Llingües senufo

Les llingües senufo entienden aproximao 15 idiomes, falaos polos senufo nel norte de Costa de Marfil, el sureste de Malí y el Suroeste de Burkina Fasu. Un idioma aislláu, el Nafaanra, tamién ye faláu nel noroeste de Ghana. Les llingües senufo son xeneralmente consideraes una caña de los gur, sub-grupu de les llingua Níxer-Congu y tán amestaes al oeste poles llingües mandé, al sur poles llingües kwa y al norte poles llingües gur centrales. 

Les llingües senufo paecer a les llingües gur nel so sistema de sufixos y sustantivos y na distinción de los verbos.

Les llingües senufo fueron influyíes poles llingües mandé en munchos sentíos. Munches pallabres y construcciones gramátiques fueron incorporaes dende llingües mandé como'l bambara y el jula. Como les llingües mandé, les llingües senufo tienen un orde constituyente "Suxetu-oxetu-verbu", en vegada del orde "Suxetu-verbu-oxetu", comúnmente usáu nes llingües gur y llingua Níxer-Congu.

Clasificación
Delafosse (1904:192–217) foi'l primer llingüista qu'escribió sobre les llingües senufo. Esti autor notó que les llingües senufo fueren tomaes dacuando por llingües mandé, en parte debíu al estensu usu que los senufo faen de delles llingües mandé:

Nes clasificaciones más influyentes de Westermann (1927, 1970[1952]) y Bendor-Samuel (1971), les llingües senufo clasificáronse como parte de les llingües gur. Sicasí, esta agrupación empezar a poner en dulda a partir del trabayu de Manessy (1975). En 1989, John Naden, nel so trabayu panorámicu sobre les llingües gur, afirmó que:
.

 Descripción llingüística 
 Comparanza léxica 
Los numberales reconstruyíos pa distintos grupos de llingües senufo son:
GLOSA Tagwana-Djimini Suppire-Mamara Senari Karabobo Palaka  Nafaanra PROTO-SENUFO Djimini  Tagwana Mamara  Shempire  Sìcìté  Supyire  Cebaara  Nyarafolo  W.  Y. '1'  nuŋgb͡a  nuŋgb͡y  nigĩ̀  ningin  nìkĩ̀  nìŋkĩ̀  nìbín nīŋgb͡y  nɔ̀nin  nɔ̀nin  ninŋgb͡y  núnu  *ninŋgb͡ĩ '2'  ʃyɛn  syẽ  ʃɔ̃̀ː  ʃũːnin  sɔ̃̀ːnì  ʃũ̀ːnì  sīːn sīːn  ʃin  ʃyɔ̃̀  sɔĩŋ  çíːn  *sɔ̃ːnin  '3'  tãːri  tãri  tãːrè  tãːri  tã̀ːrì  tã̀ːrè  tã̄ːrì tã̄ːri  tàːr  tã̀ː  tãːri  táːrɛ̀  *tãːri '4'  tidʒ͡ɛrɛ  tityere  ʃiʃyɛ̀ːrɛ̀  sicɛːrɛ  sìcɛ̀ːrì  sìcyɛ̀ːrè  sīcɛ̄rɛ̄ sīcɛri  tɪhyɛ̀ːr  tíʃyàr dʒ͡idʒ͡ilɛi  ɟíɟírɛ̀  *ti-cɛ̀ːrè '5'  kaŋgurugo  kogunu  kaguru  kaguru  kānkūrò  kaŋkuro  kāgūnɔ̀ kōgunɔ̀  bwɔ̀  bwà  kangurugo  kúnɔ  *kankuro '6'  kɔgɔlɔnin  nõli  gb͡aːra  gb͡aːnin  gb͡āːrù  baa-nì  kɔ̀rɔ́nī kɔ̀línī  k(ʋ)lɔ̀n  kwaɲ̀  kugɔlɔŋ  kɔ́ɔ̀nánù  *kogo-nin<*kankuro+nin '7'  kɔlɔʃyɛn  nasyẽ  gb͡aː-ʃɔ̃̀ː gb͡aʃũːnin  gb͡ārsɔ̃̀ːnì  baa-ʃũ̀ːnì  kɔ̀rɔ́sīːn kɔ̀lliriuīːn  klɔʃìn  kwa-sĩ̀ː  kugɔlɔŋ sɔĩŋ  kɔ́ɔ̀náçíːn  *5+2 '8'  kɔlɔtããri  natãri  ʃɔ̃̀ːlake  gb͡atãːri  gb͡ārtã̀ːrì  baa-tã̀ːrè  kɔ̀rɔ́tã̄ːrì kàtã̄ːrì  kwɔtàːr̀  kwa-tã̀ː  kugɔlɔŋ tãːri  kɔ́ɔ̀nátáːrè  *5+3 '9'  kɔlɔdʒ͡ɛrɛ  natyere  ninɡĩ̀fɔ̀kɛ  gb͡aɛːrɛ  gb͡ārsìcɛ̀ːrì  baa-sìcyɛ̀ːrè  kp͡ǎjɛ̄rɛ̄  kàcɛ̄rì  wɔ̀dèfèr  kwa-ríʃyàr  kugɔlɔŋ dʒ͡idʒ͡ilɛi  kɔ́ɔ̀náɟdirɛ  *5+4 '10'  kɛ  kẽkp͡rò  kɛ  kɛ  kɛ̄  kɛ̄  kɛ́ː kíɛ̀  síncíl  sĩʃye  kɔ́jɛ  kɛ́  *kɛ

