Lanjarón

Lanjarón ye una llocalidá y conceyu español, perteneciente a la provincia de Granada, na comunidá autónoma d'Andalucía. Ta asitiáu na parte occidental de l'Alpujarra Granadina, a unos 45 km de la capital provincial, nel sureste d'España. Llenda colos conceyos de Dílar, Capileira, Bubión, Cáñar, Órgiva, El Pinar, Lecrín, Nigüelas y Dúrcal.

Gran parte del so términu municipal atopar nel Parque nacional de Sierra Nevada.

 Accesos 
 Accesu oeste, el principal, que dexa llegar dende la capital provincial, Granada, o dende la Costa del Sol. Realízase al traviés de l'A-44 (tamién llamada E-902) en que'l so quilómetru 164 enllaza cola A-348. Nel quilómetru 6 d'ésta empieza Lanjarón.
 Accesu esti, proviniendo del interior de la Alpujarra Granadina. Nesti casu nun hai perdida posible pos l'A-348, que traviesa la mentada contorna, pasa por Lanjarón polo que, ensin remediu, vamos zarapicar cola villa.

 Historia 
Nun hai constancia d'ocupación humana hasta'l sieglu XIII, cuando un grupu de colonizadores bereberes asitiáronse equí. Ye posible que fueren ellos quien dieren el nome al pueblu, que de xuru ye una castellanización de "Al-lancharon", "llugar de manantiales" n'árabe. Trátase d'una formación aumentativa en -ón sobre una forma lanjar, ella mesma adautación árabe (lal-angurun, langarun) d'un coleutivu abundancial en -ar del términu prerromanu, quiciabes celta llancha ≪llugar abondosu n'agües y manantiales o charcos≫ (quiciabes en rellación última col llatín lacus, ≪llagu≫). Rescampla que'l significáu del topónimu ye especialmente apropiáu al llugar. Compárese Llancha de Cenes (Granada, Granada) o inclusive'l doblete Lancharón, en Arenas de San Pedro, (Ávila).

Permanecería musulmán Lanjarón hasta la cayida del Reinu de Granada, en 1492, cuando pasó a manes cristianes, anque se dexó permanecer equí a los sos orixinarios moradores. Precisamente esi sería l'orixe de los más aturbolinaos acontecimientos na historia de la llocalidá por cuenta de la rebelión de los moriscos. Yeren estos los antiguos musulmanes convertíos al cristianismu a encomalo. Remontar a finales de 1568, nun baldíu intentu por recuperar les sos antigües costumes y relixón.

Llegaron a Lanjarón los rebalbes el 26 d'avientu de dichu añu, día posterior a la Navidá, y atoparon a los cristianos vieyos, traíos pa repoblar el reinu, abellugaos na ilesia, medrosos de la so suerte. Abarganaron y amburaron la mesma y nella perecieron, amburaes, dieciséis persones, aparte del propiu edificiu que quedó dafechu arruináu. Finalmente tropes unviaes por Felipe II sol mandu del so illexítimu hermanu Don Xuan d'Austria acabaron cola rebelión.

nun volvieron repitir se tan luctuosos fechos en Lanjarón y la vida del pueblu siguió pacífica hasta los nuesos díes. A finales del sieglu XIX sí que se rexistraron delles convulsiones, pero esta vegada por causes naturales, concretamente terremotos y epidemies de cólera que mientres un tiempu afararon la zona. A la fin entró'l sieglu XX pero con él nun vieno la industrialización, que nun recaló en Lanjarón. Namái nel postreru terciu de sieglu'l turismu dio daqué de gufida a esti pueblu.

 Economía 
La economía llocal tuvo tradicionalmente amestada a l'agricultura, habiendo dexáu pasu últimamente al sector servicios, en concretu al turismu, y a un sector industrial representáu por una sola industria, Agües de Lanjarón.

Si Lanjarón ye relativamente conocíu en toa España ye pola presencia de los distintos manantiales de los qu'Agües de Lanjarón estrayi l'agua que dempués viende. Les distintes campañes promocionales, sobremanera al traviés de televisión, qu'esta empresa lleva a cabu, apurrieron una cierta popularidá al nome Lanjarón.

Tamién foi importante la so industria del mármol usaos en monumentos como'l Palaciu de Peñaflor na llocalidá sevillana d'Écija.

