Roda de Isábena

Roda de Isábena ye una llocalidá que pertenez al conceyu d'Isábena, na comarca de Ribagorza, provincia de Uesca, Aragón, España.

 Xeografía 
Asitiada mui cerca del ríu Isábena, nel antiguu condáu de Ribagorza, unu de los orixinarios na formación del Reinu d'Aragón.

 Historia 
Nel sieglu X foi capital del condáu de Ribagorza y sede episcopal, polo que se llevantó, por dos vegaes, la catedral de Roda, d'estilu románicu, ente los sieglos X y XII. El primer templu foi consagráu nel añu 956. Nel añu 1006 el fíu d'Almanzor, Abd El Malik, escaló la villa destruyendo la primitiva catedral. En 1010, recuperada Roda de Isábena polos cristianos, empezó la construcción de la segunda catedral, que foi consagrada nel añu 1030.

La catedral de Roda exerció como tal hasta l'añu 1149, añu en que la so xurisdicción eclesiástica pasó a Lleida una vegada foi reconquistada polos cristianos.

 Urbanismu 

La llocalidá de Roda álzase sobre un puexu qu'apodera l'accesu al valle del ríu Isábena, pos nel sieglu X yera un llugar fortificáu, qu'establecía una talaya de vixilancia ente los dominios de la Taifa de Zaragoza y el condáu referíu, que más tarde s'integraría nel Reinu d'Aragón. 
A mediaos del sieglu X esta pequeña llocalidá convertir en sede del obispu de Roda y capital política del condáu de Ribagorza. Pero'l treslláu de la sede episcopal a Lleida y depués a la diócesis de Barbastro-Monzón alloñó d'esta llocalidá la rellumanza pasada. La desamortización y un saquéu d'Erik el Belga desaposiar del so ricu patrimoniu.

Sicasí, Roda, col so Catedral de San Vicente mártir caltién inda muertes del so ricu pasáu. Güei, esti llugar presume de ser la población más pequeña d'España que cunta con un templu catedraliciu.

 Crónica Rotense 

Na catedral de Roda caltúvose mientres sieglos la versión más antigua de la llamada Crónica d'Alfonso III denomada por esti motivu Crónica Rotense. Esta crónica foi escrita ente la segunda metá del sieglu X y el sieglu XI, al paecer nel monesteriu de San Millán de la Cogolla, y que dempués de tar en paradoriu desconocíu mientres enforma tiempu, remaneció nuna biblioteca privada en 1927.

 Rutes 
Les siguientes rutes de senderismo pasen pola llocalidá:
   GR-18.1 
   PR-HU 48 : empecipia equí'l so trayeutu.

Conxuntu Monumental
Conxuntu d'interés:
 Catedral de San Vicente de Roda de Isábena.http://www.sipca.es/censo/7-INM-HUE-004-129-001/Excatedral.html#.WMld002FPGg
La Plaza Mayor.
Ermita de Estet.http://www.sipca.es/censo/1-INM-HUE-004-129-064/Ermita/de/la Virxe/de/Estet.html#.WMlcrk2FPGg
Ermita del Pilar (Roda de Isábena).http://www.sipca.es/censo/1-INM-HUE-004-129-065/Ermita/de/la Virxe/del/Pilar.html#.WMlcwU2FPGg
Ermita de San Salvador (Roda de Isábena).http://www.sipca.es/censo/1-INM-HUE-004-129-068/Ermita/del/Salvador.html#.WMlczU2FPGg
Ermita de San Mames (Roda de Isábena)http://www.sipca.es/censo/1-INM-HUE-004-129-066/Capiya/de/San/Mamés.html#.WMlchE2FPGg (ver galería imagen)  
Ermita de San Martín del Boishttp://www.sipca.es/censo/1-INM-HUE-004-129-067/Ermita/de/San/Martín/del/Bois.html#.WMlhbE2FPGg
Palaciu Abacial, s.XVI.http://www.sipca.es/censo/1-INM-HUE-004-129-006/Palaciu/fortificáu/del Prior.html#.WMlbgU2FPGg
Castiellu de la Llecina.http://www.sipca.es/censo/1-INM-HUE-004-129-005/La/LLecina.html#.WMla5Y2FPGg
Ponte de San Jaime.http://www.sipca.es/censo/1-INM-HUE-004-129-003/Ponte.html#.WMldPE2FPGg
Molíno.
Portal de Santa Ana, antigua entrada a Roda.http://www.sipca.es/censo/1-INM-HUE-004-129-084/Portal/de/Santa/Ana.html#.WMldB02FPGg
Torre Grossa.http://www.sipca.es/censo/1-INM-HUE-004-129-072/Torre/Gorda.html#.WMlbxE2FPGg
Paséu de los canonigos.
Cruz de Santa Catalinahttp://www.sipca.es/censo/1-INM-HUE-004-129-073/Cruz.html#.WMlda02FPGg(A-1605)
Pilaret de San Antonio.http://www.sipca.es/censo/1-INM-HUE-004-129-069/Pilaret/de/San/Antonio.html#.WMlcWE2FPGg
Pilaret de San Xuan Bautista.http://www.sipca.es/censo/1-INM-HUE-004-129-070/Pilaret/de/San/Juan/Bautista.html#.WMleM02FPGg
Muralla de Roda de Isábenahttp://www.sipca.es/censo/1-INM-HUE-004-129-010/Muralla.html#.WMlcIk2FPGg

 Imáxenes de Roda 

 Referencies 

 Enllaces esternos 

Categoría:Llocalidaes de la provincia de Uesca
Categoría:Wikipedia:Mantenimientu:Llocalidaes d'España ensin partíu xudicial