Descargamaría

Descargamaría ye un conceyu español, na provincia de Cáceres, Comunidá Autónoma d'Estremadura.

 Elementos identitarios 
 Toponimia 

Apaez citáu como Escargamaria en 1323. El topónimu, que ye del tipu frásico, con calter de folktopónimo, repitir en distintes llocalidaes, como nome de despobláu o de paraxa rural; esplicar pol usu medieval de María como sinónimu de ‘muyer, fema’. Compárese'l topónimu portugués Pousa-Maria, xunto a Viseo, esplicáu análogamente por Leite de Vasconcelos (Topn. Coimbra). Descargamaría sería pos el llugar favorable (recuestu, solombra, fonte) onde reposaren la carga les muyeres que diben de camín a traer el remudo o l'agua a los homes qu'andaben nes tierres; o bien, de les mesmes cuadrielles de muyeres en xera de recoyida (por casu, de l'aceituna), de siega o de escarda. Leite de Vasconcelos describió les series toponímiques gallegu-portugueses Pousafoles ‘el sitiu onde fuelguen, nun recuestu de cuesta o nuna fonte, los que carguen fudres de vinu [preferentemente en zones vinateres] o otros pelleyos’, Pousacarro 'llugar de parada pa carros', Pousateigas ‘posa-talegues’.

Otres versiones del topónimu dirixir escontra evocaciones más imprecises o llexendaries. Como s'indica enantes, el nome yera orixinalmente compuestu, "Descarga-María", procedente, según delles versiones difíciles de sustanciar, de "Descarga" y "Santa María". "Descarga" sería'l nome antiguu del Puertu Nuevu, una y bones les besties de carga teníen dificultaes pa travesalo. Tamién ye posible que tenga orixe romanu.

 Símbolos 

L'escudu heráldicu de Descargamaría foi aprobáu por aciu la "Orde de 15 de marzu de 1990, de la Conseyería de la Presidencia y Trabayu, pola que s'aprueba l'Escudu Heráldicu Municipal, pal Conceyu de Descargamaría (Cáceres)", publicada nel Diariu Oficial d'Estremadura el 29 de marzu de 1990 y aprobada pol Conseyeru de la Presidencia y Trabayu Manuel Amigu, depués d'aprobar l'espediente'l plenu del conceyu'l 25 de payares de 1988 y emitir informe la Real Academia de la Historia el 30 de payares de 1989. L'escudu defínese oficialmente asina:

 Xeografía física 
 Llocalización 
Asitiar ente Las Hurdes y la llende cola provincia de Salamanca, na mancomunidá de Sierra de Gata. El so términu municipal tien les siguientes llendes:

 El Sahugo y Robledillo de Gata al norte;
 Pinofranqueado al este;
 Villasrubias y Robleda al oeste;
 Santibáñez el Alto y Cadalso al sur.

 Hidrografía 
El ríu Árrago, de la cuenca hidrográfica del Tajo, ye la principal corriente d'agua del conceyu, xunto con dellos regueros que desagüen nél. Non tola agua del pueblu flúi escontra al Tajo: xunto con Robledillo de Gata, Descargamaría ye unu de los dos únicos conceyos estremeños que tienen parte del so términu na cuenca hidrográfica del Duero.

 Clima 

Tien un clima mediterraneu continental templáu. La so temperatura medio añal ye de 13,9 °C y la so precipitación media añal ye de 1064,3 mm. Suel tener iviernos nidios y lluviosos y branos secos y, anque templaos, con nueches fresques pola proximidá del ríu.

 Historia 
La llocalidá de Descargamaría foi fundada na Edá Media como un puntu d'alcuentru comercial ente'l norte y el sur del Sistema Central. Al pie de l'actual cai Real, que ye'l tramu d'un antiguu camín que xunía'l norte y el sur de la sierra, intercambiábense los productos agrícoles que solamente espolletaben a un llau o a otru de la sierra. Nesti llugar d'alcuentru, los estremeños vendíen a los sos vecinos septentrionales principalmente vinu y aceite y mercaben fundamentalmente ceberes. Pela redolada de Descargamaría hubo pequeños asentamientos que quedaron despoblaos por diversos motivos y que favorecieron la formación de l'actual villa al asitiase nella los sos pobladores, como Casares/Pedregales, Larguija, Puñosa y Puñoenrrostro. Esta última llocalidá llegó a coesistir con Descargamaría hasta'l sieglu XVII.

