Гуржистаналъул президент

Гуржистаналъул президент ( Сакартвелос Президенти) — Гуржистаналда пачалихъалъул бетӀер. Гуржистан буго парламентияб республика ва гьелъул президентас тӀурала, аслияб къагӀидаялъ, вакиллъиялъулал ва церемониалиял функциял; унгоял ихтиярал руго хӀукуматалъул бетӀерасул кодор.

2018 соналде щвезегӀан президент вищулаан кинабниги халкъалъулаб рищияздалъун щуго соналъул заманалъ. КӀиго нухалъ гурони цого чи гьоркьов батӀияв гьечӀого президентлъун вищуларо.

1991 соналъул 9 апрелалда Гуржистаналъ СССР-алдаса чиядабачӀолъи лъазабуна. 1991 соналъул 27 маялда тӀоритӀана президентиял рищиял, жидеда Гуржистаналъул президентлъун Звиад Гамсахурдия вищарал.«Гамсахурдиа — Гуржистаналъул президент»  // Россиялъул казичт, 28 мая 1991 с.

1991 декабр — 1992 январ моцӀазада улкаялда дӀугьана рагъулаб инкъилаб. Гьелъул гӀуцӀунчагӀаз Гуржистаналъул бетӀерлъун лъазавурав Эдуард Шеварднадзе лӀугьана республикалъул Пачалихъияб Мажлисалъул вакиласул хъулухъалде, президентасул пост хутӀун букӀана вакантияблъун. 1995 соналъул 5 новембералда гурони тӀоритӀичӀо Шеварднадзе президентлъун вищарал рищиял. Хадув 2000 соналъул 5 апрелалда гьев кӀиабизеги вищана. «розабазул»-илан абураб революциялъул хӏасилалда Э. А. Шеварднадзеца хъулухъ тезе ккана.

4 января 2004 соналъул 4 январалда Гуржистаналъул президентлъун вищана Михаил Саакашвили. Оппозициялъул протесталъул гучаб акция къинабидал 2007 соналъул новембералда, гьес хъулухъ тезе ккана, заман щвелалде рищиялги лъазарун. Гьел тӀоритӀана 2008 соналъул 5 январвлда, гьездаги бергьенлъи ккуна Саакашвилица. Гьесул инаугурация букӀана 2008 соналъул 20 январалъ. 2013 соналъ Саакашвили къуна рищиязда, Гуржистаналъул ункъабилев президентлъун вахъана Герги Маргвелашвили.

Гуржистаналъул тарихалда ахирисел ритӀарал президентиял рищиял тӀоритӀана 2018 соналъул 28 октобералда кӀиго туралдалъун, гьезда бергьенлъи ккуна Саломе Зурабишвилица. Хъулухъалде лӀугьана 2018 соналъул 16 декембералда.

 Квалификация 
Гуржистаналъул президентлъун вищизе бегьула Гуржистаналъул ватӀанчи, рищиязул ихтиярги бугев, 40 соналдеги вахарав ва Гуржистаналда 15-ялдаса дагь гуреб соналъ гӀумру гьабунги вугев. Хъулухъалда вукӀине бегьуларо Гуржистаналъул ватӀанчи, цадахъго цогидаб улкаялъул ватӀанчилъиги бугев. Гуржистаналъул президент вукӀине бегьуларо сиясияб партиялъул гъорлӀчилъун.

 Рищиял 
Гуржистаналъул 2018 соналъул конституциялъул версиялда рекъон, 2024 соналдаса байбихьун президент вищулев вукӀине вуго щуго сонил заманалъ жинде гъорлӀе Гуржистаналъул парламенталъулги автономиял Абхазия ва Аджария республикабазул тӀадегӀанал вакилал идарабазулги, бакӀалъул жибгонухмалъиялъулал (муниципалитетазул) вакилал идарабазулги гъорлӀчагӀаз гӀуцӀараб (300 гъорлӀчи) рищичагӀазул Коллегиялъ. Цого чи Гуржистаналъул президентлъун вищизе бегьула гӀицӀго кӀиго нухалъ. 30-ялдаса дагь гурел рищичагӀазул Коллегиялъул гъорлӀчагӀазул ихтияр буго Гуржистаналъул президентасул хъулухъалде кандидат вихьизавизе. Президентасул рищиял тӀоритӀи парламенталъ тӀамула октобералде.

 Импичмент 
Парламенталъул депутатазул къадаралъул лъабго бутӀа гьабун цоялдаса цӀикӀкӀун бутӀаялъул ихтияр буго Гуржистаналъул президентаул импичменталъул суал лъезе. Гьез импичмент лъазабизе бегьула гьабураб хӀукму парламенталъул депутатазул лъабго бутӀаялъул кӀигоялдаса дагь гурелъ ккуни. Президентасул импичменталъул процедура гьукъун буго конституциялъ гӀорхъолӀа араб яги рагъулаб ахӀвал-хӀалалъул заманалда.

 Гуржистаналъул президентазул сияхӀ 
№Президент (гӀумруялъул сонал) ФотографияИхтияр байбихьиИхтияр лӀугӀиБаянал1Звиад Гамсахурдиа(1939—1993)100px14 апрел, 199131 декембер, 1993ХӀакъикъаталда хӀакимлъиялдаса махӀрум гьавуна 1992 соналъул 6 январалда ватӀанчилъияб рагъул хӀасилалда.2Эдуард Шеварднадзе(1928—2014)100px25 новембер, 199523 новембер, 2003ХӀакъикъаталда пачалихъалъу нухмалъи гьабулеб букӀана 1992 10 марталдаса—Нино Бурджанадзе(гьаюна 1964)100px23 новембер, 200325 январ, 2004Заманалъ тӀуралел рукӀана президентасул тӀадал ишал Парламенталъул вакил хӏисабалда3Михаил Саакашвили(гьавуна 1967)100px25 января, 200425 новембер, 2007—Нино Бурджанадзе(гьаюна 1964 соналъ)100px25 новембер, 200720 январ, 2008Заманалъ тӀуралел рукӀана президентасул тӀадал ишал Парламенталъул вакил хӏисабалда3Михаил Саакашвили(гьавуна 1967)100px20 январ, 200817 новембер, 20134Георгий Маргвелашвили(род. 1969)100px17 новембер, 201316 декембер, 20185Саломе Зурабишвили(гьаюна 1952)100px16 декембер, 2018Гьанжесеб заман

 Ралагье гьединго 
 Гуржистаналъул президентасул администрация

 ХӀужжаби 

 КъватӀисел регӀелал 
 Гуржистаналъул президентасул расмияб сайт 

Категория:Гуржистаналъул сиясияб тарих
Категория:Гуржистаналъул сиясатчагӀи

Гуржистан