məskunlaşdığı ərazidir.

Qədim tayfaların məskunlaşdığı ərazidə həmin tayfaların adı ilə bağlı olan kənd adları bu günə kimi yaşamaqdadır. Kəbirli kəndinin adı Qarabağın Kəbirli tayfasının adı ilə bağlıdır. Şahsevən kəndinin adı isə XVI əsrdə I şah Abbas Qızılbaş tayfaların zəiflətmək üçün könüllü qvardiya düzəltmiş və onlara torpaq payları vermişdir. Həmin torpaqlar bu günə qədər öz qədim adlarını saxlayırlar. Ağcabədinin Şahsevən kəndinin adı məhz bu Şahsevən qvardiyasının adı ilə bağlıdır. 1727-ci ildə Gəncə-Qarabağın Müfəssəl tarix dəftəri sənədində Bayot nahiyəsi tərkibində Ağcabədi kəndinin adı çəkilir. Ağcabədi rayonunun Boyad kəndində Pənahəlixan 1747–1748-ci ildə Bayot qalasını tikdirmişdir.

XVIII əsrin 50-ci illərində Hacı Çələbi Boyad qalasına hücum etsə də, onu ala bilməmişdir. Bunda sonra Pənahəlixan Boyat qalasının duzən yerdə yerləşdiyinə görə başqa qala tikdirmək qərarına gəlir. 1823-cü ilin məlumatına görə Ağcabədinin aşağı hissəsində yerləşən Xəlfərəddin kəndi sonralar Ağcabədi ilə birləşərək Ağcabədi Xəlfərəddin adlandırılmışdır. 1930-cu ildə Sovet hakimiyyəti Azərbaycan ərazisi inzibati bölgüyə bölən zaman Ağcabədi də inzibatı bölgüsünə görə rayon adı almış,1963-cü ildə ləğv edilərək Ağdam rayonuna verilmişdir. Rayonun ərazisi 1756 km2
, əhalisi 136,7 min nəfərdir (1 yanvar 2020). Rayon Ağdamın tərkibindən 1965-ci ildə ayrılmış və yenidən rayon statusu almışdır.

Qarabağ müharibəsində Ağcabədi rayonuna da zərər vurulmuş, rayonun Qiyaməddinli kəndi həmin dövrlərdə işğal olunan yeganə Ağcabədi kəndi idi.

 Tarixi mədəni abidələri 
Boyat kəndi yaxınlığında Solaxaytəpə yaşayış yeri. Qaradolaq kəndi yaxınlığında antik dövrə aid Qaratəpə yaşayış yeri. Kəbirli kəndi yaxınlığında orta əsrlərə aid Əmirəhməd yaşayış yeri. Hacılar kəndində qədim qəbiristanlıq. Hindarx qəsəbəsində məscid (1907).

Sarıcalı kəndi yaxınlığında antik dövrə aid Səngərtəpə yaşayış yeri. Poladlı kəndi yaxınlığında Tunc Dövrünə aid Gavurtəpə. Dəmir Dövrünə aid Yolçəkəntəpə, Aşıxlıtəpə kurqanları. Ağcabədi şəhərində Tunc Dövrünə aid Üçtəpə və Şahtəpə kurqanları. Hindarxı kəndində Eneolit və Tunc Dövrlərinə aid Çaqqallıtəpə yaşayış yeri, Qasımtəpə və Hiiseynbəy kurqanları. Boyat kəndi yaxınlığında Eneolit Dövrünə aid Töyrətəpə yaşayış yeri, Tunc Dövrünə aid Boyatqala. Arazbar kəndi yaxınlığında m.ə. I minilliyə aid yaşayış yeri. Salmanbəyli kəndi yaxınlığında antik dövrə aid Qaragöbər nekropolu. Tunc dövrünə aid Üçtəpə yaşayış yeri.

 Maddi-mədəni irsi 
Ağcabədi rayonunun ərazisində tarixi, memarlıq və incəsənət abidələri mövcuddur. Belə ki, rayonda eneolit, tunc, antik dövr və orta əsrlərə aid yaşıyş yerlərinin qalıqları tapılmışdır.