 Monumentos 
 L'edificiu del Balneariu de Lanjarón, construcción de primera metá del sieglu XX n'estilu neomudéxar. Destaquen los dos torres que lo flanquean.
 La ilesia, de finales del sieglu XVI y principios del XVII. Construyida pa sustituyir a la enantes amburada nos acontecimientos de 1568. Ta so la advocación de la Virxe de la Encarnación.
 Les ruines del castiellu (anque en realidá nun tuviera entidá de castiellu lo qu'ellí s'alzó). Nun ta claro'l so orixe y, magar que ente los paisanos ye conocíu como "el castiellu de los moros", ye bien posible que sía una edificación cristiana, posterior a la ocupación árabe. Ta asitiáu fora del cascu urbanu del pueblu, anque mui cerca, anguaño namái queden de pies parte de los muro esteriores, toos en bien mala traza.
 Cualesquiera de les tres ermites que s'atopen dientro del propiu cascu urbanu, más otres dos cerca.
 Los trés cañones, dos d'ellos antiguos, otru del sieglu XX, que s'asitiaron a lo llargo del términu.
 El llamáu "Barriu Hondillo", el más típicu de la población, coles sos callejón y pilastres afataos de flores y tiestos.

 L'agua de Lanjarón 

Tres les distintes campañes televisives d'Agües de Lanjarón ye inevitable acomuñar el nome del pueblu cola agua. Son numberosos los manantiales, nutríos cola nieve de Sierra Nevada, que pueden atopase nel términu municipal, sobremanera na falda del Cuetu del Caballu, percima del propiu cascu urbanu.

Les sos propiedaes melecinales nun fueron afayaes hasta finales del sieglu XVIII, y nun empezó la so esplotación comercial hasta finales del XIX, al cargu de la Duquesa de Santoña, motrileña con intereses en Lanjarón. Ella empecipió la edificación de lo que col tiempu convirtióse nel actual edificiu del Balneariu de Lanjarón, anque la mayor parte de lo qu'agora puede trate deber a la familia Carrillo, burgueses santaferinos qu'espandieron la so capital equí.

Pasó col tiempu por distintes manes, de bancos sobremanera. Como negociu complementariu empezar a embotellar y vender l'agua, pasando esta llinia, col tiempu, a ser la principal, quedando la de balnearioterapia como secundaria. Finalmente adquirió tanto la embotelladora como'l balneariu'l grupu Danone, qu'esgazó dambes llinies de negociu vendiendo'l balneariu a un grupu inversor nel que participa unu de los sos propios directivos y la Xunta d'Andalucía.

 Les fontes 
Lanjarón tien una serie de fontes d'agua fresco y potable, espardíes peles cais y places. La mayoría tien inscripta una frase curtia o un poema, polo xeneral de Federico García Lorca, y los locales y visitantes utilizar pa beber y enfrescase. De siguío hai una galería con toles fontes:

 Fiestes y tradiciones 
Les fiestes del pueblu celébrense en redol al 24 de xunu, día de San Xuan el Bautista, tomando xeneralmente'l fin de selmana más próximu, amás del propiu día del santu. En diches fiestes destaca la celebración na nueche de San Xuan, de la tradicional «carrera de l'agua» lo qu'oldea cola tradición xeneralizada de celebrar esta nueche alredor del fueu.

Sicasí, el patrón del pueblu ye San Sebastián, que la so festividá celebrar el 20 de xineru con una procesión.

Tamién hai que destacar la Selmana Santa, feches nes que numberoses procesiones afaten les cais del pueblu.

Foi sede del XIII Festival de Música Tradicional de la Alpujarra, en 1994.

 Ciudaes hermaniaes 
  Alaquàs, España

 Ver tamién 
 Parque nacional de Sierra Nevada
 Castiellu de Lanjarón

 Referencies 

 Enllaces esternos 

 Microweb turística de Lanjarón realizada pol Patronatu de Turismu de Granada
 Situación de Lanjarón
 Caleyeru visual de Lanjarón
 Páxina sobre la Selmana Santa de Lanjarón
 Páxina oficial del Conceyu de Lanjarón

Categoría:Llocalidaes de la provincia de Granada
Categoría:Conceyos de Granada
Lanjarón
Categoría:Wikipedia:Mantenimientu:Llocalidaes d'España ensin partíu xudicial