Paco Martínez Soria

Francisco Martínez Soria, muncho más conocíu como Paco Martínez Soria,  foi un actor y empresariu de teatru español. 

 Biografía 
Nació en Tarazona, Zaragoza. Fíu de policía, en 1908 la so familia treslladar a Barcelona, onde empezó los sos estudios y, tres ellos, el so trabayu como dependiente y, más tarde, como comercial. Mientres esta dómina compatibilizó'l so trabayu con actuaciones en grupos d'aficionaos del barriu de Gracia.

Casóse'l 24 d'ochobre de 1929, con Consuelo Ramos Sánchez cola que tuvo cuatro fíos: Natividá, Francisco, Consuelo y Eugenia Martínez-Soria Ramos.

En 1934 collaboró como extra na comedia en blancu y negru Serenu... y nube del direutor Ignacio Farrés Iquino, con quien collaboraría, como actor, n'otros once películes.

En 1936, el Gobiernu de la República emitió un decretu d'afiliación sindical obligatoria y Francisco Martínez Soria afiliar a la CNT.

Mientres la Guerra Civil Española dexó'l so trabayu y centróse nel teatru como actor profesional. En 1938 debutó nel Teatru Fontalba cola compañía de Rafael López Somoza cola obra L'infiernu, d'Antonio Paso. 

El so primer papel de cine como actor principal foi en 1938, nun mediumetraxe risible producíu pol sindicatu anarquista CNT tituláu Paquete, el fotógrafu públicu númberu unu. Siguió participando como actor secundariu en munches películes hasta 1944, en que retornó por completu al teatru como actor y empresariu.

Fundara la so propia compañía en 1940 instalándose nel Teatru Fontalba de Madrid, xunto a María Francés y Ricardo Fuentes. Empecipió entós un repertoriu d'obres risibles qu'empezó con La to muyer nun ye cosa mio, de Iquino y Prades. Ente los años 1942 y 1944, foi nomáu direutor y primer actor de la compañía de comedia titular del Teatru de la Zarzuela. En 1960 adquirió'l Teatru Talía de Barcelona. Mientres los cuatro décades de la dictadura franquista, foi unu de los actores teatrales más aclamaos pol públicu, seique por amoldarse a los nuevos cánones marcaos pol réxime gubernativu ya interpretando decenes de comedies, ente les que pueden mentase La tía de Carlos (1946-1967), de Brandon Thomas, El güelu Curru, Anacleto divórciase, Bonaparte quier vivir tranquil (1964), La educación de los padres, Te cases a los 60... ¿y qué? (1974) y ¡Guardar el secretu, Lucas! (1977), les dos últimes de Dionisio Ramos.

Ésitu cinematográficu
Volvió al cine nos años cincuenta, anque foi en 1965 cuando, dirixíu por Pedro Lazaga, consiguió l'ésitu cola película La ciudad no es para mí, adautación cinematográfica d'un previu ésitu teatral del actor qu'algamó les 3000 representaciones. Dende esti momentu'l so personaxe de catetu entrañable nun dexaría d'apaecer en pantalla hasta la so muerte, asocedida en Madrid el 26 de febreru de 1982 por causa d'una anxina de pechu. Dos díes depués del so fallecimientu, foi soterráu nel campusantu de Cabrera de Mar (Barcelona), llocalidá onde él moraba.

 Premios y distinciones 
 Antena de Plata, 1964.
 Medaya d'Oru de la ciudá de Valladolid.
 Premiu Nacional de Teatru.
 Premiu Nacional de Cine.
 Tres la so muerte, en Tarazona, la so ciudá natal, púnxose'l so nome a una de les cais, na cual construyóse una estatua so nel añu 2002.
 Tien una cai dedicada en Zaragoza.
 El Conceyu de Madrid dedicó-y una glorieta nel barriu de Palomberes Baxes (distritu Puente de Vallecas)

