Abarán

Abarán ye un conceyu español de la Rexón de Murcia, allugáu na Vega Alta del Segura, a veres del ríu Segura. Cuenta con 13.183 habitantes (INE 2016). Falta 40 km de la ciudá de Murcia, y 4 km de la ciudá de Cieza, cabeza del partíu xudicial del qu'Abarán forma parte. El so términu tien una estensión de 115 km².
 Xeografía 
Pertenez a la contorna de la Vega Alta del Segura, anque paralelamente soler incluyir nel Valle de Ricote.

Llenda al norte colos conceyos de Cieza y Jumilla y al sur colos de Ricote y Blanca. Nun pequeñu puntu al este, en plena sierra de la Pila (sistema montascosu que la so ladera norte pertenez al términu municipal abaranero) tamién llenda colos de Fortuna y Molina de Segura. 

Otra importante sierra del conceyu ye la Sierra del Oru, na zona occidental del términu.

Tien distintos pedaníes y otres entidaes menores, estes son: Barranco Molax (dientro d'ella atopen los paraxes de La Asomada, Casa Alcántara, El Rulete, Cabezo Negro y el nucleu de población de San José Artesano), El Boquerón, Casablanca, Corona, Hoya del Campo y Venta de La Aurora.

 Historia 
Los primeros restos arqueolóxicos topaos nel conceyu correspuenden a la Edá del Bronce, más de 2000 años e. C. Posteriores a estos son los restos íberos topaos nel Cabezo de la Cobertera, El Boquerón y el Cabezo de la Carrahíla. 

Tres esti periodu, vieno la dominación romana de la que s'atopen muertes en Cabezo de la Carrahíla y Casa de Román, onde enantes esistió una villa romana. Esti periodu estender hasta la cayida del Imperiu Romanu.
Cola llegada de los árabes surde'l primitivu pobláu de Fauaran habitáu sobremanera por musulmanes. Ye sabíu que sofitaron al emir Ibn Hud na so llucha contra los almohades y tamién que tres la muerte d'ésti (1238), el pueblu acepta'l protectoráu de Castiella; gobernada entós por Fernandu III "el Santu", y al qu'asocedería'l so fíu Alfonsu X "el Sabiu", sobre la taifa de Murcia. 

Tres la muerte d'esti postreru, l'infante don Sancho promete donar cuando reíne, tol Valle de Ricote, "...et con Fauaran...", a la Orde de Santiago. El documentu que lu atestigua ta fecháu'l 25 de marzu de 1281 y representa el primer documentu escritu nel que se menta a Abarán.

El desarrollu de la industria agroalimentaria a partir d'empiezos del sieglu XX fizo que se-y conociera de manera popular como Abarán-París-Londres, debíu al fuerte venceyu comercial qu'estableció de manera pionera con diches ciudaes.

 Llugares d'interés 
Abarán tien cuatro de los siete nories qu'inda funcionen na Rexón de Murcia. Na redolada de la noria Grande esiste un parque realizáu polos alumnos de les Escueles Taller del conceyu.

Amás del ríu Segura y les nories, son d'interés turísticu la Ilesia de San Pablo, la Ermita de San Cosme y San Damián, patrones de la llocalidá, y el Santuariu de la Virxe del Oru, asitiáu na Sierra del Oru, patrona de Abarán.

El Puente Viejo foi declaráu bien d'interés cultural nel añu 2006boe.es Nel términu municipal atópase la presa del Jarral, iconu de los descensos pel Ríu Segura que trescurren ente les vecines llocalidaes de Cieza y Blanca.

Teatru Cervantes (declaráu Bien d'Interés Cultural en 1986), diseñáu pol arquiteutu José Antonio Rodríguez, con tapices de la obra de Miguel de Cervantes, Don Quixote de la Mancha. Y con carauterístiques asemeyaes a les del Teatru Romea de Murcia.

 Composición municipal 
 Eleiciones municipalesPartíu20152011 Votos (%)Conceyales Votos (%)Conceyalescentru|sinmarco|30x30px PP 38,06% 7 51,98 % 9centru|sinmarco|30x30pxPSOE 28,37% 5 31,19 % 6centru|sinmarco|32x32px IX 16,02% 3 7,08 % 1UYD 10,09% 1 8,61 % 1centru|sinmarco|30x30px C's 6,06% 1 - -
Fonte: 

 Demografía 

Fonte: INE Archivo

 Gastronomía 
Unu de los platos más típicos del conceyu de Abarán ye'l "pistu". Los habitantes suelen comelo en díes de fiesta, como acompañamientu d'un bocáu. Amás, del arroz y coneyu o comíes caseres d'olla.

Dalgunos de los dulces más carauterísticos son les famoses "picardías", compuestes por carambelu y una ablana, tomáu como un carambelu bien prestosu nel cielu la boca. Según un postre bien conocíu llamáu "condergaos", onde los reposteros guarden dende va munchos años la so receta secreta.
 Personaxes pernomaos 
 Amalia Gómez Gómez, doctora n'Historia y Secretaria Xeneral d'Asuntos Sociales del Gobiernu d'España (1996-2000)
 Amanda Cano Gómez, deportista atlética de marcha (2007-2017). 

 Referencies 

 Bibliografía 
 LISÓN HERNÁNDEZ, L. Aproximamientu Históricu de Abarán. Abarán. (1983). Grupu “ABARÁN V Centenariu”.
 VV.AA. Pueblos de Murcia. Murcia. (1974). Diputación Provincial.
 VV.AA. Abarán pa l'alcordanza. Murcia. (1984). Caxa d'Aforros d'Alicante y Murcia.
 VV.AA. Materiales d'historia local: Cieza, Abarán, Archena, Blanca, Ojós, Ricote, Villanueva del Segura, Ulea. Cieza. (1999). Francisco Salmerón Jiménez y Joaquín Salmerón Juan (editores): Centru de Profesores y de Recursos de Cieza: Asociación Cultural Fahs.

 Enllaces esternos 

 http://www.abarandiaadia.com Abarán día ente día
Conceyu de Abarán
Radio Abarán

Categoría:Conceyos de la Rexón de Murcia
Categoría:Llocalidaes de la Rexón de Murcia
Categoría:Wikipedia:Mantenimientu:Llocalidaes d'España ensin partíu xudicial