María Lluisa de Parma

María Lluisa de Parma  foi reina consorte d'España como esposa de Carlos IV, de quien yera prima carnal pel llau paternu. Yera nieta de Lluis XV de Francia, hermana de Fernandu I de Borbón-Parma y tamién prima carnal de los reis franceses Luis XVI, Luis XVIII y Carlos X. #Considerar la última reina del Antiguu Réxime n'España.

 Biografía 
izquierda|miniaturadeimagen|Felipe I de Parma y la so familia por Giuseppe Baldrighi (aprox. 1755, Galería Nacional de Parma).
Yera fía de Felipe I, duque de Parma y de la princesa Luisa Isabel de Francia, fía del rei Luis XV. Según munchos historiadores, recibió una educación discutible, so influencia del revesosu abá Étienne Bonnot de Condillac, quien defendía ciertes llibertaes tocantes a moralidá que naquella dómina resultaben impropies de les dames nobles.

 Matrimoniu 
En 1765 casóse col príncipe d'Asturies, futuru Carlos IV; yeren primos carnales per vía paterna y parientes cercanos pela vía materna de María Lluisa. En 1788 convirtióse en reina consorte d'España darréu la muerte del so suegru'l rei Carlos III y ser reconocíu como rei d'España'l so maríu, Carlos IV.

María Lluisa de Parma exerció una gran influyencia sobre'l so home. De calter caprichosu, llegó a participar en numberosos episodios polos que foi considerada, yá na so dómina, una muyer intrigante y, pa munchos, malvada. Sufrió un ostensible deterioru físicu polos numberosos embaranzos y partos, lo que-y dio un semblante pocu prestosu qu'aumentó la so impopularidá. Ella, sicasí, taba arguyosa de los sos brazos torniaos y procuró #enguapecer con xoyes y costosos vistíos de manga curtia importaos de París, tal como atestigüen diverses semeyes de Goya.
izquierda|miniaturadeimagen|Manuel Godoy, presuntu amigu de María Lluisa, retratáu en 1792 por Francisco Bayeu.
Tuvo enfrentada con numberosos miembros de la Corte española del momentu. Destacó la rivalidá que caltuvieron la reina y la duquesa d'Alba, musa de Goya. Tamién tuvo desavenencies cola duquesa de Osuna. Ente los numberosos amigos atribuyíos a la reina María Lluisa destaca Manuel Godoy, antiguu miembru de la Guardia de Corps qu'algamó una influencia política bien notable como valíu de Carlos IV.

La firma del Tratáu de Fontainebleau (1807), decisión de Godoy, provocó la entrada del exércitu francés n'España. Foise estendiendo'l descontentu ente la población y entamóse una conxura na que tomó parte'l príncipe d'Asturies, Fernando, futuru Fernando VII. El 17 de marzu de 1808 tuvo llugar un llevantamientu popular (Motín d'Aranjuez) que llogró la cayida de Manuel Godoy. Napoleón Bonaparte aprovechó la situación pa intervenir n'España al forzar l'abdicación de Carlos IV nel so fíu Fernando y l'arrenunciu d'ésti a los sos derechos de socesión. Napoleón obligáralos a allegar a Bayona. Esti episodiu ye conocíu como les abdicaciones de Bayona y tuvo llugar el 5 de mayu de 1808.

María Lluisa acompañó al so home al destierru, primero en Francia, confinaos por Napoleón en Compiègne, y darréu en Roma, onde finó, reinando yá'l so fíu Fernando n'España, que ordenó'l treslláu de los restos de los sos padres pa ser soterraos nel Panteón de los Reis del Monesteriu d'El Escorial.

