Media llingua

Media llingua, tamién conocida como chaupi-shimi, chaupi-llingua, chaupi-kichwa, kichwañol, chapu-shimi o llanga-shimi, ye un idioma mistu faláu na sierra ecuatoriana que tien el vocabulariu d'orixe español y la gramática (morfo-sintaxis) d'orixe quechua. 

En cuanto al vocabulariu, el 89%Stewart, Jesse (2011).Muysken, Pieter (1997). de los lexemes, incluyendo'l vocabulariu básicu son d'orixe español y pasaron pol procesu de relexificación, onde'l significáu (la semántica) del español ye reemplazáu pol del quechua y la fonoloxía afacer a los patrones de quechua (e.g., la pallabra 'quer-er' adopta'l significáu de la pallabra quechua muna-na y pronúnciase como kiri-na). La media llingua ye unu de los pocos idiomes reconocíos como un "idioma mistu billingüe" nel sentíu convencional y llingüísticu, por cuenta de la so división ente raigaños y sufixos.Backus Ad. 2003.McConvell, Patrick, and Felicity Meakins. 2005. Casos como la media llingua son raramente documentaos na lliteratura llingüística. Arends et al., identifiquen a dos llingües col nome de media llingua n'Ecuador: la media llingua de Salcedo y la media llingua de Saraguro.Arends, Muysken, & Smith (1995), Pidgins and Creoles: An Introduction La variedá de media llingua del norte del país atopar na provincia de Imbabura, xeneralmente conocida como media llingua d'Imbabura y tien dos variedaes dialeutales dientro de la mesma provincia qu'inclúi a la media llingua de Pijal y a la media llingua d'Angla.Gómez-Rendón, J. A. (2008).Gómez-Rendón, J. (2005). 

Otra medies llingües trabayaes son el  y . 

Escritura

Jilana en media llingua, español, ya inglés:Stewart, Jesse (2013). Stories and Traditions from Pijal: Told in Media Llingua. North Charleston: CreateSpace 
 Media LlinguaEspañol InglésJilanaSpinning
WoolJilashpa borregota treskilashpa lavankarkanchi lavashpa tisashpa. Vuelta unomi cardashpa unomi palogopi amarrashpa jilashpa andankarkanchi centuraspi metishpa. Asina ponchota azingapa kosaman, anacota azingapa suedraman, ponchota azingapa suedroman, anacota nuestroman asina jilay jilay andankarkanchi. 
Diaymanta, jilay jilay shayajushpapi vuelta camizata cozinkarkanchi manopi. Manopi cozishpa ponikushpa vivinchi ahorakaman. Asina manopi cozinchi ondipi mingakunapi sesionkunapi sentakushpa cozinajunchi camizata. Ahoraka jilaytaka yá non jilanchichu. Camizata mas cozinchi ahoraka, camizata más que dinochekuna cozishpa sentanajunchi, mingaykunaman ishpa.Pa filar llana empezamos trasquilando una oveya, sigue la llavadura y depués se tisa la llana, envolúbrase bien firme nun palu que lo pon na nuesa cintura, entós podemos siguir filando alredor. Con esta llana faíamos un ponchu pal nuesu maríu y p'el nuesu suegru y un anaco pa la suegra. 
Dempués, cansaes de filar, tamién bordábamos como anguaño les camises a mano. Polo xeneral se borda una camisa en cualquier llugar, por casu: mientres les mingas o nes xuntes. Anguaño yá nun filamos a mano les camises, estes vienen bordaes.To spin wool, we begin by shearing the sheep, washing the wool and removing the pulling. We then make taut the wool by wrapping it around a stick that we keep in the sash around our waist. This way we can go about spinning, for example, a ponchu for our husbands, an anaco for our mothers-in-law or a ponchu for our fathers-in-law. 
After we get tired of spinning, we might switch to a shirt and sew by hand. Even today it's still common to sew by hand. We will sew basically anywhere. Often, during mingas or meetings, we will sit and work on a shirt.

 Referencies 

Categoría:Llingües d'Ecuador
Categoría:Llingües quechues
Categoría:Idioma castellanu