 Referencies 

 Bibliografía 
 Carauterístiques llingüístiques
Carlson, Robert (1994) A Grammar of Supyire. Berlin/New York: Mouton de Gruyter. ISBN 3-11-014057-8.
Carlson, Robert (1997) The Senufo Languages. CP/CV 2: Actes du CILG1, 23–42.
Garber, Anne (1980) 'Word order change and the Senufo languages.' In Studies in the Linguistic Sciences, 10, 1, 45–57.
Garber, Anne (1987) A Tonal Analysis of Senufo: Sucite dialect (Gur; Burkina Fasu). PhD dissertation, Urbana: University of Illinois / Ann Arbor: UMI.
Garber, Anne (1991) 'The phonological structure of the Senufo word (Sicite)', Journal of West African Languages, 21, 2, 3–20.
Manessy, Gabriel (1996a) 'La determination nominal en sénoufo', Linguistique Africaine, 16, 53–68.
Manessy, Gabriel (1996b) 'Observations sur la classification nominale en sénoufo', Afrika und Übersee, 79, 21–35.
Mills, Elizabeth (1984) Senoufo phonology, discourse to syllabe (a prosodic approach) SIL publications in linguistics (ISSN 1040-0850), 72.

 Clasificación
Bendor-Samuel, John (1971) 'Niger–Congo: Gur' in: Thomas Sebeok & Jack Berry (eds.), Linguistics in sub-saharan Africa (Current trends in linguistics 7), The Hauge/Paris: Mouton, 141–178.
Delafosse, Maurice (1904) Vocabulaires comparatifs de plus de 60 langues ou dialects parlés à la Côte d' Ivoire ou dans les régions limitrophes (avec des notes linguistiques et ethnologiques, une bibliographie et une carte). Paris: Leroux.
Manessy, Gabriel (1975) Les langues Oti–Volta. Paris: SELAF.
Mensah, Y.N.A. and Z. Tchagbale (1983) Atles des langues Gur de Côte d'Ivoire. Abidjan: Institut de Linguistique Applique.
Westermann, Diedrich & Bryan, M.A. (1970 [1952]). The Languages of West Africa. Oxford: International African Institute / Oxford University Press.
Williamson, Kay & Blench, Roger (2000) 'Niger–Congo', in Heine, Bernd & Nurse, Derek (eds.) African languages: an introduction, Cambridge: Cambridge University Press, 11—42.

Senufo