БолмацӀ

БолмацӀ ккола батӀи-батӀиял свералабазда кӀалъалел чагӀаз цоцада гьоркьоб коммуникациялъе хӀалтӀизабулеб букӀараб аваразул «халкъияб» мацӀ  ("свералабазда гьоркьосеб койне").

ЛӀугьана авар мацӀалъул хьундасеб тӀадкаламалъул кьучӀалда, аслияб куцалъ хундерил сверелалъул (бакъдасел сверелазул цо-цо асаргун). БолмацӀалъул кьучӀда XIX гӀасруялда лӀугьана гьанжесеб литературияб авар мацӀ.

XV гӀасруялъул ахиралда болмацӀ лӀугьана киналниги аваразул ва гьезде гӀагаралщинал гӀисинал халкъазда гьоркьор ругел хурхеназул мацӀлъун, гьелъие гӀиллалъунги букӀуна Авар нуцаллъиялъул кверщел, экономикияб ва политикияб къуват цӀикӀкӀин, аваразул миллаталъул консолидация.  

БолмацӀ цебетӀеялъе ва тӀибитӀиялъе квербакъана гьединго ХVII ва ХVIII гӀасрабазда авараз ГуржиялӀе гьабулел рукӀарал чабхъеназ ва ХIХ гӀасрабазда Дагъистаналъул ва Чачаналъул халкъазул букӀараб чиядрачӀолъиялъе гӀоло къеркьеялъ.

 Этимолгия 
БолмацӀ абураб термин буго кӀиго авар рагӀудаса гӀуцӀараб: бо рагӀул генитиваб форма бол ва мацӀ жубан.

Бо абураб рагӀи буго гӀодосанго авараб, лӀугьарабги буго прото-авар мацӀалъул *ħʷa рагӀудаса, жиндир магӀнаги бугеб "армия, къокъа". Эб рагӀи бачӀараб буго Прото-хьондакавказияб *ʡwǝ̆hri ( ~ -e) рагӀудаса.

 Тарих 

 Сипат-сурат

БолмацӀалда асарал 

 Ралагье гьединго 
 Авар мацӀ
 Авар литература

 МугъчӀваял 
 Комментариял 

Иццал 

Категория:Авар свералаби