Tiempu sidéreo

FIGURA 1. Perspectiva xeocéntrica qu'amuesa'l movimientu añal aparente del Sol pola eclíptica. El puntu onde'l Sol pasa de Sur a Norte del planu ecuatorial ye'l equinocciu vernal o primer puntu de Aries.

El tiempu sidéreo, tamién denomináu tiempu sideral, ye'l tiempu midíu pol movimientu diurnu aparente del equinocciu vernal (fig. 1), que s'avera, anque ensin ser idénticu, al movimientu de les estrelles. Estremar na precesión del equinocciu vernal con al respective de les estrelles.

De forma más precisa, el tiempu sidéreo defínese como'l ángulu horariu del equinocciu vernal. Cuando l'equinocciu vernal remata nel meridianu local, el tiempu sidéreo local ye 00.00.

 Diferencies ente tiempu sidéreo y tiempu solar 
FIGURA 2. Cola Tierra en B, rematen simultáneamente nel meridianu local el Sol y una estrella distante. Al llegar la Tierra a C remata de nuevu la estrella, y non el Sol. La estrella adelantra al Sol. El retrasu del Sol (DCA) ye igual a la meyora de la Tierra na so órbita (BAC).
El tiempu solar midir pol movimientu diurnu aparente del Sol y el mediudía local defínese como'l momentu en que'l Sol atopar nel so cenit (la solombra proyeutada apunta esautamente escontra'l norte nel hemisferiu norte y escontra el sur nel hemisferiu sur).Na Zona chorniza - ente los trópicos de Cáncer y Capricorniu - va apuntar escontra'l Norte o'l Sur, o inclusive nun va esistir, dependiendo de la llatitú y de la dómina del añu. Por casu, nel Ecuador -llatitú 0º- la solombra del gnomon va marcar el Sur nel mes de xunetu, y el Norte nel mes de xineru (dómines de los solsticios), ente qu'alredor de los díes 20 de marzu y 23 de setiembre (dómines de los equinoccios) nun va haber solombra. Ello ye por cuenta de que'l Sol, nel so movimientu añal aparente, algama'l cenit en dicha Zona Chorniza, moviéndose d'unu a otru de los trópicos Por definición, el tiempu que tarda'l Sol en volver al so puntu más altu ye en permediu 24 hores.

Sicasí, les estrelles tienen un movimientu aparente llixeramente distintu. Mientres l'intre d'un día, la Tierra moveríase un pocu a lo llargo del so órbita alredor del Sol, polo que tien de xirar una pequeña alloña angular extra primero que'l Sol algame'l so puntu más altu. Sicasí les estrelles tán tan alloñaes que'l movimientu de la Tierra a lo llargo de la so órbita xenera una diferencia apenes apreciable con al respective de la so direición aparente (vease, sía que non, paralax), polo que vuelven al so puntu más altu en daqué menos de 24 h o día solar. Un día sidéreo mediu ocupa alredor de 23 h y 56 min (ye casi 4 minutos más curtiu que'l día solar). Por cuenta de les variaciones nel índiz de rotación de la Tierra, l'índiz d'un reló sideral ideal esviar de cualquier múltiplu simple d'un reló civil. Na práutica tener en cuenta por aciu la diferencia UTC−UT1, que se mide emplegando radiotelescopios, y almacénase y ufierta al públicu al traviés del IERS y del Observatoriu Naval de los Estaos Xuníos.

Como s'amuesa na FIGURA 2, el tiempu trescurríu ente culminaciones socesives nun ye'l mesmu pal Sol que pa les estrelles distantes. Al treslladase la Tierra de B a C la estrella remata de nuevu pero'l Sol non, y dizse que retrasa'l ángulu DCA que ye lo que-y falta pa repitir el so culminación. El tiempu correspondiente al arcu BC ye un tiempu sidéreo.

 Tipos de tiempu sidéreo 
El puntu Aries nun ye un puntu fixu, muévese sobre la esfera celeste sometíu principalmente al movimientu de Precesión de los equinoccios y en menor midida al movimientu de Nutación. Si consideramos namái'l movimientu de precesión vamos falar del equinocciu mediu.

 Tiempu sidéreo mediu
Ye l'ángulu horariu del equinocciu mediu. Ye un tiempu qu'escurre uniformemente, al prescindise de la nutación.

