Nəriman Həsənzadə

Nəriman Əliməmməd oğlu Həsənzadə (18 fevral 1931, Poylu, Qazax rayonu) — şair, dramaturq, Azərbaycan Yazıçılar İttifaqının üzvü (1954), filologiya elmləri namizədi (1965), Azərbaycanın əməkdar incəsənət xadimi (1981), Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin deputatı (1990–1995), Mətbuat və İnformasiya nazirinin birinci müavini (1991–2001), Azərbaycanın xalq şairi (2005), Heydər Əliyev mükafatı laureatı (2017), "İlin şairi" makafatı laureatı (2010), "Şöhrət", "Şərəf" "İstiqlal" və "Heydər Əliyev" ordenli. 2002-ci ildə Beynəlxalq Elmlər Akademiyasının (Azərbaycan bölməsi) müxbir üzvü, 2004-cü ildə isə akademiki seçilmişdir. 

 Həyatı 
Nəriman Həsənzadə 1931-ci il fevralın 18-də Qazax (indiki Ağstafa) rayonunun Poylu qəsəbəsində anadan olub. Bir yaşında atasını (1932), iyirmi üç yaşında isə anasını itirib (1954). İbtidai və orta təhsilini öz doğma rayonlarında alıb. 1949-cu ildə H. Zərdabi adına Kirovabad Dövlət Pedaqoji İnstitutunun filologiya fakültəsinə daxil olmuşdur. 1953-cü ildə həmin İnstitutu bitirmişdir. 1954–1956-cı illərdə ordu sıralarında hərbi xidmətdə olmuşdur. Azərbaycan Yazıçılar İttifaqı onu Moskvadakı İkiillik ədəbiyyat kursuna göndərir. Buranı bitirdikdən sonra Qorki adına Ədəbiyyat İnstitutuna daxil olur. Beş il burada təhsil alıb, Bakıya qayıdır. 1962–1965-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Universitetinin "Azərbaycan Ədəbiyyatı tarixi" kafedrasının aspirantı olmuşdur. 1965-ci ildə "Azərbaycan-Ukrayna ədəbi əlaqələri" mövzusunda dissertasiya müdafiə edərək filologiya elmləri namizədi alimlik dərəcəsini almışdır. 1962-ci ildə Respublika Televiziya və Radio Verilişləri Komitəsində böyük redaktor, sonralar "Uşaq və gənclər ədəbiyyatı nəşriyyatı"nda redaktor, "Azərbaycan gəncləri" qəzetində, "Azərbaycan" jurnalında şöbə müdiri, "Ədəbiyyat və incəsənət" qəzetinin baş redaktoru (1976–1990) vəzifələrində işləmişdir. 1975-ci ildə Belarusiya SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin fəxri fərmanı və medal ilə təltif olunmuşdur. SSRİ yazıçıları Ədəbiyyat Fondu Azərbaycan bölməsinin direktoru olmuşdur. 1991–2001-ci illərdə Mətbuat və İnformasiya nazirinin birinci müavini vəzifəsində çalışmış, Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 221 saylı sərəncamı ilə Mətbuat və İnformasiya nazirini əvəz etmişdir. Azərbaycanın və Belarusun Fəxri fərmanları ilə təltif olunub. Hazırda Azərbaycan Milli Aviasiya Akademiyasının "Dil və ictimai fənlər kafedrası"nın müdiri vəzifəsində çalışır, dosentdir. Milli Aviasiya Akademiyası Elmi Şurasının üzvüdür. Azərbaycan yazıçıları XI qurultayında katibliyin qərarı ilə Ədəbiyyat Fondu İdarə Heyətinin sədri təyin edilmişdir (2004). 2002-ci ildə Beynəlxalq Elmlər Akademiyasının (Azərbaycan bölməsi) müxbir üzvü, 2004-cü ildə isə akademiki seçilmişdir.

 Təltif və mükafatları 
 Müstəqil Azərbaycan Respublikasının "Şərəf" ordeni (2011) ilə təltif olunmuşdur. 
 2002-ci ildə Fərdi prezident təqaüdünə layiq görülmüşdür.

