Estáu rexonal

Estáu rexonal ye una forma d'Estáu entemedia ente l'Estáu federal y el Estáu unitariu que busca compatibilizar la idea pasiva a una activa.Esti tipu d'estáu, davezu, tien divisiones territoriales denominaes región. Esisten distintes denominaciones similares, como Estáu unitariu con autogobiernu o, pal casu d'España, Estáu de les autonomíes o Estáu autonómicu (por entamase en comunidaes autónomes).

Pa dalgunos nun habría una diferencia fundamental ente un Estáu federal y uno rexonal. La única diferencia sería l'orixe de les atribuciones: ente que nel Estáu federal son los estaos federaos los que deciden dexar parte de les sos atribuciones a la federación, nel rexonal ye l'Estáu central el que les dexa a les entidaes subnacionales que lo componen.

Sicasí, polo xeneral, considérase qu'un Estáu rexonal ye más centralizáu qu'unu federal y menos centralizáu qu'un Estáu unitariu. Pa dellos autores, l'Estáu rexonal nun ye más qu'un subtipo d'Estáu unitariu en qu'esiste un importante grau de descentralización.

 Antecedentes 
Na doctrina internacional sostiense que, según l'Estáu unitariu y l'Estáu federal sofitar nel conceutu de nación, l'Estáu rexonal articularíase sobre un fechu muncho más cercanu a la realidá humana, conocíu col nome de rexón.

El conceutu rexonal taría siempres presente nel imaxinariu de les estructures estatales, yá que parte d'una realidá social, histórica, cultural y xeográfica que determinen la reconocencia d'una comunidá como tal y que xenera la demanda d'autonomía, na consecución d'un gobiernu propiu, capaz de representar los sos intereses.

Sicasí, solo dempués de la Segunda Guerra Mundial, metanes la reconstrucción de la nación italiana que buscaba superar el fascismu, institucionalízase l'Estáu rexonal en 1947, como reconocencia a una llarga historia d'autonomíes en ciudaes y rexones na península Itálica, constituyéndose como un modelu, onde l'autonomía de la rexón frente al gobiernu central ye una condición necesaria pa predicar la esistencia d'esti últimu nivel, y dempués d'esta foi llamáu y consolidáu l'estáu rexonal en 1723.

 Carauterístiques 
Les rexones nun tomen el calter de soberanes (como los estaos federaos), pero disponen d'un importante autonomía política. N'otres pallabres, caltiénse en ciertu mou el calter unitariu del Estáu, concediendo al empar crecientes graos d'autonomía a les entidaes territoriales, más allá de les meramentes alministratives, produciéndose una descentralización de calter políticu.

Tienen un gobiernu propiu, con capacidá de dirixir y alministrar la entidá territorial, d'alcuerdu a les sos propies polítiques. L'autonomía política tamién implica la posibilidá de disponer d'organismos alministrativos y llexislativos rexonales.

Asina, pa dalgunos l'Estáu rexonal atópase metanes los estremos del Estáu unitariu y del Estáu federal, yá que la rexón gocia de llibertá y autonomía frente a los sos problemes, pero non de soberanía pa seccionar al Estáu y a la nación. Na mesma midida, la rexonalización política o l'Estáu rexonal carauterizar pola creación de coleutividaes territoriales dotaes de competencies esclusives. N'otres pallabres, el modelu del Estáu rexonal asitiar nuna posición entemedia na cual la estructura del Estáu unitariu ye caltenida, pero les coleutividaes rexonal que la componen disponen d'una real autonomía normativa, garantizada pola mesma Constitución.

 Llista d'Estaos rexonales 
En doctrina señálense como exemplos d'Estaos rexonales (o estaos unitarios con autogobiernu) a España, Francia, Italia y el Reinu Xuníu.

EstáuForma d'EstáuOrganización territorialEntidaes subnacionalesBolivia}} BoliviaRepúblicaOrganización territorial de Bolivia9 Departamentos autónomos1 Rexón autónoma: Gran Chaco   EspañaMonarquíaOrganización territorial d'España17 comunidaes autónomes2 ciudaes autónomes: Ceuta y Melilla  ChinaRepúblicaOrganización territorial de la República Popular China5 rexones autónomes: Zhuang de Guǎngxī, Mongolia Interior, Hui de Níngxià, Uigur de Xīnjiāng, y Tíbet2 rexones alministratives especiales: Ḥong Kong y Macáu  FranciaRepúblicaOrganización territorial de Francia5
departamentos d'ultramar y 5 coleutividaes d'ultramar.  GreciaRepúblicaOrganización territorial de GreciaUn
territoriu especial (Monte Athos)  IndonesiaRepúblicaOrganización territorial d'Indonesia34 provincies, de les cualos 4 son autónomes con estatutu especial: Aceh, Papúa, Xakarta y Yogyakarta  ItaliaRepúblicaOrganización territorial d'Italia20 rexones, de les cualos 5 son autónomes con estatutu especial: Friuli-Venecia Julia, Trentín-Altu Adigio, Valle d'Aosta, Cerdeña y Sicilia2 provincies con estatutu especial: Trento y Bolzano  NicaraguaRepúblicaOrganización territorial de Nicaragua2 rexones con autogobiernu: Caribe Norte y Caribe Sur  Países Baxos Monarquía Organización territorial de los Países Baxos 12 provincies 3 municipalidaes especiales: Bonaire, San Eustaquio y Saba  Perú República Organización territorial de Perú 24 rexones y una Provincia Constitucional  Una provincia de réxime especial: Lima  PortugalRepúblicaOrganización territorial de Portugal 2 rexones autónomes: Azores y Madeira  Sudáfrica República Organización territorial de Sudáfrica 9 provincies  Reinu XuníuMonarquíaOrganización territorial del Reinu Xuníu3 rexones con autogobiernu: Escocia, Gales y Irlanda del Norte  TanzaniaRepública Organización territorial de Tanzania1 rexón d'autogobiernu: Zanzíbar  SerbiaRepública Organización territorial de Serbia1 rexón d'autogobiernu: Kosovo y Metohija y una provincia autónoma Vojvodina

 Ver tamién 
 Rexonalismu

 Referencies 

 Enllaces esternos 
 Carta de Navegación del Procesu de rexonalización en Colombia
 ¿Estáu rexonal o federal?
 Una perspeutiva rexonalista del Derechu chilenu 
 La Rexón y la Llei d'ordenamientu territorial de Colombia
 Sinopsis del artículu 137 de la Constitución española (sobre organización territorial del Estáu)
 Juan José Solozábal, 
 Analís de el costu del Estáu autonómicu  n'España, edición de la Fundación Progreso y Democracia sol cuidu de Miguel Ángel Quintana Paz

Categoría:Formes d'estáu
Categoría:Xeografía política
Categoría:Descentralización