 Tarixi abidələr 

 Eneolit dövrünün qalıqları: qəbiristanlıq təpə kurqanı və yaşayış yeri, Kiçik yaşayış yeri (Boyad kəndi), Yastıtəpə yaşayış yeri (Hindarx kəndi), Əhənglitəpə, Keşaltıtəpə, Cəfərqulutəpə, Hüsülütəpə (Hacılar kəndi), Kamiltəpə yaşayış yeri, Şaxtəpə yaşayış yeri (Yeni Qaradolaq kəndi), Sutəpə yaşayış yeri, Canavartəpə (Taynaq kəndi), I və II Mirvaritəpə, Qətiltəpə, Əbiltəpə I və Əbiltəpə II, Məhəmmədtəpə (İmamqulubəyli kəndi), Ağtəpə (Taynaq kəndi).
 Tunc dövrünün qalıqları: Kültəpə, Sarıbaştəpə, Üçtəpə, Şaxtəpə (Ağcabədi şəhəri), Qışaltıtəpə, Qəbiristanlıq təpə, Qalatəpə (Boyad kəndi), Yolaşantəpə (Gələbədin kəndi), Qazantəpə kurqanı, Görüştəpə kurqanı, Qəbiristanlıq təpə kurqanı, Qasımtəpə kurqanı, Quştəpə kurqanı, Adsız kurqanlar, Hüseynbəy kurqanı (Hindarx kəndi), Sümüklü təpə (Cəfərbəyli kəndi), Yantəpə yaşayış yeri, Sutəpə yaşayış yeri (Taynaq kəndi), Böyüktəpə yaşayış yeri (Biləğan kəndi), Gültəpə (Qaraxanlı kəndi).
 Antik dövrün qalıqları: yaşayış yeri (e.ə. V–II minilliklər, Təzəkənd kəndi), yaşayış yeri (e.ə. I minillik, Arazbar kəndi), yaşayış yeri (e.ə. I minillik, Qiyaməddin kəndi), yaşayış yeri (Hüsülü kəndi), Səngərtəpə yaşayış yeri (Sarıcalı kəndi), Törətəpə yaşayış yeri (Şənlik kəndi).
 Orta əsrlərin qalıqları: böyük qəbiristanlıq (Hacılar kəndi).
 Yerli əhəmiyyətli arxeoloji abidələr: Solaxaytəpə kurqanı (XVIII əsrin 40-cı illəri, Boyad kəndi), Xımılı təpələri yaşayış yeri (İmanqulubəyli kəndi).
 Cümə məscidi — Ağcabədi şəhəri, XX əsr, Qarabağ küçəsi
 Həmidə xanım Məmmədquluzadənin ev muzeyi — Kəhrizli kəndi
 Tarix və diyarşünaslıq muzeyi — Ağcabədi şəhəri, Məhəmməd Əmin Rəsulzadə prospekti
 Heydər Əliyev mərkəzi — Ağcabədi şəhəri H. Əliyev prospekti
 Rəsm qalereyası — Ağcabədi şəhəri, Məhəmməd Əmin Rəsulzadə prospekti
 20 yanvar faciəsi, Şəhidlər Xiyabanı xatirə abidə kompleksi — Ağcabədi şəhəri, Məhəmməd Əmin Rəsulzadə prospekti
 Məscid — Hindarx qəsəbəsi, 1907-ci il

 Coğrafiyası 
Ağcabədi rayonu Bərdə, Zərdab, Füzuli, Ağdam, Xocavənd, Beyləqan rayonları ilə həmsərhəddir. Rayonunun mərkəzi Ağdam dəmir yolu stansiyasından 45 km, Bakıdan 374 km aralı, Qarqar çayının hər iki sahilində, Mil və Qarabağ düzlərindədir.
 Ümumi ərazi, [kv.km] 1760.00 Məhsuldar torpaqların ümumi sahəsi, [kv.km] 815.29 Kənd təsərrüfatına yararsız torpaqların sahəsi, [kv.km] 298.28 Heyvandarlıq üçün otlaqların sahəsi, [kv.km] 600.29 Əkilmiş torpaqların ümumi sahəsi, [kv.km] 553.75 Meyvə bağlarının ümumi sahəsi, [kv.km] 8815.29 Şoran torpaqların ümumi sahəsi, [kv.km] 79.35