 18 fevral 2021-ci ildə ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev tərəfindən Azərbaycan mədəniyyətinin inkişafında xüsusi xidmətlərinə və uzunmüddətli səmərəli fəaliyyətinə görə "İstiqlal" ordeni ilə təltif edilib.
 Bir sıra Avropa və Şərq ölkələrində keçirilən elmi-ədəbi konfransların, poeziya simpoziumlarının, rəsmi dövlət səfərlərinin iştirakçısıdır. 1992-ci ildə Türkiyənin Böyük Millət Məclisində və Beynəlxalq konqresində xalq deputatı kimi nümayəndə heyəti adından çıxışlar etmişdir. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı ilə 2005-ci ildə Azərbaycanın xalq şairi adına layiq görülmüşdür. Xalq şairi Nəriman Həsənzadənin xarici mətbuat səhifələrində "Vətənsiz" (Rumıniya, 2009) və "Nuru Paşa" (Türkiyənin 9 jurnalında) poemaları dərc edilmişdir.
 "Kayseri poeziya günləri"ndən (Türkiyə, 2009) şair yüksək təəssüratlar və ödüllərlə qayıtmışdır. N. Həsənzadə ilin şairi elan olunmuş, ona "Uğur — 2009" diplomu verilmişdir. 2016-cı ildə Cəfər Cabbarlı mükafatına layiq görülmüşdür.
 Mədəniyyət Nazirliyinin təsis etdiyi "Nizami Gəncəvinin 880 illiyi (1141-2021)" xatirə nişanı ilə təltif edilib. 2024-cü ildə "Heydər Əliyevin 100 illiyi (1923–2023)" yubiley medalı ilə təltif olunmuşdur.
 2023-cü ilin iyun ayında gözündən əməliyyat olunub.
 18 fevral 2026  ildə — Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Sərəncamı ilə Azərbaycan mədəniyyətinin inkişafında müstəsna xidmətlərinə görə Nəriman  Həsənzadə “Heydər Əliyev” ordeni ilə təltif edilib.N.Ə.Həsənzadənin “Heydər Əliyev” ordeni ilə təltif edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı. Tarix: 18 fevral 2026

 Kitabları 
 Dostlar gözləyir məni. Bakı: Uşaqgəncnəşr, 1956
 Qız ürəyi. Bakı: Uşaqgəncnəşr, 1957
 Haradasan. Bakı: Uşaqgəncnəşr, 1959
 Qaraca Çobanın hekayəti. Bakı: 1960
 Sizdən ayrılmadım. Bakı: Uşaqgəncnəşr, 1961
 Könlüm şer istəyir. Bakı: Azərnəşr, 1964
 Yadına düşəcəyəm. Bakı: Azərnəşr, 1966
 Nəriman. Bakı: Azərnəşr, 1968
 Niyə demədiniz. Bakı: Gənclik, 1970
 Zümrüd quşu. Bakı: Gənclik, 1973
 Mənim gecəm-gündüzüm. Bakı: Gənclik, 1973
 Nabat xalanın çörəyi. Bakı: Gənclik, 1974
 Zümrüd quşu. Bakı: Gənclik, 1976
 Nəriman. Bakı: Yazıçı, 1978
 Sən bağışladın. Bakı: 1979
 Bir az möhlət istəyirəm ömürdən. Bakı: 1981
 Fikir eləmə. Bakı: Gənclik, 1982
 Kimin sualı var. Bakı: Gənclik, 1984
 Nabat xalanın çörəyi. Bakı: Gənclik, 1986
 Seçilmiş əsərləri. Bakı: Azərnəşr, 1987
 Mənim nikahımı pozdu təbiət. Bakı: Yazıçı, 1989
 Bütün millətlərə. Bakı: Yazıçı, 1991
 Taleyin töhfəsi. Bakı: Gənclik, 1993
 Gəlimli-gedimli dünya. Bakı: Şərq-Qərb, 1995
 Pompeyin yürüşü. Bakı: "Azərbaycan ensiklopediyası", 1995
 Seçilmiş əsərləri. Bakı: Şərq-Qərb, 2004
 Poylu beşiyim mənim. Bakı: 2007
 Nəriman. Bakı: 2009
 Seçilmiş əsərləri. Bakı: 2010
 Nuru Paşa. Bakı: 2010

 Əsərləri 

 Poemaları 
 Nəriman
 Zümrüd quşu
 Kimin sualı var?
 Atabəylər
 Pompeyin Qafqaza yürüşü
 Midiya sarayı
 Bəyanət
 Həsrət
 Vətənsiz
 Heybədə gəzən şeir
 Şahid ol, günəş
 Rəsul Həmzətova məktub
 Şəhid atası Şərif qağaya məktub
 Qafqaz
 Cavid
 Qaçaq Kərəm
 Səfirə
 Xarıbülbül
 Nə qəribədir
 Azadlıq himni.

 Povesti 
 Nabat xalanın çörəyi

 Filmoqrafiya 
 Nəriman Həsənzadə (film, 2006)
 Qəmbər Hüseynli (film, 2007)
 Mən Hüseyn Arifəm… (film, 2010)
 Türkün ulusu. Xəlil Rza Ulutürk (film, 2015)

 İstinadlar 

Kateqoriya:Azərbaycan şairləri
Kateqoriya:Azərbaycanlı şairlər
Kateqoriya:Azərbaycan uzunömürlüləri
Kateqoriya:Filologiya elmləri namizədləri
Kateqoriya:Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin XII çağırış deputatları
Kateqoriya:XX əsr tərcüməçiləri
Kateqoriya:Azərbaycan tərcüməçiləri
Kateqoriya:Azərbaycan dramaturqları
Kateqoriya:Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdçüləri
Kateqoriya:SSRİ dramaturqları
Kateqoriya:SSRİ şairləri
Kateqoriya:SSRİ tərcüməçiləri
Kateqoriya:Sovet İttifaqı Kommunist Partiyasının üzvləri
Kateqoriya:XX əsr dramaturqları
Kateqoriya:XX əsr şairləri