Manuel Curros Enríquez

Manuel Curros Enríquez  foi un poeta español en llingua gallega representante del periodu históricu-lliterariu denomináu Rexurdimento na lliteratura gallega. La so obra carauterizar pol so fondu conteníu social.

 Reseña biográfica 
miniatura|Bustu de Curros Enríquez en Vigo
Nacíu en casar númberu 14 de la cai de San Roque de Celanova, yera fíu del escribán Xosé María de Curros Vázquez (de Santiso-Melide) y de Petra Enríquez (de Villanueva de los Infantes). A pesar de que dellos biógrafos vinieron falando alrodiu de les conflictives rellaciones ente'l futuru poeta y el so padre —supuestamente debíu al calter brutal d'ésti y a los sos ideales carlistes—, lo cierto ye que les últimes investigaciones demuestren que Xosé María de Curros yera persona d'enclinos progresistes y qu'actuó políticamente acordies con elles. No referente a rellacionar padre-fíu, magar hubo conflictos, éstos nun paez que llegaren nunca a episodios de malos tratos o daqué asemeyáu.

Bien nuevu, Curros dir a Madrid, a la casa del so hermanu Ricardo, onde fixo'l Bachilleratu y empezó a estudiar Derechu. Ende Ingresa como escribán nel conceyu de Madrid y visita los círculos lliterarios col enfotu de faer ellí carrera lliteraria. Participa na revolución de 1868 (" La Gloriosa"), yá dientro de la masonería, a la cual perteneció dende la loxa Auria d'Ourense onde cultivó una la ideoloxía republicana progresista y qu'amosó en repitíes vegaes en poemes ("Na chegada do tren a Ourense"/"La llegada del tren a Ourense") y artículos periodísticos. Casar en 1873 coles mesmes que se proclamaba la República con Modesta Luisa Polonia Vázquez Rodríguez (de Puebla de Sanabria, Zamora).

Ente avientu de 1875 y febreru de 1876 escribe les Cartes del Norte, cróniques de la Tercer Guerra Carlista publicaes como corresponsal del periódicu El Imparcial. Asocedió-y na xera otru corresponsal, Fauró, al ser mancáu de bala por un ayudante del brigadier Mariné con quien compartía habitación.

En 1877 gana un certame poéticu en Ourense col poema A Virxe do Cristal. Esta victoria determinar como poeta gallegu llaicu. Curros establecer en Ourense y trabaya na Intervención de l'Alministración Económica. En 1880 publica Aires da miña terra. Esi añu'l obispu d'Ourense D. Cesáreo Rodrigo Rodríguez denunció al escritor por "herexíes y ataque a la relixón" y publicó un edictu condergando'l llibru de Curros por contener proposiciones herétiques, blasfemes y escandaloses. El xulgáu ordenó'l secuestru de los exemplares en poder del editor, los moldes fueron destruyíos, y Curros foi procesáu por delitu contra'l llibre exerciciu de la relixón. Foi condergáu en Ourense a dos años cuatro meses y un día de prisión y absueltu en La Coruña. El so defensa nel recursu d'apelación ante l'Audiencia de La Coruña realizar el pernomáu xurista y políticu Luciano Puga Blanco, tamién natural de Celanova. La vista d'apelación celebró'l 4 y 5 de marzu de 1881 y Luciano Puga ganó'l recursu, consiguiendo l'absolución de Curros, dictándose la sentencia absolutoria pola Audiencia de La Coruña el 11 de marzu."O procesu penal a Manuel Curros Enríquez", por Benito Montero Prego. Consello de Cultura Galega. Colexio d'Abogaos d'Ourense De resultes d'esta defensa Curros dedicó a la fía del so abogáu María de la Concepción, el poema "Adiós Mariquiña", poema qu'en realidá se titula "A Mariquiña Puga. Despidida", y qu'escribió con ocasión de que Mariquiña, colar a Cuba. Trátase de la famosísima balada a la que'l maestru compostelanu José Castro González (Chané) pondría música: "Como ti vas pra lonxe / i eu vou pra vellu, / un adiós, Mariquiña, / mandarche quero”.

Perdíu'l puestu de trabayu ourensán, Curros vuelve a Madrid ya ingresa na redaición de El Porvenir, periódicu republicanu.Miguel A. Gonzáles Trigás: O procesu penal a Manuel Curros Enríquez (gallegu).

En 1894 decide emigrar a América. En L'Habana dirixe un periódicu, La Tierra Gallega, y cuando se suspende la so publicación ingresa na redaición de El diariu de les Families y dempués na del Diario de la Marina. Acoyíu con entusiasmu a la so llegada, acabó cafiándose cola mayoría de los sos paisanos. En 1904 viaxa a La Coruña, onde foi agasayáu polos rexonalistes. De vuelta en L'Habana, retoma les sos actividaes nel Diario de la Marina, de la que collabora cola revista Galicia, propiedá de Vicente López Veiga.

Tres la so muerte, los sos restos fueron embarcaos para Galicia onde se-y tributaron diversos honores. Anguaño ta soterráu nel campusantu de San Amaro, en La Coruña. En 1989 abrióse'l primer centru masónicu alzáu en Galicia col nome de "Renacimientu 15 Curros Enríquez".

 Obres destacaes 
 Cartes del Norte (1875-1876)
 A Virxe do Cristal (1877)
 Aires da miña terra (1880)
 O divín sainete (1888)

 Referencies 

 Enllaces esternos 

N'obres dixitalizaes de Manuel Curros Enríquez na Biblioteca Dixital Hispánica de la Biblioteca Nacional d'España

Categoría:Escritores de Galicia
Categoría:Escritores en gallegu
Categoría:Masones d'España
Categoría:Poetes de Galicia
Categoría:Día de les Lletres Gallegues
Categoría:Persones de la provincia d'Ourense