Nyu-Hempşir

Nyu-Hempşir  () — Amerika Birləşmiş Ştatlarında yerləşən ştat. Əhalisi — 1 318 194 (2011). Qeyri-rəsmi adı — "Qranitli ştat" . Ştatın paytaxtı Konkord şəhəridir, ən böyük şəhər Mançesterdir. Böyük Britaniyadan müstəqillik elan edən ilk ştat. Dövlətin devizi: "Azad yaşa və ya öl" ().

 Tarixi 
Nyu-Hempşir əyaləti 1623-cü ildə İngilis kapitanı Con Meyson tərəfindən quruldu və adını Hempşir ingilis qraflığının şərəfinə almışdır. İnqilab Müharibəsi illərində Nyu-Hempşir, İngiltərə hakimiyyətinə qarşı üsyan edən və müstəqilliyini elan edən ilk dövlət olan on koloniyalardan biri oldu. Konkord paytaxtı əvvəllər Rumford və Penakuk kimi tanınırdı.

 Coğrafiyası 
Nyu-Hempşir ənənəvi olaraq Yeni İngiltərə tarixi və mədəni bölgəsinə daxil edilmişdir. Şimalda dövlət Kanadanın Kvebek ştat ilə, şərqdə - Men və Atlantik Okeanı ilə, cənubda - Massaçusets ilə, qərbdə - Vermont ilə həmsərhəddir. Nyu-Hempşirin sahəsi 24.217 km² (ölkədə 46-cı yer). Atlantik okeanı yaxınlığında ştatın sahil xətti 29 kilometrdir.

Şimalda Ağ Dağlar (ən yüksək nöqtəsi Vaşinqton dağı - 1917 m) - populyar bir turizm bölgəsi və Nyu-Hempşirin ortasında Yeni İngiltərə Yüksəliş, cənub-şərqdə - okean ovalığı yerləşir. İqlimi kontinental - isti yay və yayda soyuq, olduqca şiddətli, qarlı və küləkli hava. Ştatın əsas çayları çoxsaylı su elektrik stansiyaları tərəfindən istifadə edilən çayları Konnektikut və Merrimakdır.

Ən böyük göl — Uinnipesoki.

 İqtisadiyyatı 
Ənənəvi olaraq, dövlətin sənayesi su elektrik stansiyasına əsaslanır. XIX əsrdə, Nyu-Hempşirdə intensiv sənayeləşməyə başlandıqda, böyük iş un unlaşdırma, tekstil, dəri və ayaqqabı istehsalına keçdi. XX əsrin sonlarında onlar maşınqayırma ilə yanaşı elektronika istehsalı ilə əvəz olundu. Bu gün Naşua şəhəri optika, Portsmut avtomobil hissələri və dəniz gəmilərində ixtisaslaşmışdır.

Kənd təsərrüfatında südçülük, quşçuluq və zoğal və meyvələr ixtisaslaşan istixana təsərrüfatları üstünlük təşkil edir.

Yeganə okean limanı Portsmutdur. Əhalinin xeyli hissəsi (15% -ə qədər) xidmət və turizm sektorlarında çalışır.

 Əhalisi 

 İrqi tərkib 
Əhalinin irqi ilə bölgüsü:
 avropoid — 93,9 %
 fransızlar və frankokanadalılar — 24,5 %
 irlandlar — 21,5 %
 ingilislər — 17,6 %
 italyanlar — 10,3 %
 almanlar — 8,4 %
 afroamerikalılar — 1,1 %
 hindlilər — 0,2 %
 asiyalılar — 2,2 %

 Dini tərkibi 
Nyu-Hempşirdə yaşayan insanların əksəriyyəti özlərini xristian hesab edirlər (katoliklərin 35% -i və protestantların 32% -i, o cümlədən baptistlər (6%), metodistlər (3%), birləşmiş Xristian kilsəsinin xidmətçiləri (6%), (mormons, adventistlər və başqaları). Sakinlərin 17% -i özlərini ateist hesab edirlər.

 Əhalinin artım dinamikası 
İldən-ilə ştat sakinləri sayı (minlərlə)179018101830185018701890191019301950197019902000141,9214,5269,3318,3376,5430,6465,2533,2737.71109,21314,9

 Qalereya 

 İstinadlar 


Kateqoriya:ABŞ ştatları
Kateqoriya:Şimal-şərqi ABŞ