Ургъ

Ургъ, гьединго эргъел ккола когнитивиял процессаздаса жо, жиб лӀугьине бегьулеб сенсорияб стимулациялда бачӀого. Цогидаб рахъалъ "ургъ" термин гӀахьалаб букӀине бегьула жалго психикалал процессазе гуреб, психикалаб хӀалазде яги идеязул системалде, жал гьел процессаз ахӀун лӀугьунел.

Ургъиялъул теорияби
Церелъун руго ургъиялъул чанго теория. Гьезул хӀалбихьун буго эргъол куцмухъ ва характеристикаби кквезе. 

Платонизм
Платонизмалда рекъон, эргъел буго рухӀдал багъа-бачари, жиндилӀ Платоникал формаби ва эзул гьоркьолъаби ратӀарахъулел ва цӀехь-рех гьабун лъазарулел. Гьеб хӀалтӀи бичӀчӀула рухӀдал жиндиагояб сасараб жанисеб кӀалъайлъул. Платоникал формабазул хал гьабула жал хисардулареб мухъалда ругел ва хӀалазул мухъалдадаса батӀиял универсалазул гӀадин. Гьенире рачӀуна лъикӀлъул, берцинлъул, цолъул ва цохӀоголъул ва ц. формаби.

Эргъол типал
Академикаб литературалда эргӀол гӀеме-гӀемерал формабазул дискуссион букӀуна. Цадахъго гьабун гьел формаби рикьула жидеца теоритикалаб лъай гьабулезде ва хӀалтӀиги битӀараб бищги гьабулезде, хӀо гьечӀо гьел киналго цокӀалде бачунеб киназго рикӀкӀараб таксономия.

МугъчӀваял