Ругъжаб

Ругъжаб, Ругъжа — Дагъистаналъул Гъуниб мухъалда бугеб росу, Ругъжаб росдал боялъул административияб марказ. 

ГӀасрабаз Ругъжа букӀана аваразул бищун чӀахӀиял росабазул, кӀвар бугел экономикиял, пишадулал, маданиял ва лъайкьеялъулал центеразул цояблъун. Жакъа къоялъ ккола Гъуниб мухъалъул бищун кӀудиял росабазул цояб.

 География 
Росу буго мухъалъул марказ Гъуниса 12 км-ялъ жанубиябгин бакътӀерхьудехун.

 Тарих 
Ругъжа росу бугеб территориялда гӀадамал руго неолиталъул эпохаялдаса. ГӀалимзабазул пикруялда рекъон, цересел чӀел-бакӀал рукӀун руго ЧӀохъ чӀолбакӀалъул гӀадамал рукӀараб территориялъул. Ругъжаса 2 километралъул манзилалда бугеб Чувал-хъвараб-нохъо цӀунун хутӀун руго неолиталъул хъитӀазда суратал. Росдадаса 3 км-алъ шималиябгин бакътӀерхьудехун буго мазгарул гӀасруялъул чӀел-бакӀалъул хутӀелал.

Цебесеб кьоробгӀасрулъиялда ругъеждерил территориялда букӀана ГӀанада шагьар, гьелъул чӀваднал руго хутӀун. Гьанжесеб росу гӀуцӀана гӀагарлъухъ букӀараб анцӀила кӀиго гӀисинаб росдал агьлулъиялъ тухумиялдаса мадугьалияб жамагӀаталде руссиндал. Жиб бараб къо-моцӀ чӀезабураб тӀоцебесеб мина буго гьатӀан рукъ, 1365 соналъ бараб.

XV гӀасруялъул тӀоцебесеб бащалъиялда ругъеждерица къабул гьабуна ислам. XVII гӀасруялдаса XIX гӀасруялъул байбихьуде щун, Ругъжаб букӀана гӀандалазул боялъул центразул цояб, ругъеждерида гьоркьоса вищулаан бол бетӀер.В первой половине XV в. население приобщилось к Исламу. Гьелго гӀасрабазда букӀана хӀалтӀулеб кӀудияб мадраса. 1741 соналъ Ругъжа букӀана къажаразул агрессиялде данде къеркьеялъе бо бакӀарулеб центер. 1834 соналъ Ругъжа ана Имаматалде гъорлӀе.  
1859 соналъ гӀурусгин кавказияб рагъ лӀугӀун хадуб, административияб рахъалъ букӀана Гъуниб сверухълъиялъул ГӀандаллъиялъул наиблъиялда гъорлӀ.1877 соналъ ругъеждерица жигараб гӀахьаллъи гьабуна гӀурусазде дандерахъиналде. 1919–1921 соназда росу букӀана болшевиказде дандечӀей гьабиялъул цояб центерлъун. 

Совет заманалда росу бачана Гъуниб мухъалде, 1937–1944 соназда букӀана гьелъул административияб марказлъун.

 Демография 

Ккола моноэтникияб авар росулъун.

Машгьурал гӀадамал 
Ругъжаса Элдарилав — аваразул шагӀир.

 МугъчӀваял 

Категория:Аваразул росаби
Категория:Гъуниб мухъалъул росаби