Won norcoreanu

Historia 
El won convertir na moneda de Corea del Norte el 6 d'avientu de 1947, sustituyendo al yen coreanu que yera inda una moneda en circulación. La tasa de cambéu establecer en 100 yen por 1 KPW 1959. 

El won norcoreanu emítese puramente pa ciudadanos norcoreanos, ente que'l Bancu de Comerciu (무역은행) emitió una moneda distinta pa visitantes estranxeros, como munchos otros estaos socialistes facer nel pasáu. Sicasí, Corea del Norte fixo dos variedaes de divises: una pa visitantes "de países socialistes" que foi coloriáu en colloráu, y otru pa visitantes "de países capitalistes" que foi coloriáu n'azul y/o verde. Sicasí la práutica actual de los visitantes ye pagar direutamente con divises fuertes como'l euru o'l dólar.

En 2001 el gobiernu norcoreanu abolió la tasa de cambéu de 2,16 won por dólar (que se diz que taba basada na fecha de nacencia de Kim Jong-il: el 16 de febreru), y el tipu de cambéu de los bancos norcoreanos avérase más a la tarifa del mercáu negru. Una tasa de cambéu más recién afitóse en 142,45 won = 1 USD. Sicasí, la gran inflación que sufre'l país hai erosionado el valor del won hasta'l puntu que se piensa que'l so valor real ye paecíu al del won surcoreanu.

 Etimoloxía 
La pallabra “won” ye un términu cognáu que deriva del yuan chinu y el yen xaponés. Estos trés monedes tienen de mancomún el mesmu símbolu chinu: 圓, que denota la propiedá redonda d'un oxetu (les monedes). El won estremar en 100 chon o jeon (en Hangul: 전, en Hanja: 錢), que significa “dineru”, que tien el mesmu orixe qu'en chinu pa referise al bronce y el cobre, colos que taben fabricaes les monedes chines.

 Monedes 
 Primer serie 
Les primeres monedes acuñaes pa la circulación en tol país daten de 1959 y teníen los valores de 1, 5, 10 y 50 chon. Más tarde, en 1987, introducióse la moneda de 1 won. Toles monedes yeren d'aluminiu. Mientres la Guerra Fría había un sistema especial de monedes pa grupos distintos de persones. Les monedes ensin estrelles yeren para ciudadanos norcoreanos, les monedes con una estrella yeren para “visitantes de países socialistes”, y les monedes con dos estrelles yeren para “visitantes de países capitalistes”.

+Emisiones pa ciudadanos norcoreanos Denominación Emisión Metal Diámetru(mm) Pesu(g) Anverso  AviesuImaxe 1 Chon 1959- Al 16,20 0,64 Escudu d'armes - 조선 민주주의 인민 공화국 - añu d'acuñamientu 1 전 200px 5 Chon 1959- Al 18,20 0,81 Escudu d'armes - 조선 민주주의 인민 공화국 - añu d'acuñamientu 5 전 200px 10 Chon 1959- Al 20,10 0,95 Escudu d'armes - 조선 민주주의 인민 공화국 - añu d'acuñamientu 10 전 200px 50 Chon 1978- Al 25,30 2,00 Escudu d'armes - 조선 민주주의 인민 공화국 - 50 전 - Cañes de lloréu - añu d'acuñamientu Estatua de Chollima - añu d'acuñamientu  1 Won 1987 Al 27,10 2,40 Templu Escudu d'armes - 조선 민주주의 인민 공화국 - 1 - añu d'acuñamientu 

+Emisiones pa visitantes de países socialistes Denominación Emisión Metal Diámetru(mm) Pesu(g) Anverso  AviesuImaxe 1 Chon 1959- Al 16,20 0,70 Escudu d'armes - 조선 민주주의 인민 공화국 - añu d'acuñamientu 1 전 - Estrella de cinco puntes 150px 5 Chon 1959- Al 18,20 0,90 Escudu d'armes - 조선 민주주의 인민 공화국 - añu d'acuñamientu 5 전 - Estrella de cinco puntes  10 Chon 1959- Al 20,10 1,10 Escudu d'armes - 조선 민주주의 인민 공화국 - añu d'acuñamientu 10 전 - Estrella de cinco puntes 150px 50 Chon 1978- Al 25,30 2,00 Escudu d'armes - 조선 민주주의 인민 공화국 - 50 전 - Cañes de lloréu - añu d'acuñamientu Estatua de Chollima - Estrella de cinco puntes - añu d'acuñamientu 

+Emisiones pa visitantes de países capitalistes Denominación Emisión Metal Diámetru(mm) Pesu(g) Anverso  AviesuImaxe 1 Chon 1959- Al 16,20 0,70 Escudu d'armes - 조선 민주주의 인민 공화국 - añu d'acuñamientu 1 전 - Dos estrelles de cinco puntes 150px 5 Chon 1959- Al 18,20 0,90 Escudu d'armes - 조선 민주주의 인민 공화국 - añu d'acuñamientu 5 전 - Dos estrelles de cinco puntes  10 Chon 1959- Al 20,10 1,00 Escudu d'armes - 조선 민주주의 인민 공화국 - añu d'acuñamientu 10 전 - Dos estrelles de cinco puntes 150px 50 Chon 1978- Al 25,30 2,00 Escudu d'armes - 조선 민주주의 인민 공화국 - 50 전 - Cañes de lloréu - añu d'acuñamientu Estatua de Chollima - Dos estrelles de cinco puntes - añu d'acuñamientu 