 Festival de cine de comedia "Paco Martínez Soria" 
En 2004, el conceyu de Tarazona creó'l Festival de cine de comedia "Paco Martínez Soria" en conmemoración del actor turiasonense. El certame celebra cada añu a mediaos d'agostu y rexunta a los principales actores y direutores españoles d'esti xéneru, qu'asisten a diversos coloquios y a la gala de clausura. Nesta apurren dellos premios:
 Premiu Talentu de comedia *
Premiu Nuevu talentu aragonés
 Premiu Tarazona y El Moncayo (en reconocencia a tola so trayeutoria profesional al mundu del teatru, TV y televisión del mundu del xéneru comedia, nacionalidá española) 
 Cine-TV-teatru:
Meyor película de cine de comedia nacionalidá principal española del añu en cursu Meyor película o miniserie pa televisión de comedia nacionalidá principal española del añu en cursu Meyor obra de teatru de comedia nacionalidá principal española del añu en cursu Meyor direutor de comedia nacionalidá española del añu en cursu Meyor actor de comedia nacionalidá española del añu en cursu Meyor actriz de comedia nacionalidá española del añu en cursu Meyor actriz de repartu de comedia nacionalidá española del añu en cursu Meyor actor de repartu de comedia nacionalidá española del añu en cursu Meyor guión de comedia nacionalidá española del añu en cursu Meyor banda sonora de comedia nacionalidá española del añu en cursu Meyor cantar orixinal de comedia nacionalidá española del añu en cursu Meyor película de cine de comedia nacionalidá principal nun ye la española del añu en cursu

El festival consolidóse y ye anguaño una de les actividaes culturales añales más popular de Tarazona.

 Filmografía 
TítuluAñuDireutorSerenu... y nube  1934  Ignacio F. IquinoAl marxe de la llei  1935  Ignacio F. IquinoError xudicial  1935  Juan FaidelláDiego Corrientes  1936  Ignacio F. IquinoPaquete... el fotógrafu públicu númberu unu  1938  Ignacio F. IquinoAlma de Dios  1938  Ignacio F. IquinoEl difuntu ye un vivu  1941  Ignacio F. IquinoBoda accidentada  1942  Ignacio F. IquinoDeliciosamente tontos  1943  Juan de OrduñaL'home de los moñecos  1943  Ignacio F. IquinoReblincaes xuveniles  1943  Giancarlo CappelliUn enriedu de familia  1943  Ignacio F. IquinoViviendo al aviesu  1943  Ignacio F. IquinoAlmes en peligru  1951  Ignacio F. IquinoLa danza del corazón  1951  Ignacio F. IquinoFantasía española  1951  Javier SetóEl monte ensin llei  1953  Ignacio F. IquinoEl difuntu ye un vivu  1956  Juan LladóVeranéu n'España  1956  Miguel IglesiasLa so desconsolada esposa  1957  Miguel IglesiasDos tales marcaes  1959  Juan BoschLa ciudad no es para mí  1965  Pedro Lazaga¿Qué faemos colos fíos?  1967  Pedro LazagaEl turismo es un gran invento  1968  Pedro Lazaga¡Armóse'l belén!  1969  José Luis Sáenz de HerediaGüelu Made in Spain  1969  Pedro LazagaDon chau chau  1969  José Luis Sáenz de HerediaHai qu'educar a pá  1971  Pedro LazagaEl padre de la criatura  1972  Pedro LazagaEl güelu tien un plan  1973  Pedro LazagaEl calzonazos  1974  Mariano OzoresL'allegre divorciáu  1975  Pedro LazagaToi fechu un chaval  1976  Pedro Lazaga¡Vaya par de ximielgos!  1978  Pedro LazagaEs peligroso casarse a los 60  1980  Mariano OzoresLa tía de Carlos  1981  Luis María Delgado

 Referencies 

 Enllaces esternos 



 Sitio dedicáu al actor .

Categoría:Actores y actrices de cine d'España
Categoría:Actores y actrices de teatru d'España
Categoría:Actores y actrices d'España