 Relyefi 
Ağcabədi rayonunun relyefi düzənlikdir, şimal-şərqdən cənub-qərbə doğru tədricən yüksəlir, ərazinin səthi Aptropoden sisteminin kontinental — Allüduar və dəniz çöküntülərindən təşkil olunmuşdur. Gil yatağı var. Rayonun şimal-şərq sərhəddi ilə təqribən 45 km məsafədə Kür çayı, mərkəzi hissədə Qarqar çayı axır. Rayon ərazisindən Yuxarı Qarabağ və Orcenikidze adlı kanallar keçir. Ərazidə şor sulu göllər var. Boz-çəmən, boz, çəmən-boz torpaqlar yayılmışdır. Mərkəzi hissədə şor və şorakət torpaq sahəsinə də təsadüf olunur. Rayonda meliorasiya işləri tətbiq olunur.

 İqlimi 
İqlimi mülayim, isti və quru subtropiktdir. Orta aylıq temperatur yanvarda 1,2–1,7 °C, avqustda isə 25–30 C-dir. İllik yağıntı 300–500 mm-dir.

 Geoloji quruluşu 
Ərazinin səthi Antropogen sisteminin kontinental və dəniz çöküntülərindən təşkil olunmuşdur.

 Çayları və su hövzələri 
Rayonun çay şəbəkəsi nisbətən seyrəkdir. Şimal — şərq sərhədi ilə Kür çayı, mərkəzi hissədən Qarqarçay axır. Qarqarçay Kiçik Qafqazın Qarabağ silsiləsinin şərq yamacından axan Xəlfəliçay ilə Zarıslıçayın qovuşmasından yaranır. Çayın mənbəyi 2080 m yüksəklikdədir. Onun 11 qolu vardır. Ərazidə şor sulu göllər vardır. Bunlardan ən böyüyünün ümumi sahəsi 3.1 min ha olan Ağgöldür.

 Landşaftları və bioloji xüsusiyyətləri 
İqlimi mülayim-isti və quru subtropikdir. Boz-çəmən, boz və çəmən-boz torpaqlar yayılmışdır. Bitkiləri bozqır və yarımsəhra tiplidir. Kür çayı sahillərində kolluqlar və seyrəlmiş tuqay meşələri vardır. Ərazinin xarakterik su bitkiləri, əsasən, saçaqotu , suincilosu, sünbüllü suçiçəyi, dəniz nayası və s. Meşələri əsasən, söyüd, ağyarpaq qovaq, qarağac, tut, uzunsaplaq palıd, saqqız ağacı və s. ağac növləri yayılmışdır.Abutalıbov M. H., Hacıyev V. C. Azərbaycanın bitki örtüyü. Bakı; İşıq, 1976

 Fauna 
Məməliləri ceyran, canavar, qaban, çaqqal, adi tülkü, qamışlıq pişiyi, bataqlıq qunduzu, porsuq, boz dovşan, kiçik asiya qum siçanı və s. canlılardan ibarətdir. Su hövzələrində 30-a yaxın balıq növünə rast gəlinir. Bunlar qılıncbalıq, durnabalıq, qızılüzgəc, həşəm, lilbalıq, çəki və s. balıqlardır. Sürünənlərdən xəzər və bataqlıq tısbağaları, adi suilanı və suilanı yayılmışdır.ƏsgərovA. M. Azərbaycanın ali bitkiləri. Azərbaycan florasınm konspekti. 3 ciiddə. Bakı: Elm, 2006–2008.

Ağcabədi rayonu quşlarla zəngin olub 150-ə yaxın növ ilə təmsil olunmuşdur. Bunlardan 90-dan çox növ yuvalayandır. Ərazinin ornitofaunası, əsasən, turac, çöl göyərçini, qaraqarın bağrıqara, qırqovul, Sultan toyuğu, adi flaminqo, qaraquş, ərsindimdik, qarabattaq və s. quşlardan ibarətdir. Ağgöl Milli Parkının bir hissəsi və Ağgöl Dövlət Təbiət Yasaqlığı Ağcabədi ərazisinə düşür.Azərbaycan — bənzərsiz təbiət səltənəti (azərbaycan və ingiiis dillərində)Bakı: Çaşıoğlu, 2006.

