Mastodon (software)

Mastodon () ye una rede social federada, distribuyida, que forma parte del Fediversu, una rede descentralizada ya interligada de servidores operaos de mou independente. Ñaz en 2016 y el so creador ye Eugen Rochko.

Mastodon tien recursos de microblogging semeyantes a Twitter. Cada usuariu ye un miembru d'un determináu servidor Mastodon, conocíu como una "instancia" del software, y pue coneutase y comunicase con otros usuarios n'otres instancies tamién.

 Carauterístiques 
miniaturadeimagen|126x126px|Mascota de Mastodon llevando un teléfonu ente les sos pates.

Estrémase de Twitter en ser una federación descentralizada de servidores executando software de códigu abiertu (llicencia Affero General Public License), y el so códigu y documentación ta disponible nel repositorio github. Eso significa que los usuarios tán espardíos en distintes comunidaes autónomes ya independientes llamaes "instancies" (servidores) que la so rede llama fediversu (xuegu de pallabres ente federación y universu) pero aun asina unificaos per mediu de la posibilidá d'interactuar ente sí.

Según Le Monde a entamos d'abril de 2017 esistieron 50 instancies interconectaes y que foron aumentando a mamplén.

El so usu ye gratuitu, los usuarios publiquen estaos o "toots" d'hasta 500 calteres, o bien conteníu multimedia, tamién inclúi l'usu d'etiquetes y menciones a otros usuarios.

Cabe señalar que les instancies puen ser aportaes por públicu en xeneral o de forma llindada según criterios particulares. Asina se fixeron instancies por afinidaes peculiares como artistes, aficionaos a la política, eventos sociales, o temes específiques.

 Alministración 
Al ser autónomes, cada instancia ye xestionada por alministradores, xeneralmente'l so creador, quien o quienes deciden les polítiques d'usu, la xestión de recursos, les cuentes dexaes, y cuáles cuentes son amosaes nel historial federáu. Amás, regulen les interacciones con otres instancies principalmente por cuenta de los conflictos culturales que trai la llibertá d'espresión.

Tamién se cree que múltiples instancies dexa comunidaes más pequeñes que son más fáciles de moderar qu'una única gran comunidá.

Por regla xeneral, les instancies prohiben conteníu tóxico, ofensivu o rellacionáu col nazismu.

 Cuenta d'usuariu y estaos 
Un usuariu escueye d'una llista d'instancia  dende la cual se crea la so cuenta, la identificación ye similar al corréu electrónicu: nomatu + +instancia. Por exemplu Gargronmastodon.social (la cuenta del fundador) sirve pa comunicase dende cualquier instancia, sicasí dientro de la mesma instancia usar Gargron ye abonda. Y nes cliente web la URL referénciase "instancia/usuariu" -según l'exemplu- como mastodon.social/Gargron.

L'usuariu pue establecer si dexa ser siguíu públicamente o previu consentimientu. Amás, pue bloquiase a los contactos pa que les publicaciones nun s'amuesen, sacantes les republicaciones d'otros usuarios y les menciones.

Pa rellacionase emplégase'l términu "local" pa los usuarios rexistraos na mesma instancia y "federada" pa ser amosaos en tola rede. L'historial o timeline federáu depende de cuantes instancies tán interconectaes. Ye posible que por motivos de seguridá o llegalidá nun s'amuesen toles interacciones de los usuarios del fediversu.

Les publicaciones son llamaes toots, pronunciáu como "tut" o "tuts" pa representar el soníu d'una trompeta. que se conformen de testu, conteníu multimedia y menciones. Un toot pue ser públicu, visible, o ocultu del historial, o priváu pa los sos siguidores o contactos mentaos. 

 Aplicaciones 
Mastodon ta disponible pa navegador web d'escritoriu y móviles compatibles con HTML5. Gráficamente ta inspiráu en TweetDeck, con columnes separaes pal historial d'estaos llocales y federaos. L'historial federáu arrexunta a tolos estaos públicos nel fediversu de forma similar a un agregador de redes sociales. L'interfaz ye personalizable.

A finales de 2016 la comunidá desarrolló aplicaciones móviles, Amaroq pa iOS y Tusky p'Android.

 Desarrollu 
Mastodon foi una rempuesta pa buscar una "alternativa vidable a Twitter pa construyir comunidaes". Nuna entrevista pal Huffington Post, ún de los desendolcadores consideró que la crecedera d'instancies amenorga la monopolización del serviciu. La versión estable 1.0 foi llanzada en febreru de 2017. 

 Información téunica 
La rede social foi desendolcada a partir de GNU Social, serviciu compatible y tamién llibre escritu en Ruby on Rails, React.js y Redux. Pue interactuase con instancies derivaes como Friendica con delles llimitaciones. Tamién funciona con otros servicios basaos nel protocolu OStatus como ActivityStreams, WebFinger, PubSubHubbub y Salmon.

Mastodon pue ser instaláu y executáu en cualquier servidor Linux. Pa ello solo rique como base'l llinguaxe Ruby con paquetes complementarios como Node.js, PostgreSQL, Redis y ImageMagick. Tamién pue ser desendolcáu y executáu n'Heroku. 

 Receición 
El 4 d'abril de 2017 la instancia principal mastodon.social creció a 41.000 usuarios. Por cuenta de la saturación, la páxina web convidó a rexistrase n'otres instancies. El diariu Le Monde arrexuntó opiniones de los usuarios pol so ambiente amigable en comparanza con Diaspora*. Per otru llau, dellos editores criticaron el so desendolcu ceo, falles nel buscador de contactos y el diseñu nes aplicaciones móviles.

El 15 d'abril de 2017, algamó  rexistraos nel fediversu. Cuasi la metá d'adoptaos foron d'usuarios xaponeses, ente ella la instancia "Pawoo" alministrada por Pixiv que foi pallabra enclín mientres dos díes. El 17 d'abril algamó los 340.000 usuarios con 600 instancies coneutaes. El 6 de mayu algamó les 1700 instancies.

 Ver tamién 
 Twitter
 Facebook
 Instagram

 Referencies 

 Enllaces esternos 
 Sitiu web oficial
 Listas de instancias de Mastodon 
 Códigu fuente en Github

Categoría:Redes sociales
Categoría:Wikipedia:Artículos que necesiten etiqueta de referencies de grupu