Callamarca:Taqi chaqan arusamp saräwinakasamp waqaychapxañasa

Quebec, Canadá uksa jaya markan jakasir jilatanak kullakanakax arupx jach’anchayapxarakikiritaynawa; jupanakax niya taqi chaqan Francés arut arst’asipxi, sañäni: utana, yatiqañ utanakana, yatiyäwinakana, ukat juk’ampinakana.

Jupanakax Inklis arx yatisipkarakiwa, janiw ukjamak qhiphar jaytanukupkiti. Ukat kunapachatï uka arut aruskipt’añäk ukjaxa, jan kuna pächasisaw arst’apxaraki.
Mayni tawaqux aymaran “kayu, ampara” ukat yaqha arunakamp kun yatiqarakitayna, ukat jupax mäk’amppach yatiqan munarakïna. Ukaw pachpan jakasirinakar wal chuym llamkt’asiyäna.
1950, 1960 ukjanakax jichhürunakat sipan aspachaw tayka arup waqaychañatakix unxtasipxatayna, jichhax “literatura” ukaruw juk’amp ch’amanchayañ munapxaraki.

Aka uraqpachan wali uñt’at arupasa, jan ukax janis ancha uñt’atakpana, taqi aruw waqaychaña, ch’amanchaña ukat jach’anchayañ wakisi. Yamas jan ancha yäqatakch ukaxa, mayanakat sipan juk’amp juk’amp nayrar sartayatañapawa. Ukjamän ukjakiw laq’a achachilanakasan nayra kunayman yatiñanakapax jan chhaqkaniti.