Pendón de San Isidoro

El pendón de San Isidoro o pendón de Baeza ye un emblema vexilológico del tercer cuartu del sieglu XIV qu'amuesa a Isidoro de Sevilla como caballeru guerreru, reflexando una lleenda consolidada a finales del sieglu XIII sobre tomar de Baeza nuna batalla qu'ayudaría a ganar el santu lletráu en 1147. Topar so estrictes midíes de caltenimientu y seguridá nel Muséu de la Real Colexata Basílica de San Isidoro, en Llión. Anguaño'l pendón ye consideráu reliquia nacional, concediéndose-y honores de Capitán Xeneral y alférez perpetuu na persona del Xefe del Estáu español: Xuan Carlos I.

Los elementos figuraos nel pendón, orixinalmente dispuestos nuna bandera farpada, reestructurar nel añu 1900 disponiéndose nun pañu de tafetán carmesí adamascáu: 
 La imaxe armada del santu sevillanu a caballu.
 Una nube de la cual sale una mano qu'empuña una espada, más una estrella que la surmonta n'alusión a Santiago'l Mayor.
 Representaciones heráldiques de Castiella y Llión.

 Historia 
Les fontes históriques primaries fiables confirmen, contrariamente a lo que sostién la lleenda, que Baeza nun foi conquistada en 1147, sinón que se rindió por capitulación. Per otru llau, la datación a partir de la versión llexendaria aportada en tradicional que fechaba'l pendón en tiempos d'Alfonso VII ye incorreuta. A esti respectu, la presencia de les armes del Reinu de Castiella, que son posteriores a 1231, constituyíen un anacronismu resalváu por aciu el recursu a esplicar la so presencia como productu d'una interpolación posterior que, sicasí, nunca foi demostrada. Con éses el pendón foi probablemente ellaboráu, na so configuración primitiva, con posterioridá a la lleenda haxográfica del sieglu XIII que consolidó, a finales de dichu sieglu, los elementos que na segunda metá del sieglu XIV (probablemente ente 1350 y 1375) quedaríen reflexaos na ellaboración del pendón isidoriano, que tuvo llugar por cuenta de la refundación d'una cofradería que, primeramente, solo foi d'ayuda y sufraxu a los difuntos d'esta sociedá y nun tenía nengún cometíu militar.

 Lleenda 
El pendón reflexa una lleenda de finales del sieglu XIII que rellata cómo nel branu de 1147, cuando les tropes d'Alfonso VII avanzaben escontra Almería, viéronse frenaes pola resistencia musulmana na ciudá de Baeza. L'exércitu cristianu preparó un cercu militar en redol a la ciudá col fin de conquistala, pero la resistencia musulmana esbarató les mires d'Alfonso VII, hasta'l puntu de que les huestes lleoneses consideraron llevantar el cercu a la ciudá. Nesi momentu, cunta la lleenda que San Isidoro intervieno en sofitu de los cristianos, y de esta forma l'emperador acabó entrando trunfante en Baeza el 25 de xunetu, día de Santiago.

 El pendón na batalla de Guadalhorce 
El 29 d'agostu de 1326, mientres el reináu d'Alfonso XI de Castiella, les tropes castellanes a les órdenes del célebre escritor Don Juan Manuel, nietu de Fernando III, ganaron a les fuercies del reinu de Granada, dirixíes pol xeneral Ozmín, na batalla de Guadalhorce, onde perdieron la vida unos 3.000 musulmanes. Y en la Gran Crónica d'Alfonso XI conseñóse qu'en dicha batalla'l pendón de Baeza foi rotu polos granadinos y que l'alférez que lu llevaba, que'l so nome nun ye mentáu, morrió defendiéndolo, y l'historiador Joseph O'Callaghan afirmó que'l pendón rotu foi'l célebre Pendón de San Isidoro, conocíu tamién como Pendón de Baeza, y que esta ye la primer vegada en que dichu pendón foi mentáu nel sieglu XIV pol so usu nuna batalla. Sicasí, yá que el pendón ta datáu ente 1350 y 1375, ye imposible que l'usáu na batalla de Guadalhorce fuera l'anguaño llamáu pendón de Baeza o de San Isidoro.

Diversos historiadores señalen que l'alférez mayor de Baeza, Pedro Martínez de Xódar, foi'l que morrió heroicamente defendiendo'l pendón de la so ciudá na batalla de Guadalhorce, y tamién afirmen qu'en perdiendo les manes, l'alférez sostener colos sos brazos amputaos hasta que morrió, y que por cuenta de la so fazaña los sos descendientes usaron l'apellíu Alférez de Jódar.Fernando González-Doria conseñó na so Diccionariu heráldicu y nobiliariu de los Reinos d'España que los descendientes del alférez Pedro Martínez de Xódar usaron l'apellíu Alférez de Xódar y consiguieron un privilexu de nobleza del rei Alfonso XI de Castiella, que sería más tarde confirmáu por Enrique III. Y tamién afirmó que nel escudu d'armes d'esta familia apaez, sobre un campu d'oru, un moral de sinople con frutu de gules y dos cuervos de sable asitiaos al pie del moral, arrodiáu tou ello con una bordura de gules y con ocho sotueres d'oru. Cfr. González-Doria (2000), p. 378.

 Memoria actual 
Por cuenta de la so gran importancia histórica pa Llión, una de les cais d'esta ciudá lleva'l so nome: cai del Pendón de Baeza.

El 31 de mayu de 2012, la ciudá de Baeza concedió la so medaya d'oru a la Bien Pernomada, Real ya Imperial Cofradería del Milagrosu Pendón de San Isidoro.

 Notes 

 Referencies 

 Bibliografía 












 Enllaces esternos 


 El pendón de San Isidoro y la so cofradería visiten la tumba del rei Alfonso VII na catedral de Toledo. 

Categoría:Banderes d'Andalucía
Categoría:Banderes d'España
Categoría:Corona de Castiella
Categoría:Historia medieval d'España
Categoría:Pendones
Categoría:Reconquista