En 1397, el rei Enrique III de Castiella dio a un caballeru francés, home de Catalina de Monroy, el señoríu de Valdárrago, qu'entendía les llocalidaes de Descargamaría, Robledillo de Gata y Puñoenrrostro. Los enfrentamientos de los habitantes de la zona colos Monroy provocaron que'l señoríu pasara a manes de la familia Pacheco de Ciudad Rodrigo, hasta qu'en 1411 foi mercáu por Fernán Rodríguez de les Banielles, pariente de los Monroy. La partición del mayoralgu ente los señores de Belvís y Monroy provocó lluches nobiliaries familiares qu'afectaron a la zona: Robledillo pasó del señoríu de Valdárrago al de Monroy, y Descargamaría y Puñoenrrostro fueron mercaes en 1460 pol señor de Belvís a Juan Porres, rexidor de Zamora.

A diferencia d'otres llocalidaes de la zona, en Descargamaría nun s'edificó nengún castiellu nin fortaleza. Alonso de Monroy, fíu primoxénitu del señor de Belvís, intentó crear una nel sieglu XV, pero los habitantes de la llocalidá baltar y el rei Fernando El Católicu prohibió-y volver a llevantala.

Xunto con Robledillo de Gata, San Martín de Trevejo, Trevejo y Villamiel, Descargamaría perteneció a la provincia de Salamanca hasta la reorganización provincial de 1833, qu'incluyó a estes llocalidaes na provincia de Cáceres. Cola cayida del Antiguu Réxime, la llocalidá constituyir en conceyu constitucional na rexón d'Estremadura, Partíu Xudicial de Gata, entós conocida como Descarga María.Cervantes Virtual Nel censu de 1842 cuntaba con 150 llares y 820 vecinos.Conceyu Códigu INE -10.071 

El Diccionario geográfico-estadístico-histórico de España y sus posesiones de Ultramar, dirixíu por Pascual Madoz y escritu a mediaos de sieglu XIX, diz lo siguiente sobre Descargamaría:

 Demografía 
Evolución demográfica (INE):

 Tresportes 
La principal carretera del conceyu ye la CC-5.1, que xune Descargamaría cola EX-205 pasando por Cadalso. Esta carretera ye paralela al ríu Árrago en tol so percorríu y recibe el nome de cai Real al pasar por Descargamaría. Al norte de la llocalidá, la CC-5.1 encruciar en dos carreteres: la CC-5.2 que ye un camín rural de monte que lleva a El Sahugo y la CC-7.1 que xune Descargamaría con Robledillo de Gata.Mapa de Descargamaría Google Maps

 Patrimoniu 
 Patrimoniu relixosu 
Ilesia parroquial católica so la advocación de Santuyano l'Hospitalariu, a cargu del párrocu de Perales del Puerto, na diócesis de Coria. La ilesia ye del sieglu XVI y nel so interior destaca'l retablu mayor, de Lucas Mitata, datáu en 1594. Tamién hai dos ermites: la del Santu Corderu y la del Cristu del Humilladero.Parroquies Diócesis de Coria-Cáceres

 Arquiteutura tradicional 
En Descargamaría caltiénse una arquiteutura tradicional, típica de la Sierra de Gata, onde la casa constrúyese siguiendo la norma del pisu baxu de piedra de cayuela y el superior d'adobe y vigues de madera, según les sos barandes y balconaes. 

 Cultura 
 Entidá culturales 
Nel conceyu hai un campamentu xunto a la carretera que lleva a Cadalso.Campamentu Amigos de Franciscu d'Asís en Descargamaría

 Patrimoniu cultural inmaterial 
La fiesta del Pinu Marro ye la tradición más destacada del conceyu. Ye una tradición mandada polos vetonos, pueblu celta qu'habitó estes tierres. Esta fiesta sigue celebrándose en Descargamaria dende los más remotos tiempos. Na so dómina supónse que foi la famosa tradición celta del árbol de mayu que se celebraba en toa Europa. N'Alemaña, na rexón de Baviera, haise perennizado y nel Tíbet hai semeyances. Los mozos que partíen al serviciu militar (quintos) teníen el permisu de les autoridaes llocales pa entamar la curtia del meyor árbol de la sierra, de los destinaos al so usu, abasnar al traviés del pueblu ya irguilo nel centru rural hasta'l 9 de xineru, fiesta de Santuyano, acompañáu de bailles, cantaraes nocherniegues y xuegos. Los festexos podíen durar 15 díes. Na actualidá entamen el 5 d'agostu.

 Referencies 

 Bibliografía 






 Enllaces esternos 

Categoría:Llocalidaes de la provincia de Cáceres
Categoría:Conceyos de Cáceres
Categoría:Wikipedia:Mantenimientu:Llocalidaes d'España ensin partíu xudicial