Гъизлярка

Гъизлярка — Дагъистаналъул шагьар Гъизляралда бахъулеб цIолбол гIаракъи. Гъизлярка къватlибе биччала Гъизляралъул коньякалъул заводалъ.

 Гьабулеб къагlида 
Цlолбол бахъараб спирт тlола хассал чирмакъолобахъе тlагlамги кьерги босизегlан. Хадуб тlаде жубан чакаргун биччала гIаракъи, 40-45 % къвакlиялъул. Гъизлярка гьабула лъабго батlияб тайпаялъул: 1) «ХIакъикъияб» — 40% къвакlиялъул мехтел чирмакъолобахъ кквечlеб; 2) «Гlадатияб» — анкьго моцlалъ чирмакъолобахъ ккураб, 40% къвакlиялъул мехтел; 3) «Хераб» — 18 моцlалъ чирмакъолобахъ ккураб, 45% къвакlиялъул мехтел.

 Тарих 



Тlоцебе цIолбол гIаракъи Гъизляралда бахъизе байбихьана 1657 соналъ. 1731 соналдаса нахъе Гlурус пачалихъалда бахъараб пихъил мехтелалда абула гъизляралъул гlаракъи яги гъизлярка абун. Цlолбол гlаракъи гьабизе Гъизляралъул чогърохъабазда малъана Французаз. Гьеб гlаракъи бахъизе гlилалъун ккана квешаб хасияталъул чагъир . Чагъир гьекъолезе гъизлярка бокьана цlикlкlун ва гьелдаса нахъе гъизляралъул гlаракъи машгьурлъана тlолго дунялалда. Гъизлярка бахъизе хlалтlизабула ﻿багIараб тlерский абураб цlибил.

Чагlир-гlаракъи бахъулеб заводалъул нухмалъулев П. Н. Суровикинасул хlукмуялда рекъон, гъизлярка кlудиял къадаразда бахъизе байбихьана 1810-1815 сонаца. 1812 соналъул Ватlанияб рагъуе гlоло, хъвалеб буго Суровикинас, гьукъун букlанила къватIисел улкабаздаса чагъир баччизе. Гьелъие гlолон гъизляралъул гlаракъи машгьурлъана Гlурус пачалихъалда. Цоги гъизлярка машгьурлъиялъе гlилалъун ккана учузаб багьа батlиял улкаязул чагъиралде дандеккун. 

«Чагъир бахъиялъул кьучl» абураб, 1897 соналъ хъвараб ﻿гIелмияб хIалтIул автор А. Е. Саломоновас бицунеб буго: «Кутакалда лъикlаб хасияталъул гlаракъи бахъулеб букlана Гъизляралда. Гъоркьияб Новгородалда ва тlолабго Гlурус пачалихъалда гьеб лъалаан "Гъизлярка" абун. Французазул гlаракъилде данде гьабизе бегьулеб мехтел букlана». 

1893 соналъ тIолго дунялалъул цебе лъеялда, Америкаялъул шагьар Чикагоялда, гъизляркаялъе щвана мазгарул медал ва хlурматалъул грамота.

 Адабияталда рехсей 
Гlурусазул хъвадарухъан Никlолай Лесковас «Левша» абураб къисаялда рехсолеб буго гъизлярка: «Платовас щибго абичlо пачаясда, жиндирго цIутIараб мегlер буртинаялъги бахчун, гьев ана рокъове. Хъулухъалъе тарав солдатасе гьес буюрухъ кьуна хъаба цlураб гъизлярка босеян. Гьекъон цо цlураб стакангун, буртинаги тlаде бачун хъванхъвадилаго кьижана...».

 ХІужаби 

 Адабият 
 Заводалъул гьумер интернеталда

Категория:Дагъистан