 Əhalisi 

 Əhalinin ümumi sayı 135550 Şəhər əhalisinin sayı, [%] 31.2381 Kənd əhalisinin sayı, [%] 68.7619 Əhalinin orta sıxlığı 61.268750 Əhalinin cins qrupları üzrə sayı: (kişilər), [%] 49.6490 Əhalinin cins qrupları üzrə sayı: (qadınlar), [%] 50.3510 Əhalinin yaş qrupları üzrə sayı: (uşaqlar), [%] 37.1575 Əhalinin yaş qrupları üzrə sayı: (18 yaşa qədər), [%] 9.933 Əhalinin yaş qrupları üzrə sayı: (18-dən 55–60-a), [%] 49.9940 Əhalinin yaş qrupları üzrə sayı: (təqaüdçülər), [%] 7.8510 Ali təhsilli əhalinin sayı, [%] 4.728 Orta təhsilli əhalinin sayı, [%] 34.7760 Məskunlaşmış qaçqınların sayı 223 Məskunlaşmış məcburi köçkünlərin sayı 18431

 Etnik tərkibi 
 Etnik qruplar   1959-cu il  1970-ci il  1979-cu il  1999-cu il  2009-cu il Azərbaycanlılar  33.048  39.141  59.226  65.454 (99,4%)  Nümunə  Nümunə Ermənilər  265  254  69  47 (0.1%)  Nümunə  Nümunə Talışlar  16  -    - (-)  Nümunə  Nümunə Ləzgilər  63  29  26  42 (0,1%)  Nümunə  Nümunə Avarlar  3  -  5  42 (0,1%)  Nümunə  Nümunə Gürcülər  24  4  21  11 (0,1%)  Nümunə  Nümunə Kürdlər  17  -  -  234 (0,4%)  Nümunə  Nümunə Ruslar  1.151  604  353  11 (0,1%)  Nümunə  Nümunə Ukraynalılar  112    -  11 (0,1%)  Nümunə  Nümunə Almanlar  2      11 (0,1%)  Nümunə  Nümunə Yəhudilər  14  2  4  11 (0,1%)  Nümunə  Nümunə Beloruslar  11      11 (0,1%)  Nümunə  Nümunə Özbəklər  274      11 (0,1%)  Nümunə  Nümunə Taciklər  2      11 (0,1%)  Nümunə  Nümunə Qazaxlar  2      11 (0,1%)  Nümunə  Nümunə Komilər  1      11 (0,1%)  Nümunə  Nümunə Başqırdlar  1      11 (0,1%)  Nümunə  Nümunə Udmurtlar  1      11 (0,1%)  Nümunə  Nümunə Tatarlar  32    27  11 (0,1%)  Nümunə  Nümunə Mordvalar  5      11 (0,1%)  Nümunə  Nümunə Çuvaşlar  2      11 (0,1%)  Nümunə  Nümunə Osetinlər  1      11 (0,1%)  Nümunə  Nümunə Dargilər  41      11 (0,1%)  Nümunə  Nümunə Moldovanlar  1      11 (0,1%)  Nümunə  Nümunə Osetinlər  3      11 (0,1%)  Nümunə  Nümunə Adıgeylər  1      11 (0,1%)  Nümunə  Nümunə Farslar  22      11 (0,1%)  Nümunə  Nümunə Latışlar  1      11 (0,1%)  Nümunə  Nümunə Polyaklar  2      11 (0,1%)  Nümunə  Nümunə Türklər  2      11 (0,1%)  Nümunə  Nümunə Estonlar  1      11 (0,1%)  Nümunə  Nümunə Tatlar     1  2  11 (0,1%)  Nümunə  Nümunə Saxurlar     -  1  11 (0,1%)  Nümunə  Nümunə Qrızlar         11 (0,1%)  Nümunə  Nümunə Udinlər       1  11 (0,1%)  Nümunə  Nümunə Digər xalqlar  2      42 (0,1%)  Nümunə  Nümunə Milliyəti göstərilməyən  11      11 (0,1%)  Nümunə  Nümunə Cəmi  35.133  40.279  59.837  65.854 (100%)  Nümunə  Nümunə Qeydlər :
 1970-ci il əhalinin siyahıyaalınmasında ukraynalılar ruslar ilə birlikdə hesablanmışdır.