 Segunda serie 

Les antigües monedes en circulación yeren de 1, 5, 10 y 50 chon y 1 won. Toes estes pieces fueron acuñaes en aluminiu. Les monedes corrientes en circulación son:

+ Denominación Emisión Metal Diámetru(mm) Pesu(g) Anverso  AviesuImaxe 5 Won 2005 Al 22,00 1,20 Escudu d'armes - 조선 민주주의 인민 공화국 - 오원 - añu d'acuñamientu 5 원  10 Won 2005 Al 23,10 1,70 Escudu d'armes - 조선 민주주의 인민 공화국 - 십원 - añu d'acuñamientu 10 원  50 Won 2005 Al 25,10 2,00 Escudu d'armes - 조선 민주주의 인민 공화국 - 오십원 - añu d'acuñamientu 50 원  100 Won 2005 Al 27,10 2,40 Escudu d'armes - 조선 민주주의 인민 공화국 - 백원 - añu d'acuñamientu 100 원 

Amás de les monedes circulantes, hai una gran bayura de monedes distintes conmemorativas acuñaes col nome de la República Democrática Popular de Corea. La gran mayoría de les monedes conmemorativas son vendíes al estranxeru, ente que les monedes pa ciudadanos de Corea del Norte son bien difíciles d'atopar nel mercáu numismáticu.

 Tercer Serie 

Depués de les devaluaciones sufiertes a lo llargo de la primer década del sieglu XXI, se revaluó la unidá monetaria norcoreana colos siguientes valores en monedes:

+Emisiones pa visitantes de países socialistes Denominación Emisión Metal Anverso  AviesuImaxe 1 Chŏn 2008 Aluminiu Escudu d'armes - 조선 민주주의 인민 공화국 1 전 - Flora norcorena  5 Chŏn 2008 Aluminiu Escudu d'armes - 조선 민주주의 인민 공화국 1 전 - Flora norcorena  10 Chŏn 2002 Aluminiu Escudu d'armes - 조선 민주주의 인민 공화국 1 전 - Flora norcorena  50 Chŏn 2002 Aluminiu Escudu d'armes - 조선 민주주의 인민 공화국 1 전 - Flora norcorena  1 Wŏn 2002 Aluminiu Escudu d'armes - 조선 민주주의 인민 공화국 1 전 - Flora norcorena 

 Billetes 
 Primer won 
La cifra d'estos billetes producir en 15, 20 y 50 chon, xunto con ₩1, ₩5, ₩10 y ₩100 en 1947. El won foi reemplazáu pel segundu en 1959 a una tasa de ₩1 nuevu por ₩100 vieyos.

 Segundu won 
Como s'esplicó enantes, hai dos variedaes de certificaos estranxeros. Pa la serie de billetes de 1978, los certificaos estranxeros fueron implementaos por sobresello y color del númberu de serie, a esceición del valor de 100 won cola efixe de Kim Il-sung, que nun se dio a los estranxeros, al suponer que nun guardaríen el respetu fayadizu a la so imaxe (doblar nes sos carteres o engurriándolo, por casu).

En 1988, el Bancu de Comerciu (무역은행) (en comparanza al Bancu Central) emitió dos series úniques de los certificaos estranxeros. Dambos inclúin 1 chon, 5 chon, 10 chon, 50 chon, ₩1, ₩5, ₩10, y ₩50. La serie de los "visitantes capitalistes" yera de color azul-verde, ente que la serie de los "visitantes socialistes" yera de color rosado. El chon tenía un diseñu simple de los patrones y los valores, ente que'l won socialista representa la Esposición Internacional de l'Amistá, y el won capitalista representa la estatua de Chollima.

La cifra de billetes pal segundu won, hasta avientu de 2009, fueron los siguientes:

En 2006, los billetes de ₩1000 y ₩5000 fueron revisaos, de forma que los campos de color de fondu del testu solo recoyer, ensin averase a los márxenes. En 2007, el billete de ₩500 tamién foi revisáu con esos cambeos, y añader un parche de OVI (tinta ópticamente variable). Los billetes de ₩100, ₩1000 y ₩5000 basáronse esencialmente nun diseñu común con esautamente les mesmes temes, namái variaron pol color y les midíes de seguridá (mayores nos billetes de 1000 y 5000).

 Tercer won 
L'actual serie de billetes del tercer won emitir nos valores de ₩5, ₩10, ₩50, ₩100, ₩200, ₩500, ₩1000, ₩2000, y ₩5000. Kim Il-sung ye representáu namái nel anverso de la más alta denominación, col ₩100 xunto cola magnolia (flor nacional) y otros billetes representen a persones xenériques o dellos monumentos en Corea del Norte. 

 Imaxe (anverso y aviesu) Denominación TipuEmisión   5 Won Circulación xeneral 1992   10 Won Circulación xeneral 1992   50 Won Circulación xeneral 1992   100 Won Circulación xeneral 1992   200 Won Circulación xeneral 2005   500 Won Circulación xeneral 1998 150px   1000 Won Circulación xeneral 2002   2000 Won Circulación xeneral 2008   5000 Won Circulación xeneral 2002

 Ver tamién 
 Bancu Central de la República Popular Democrática de Corea
 Economía de Corea del Norte
 Won
 Won surcoreanu

 Referencies 

 Enllaces esternos 

 El nuevu won solmena Corea del Norte - elpais.es

Categoría:Monedes d'Asia
Categoría:Monedes circulantes d'Asia
Categoría:Monedes de Corea del Norte