Apthapi

Aphatapixa mä sarawiwa taqi ayllunakana, ukjamaraki taqi markanakana. Apthapixa, “apthapiña ” sañ muni. Ukax achunak, achu phayatanak apthapiña, jan ukasti manq’a achunak  apthapiña. Aka sarawisti nayra achachilanakatpachpunwa jutatayna. Jichhurunakansa uka pachpaw sarayataski. Apthapi sarawix uñt’atawa aka aymara sarawinakanaEl banquete aymara, Gerardo Fernández Juarez, 1995.

Pata markanakan jakasirinakax  kuna achunaktix achuyapki  ukanakwa apthapipxi. Ukjamaraki, kuna uywanaktix uywapki  uka chichinakrakwa apthapipxi. Taqiwjansa uka manq’anakax mayj mayjawa, kunatix mawjanx achki uka manq’anakpunwa apanipxi. Ukjamatwa, aka pata thaya uraqinakanxa, akniri manq’anakwa jumaxa maqt’asma: jawas phusphu jan ukasti jawas mut’i, kanka, ch’uñu phuti, qhati, jallpa wayk’a, kaya, tunta, qarwa kanka, k’awna phuti, k’awna thixita, kisu,  juk’ampinaka. Kunay mayninxa utjchi ukpun apthapirux apanipxi. n.n  

Maysatsti, khaysa qhirwawjanakanxa, ukapachparakiw apthapxa lurapxi, ukasti “wayk’asi ” sutini uñt’atawa. Ukapachparakikiwa kuntix jupanakax achuyapki ukrakik apanipxi.

Kunawsatixa apthapix utjkixa, ukanxa maynita maynikama aruskipt’añaw utji. Taqi lup’iwinakas maynit maynikam aruskipt’atawa. Taqi jilir kullakanakas jilanakas,waynanakas, tawaqunakas walpun aruskipapxi.  Ukjamarak,  jisk’a lalanakas nayraqatpunwa manq’a irtasirix sarantapxi, ukjamarus jupanakax taqi aka sarawinakxa yatintasipkarakiwa chikachasisaxa.

Categoría:Aymara
Categoría:Wuliwya