+Ağcabədi rayonu : 1979-cu il siyahıya alması Etnik quplar Əhalinin Sayı(Nəfər) Azərbaycan türkləri 65.454 (99,4%)Talışlar - (-)Ruslar  234 (0,4%)Ermənilər 47 (21,8%)Ləzgilər  42 (0,1%)Gürcülər  11 (0,1%)Bütün rayon üzrə  65.854 (100%)

 Görkəmli şəxsləri 
 Üzeyir Hacıbəyov — bəstəkar
 Çingiz Hacıbəyov — dirijor
 Əfrasiyab Bədəlbəyli — bəstəkar , xalq artisti
 Şəmsi Bədəlbəyli — bəstəkar , xalq artisti
 Tofiq Bəhramov — futbolçu, hakim (1966-cı il dünya çempionatında final oyununun hakimi)
 Zülfü Adıgözəlov — müğənni , xalq artisti
 Vasif Adıgözəlov — bəstəkar , xalq artisti
 Yaqub Məmmədov — xanəndə , xalq artisti
 Səfa Qəhrəmanov — xanəndə , xalq artisti
 İman Əsgərzadə — fizika -riyaziyyat elmlər doktoru , professor(Fizika İnstitutu , Turkiye Bilkənd Universiteti)
 İbad Abbasov — iqtisad elmləri doktoru, professor, Bakı Biznes Universitetinin rektoru
 Ağakişi Kazımov — professor
 Əlvan Əliyev (Kəbirli) — Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü, Qabaqcıl Təhsil İşçisi (Gəncə Dövlət Universiteti), politoloq-publisist, "Qızıl Qələm" mükafatı laureatı
 Xəqani Məmmədov — ADV-da professor
 Xanlar Hacıyev — Avropa İnsan Haqları Məhkəməsinin hakimi
 Asif Rüstəmli — filologiya elmləri doktoru, ADMİU-nun professoru, BDU Dissertasiya Şurasının üzvü, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, AMEA Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutunun Elmi Şurasının üzvü, Prezident təqaüdçüsü
 Vilayət Quliyev — tənqidçi, ədəbiyyatşünas, tərcüməçi. Azərbaycanin keçmiş X. İ. naziri , Azərbaycanın Polşadakı və Macarıstandakı fövqəladə və səlahiyyətli səfiri
 İsi Məlikzadə — xalq yazıçısı
 Məmməd Aranlı — yazıçı
 Ənvər Əhməd — şair
 Əyyub Əzizov — əməkdar müəllim, k.e.n., dosent (BDU-"Kimyanın tədirisi metodikası" kafedrasının müdiri)
 Əhməd Elbrus — şair
 Könül Kərimova — müğənni
 Sabir Novruzov — mahir muğam ifaçısı. Azərbaycan Respublikasının əməkdar artisti
 Rəşad Məcid — "525-ci qəzet"in baş redaktoru, Azərbaycan Mətbuat Şurasının üzvü.
 Mansur Piriyev — Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin İnformasiya Təminatı və İnnovativ Həllər şöbəsinin müdiri
 Həmidə Məmmədquluzadə — Cəlil Məmmədquluzadənin həyat yoldaşı Kəhrizli kəndində anadan olmuşdur. Hal hazırda həmin kənddə ev muzeyi yerləşir.
 Yəhya Paşazadə — şair, Azərbaycan Yazıçılar birliyinin üzvü, 525-ci qəzetin əməkdaşı.

