Wallata

Wallatax suni pampa jach'a jamach'iwa, (Zool. mf. Cientifico suti: chloephaga melanoptera, tama: anatidae).Flores, C. M. (2008).Variación dialectal del léxico de las aves de Qurpa, Qurumata Alta y Pujräwi. La Paz: Instituto de Estudios Bolivianos. 

 Janchipa 
Wallatax pusi chhiyat jilt'atawa, phuyunakapax janq'uwa, wich'inkhapawjax ch'iyararakiwa.  Chhuruñapax thuruwa, kayunakapax wilawa ukhamarus thurunakarakiwa. 

 Manq'apa 
Wallatax jisk'a laq'unakamp challwanakamp ch'uxña pastunakamp manq'añatakix thaqhasipxi. 

 Jakäwipa 
miniaturadeimagen|281x281px|Wallatanakax pallasisipkiwa.
Juk'ampis jawir lakanakan quta thiyanakan jant'awjanakan wichhu wichhuwjanakan qamapxi. Wallatax panipuniw jakasi, aksarus uksarus sarnaqapxi.
miniaturadeimagen|285x285px|Wallatax jant'awjanakanpun qamapxi.
Wallatax wawanak anarasax jank'akipuniw q'ipxaruwayañ yatipxi. Q'ipxaruwayasax quta thiyanakar jawir thiyanakarux irpapxi. 

Ukhamarak aka jamach'inakax janiw mawjankapkakiti, jan ukasti wali jayanak ch'usasiñ yatipxi.

 Tapapa 
Wallatax tapapx phuyunakat ukhamarak pastunakat tapachasipxi. Yaqhippachanakax qarqa thiyanakarus jan umawjanakarus tapachapxarakiwa.

 K'awnapa 
Qachu wallatax phisqhat tunkakamaw k'awnantapxi. K'awnapax janq'u q'illuwa.

 Yatiyäwi 
Kunawsatix wallatax pusits jan ukax suxtats jalnaqapxixa, ukhax sumaw juyranakax achun sañ muni. Ukhamarak kunawsatix wallatax waña uraqinakawjanakan sarkixa, ukax jalluw jalluntan sañrak muni.

 Yatxatatanaka 
Categoría:Jamach'i