Torresandino

Torresandino ye una llocalidá y conceyucódigu INE -390 asitiáu na provincia de Burgos, comunidá autónoma de Castiella y Llión (España), contorna de La Ribera, partíu xudicial d'Aranda, conceyu del mesmu nome.

 Xeografía 
Asitiáu nel suroeste de la provincia de Burgos, concretamente nel valle del ríu Esgueva (subcomarca de la Ribera del Duero). Torresandino ta a 15 quilómetros de Roa de Duero y a 33 quilómetros d'Aranda de Duero.

 Monumentos 

Ilesia de San Martín Obispu: Dientro de la villa, la ilesia tien orixinales arquerías romániques na so portada. Nel so interior sobresal la talla gótica, que data de finales del sieglu XIII, de La nuesa Señora de los Valles. Tamién destaca la imaxe d'un Cristu del sieglu XIV. 
Monesteriu de La nuesa Señora de los Valles: Fundáu nel S. XIII y reedificado nel S. XIV, anguaño atópase en ruines, motivu pol cual foi incluyíu na Llista colorada de patrimoniu en peligru de l'asociación pa la defensa del patrimoniu:Hispania Nostra.

 Economía 

La economía del pueblu básase principalmente na agricultura, anque tamién destaca'l sector de la construcción.

 Historia 
Na Baxa Edá Media perteneció a la "Meryndat de Çerrato", figurando la so descripción nel llibru Magüetu de les Behetrías de Castiella,Llibru de lo que quantos son los derechos de los llugares de les meryndades de (Carrión) y de Canpos y de Monçon y del Infantadgo de Ualladolid y de Çerrato; lo quales derechos fueron sabíos por pesquisa que fizieron per carta y mandatu del nuesu sennor el Rei don Pedro Gonçalo Martinez de Penna Fiel y Lorençio Martinez, clerigo de Penna Fiel ... Na era de mill y CCC y XC annos redactáu por encargu de les Cortes de Valladolid de 1351, sol reináu de Pedru I de Castiella. 

Por algamar un mayor desenvolvimientu, convirtiérase entós en centru o capital alministrativa de la so redolada más inmediata; de cuenta que naquellos años el so conceyu estendía la so xurisdicción sobre 2 aldegues más allá del llugar principal o villa.

 Fiestes populares 
 Les fiestes de Nuesa Señora del Carmen celébrense'l día 16 de xunetu. Nestes fiestes venerar a la Virxe del Carmen pasiando la so figura nuna colorida procesión peles cais, onde grupu de dances y devotos baillen a la so patrona al ritmu de los tradicionales dulzaines y tambores, siendo l'actu principal de les fiestes, según dir el pregón. Tamién se suel celebrar nel frontón municipal un festival de pelota a mano. Los díes de la fiesta pela mañana hai dianes y pasucáis con cabezudos qu'animen al pueblu. El pregón de les fiestes celebra la viéspora de la fiesta (el día 15 de xunetu) a les 23.30 y davezu venir realizando fíos pernomaos del pueblu.
 Les fiestes de San Martín, celébrense'l día 11 de payares. Nestes fiestes hai dos díes de verbena popular, unu'l día 11 y otru el sábadu anterior o posterior, esto dependiendo del día en que cayera'l 11. Equí l'actu más multitudinariu celébrase'l sábadu pela nueche día, nel que se celebra una cena nel SEMPA a base de los productos típicos de la matanza (picadiellu, chorizu, morciella, etc.), que son preparaos con muncho curiáu per parte de l'asociación d'ames de casa del pueblu. 
 Otru día de fiesta ye l'últimu fin de selmana de mayu nel que se celebra una romería n'honor a la Virxe de la Inmaculada. L'actu consiste nuna procesión cola Virxe hasta l'arbolea de Fuente Peral. Ellí cada cuadriella come y esfruta d'esti día. Yá van dellos años que se fai pero la verdá ye que gustó enforma a tol mundu y espérase que sía yá una tradición más del pueblu. Pela tarde la xente esfruta xugando a la tarusa, al mus, a la brisca, etc.; pa de siguío tornar al pueblu cantando a la Virxe, siempres acompañaos de la música de los dulzaineros. Yá na ilesia, col Santu Rosario acábase esta xornada de fiesta y hermandá.

 Xuegos populares 
 Tuta

 Personalidaes rellacionaes con Torresandino 

 El periodista Arsenio Escolar.

 El periodista Ignacio Escolar.

 Parroquia 
Ilesia parroquial católica de San Martín Obispu nel Arciprestalgu de Roa, diócesis de Burgos.Parroquia San Martín Obispu – Torresandino Dependen les llocalidaes vecines de Pinillos, Terradillos y Villatuelda.

Rutes

Torresandino ta asitiáu na ruta más curtia ente los llugares santos de Caravaca de la Cruz y Santu Toribio de Llébana.

 Ver tamién 

 Valle del Esgueva
 Carretera BU-113

 Referencies 
 Bibliografía 
 Luis Vicente Díaz Martín: Los oríxenes de l'Audiencia Real Castellana, Sevilla, 1997, p. 103.Luis Vicente Díaz Martín: Los oríxenes de l'Audiencia Real Castellana, Sevilla, 1997, p. 103. Carta de privilexu expedida pola Audiencia de Pedru I de Castiella (Valladolid, 12 de mayu de 1353).
 Luciano Serrano: L'obispáu de Burgos y Castiella primitiva, dende'l sieglu V al XIII, tomu I, Madrid, 1935, p. 175.Luciano Serrano: L'obispáu de Burgos y Castiella primitiva, dende'l sieglu V al XIII, tomu I, Madrid, 1935, p. 175. Últimos años d'Alfonsu VIII: (...) y el 10 de payares en San Esteban de Gormaz, onde confirmó la donación real de la villa de Torresandino a favor de dichu monesteriu.
 Notes 

 Enllaces esternos 

 Conceyu 

Categoría:Conceyos de Burgos
Categoría:Llocalidaes de la provincia de Burgos
Categoría:Wikipedia:Mantenimientu:Llocalidaes d'España ensin partíu xudicial