Tamames

Tamames ye un conceyu y llocalidá española de la provincia de Salamanca, na comunidá autónoma de Castiella y Llión. Intégrase dientro de la contorna del Campu de Salamanca (Campu Charro) y la subcomarca de La Huebra. Pertenez al partíu xudicial de Salamanca.

El so términu municipal ta formáu poles llocalidaes de Avililla de la Sierra, Monte-Llen, Pedraza, Tamames y pol despobláu de Servández, ocupa una superficie total de 60,69 km² y según el padrón municipal ellaboráu pol INE nel añu , cuenta con  habitantes.
 Símbolos 


 Escudu 

L'escudu heráldicu que representa al conceyu foi aprobáu'l 29 de xineru de 1988 col siguiente blasón:

 Bandera 

La bandera municipal foi aprobada pola real Academia d'Historia'l 4 de febreru de 2000 cola siguiente descripción testual:

 Xeografía 
Tamames asitiar a 55 km. de Salamanca, xunto a la homónima sierra de Tamames, en que la so ladera Norte ta asitiada la villa. Delimitada polos calces de los ríos Huebra y Yeltes, que dan nome de la mesma a les contornes estremeres d'esti conceyu, onde pacionales, encinares y carbayeres dan abellu a una rica fauna de la que destaca l'universalmente conocíu toru de trepa.

 Etimoloxía 
L'orixe del topónimu, según Riesco Chueca,RIESCO CHUECA, Pascual “Medio natural y poblamiento en la toponimia mayor de Zamora” , Anuariu 2000, Institutu d'Estudios Zamoranos "Florián de Ocampo", Diputación de Zamora, p. 449-500 podría atopase nel antropónimu de dalgún de los sos antiguos moradores, previsiblemente un propietariu mozárabe. Oliver PérezOLIVER PÉREZ, Dolores: “Observaciones sobre la toponimia árabe de la rexón castellanu lleonesa”, Toponimia de Castiella y Llión, Actes de la Xunta Científica sobre Toponimia de Castiella y Llión, Antonio Álvarez y Hermógenes Perdiguero (eds.), Burgos, 1994. inclúi'l similar topónimu Tamame (Zamora) dientro d'una curtia rellación de nomes de llugares zamoranos que'l so nome deriva d'onomásticos árabes: "Tamame de Tammam, Villanázar de Nasr, Villaveza de Abu'Isà, [San Pedro de] Zamudia de Samut". Pela so parte, Menéndez PidalMENÉNDEZ PIDAL, Ramón "Oríxenes del español" cita'l nome de "Temam ben Afif": tratar del mesmu nome personal que Joan Coromines estrayi d'una cita del Cartulariu de Sant Cugat: “ipsum sarracenum nome Temem” (1078).COROMINES, Joan: Onomasticon Cataloniae. Ocho volúmenes. Curial Edicions Catalanes, Barcelona, 1989-1997. Esti últimu autor indica que toes estes formes vienen de una variante morfolóxica nel vocalismu "Tämâm", antropónimu que Coromines cree deriváu del xentiliciu "at-Tämîmi" (el de Tamim), deriváu de la mesma del nome tribal de los "Bäni tämim".

Sía que non, el nome tuvo usu personal relativamente frecuente. En Cuéllar rexístrase un Don Thamam, alcalde, en 1244. La forma patronímica (fíu de) tampoco ye insólita: Ecta Tamamiz (Forna de Losada, na Cabrera lleonesa), en 1095.

La forma plural del nome Tamames va tener la so esplicación nuna dualidá o pluralidá de aglomeraciones próximes que compartieren el mesmu nome y que depués seríen englobados nuna designación común.

 Historia 

 Prehistoria 

Los descubrimientos de preseos de piedra tallada de dicha dómina asitien l'asentamientu humanu nel conceyu nel paleolíticu inferior. Darréu'l pueblu celta de los vetonos asitiar na zona, calteniéndose na llocalidá dos efigie en granitu conocíes polos arqueólogos como cabeces cortaes, restos de los castros descubiertos cercanos al actual asentamientu de Tamames.

 Edá Media 
Tamames pasó a formar parte del Reinu de Llión nel sieglu X, tres la victoria na batalla de Alhandega del rei Ramiro II de Llión, qu'entamó una primer repoblación. En dichu sieglu, la contorna sufrió socesives devastaciones per parte de Almanzor, polo que ye de suponer que la fortaleza de Tamames y otres cercaníes fueren construyíes na Alta Edá Media hasta que les sos funciones estratéxiques perdieron valor cola definitiva repoblación de Raimundo de Borgoña, xenru del rei Alfonsu VI de Llión, nel sieglu XI, poniendo fin a les guerres ente lleoneses y musulmanes na zona. Sicasí, nel doble dintel de la puerta del torrexón pueden trate llabraos motivos prerrománicos que recuerden carauterístiques visigodes y treslládennos a l'Alta Edá Media (sieglos V-VII), polo que nun ye descartable que'l torrexón respuenda a la dómina visigoda y fuera darréu aprovecháu y restauráu pola monarquía lleonesa. 

