Idioma chochu

L'idioma chochu, chocholteco, chuchon o chochon, ye una llingua otomangueana que se fala nes llocalidaes oaxaqueñas de Santa María Nativitas, San Juan Bautista Coixtlahuaca, San Martín Toxpalán y San Miguel Tulancingo.

 Clasificación 
El chochu ye una llingua que xunto al idioma popoloca pertenez al grupu chochu-popoloca y ésti a les llingües popolocanes perteneciente al gran tueru otomangue. 

 Estatus oficial 
Esta llingua xunto con toles llingües indíxenes de Méxicu y l'español fueron reconocíes como "llingües nacionales" gracies a la Llei Xeneral de Derechos Llingüísticos de los Pueblos Indíxenes promulgada nel añu 2003.

 Variantes 
Acordies con l'INALI, esisten trés variantes: 
 Chochu del este o Ngiba, faláu per cerca de 180 persones en Ocotlán, San Miguel Tulancingo, San Francisco Teopan, etc.
 Chochu del Oeste o Ngigua, faláu per cerca de 62 persones en San Miguel Huautla, Santa María Nativitas.
 Chochu del sur o Ngiba, faláu per cerca de 200 persones en San Juan Bautista Coixtlahuaca, y nuna llocalidá de San Miguel Chicahua.

 Fonoloxía 
Les tables siguientes contienen los fonemes del idioma chochu. 
 Vocales 
 Anterior Central Posterior Zarrada    Entemedia      Abierta    

 Calidá de les vocales 
El chochu cuenta con cinco vocales básicos. Caúna d'elles pue ser nasal [ã]. Tenemos tamién vocales orales y nasales glotalizadas [aʔ], [ãʔ], [aʔa] y [ãʔã].

 Consonantes 
  Billabial  Labiodental  Dental  Alveolar  Post-alveolar  Retroflexa  Palatal  Velar  Glotal Oclusiva         Fricativa         Africada      Nasal        Vibrante simple        Llateral       

 Tonos 
L'idioma chochu, al igual qu'otres llingües otomangues, ye una llingua tonal. Tien tres tono básicos. El tonu 3 ye altu; 2 ye tonu mediu y 1 ye tonu baxu.
3 (á)
2 (ā)
1 (à)

Cuenta con tres tono de contorna:
Tonu altu descendente [â]
Tonos mediu ascendente [aá]
Tonu baxu ascendente [ǎ]

 Carauterístiques 
Tocantes a la so alliniadura morfosintáctica ye una llingua de tipu activu-inactiva, onde l'usu de pronomes y el tratamientu de suxetu d'una oración intranstiva depende del significáu de dichu verbu.

 Notes y referencies 

Bibliografía



Chochu
Chochu
Categoría:Llingües amenazaes
Categoría:Wikipedia:Correxir/Revisar títulu