Llingües jicaque-tol

Les llingües jicaque-tol formen una familia de llingües indíxenes falaes n'Hondures polos tolupanes y enantes tamién polos jicaques d'El Palmar.

 Clasificación 
La familia jicaque-tol ta formada por siquier dos llingües documentaes el jicaque occidental o jicaque d'El Palmar, anguaño estinguíu y conocíu namái por un vocabulariu curtiu publicáu por Membreño nel sieglu XIXMembreño, 1897, páxs. 195-6 y páxs. 233-42. y reeditáu por Lehmann a principios del sieglu XX,W. Lehman, 1920, páxs. 654-68. la otra llingua'l jicaque oriental o jicaque del Monte de la Flor, tamién llamáu tol o tolupán, ye faláu entá por unos pocos centenar de persones cerca d'Orica (Hondures) y dellos vieyos nel departamentu de Yoro. Les dos llingües jicaque anque emparentaes guarden una cierta distancia, les estimaciones glotocronológicas dan ente 10 y 16 sieglos de separación.

 Rellación con otres llingües 
Estes llingües jicaque-tol tán emparentaes coles llingües tequistlateques falaes nel estáu mexicanu d'Oaxaca formando la familia tequistlateco-jicaque.L. Campbell, 1979, p. 965-966. Tamién se conxeturó bien especulativamente nesti últimu grupu podría tar rellacionáu coles llingües hokanas de Norteamérica.J. Greenberg & M. Swadesh, 1953.

 Descripción llingüística 

 Fonoloxía 
L'inventariu fonolóxicu del proto-jicaque foi reconstruyíu por L. Campbell y Oltrogge:Campbell y Oltrogge, 1977Campbell y Oltrogge, 1980
LlabialAlveolarPalatalVelarGlotal[- cont]  simple apirada glotaliz. nasal[+ cont]  fricativa aproximante
Los signos // son notaciones usaes convencionalmente polos americanistes para //. Les vocales reconstruyíes polos mimu autores inclúin amás de // la vocal zarrada central //.

Dalgunes correspondencies fonétiques regulares ente'l jicaque oriental y l'occidental son les siguientes:
 Proto-JT  Jicaque Oc.  Jicaque Or.(Tolupán) *-p  -k  -p *-k  -k  -k *l-  d-  l- *-l  -n  -l *-m  -n  -m *k'-  k-  Ø *-k'-  -g-  -ʔ- *(-)ʦ'-  (-)ʧ-  (-)ʦ'- *ʦh  ʃ  ʦh *-ʦ-  -ʧ-  -s- *s-  ʧ-  s- *-s  Ø  -s

 Ver tamién 

 Llingües d'Hondures
 Diccionario de las Lenguas de Hondures

 Referencies 

 Bibliografía 
 Campbell, Lyle (1979): "Middle American Languages" en The languages of native America: Historical and comparative assessment, Campbell, Lyle; & Mithun, Marianne (Eds.), Austin: University of Texas Press, páxs. 902-999.
 Campbell, Lyle, and David Oltrogge (1980): "Proto-Tol (Jicaque)", International Journal of American Linguistics, Vol. 46, Non. 3 (Jul., 1980), páxs. 205-223.
 Holt, Dennis. (1999). Tol (Jicaque). Languages of the World/Materials 170. Munich: LincomEuropa.
 Consulta'l portal dedicáu al Diccionario de las Lenguas de Hondures DLH y al de Hondureñismos de l'Academia Hondurana de la Llingua AHL, coeditado col Centru Cultural d'España en Tegucigalpa

:fr:Langues jicaques

Jicaque
Jicaque
Categoría:Cultura d'Hondures

Categoría:Patrimoniu Cultural Inmaterial de la Humanidá n'Hondures
Categoría:Wikipedia:Páxines con enllaces interllingüísticos