Щулелъдерил сверел

Щулелъдерил сверел — авар мацӀалъул диалектазул цояб, жиб бакъдасеб тӀадгаруде гъорлӀе унеб, тӀибитӀун буго Гъуни мухъалъул Щулани.

 Фонетика 
Рагьукъал
БецӀдерил свералил рагьукъазул системалда гьечӀо стандарталъул хӀалуцараб гъугъаб алвеоларияб аффрикат  (цц) , хӀалуцараб гъугъаб палато-алвеоларияб аффрикат  (чч), гъугъаб хӀалуцараб алвеоларияб латералияб аффрикат  (лӀ), гъугъаб алвеоларияб латералаб фрикатив  (лъ), гъугъаб хӀалуцараб увуларияб аффрикат  (хъ), гъугъаб веларияб  плозивалъул хӀалуцараб форма  (кк).

 Аналог Щулелъдерил Стандарт Аналог Щулелъдерил Стандарт ццӀ = цц  ваццӀбиццӀадаб  ваццбиццатаб  ччӀ = чч  ччӀугӀаччӀвеле  ччугӀаччузе ккӀ = кк  гӀенеккӀлеккӀеле  гӀенеккизеккезе  лълъ = лӀ  лълъарлълъутле  лӀарлӀутизе х = хъ  гӀурхинаха  гӀурхъинахъа  хӀ = х  хӀонохӀвеле  хонохвезе

Стандарталъул  (лъ) гьаркьил рефлексиял щулелъдерил свералида руго позициониял. РагӀул авалалда лъ хисун букӀуна гь: гьеберго "лъеберго", гьале "лъазе"; рагӀул бакьулӀ яги ахиралда букӀуна -гьл-: ралгьад "ралъад", малгь "малъ". Гьоркьосабахъилъул буго рагӀул байбихьуда  гьаркьид  хиси лъоб рагӀулӀ ва элъул дериватазулӀ: лоб "лъоб", лоба "лъоба" цги.

+Щулелъдерил свералида стандарталъул -лъи суффиксалъул рефлексиярагьаралда хадубрагьукъалда хадубсоноранталда хадубгьличӀагулгьи (чӀаголъи)
данделгьи (данделъи)лидагьли (дагьлъи)
лълъикӀли (лълъикӀлъи)-гьи 
(метатезис)багӀаргьи (багӀарлъи)
хӀергьи (херлъи)
Алвеоларияб эйективияб стопалъул  (тӀ) бакӀалда щулелъдерил свералида букӀуна глотталаб плозив (ъ яги ʼ) рагӀул авалалда: ъажу "тӀажу", ъом "тӀом",  ва -лʼ- рагӀул ахиралда: балʼа "батӀа", булʼ "бутӀ", белʼэр "бетӀер". Руго рагӀаби, жиделӀ тӀ > ъ рефлексия гьечӀелги: тӀинаб, битӀле "битӀизе", тӀанле "тӀамизе".

 МугъчӀваял 

 Библиография 


Щулелъдерил сверел
Категория:Авар свералаби