Derio

Derio ye un conceyu de la provincia de Vizcaya, País Vascu (España). Asitiáu nel Valle de Asúa, dientro de la contorna del Gran Bilbao, atópase regáu, en parte, pel ríu Asua y el regueru Untza, que baxa del monte Untza y desagua nel primeru.

Presenta un cascu urbanu de configuración moderna, propiu de los asentamientos recién. Creció a partir de les numberoses empreses instalaes nel conceyu hasta convertise nel mayor nucleu del Valle del Txorierri.

 Historia 
Anteiglesia de la merindad de Uribe. Dalgunes de les sos cases tuvieron suxetes a la fogueración y xurisdicción del alcalde de la villa de Mungia. Los averaos nella formaben conceyu separáu pa la eleición del so fiel que depués-yos representaba na Corporación de la villa y pal nomamientu del colector de buldes y mayordomu de la fábrica. Nun taben representaos nes Xuntes del Señoríu direutamente, sinón poles comisiones qu'unviaba Mungia.

El restu de les cases pertenecíen al infanzonado, siendo les que realmente constituyíen la anteiglesia. Disponíen d'otru fiel y conceyu que nomaba los apoderaos qu'habíen d'allegar a les xuntes de la merindad y a los Congresos Xenerales del Señoríu, onde ocupaben el votu y asitio númberu 32.

La ilesia parroquial de San Cristóbal Mártir foi llevantada nel sieglu X polos llabradores censuarios del Señoríu y reedificada en 1745. El patronatu perteneció al Llinaxe de los Zamudio y más tarde a los condes y condeses de Moriana. Estes postreres como patrones realengas presentaben a fines del sieglu XVII a los dos beneficiaos que lu atendíen y percibíen los diezmos, sacante una parte asignada pa congrua de los cures y les novalias según el pleitu ganáu l'añu 1740.

Esisten dellos enclaves de Derio en tierres de Loiu. En 1927 fundir col conceyu de Zamudio por cuenta de la so falta de recursos porque los sos cuatro barrios taben dixebraos per terrenes de los pueblos colindantes de Mungia y Zamudio. Pero por cuenta de les protestes de los sos habitantes volvió constituyir conceyu independiente en 1931. En 1966 Derio foi anexonáu a Bilbao xunto colos conceyos d'Erandio, Sondika, Zamudio y Loiu por decretu del 30 de marzu. El 1 de xineru de 1983 Sondika segregóse de Bilbao por decretu del 20 d'avientu de 1982, constituyéndose en conceyu independiente.

 Patrimoniu 
 Ilesia de San Cristóbal. Fundada nel sieglu X y reedificada y ampliada nel añu 1745.
 Ilesia de San Isidro. Edificiu construyíu en 1958.
 Ermita de San Esteban.

 Alministración 
 Eleiciones municipales en DerioPartíu políticu201520112007200319991995 Votos %Conceyales Votos %Conceyales Votos %Conceyales Votos %Conceyales Votos %Conceyales Votos %Conceyales Partíu Nacionalista Vascu (EAJ-PNV) 42,49 6 46,42 7 47,63 7 48,25 7 42,24 6 44,98 6 Euskal Herria Bildu (EH Bildu) / Bildu 28,77 4 20,78 3 - - - - - - - - Partíu Socialista d'Euskadi-Euskadiko Ezkerra (PSE-EE) 20,37 3 18,59 2 22,22 3 23,85 3 20,87 2 18,29 2 Partíu Popular (PP) 3,94 0 7,36 1 6,71 1 12,48 1 10,61 1 7,45 0 Ezker Batua-Berdeak (EB-B) - - 3,97 0 5,83 0 6,83 0 4,08 0 8,44 1 Eusko Abertzale Ekintza - Aición Nacionalista Vasca (EAE-ANV) - - - - 9,39 1 - - - - - - Eusko Alkartasuna (EA) - - - - 6,34 1 6,79 0 8,02 1 8,44 1 Euskal Herritarrok (EH) - - - - - - - - 12,28 1 - - Herri Batasuna (HB) - - - - - - - - - - 10,04 1
 Ciclismu 
Na llocalidá tuvo asitiada la sede del desapaecíu equipu ciclista profesional, perteneciente al UCI ProTour Euskaltel-Euskadi.

 Referencies 

 Enllaces esternos 

 Derio en Google Maps
 Conceyu 

Categoría:Llocalidaes de Bizkaia
Categoría:Conceyos de Bizkaia
Categoría:Wikipedia:Mantenimientu:Llocalidaes d'España ensin partíu xudicial