ГьочотӀасезул сверел

ГьочотӀасезул сверел — авар диалектазул цояб, жиб бакъдасеб тӀадгарулӀе унеб, ккола тӀолавар ареалаладаса бищун батӀа чӀарал свералабазул цояб. Гьеб свералида кӀалъала ГьочотӀа росулӀ, аваразул историкияб ГьитӀинаб Кьенсерухъ регионалда бугеб (гьанжсебе Рутул мухъалъул бакътӀерхьул рахъ). ГьочотӀасезул сверел уна анцухъдерилги, закаталисезулги, къаралазулги свералида цадахъ цо групалде, гьелдаго цадахъ ккола къаралазул свералиде гӀагараб. Цогидаздаса изолациялда букӀиналъ, элъул буго жиндирго хаслъи, жинца эб стандартаб мацӀалдаса гуребги, цогидал свералабаздасаги цӀакъ батӀагьулеб.

 История 
ГьочотӀасезул диалект лӀугьана къаралазул свералил гаргаразул цоялъул кьучӀда. ГьочотӀа росу бугеб авар регион Бакъдасеб Авариялдаса батӀа гьабун бугелъул рорхатал мугӀруз, гьочотӀасезул сверел ккана цӀиккӀараб изолациялде, сверухъ жинда хъалтагъ мацӀ тӀибитӀараб бакӀалде. XIX гӀ. байбихьун, контактал гӀемериселъ рукӀана закаталисезул свералилгун.

 Куц-мухъ 
ГьочотӀисезул свералида тӀобан тӀагӀун буго киналниги латералал фонемабазул кьер, жиделӀ авар консонантизмалъул специфика бугел, гьебго мехалда руго гьаркьал, стандартаб мацӀалде гьечӀел. Биххун буго авар мацӀалъе рижаяб хӀалуцарал6и хӀалуцинчӀелги рагьукъал данделъей. Жиндалъун стандартаб  гьаркьил  лӀугьараб фонетикияб хис-басалдалъун тӀагӀун буго хъвалсараб кьочӀолӀ I грамматикияб классалъул II ва III классазде оппозиция. ГьочотӀасезул свералил цоги специфика буго цӀарсазул цӀиккӀанисел абсолутивалда ауслаутиял классиял маркераздалъун бихьизаби. МухӀканго бихьизабун буго комитатив (цадахълъул хӀалат). БатӀалъи гьабулеб гьечӀо цӀарубакӀазул инклюзивиялги эксклюзивиялги формабазул. СтандартмацӀалъул рикӀкӀадул къоцӀалаб система хисун буго анцӀалаб.

 Фонетика 
Рагьарал 
БорхиКьерЦебеселБакьулӀелНахъиселТӀасиял ●    ● ТӀад-гьоркьохъел ● Гъоркь-гьоркьохъел Гъоркьияб
Вокализмалда буго цин стандарталъулго гӀадин щуго рагьараб гьаракь , , , , . Гьел гурелги цо-цо рагӀабазулӀ данчӀвала умлаутлъарал рагьаралги:  (аь),  (оь),  (уь), гьединго тӀасияб нахъисеб гургинлъичӀеб рагьарабги . Чанго рагӀулӀ ратула назаллъарал рагьаралги: , , .

 МугъчӀваял 

ГьочӀотӀасезул сверел
Категория:Авар свералаби