 Descendencia 
María Lluisa y Carlos IV tuvieron catorce fíos en trece #embarazo (amás de estos, la reina tuvo 10 embaranzos más qu'acabaron toos n'albuertos bonales, lo cual suma un total de 23 embaranzos).Fernando González-Doria: Las Reinas de España [acceso 10 d'abril de 2015]. D'ellos, siete llegaron a la edá adulta:Ignacio Martín Escribano: La plaga de los Borbones, p. 158.
miniaturadeimagen|La familia de Carlos IV (1801), obra de Francisco de Goya.
 Carlos Clemente (19 de setiembre de 1771 - 7 de marzu de 1774)
 Carlota Joaquina (25 d'abril de 1775 - 7 de xineru de 1830), reina de Portugal
 Un albuertu d'una neña nel 4º mes d'embaranzu (19 d'avientu 1775)
 Un albuertu d'una neña nel 6º mes d'embaranzu (16 d'agostu de 1776)
 María Lluisa (11 de setiembre de 1777 - 2 de xunetu de 1782)
 Un albuertu nel 1.er mes d'embaranzu (22 de xineru de 1778)
 María Amalia (9 de xineru de 1779 - 22 de xunetu de 1798)
 Carlos Domingo (5 de marzu de 1780 - 11 de xunu de 1783)
 Un albuertu d'un neñu nel 4º mes y mediu d'embaranzu (17 de xineru de 1781)
 María Lluisa (6 de xunetu de 1782 - 13 de marzu de 1824), reina de Etruria
 Carlos Francisco (5 de setiembre de 1783 - 11 de payares de 1784)
 Felipe Francisco (5 de setiembre de 1783 - 18 d'ochobre de 1784)
 Fernandu VII (14 d'ochobre de 1784 - 29 de setiembre de 1833), rei d'España.
 Carlos María (29 de marzu de 1788 - 10 de marzu de 1855), pretendiente carlista.
 María Isabel (6 de xunetu de 1789 - 13 de setiembre de 1848), reina de les Dos Sicilies.
 Un albuertu nel 1.er mes d'embaranzu (4 d'avientu de 1789)
 Un albuertu nel 1.er mes d'embaranzu (30 de xineru de 1790)
 Un albuertu nel 1.er mes d'embaranzu (30 de marzu de 1790)
 María Teresa (16 de febreru de 1791 - 2 de payares de 1794)
 Felipe María (28 de marzu de 1792 - 1 de marzu de 1794)
 Un albuertu d'un neñu nel 5º mes y mediu d'embaranzu (11 de xineru de 1793)
 Francisco de Paula (10 de marzu de 1794 - 13 d'agostu de 1865), duque de Cádiz.
 Un albuertu d'un neñu nel 4º mes y mediu d'embaranzu (20 de marzu de 1796)
 Un albuertu en 1799

 Distinciones honorífiques 
 50x50px Gran maestre de la Orde de les Dames Nobles de la Reina María Lluisa.
 50x50px Dama de la Orde de la Cruz Estrellada. (Archiducáu d'Austria, depués Imperiu Austriacu).

 Ancestros 
Ancestros de María Lluisa de Parma, Reina consorte d'España

 Otros datos 
 Foi unu de los miembros más impopulares de la realeza española a lo llargo de la historia. Anguaño tiéndese a matizar la lleenda negra qu'asombró la so reputación nel sieglu XIX. La so rellación con Manuel Godoy, anque bien estrecha, pudo escarecer del componente sexual que se-y suponía.

 De mozu, foi una princesa d'aspeutu prestosu, siquier poles semeyes que se conocen de Mengs y otros artistes. Pero yá casada, los socesivos partos fixeron que perdiera casi toa'l dentame, como yera común na dómina, polo que tuvo que recurrir a dientes postizos de marfil. Estes prótesis ablucaben pola so perfeición.

 Na corte circularon rumores que dicíen qu'una maldición pesaba #sobre María Lluisa pos dellos de los sos fíos morrieren siendo bien pequeños.Rubio, María José (2009). Reinas de España. Siglos XVIII al XXI. Madrid: La Esfera de los Libros. p. 302. ISBN 9788497348041.

 Entá mayor, sentíase arguyosa de la turgencia de los sos brazos, y encargaba los sos vistíos con mangues apropiaes pa llucilos.

 El so protexíu, el primer ministru Godoy, regaló-y un caballu (llamáu Marcial) col que foi retratada por Goya (Muséu del Prado).

 Se rumoreaba qu'ella y Godoy envelenaron a la primer esposa de Fernando, María Antonia de Nápoles.

 Filmografía 
Películes nes qu'apaez el personaxe de María Lluisa de Parma.
 Añu Película Direutor Actriz qu'interpreta a la reina2006 Los fantasmas de Goya Miloš Forman Blanca Portillo1999 Volavérunt Bigas Luna Stefania Sandrelli1995 Carlota Joaquina, Princesa do Brazil Carla Camurati Vera Holtz

 Ver tamién 
 Orde de les Dames Nobles de la Reina María Lluisa

 Referencies 

Categoría:Wikipedia:Páxines con enllaces interllingüísticos
Categoría:Persones de Parma