Леонардо да Винчи

Леона́рдо ди сер Пие́ро да Ви́нчи (; 15 април 1452, Анкиано росу, Винчи шагьаралда гӀагарлъухъ, Флорентиялда аскӀоб — 2 май 1519, Кло-Люсе хъала, Амбвазалда аскӀ, Турен, Парансия) — Борхатаб Ренессансалъул итал полимат, жив вукӀарав жигарав суратчилъун, инжинерлъун, гӀалимчилъун, теористлъун, скулпторлъун ва архитекторлъун. ТӀоцебе гьесул цӀар сурат бахъиялда бугеб махщалица машгьур гьабуниги, гьев гьединго машгьурлъана жидеда жанир батӀи-батӀиял дисциплинабазул, анатомия, астрономия, ботаника, картография, рахъарул гьунарлъиялъул ва пелеонтология гъорлӀе рачун, сураталги баяналда ругел гьесул хъвай-хъвагӀаяздалъунги. Леонардо рикӀкӀуна генийлъун, жинца Ренессансалъул гьуманистияб идеал борхарав, ва гьесул гӀаммал хӀалтӀабаз гьабуна гьесулго заманчи Микеланджелол рателалде данде кквезе бегьулеб кӀудияб асар суратчагӀазул хадусеб гӀелалъул хӀалтӀабазеги.

ЛъикӀавго нотариусил ва гӀодегӀанаб классалъул чӀужуялъул вас, ригьиналда гурев гьавурав Винчиялда яги гьелда гӀагарлъухъ, Леонардое лъай щвана Флорентиялда итал суратчи ва скулптор Андреа дел Веррокиода цебе. Гьес жиндирго кариера байбихьна гьебго шагьаралда, амма хадум гӀемераб мех бана Людовико Сфорцае хъулухъ гьабулаго Миланалда. Хадув гьев цӀидасанги хӀалтӀана Флорентиялда ва Миланалда, ва гьединго дагьаб мехалъ Румалда, гьесул хадурчагӀиги, цӀалдохъабиги рукӀана цӀикӀкӀунел. I Франсваца ахӀун, гьес ахирисеб лъабго сон бана Парансиялда, ва хвана гьенивго 1519 соналъ.

 Биография 

 Цебесеб гӀумру (1452–1472) 

 Гьави 
альт=Photo of a building of rough stone with small windows, surrounded by olive trees|мини|Леонардо гьавураб ва гьесул лъимерлъиялъул рукълъун батизе бегьулеб бакӀ, Анкиано, Винчи, Италия
Леонардо да Винчи, жинда цӀарурав Леонардо ди сер Пиеро да Винчи (Винчиялдаса Пиерол вас Леонардо), гьавуна 1452 соналъул 15 априлалда, Тусканиялъул Винчи шагьаралда яги гьелда гӀагарлъухъ, Флорентиялдаса 20 миллалъ рикӀкӀад. 

 Веррокиол устархана 
альт=Painting showing Jesus, naked except for a loin-cloth, standing in a shallow stream in a rocky landscape, while to the right, John the Baptist, identifiable by the cross that he carries, tips water over Jesus' head. Two angels kneel at the left. Above Jesus are the hands of God, and a dove descending|мини|230x230пкс|Христил баптизм (1472–1475) Веррокио ва Леонардо, Уффизи Галлерея
1460-абилел соназул кьороб, Леонардол хъизан бахъана Флорентиялде, жиб гьеб заманалъ букӀараб христианияб гьуманистияб пикрудал ва културадул центерлъун. ГӀага-шагарго 14 сонил гӀужалда, гьев вахъана студиялъул васлъун (гардзоне) жив жиндир заманалда Флорентиялъул цевехъанав суратчи ва скулптор вукӀарав Андера дел Веррокиол устарханаялда.

 Баянкьелал 
ГӀаммал

ХӀалтӀабазул баянал

 МугъчӀваял 
 Цитатионал 
Цересел

Гьанжесел

 Цитатулел хӀалтӀаби 
 Цересел 

  in 
  in 



 Гьанжесел 
ТӀахьал

























  volume 2: . A reprint of the original 1883 edition










Журналиял ва энциклопедиял макъалаби








 ТӀадеги цӀалиялъе 
Ралагье  ва  гӀатӀидал библиографиязе






 External links 

ГӀаммал
 Universal Leonardo , Леонардол гӀумрудал ва хӀалтӀабазул баянаслу, Мартин Кемпица ва Марина Воллесица бачунеб (инг.)
 да Винчи Националияб Галлереялъул вебсайталда (инг.)

ХӀалтӀаби
 Biblioteca Leonardiana, онлайн библиография (ит.)
 e-Leo: Archivio digitale di storia della tecnica e della scienza, суратазул, баяназул ва манускриптазул архив (инг.)


 Complete text and images of Richter's translation of the Notebooks
 Леонардо да Винчил хъвай-хъвагӀаял (инг.)


Category:1452 соналъ гьарурал
Category:1519 соналъ хварал
Category:XV гӀасрудал итал математикал
Category:XV гӀасрудал итал суратчагӀи
Category;XV гӀасрудал итал гӀалимчӀагӀи
Category:XV гӀасрудал итал скулпторал
Category:XV гӀасрудал Флорентиялъул Республикалдаса гӀадмал
Category:XVI гӀасрудал итал математикал
Category:XVI гӀасрудал итал суратчагӀи
Category;XVI гӀасрудал итал гӀалимчӀагӀи
Category:XVI гӀасрудал итал скулпторал
Category:XVI гӀасрудал Флорентиялъул Республикалдаса гӀадмал
Category:Флорентиялъул Республикалъул вакилзаби
Category:Баллистикадул экспертал
Category:Фабулистал
Category:Флорентиялдаса суратчагӀи
Category:Ботаникадул иллустраторал
Category:Fluid dynamicists
Category:Анатомиялъул тариз
Category:Итал анатомистал
Category:Парансиялда рукъарал