 İqtisadi xarakteristikası 
Rayon iqtisadiyyatının əsasını salam təsərrüfatı, yüngül və yeyinti sənayesi təşkil edir. Ağcabədi Azərbaycanın əsas pambıqçılıq rayonlarındandır. Həmçinin, taxılçılıq, üzümçülük, heyvandarlıq və baramaçılıq inkişaf etmişdir. 2009-cu ildə rayonda 1769 hektar sahədə pambıq əkilmiş, 2645 ton məhsul yığılmışdır. 2010-cu ildə isə pambıq əkini 2425 hektar və həmin sahələrdən yığılan məhsul isə 2896 ton olmuşdur. Göründüyü kimi əvvəlki illə müqayisədə əkin sahəsi 656 hektar, məhsul istehsalı isə 251 ton artmışdır. Rayonda 2 pambıq tədarükü müəssisəsi Ağcabədi Pambıq "ASC "və" CTS Aqro" MMC fəaliyyət göstərir. Rayonda yağ-pendir zavodları, istehsal kombinatı vardır. Bundan başqa "Pambıq" ATSC, avtomobil təmiri zavodu müəssisələri var. Rayona qaz çəkilməsi işlərinə 2008-ci ildə başlanılıb. 2013-cü ilədək Ağcabədi şəhəri də daxil olmaqla rayonun bütün yaşayış məntəqələrinə qaz çəkiləcəkdir. Ağcabədidə 2009-cu ildə ət istehsalı 9024 ton, süd istehsalı 48432 ton, yumurta istehsalı 11902 min ədəd, yun istehsalı 975 ton olmuşdur. 2009-cu ildə taxıl əkini sahəsi 27383 hektar, cəmi məhsul 84712.4 ton, hər hektarın məhsuldarlığı 30.8 sentner olmuşdur. Bundan əlavə, 80 hektar dən üçün qarğıdalı əkilmiş, 470.2 ton məhsul götürülmüşdür. Cəmi 85182.6 ton məhsul istehsal edilmişdir.

 Mədəniyyət, təhsil və səhiyyə müəssisələri 
Rayonda 62 ümumtəhsil məktəbi, 1 texniki peşə məktəbi, 1 universitet, 1 kollec, 2 məktəbdənkənar uşaq müəssisəsi, 39 uşaq bağçası, 8 musiqi məktəbi, 20 mədəniyyət evi, 43 klub, incəsənət məktəbi, tarix-diyarşünaslıq muzeyi, 74 kitabxana, 12 xəstəxana, vərəm dispanseri, sanitar-epidemiologiya stansiyası, 22 feldşer-mama məntəqəsi var. Ermənistanın təcavüzü nəticəsində Ağcabədi rayonunun Yuxarı Qiyaməddinli kəndində yüzlərlə ev, 1 məktəb binası, 1 kənd mədəniyyət evi, 1 kitabxana yandırılaraq məhv edilmişdir.

 Yerli media 
Ağcabədi rayonunda AzTv Dövlət televiziyasının, rəhbəri Sənan Həsənoğlu "Space" telekanalının müxbir postları yerləşir. Rayonda 1932-ci ildən "Ağcabədi pambıqçısı" qəzeti nəşr olunub. Sonrakı illərdə qəzetin adı dəyişərək "Sürət" olub, 1990-cı ildən etibarən isə "Aran" adı ilə nəşr olunur.

 İcra başçıları 
 27 may 1992-ci ilə qədər Aydın Manaf oğlu Quliyev
 27 may 1992 — 25 avqust 1992 Münsüf Məmməd oğlu Səfərov
 25 avqust 1992 — 16 dekabr 1993 Məhərrəm Osman oğlu Quliyev
 13 mart 1994 — 2 may 2001 Şamil Əlif oğlu Həsənov
 2 may 2001 — 26 dekabr 2005 Fəxrəddin Əyyub oğlu Həsənov
 26 dekabr 2005 — 20 noyabr 2019 Şahin Kərim oğlu Məmmədov
 20 noyabr 2019 — indiyədək Rafil İsrafil oğlu Hüseynov

 İstinadlar 

 Həmçinin bax 
 Ağcabədi nahiyəsi
 Azərbaycanın inzibati bölgüsü

 Xarici keçidlər 
 Ağcabədi rayonunun İcra Hakimiyyəti Rəsmi sayti