ЧӀиркъатӀа

ЧӀиркъа́тӀа буго бакълъулазул бодул росу, жиб Дагъистаналъул Бакълъул мухъалде кколеб.

Эб уна росдал поселениялъул статус бугеб ЧӀиркъатӀа росу абураб муниципалаб гӀуцӀи́ялде гъорлӀе цохӀо бугеб росу гӀадин.

 История 

ЧӀиркатӀа букӀана Кавказалъул имаматалъул ункъабилеб тахшагьар. ГӀурусгун кавказияб рагъул мехалда, гьенир гьарулаан тӀункӀил хер, гуллби, хунжрул, хвалчаби, гӀарадалъул гуллби. 1839 сонил 4 юналда росу бахъана генерал Граббеца. 

 География 
Росу буго ГӀанди-гӀорул жанилъуда, ралъдал гьурматӀаса 400 метралъ борхалъуда, мухъалъул центер МелъелтӀаса бакъбаккудехун. Географияб рахъалъ росу ккола Хьиндаллъуде.

Бищун гӀагардегӀан ругел росаби ккола жанубияб бакъбаккудехун ГӀашилтӀаги бакътӀерхьуда Лъанлъариги. Росдада аскӀоб буго 1809 соналдаса нахъе чӀабатӀ бахъулеб букӀараб бакӀ.

 Демография 

Ккола моноэтникияб авар росу. 

 Административияб гӀуцӀи 

ЧӀиркъатӀа росдаца гӀуцӀула росдалаб поселениялъул статус бугеб «ЧӀиркъатӀа росу» абураб муниципалаб гӀуцӀи́. 

Элъул территориялъул гӀатӀилъи буго 49.73 км². ГӀатӀилъул рахъалъ эб буго 6-б бакӀалда (мухъалъул кинабниги гӀатӀилъул 7.35 %).

 Археология 
ЧӀиркъатӀа росдал ракьазда буго чанго археологияб гӀарас. Росдадаса 10 км-лъ бакъдехун (шимал рахъ), ХаритӀани абулеб бакӀалда руго неолиталъул мехалъ гьарурал кьуртӀа-суртал. Гьединго руго цересел чӀелбакӀал, жал гьоркьохъел гӀасрабазде кколел. ЧӀиркъатӀаса 0.4 км-лъ бакъдехун буго КӀудияб-росу абураб гьоркьохъел гӀасрабазул чӀел букӀараб бакӀ.  Шимал рахъалда, Чал-Мада абулеб бакӀалда буго Атал-росу, гьенибго хабзалги, ганчӀил табтал ругеб, 7–8 км-лъ жануб рахъалда — хетарул хутӀалабигун Щулалъул-ГохӀ. ГӀанди-гӀорул квегӀаб рагӀалда, БергъучӀи абулеб бакӀалдаги, 8 км-лъ бакъдехун, Капула абулеб месдаги руго росаби рукӀарал бакӀал. Гьенирги, СаламагӀарда бугеб нохъолдаги батана керамика гьоркьохъел гӀасрабазул керамика. Бергъули абулеб бакӀалда, росдадаса 10 км-лъ бакъбаккудехун мугӀрул щобда руго ракьулӀ хобал, гьенир ратана хучдузу маххул тӀочӀваби, батӀи-батӀияб махх-чӀум, щагӀил цӀарагӀ, эзул къо-моцӀ чӀезабула гьоркьохъел гӀасрабаздалъун.

 МугъчӀваял 

Категория:Бакълъулазул бол росаби
Категория:Аваразул росаби
Категория:Бакълъул мухъалъул росу