Si consideramos precesión y nutación vamos falar del equinocciu verdaderu.

 Tiempu sidéreo verdaderu
Ye l'ángulu horariu del equinocciu verdaderu, y por tanto tener en cuenta la precesión y nutación, polo que ye un tiempu que nun escurre uniformemente.

La diferencia ente dambos tiempos sidéreos llámase Ecuación d'Equinoccios y ye siempres menor que 1,18 segundos.

 Tiempu sidéreo local (TSL) y Tiempu sidéreo de Greenwich
Los valores locales del tiempu sidéreo varien acordies cola llargor del observador. Si movemos un llargor de 15º escontra l'este, el tiempu sidéreo aumenta una hora sidérea. Les posibles diferencies deber a la exactitú de les midíes. El tiempu sidéreo de Greenwich ye'l Tiempu sidéreo llocal pa un observador asitiáu nel Meridianu de Greenwich. 

Los intervalos en Tiempu sidéreo (S) y en Tiempu mediu (M) rexíu pol Sol mediu y que tien que ver col Tiempu Universal Coordináu (TUC) rellacionar por aciu un factor constante . miniatura|300px|left|Rellación ente'l Tiempu sidéreo local, ángulu horariu y ascensión recta.
El tiempu sidéreo local (Tsl o ) o la hora sidérea local ye l'ángulu horariu que forma'l puntu Aries col meridianu del observador. El tiempu sidéreo local ye l'ascensión recta d'un astru más l'ángulu horariu de dichu astru:Nótese que'l ángulu horariu y el tiempu sidéreo son positivos en sentíu regrógrado, dende'l meridianu local, ente que la ascensión recta ye positiva en sentíu direutu dende'l puntu vernal.

El tiempu sidéreo usar n'observatorios astronómicos pola facilidá que supón a la de determinar qué oxetos astronómicos van ser visibles nun momentu dau. Los oxetos asitiar nel cielu nocherniegu emplegando l'ascensión recta y declinación relatives al ecuador celeste (daqué análogu a la llargor y llatitú na Tierra), y cuando'l tiempu sidéreo d'un oxetu ye igual a la so ascensión recta, va atopase cruciando'l meridianu () nel puntu más altu del cielu y va ser amás el meyor momentu pa realizar les observaciones. O dichu otra manera: nel intre de la culminación d'una estrella la so ascensión recta danos el tiempu sidéreo, o a la inversa, conocíu'l tiempu sidéreo tenemos l'ascensión recta de la estrella.

Como casu particular para Greenwich establezse'l tiempu sidéreo de Greenwich, de gran importancia en Astronomía: ángulu horariu del equinocciu vernal nel Meridianu de Greenwich. Una magnitú que ta tabulada en tolos Anuario d'Astronomía ye'l Tiempu sidéreo mediu en Greenwich a 0h de T.O.  y que puede calculase por aciu la espresión:



onde  ye'l númberu de sieglos xulianos de 36525 díes medios trescurríos a medianueche de Greenwich dende'l mediudía mediu en Greenwich de 31 d'avientu de 1899.

Una vegada fechu'l cálculu tresformar a la primer vuelta nel rangu 0-24 hores.

Pa calcular el tiempu sidéreo de Greenwich a una hora t de T.O. tresfórmase l'intervalu de tiempu mediu t en tiempu sidéreo.

 .

Pa calcular el tiempu sidéreo local TSL nun llugar de llargor xeográfica  a una hora t de T.O. basta con sumar el llargor (tresformada n'intervalu de tiempu) y positiva al este de Greenwich.



Pa tresformar el llargor de graos a intervalu de tiempu, faise una simple comparanza ente les 24 hs y los 360 graos de la circunferencia terrestre:



 Referencies 

 Ver tamién 
 Tiempu Universal Coordináu
 Tiempu solar
 Tiempu
 Horariu Universal
 Añu sidéreo
 Día sidéreo

 Enllaces esternos 
 Vease tamién Páxina web de KStars  (inglés)
 Más información sobre'l Reló Sideral pal escritoriu equí (inglés)
 Cálculu del Tiempu Sidéreo Local Aparente (Observatoriu Naval d'EE.XX.)  
 Video con esplicaciones sobre esti sistema de midida y l'Ángulu Horariu 

Categoría:Tiempu
Categoría:Astrometría
Categoría:Wikipedia:Páxines con enllaces interllingüísticos