Idioma caló

L'idioma calé, tamién conocíu como zincaló o romanín ibéricu, ye una llingua variante del romanín, onde s'encuadra dientro del grupu septentrional, subgrupu ibéricu/occidental, utilizada pol pueblu xitanu, fundamentalmente n'España, que nun tien una distribución territorial fixa. Falar una población envalorada d'ente 65 000 y 170 000 persones n'España, Francia, Portugal y Brasil; anque tamién se fala en munchos otros países. Tien una marcada influencia de les Llingües romániques coles que convive, fundamentalmente del castellán y, en muncha menor midida, del euskera, que nun ye llingua romance. Tien dellos dialeutos: caló español, caló catalán , caló occitanu (estinguíu), caló vascu o erromintxela, caló portugués, caló angoleñu y caló brasilanu.

Nun s'atopa protexida por España na Carta Europea de les Llingües Minoritaries o Rexonales porque nun la nomen les comunidaes autónomes pa la so proteición, yá que España consideró na firma del tratáu como llingües minoritaries les que les autonomíes señalaren nes sos Estatuto d'Autonomía. En nenguna de les comunidaes autónomes méntase esta llingua non territorial. Tampoco foi considerada pa la so proteición nin por Francia nin por Portugal, que nun ratificaron la proteición de nenguna llingua que nun seya la oficial de cada Estáu. Sía que non, como'l restu del romanín, ye una llingua minorizada polos idiomes dominantes.

 Orixe 
Aniciar pola sustitución llingüística de la llingua orixinal xitana, el romanín, poles llingües romances de la so redolada, fundamentalmente'l castellán. Les llingües dominantes de la so redolada haber consideráu como una xíriga de tapecimientu de la comunidá étnica. Les midíes de proteición son escases y nun ta considerada llingua minoritaria polos Estaos onde se fala (n'otros Estaos sí consideren el romanina llingua minoritaria a protexer).

 Testu d'exemplu 
Caló:

Versión n'asturianu:

 Ver tamién 
 Erromintxela

 Referencies 

 Enllaces esternos 

 "Nueves aportaciones al estudiu del caló." Autor: Javier Fuentes Cañizares
 dialeutu+cal%C3%B3&hl=en&sa=X&ei=lvVaUeGmAo_H7Aby7oA4&redir_esc=y#v=onepage&q=apuntes%20d'el%20dialeutu%20cal%C3%B3&f=false "Apuntes del dialeutu caló o xitanu puru." Autor: Barsaly Dávila y Blas Pérez

 Diccionariu caló - español - inglés
 Presencia del caló nel léxicu marxinal español 

 Vocabulariu caló (A-G), arrexuntáu por Gabriel Veraldi-Pasquale
 Vocabulariu caló (H-Z), arrexuntáu por Gabriel Veraldi-Pasquale
 Del artículu y el sustantivu en caló, de "Epítome de Gramática xitana"(1870), de Francisco Quindalé
 axetivu-en-calo.php Del axetivu en caló, de "Epítome de Gramática xitana"(1870), de Francisco Quindalé
 pronome-en-calo.php Del pronome en caló, de "Epítome de Gramática xitana"(1870), de Francisco Quindalé
 verbu-en-calo.php Del verbu en caló, "Epítome de Gramática xitana"(1870), de Francisco Quindalé
 alverbiu-en-calo.php Del alverbiu en caló, "Epítome de Gramática xitana"(1870), de Francisco Quindalé
 De la preposición, la conxunción y l'interxección en caló, "Epítome de Gramática xitana"(1870), de Francisco Quindalé
 pallabres-en-calo.php De la formación de les pallabres en caló, "Epítome de Gramática xitana"(1870), de Francisco Quindalé

Caló
Caló
Caló
Caló
Caló
Caló
Caló
Caló
Caló