En 1284 Tamames foi apurríu en señoríu a Alfonso Godínez, quien d'esta miente pasó a controlar tamién el torrexón de la llocalidá. En 1480, Rodrigo de Godínez llogra'l privilexu del mayoralgu mientres el reináu de Sabela la Católica, colo que'l mayoralgu de la villa de Tamames convertir nel mayor nucleu de población y empieza el lideralgu como centru ganaderu y de comerciu de la zona. A pesar de la poca información documentada, consta la esistencia d'una judería en Tamames dedicada a múltiples oficios, el d'artesanu texedor de paños foi'l de mayor tradición inclusive dempués de la espulsión de los xudíos pol decretu de 1492.

Nesta dómina Tamames atopábase integráu nel arciprestalgu de la Valdobla de la xurisdicción de Salamanca, dientro del Reinu de Llión.Mínguez, José María (Coord.) (1997). Historia de Salamanca. II Edá Media. Salamanca: Centru d'Estudios Salamanquinos. Páx. 319

 Edá Moderna 

Yá nel sieglu XVI, fartos de les servidumes impuestes polos Godínez, los vecinos, carentes de tierra propia pal cultivu, entamaron una serie de pleitos contra los señores de Tamames, consiguiendo en 1567 una sentencia sobre'l preciu de les alcabalas, que siguieron pagando en plenu sieglu XVIII y que la so aportación yera de 2.900 reales n'especie, cinco arrobes de trigu y cinco de llinu, amás d'otros cien reales de vellón que D. Francisco de Godínez va cobrar en conceutu de portalgu, que nun yera otra cosa qu'un impuestu de camín poles sos propiedaes.

El señoríu de Tamames pasó a denominase Ducáu en 1805, seis años dempués, el 6 d'agostu de 1811, promulgóse'l decretu de disolución del réxime señorial declarándose l'abolición de les prestaciones y rellaciones de vasallaxe.

 Guerra d'Independencia (batalla de Tamames) 

Na Guerra de la Independencia española contra la invasión francesa de 1808 tuvo llugar en Tamames una importante batalla. En concencia esta villa careció enforma, suxeta al tránsitu de los exércitos batallosos naquella enllargada y sangrienta llucha, y n'ochobre de 1809 escoyer el duque del Parque pa ser teatru de la indicada batalla. Asítiase nos sos altores resoltadas a esperar a los franceses. Distribuyíu'l so exércitu, que se componía de 10 000 infantes y 1800 caballos, la primer división al mandu de don Francisco Javier de Losada cubría'l centru y la derecha; D. Martín de la Carrera ocupaba la esquierda cola vanguardia; la caballería asitiar nesti puntu que yera'l más débil de la posición, formando dos llinies daqué separaes. El Conde de Belvédez, cola segunda división, quedó de reserva, y 1500 homes entesacaos de too l'exércitu guarníen a Tamames. El 18 de dichu mes presentóse'l xeneral francés Marchand con 10 000 infantes, 1200 caballos y 14 pieces d'artillería; Y formando tres columnes acometió a la llinia española. La esquierda d'ésta en razón de la so mayor accesibilidá, foi'l puntu más cargáu; y el xeneral francés Mananne al mandu de la caballería llixera, aprovechando un movimientu inoportunu de la segunda brigada de los caballeros españoles, consiguió presentar un momentu de la meyor esperanza al so exércitu; los franceses llegaron a apoderase de dellos cañones, enfusando per mediu de los sos desordenaos enemigos; pero l'almirable valor de D. Martín de la Carrera, que nun agambó a pesar de topase casi envolubráu polos franceses, y col so caballu mancáu de dos balazos y una cuchellada; la exemplar bizarría de D. Gabriel de Mendizábal, qu'echando pie a tierra llogró contener a los soldaos y restablecer l'orde; y la prontitud con que'l Duque del Parque allegó al riesgu, camudó l'aspeutu de la batalla, que llueu se decidió a favor de los españoles, habiendo avanzáu con oportunidá y arroxu el Conde de Belvédez con porte de la reserva, y el príncipe de Angloma con otru de caballería. Los franceses entamaron la so retirada faía Salamanca, sufriendo notable dañu, especialmente de la fuercia apostada en Tamames. La perda de los franceses consistió en 1500 homes, costando la de los españoles 700 vides, estos exércitos españoles apoderar d'una águila, un cañón, carros de municiones y fusiles. En 1811, asaltando los llanceros de Julián Sánchez "El Charru" un gran convói francés nel términu de Tamames, los habitantes abandonaron los sos llares, que fueron escalaos y amburaos como represalia; les perdes fueron cuantiosas y irreparables no referío a documentación escrita de la dómina.

 Edá Contemporánea 

Cola creación de les actuales provincies en 1833, Tamames quedó encuadráu na provincia de Salamanca, dientro de la Rexón Lleonesa. A principios del sieglu XX empieza la fundación de los Sindicatos agrícoles, el de Tamames tuvo llugar nel añu 1907 y en 1924 cuntaba con 115 socios. N'eleiciones xenerales de 1933 el candidatu de la Coalición Obrera-Socialista Juan Andrés Alonso llogró en Tamames 109 votos, lo que significaba un claru enclín socialista frente a los 18 votos del candidatu comunista, Luis Campu Redondo. Pasada la murnia páxina de la Guerra Civil Española (1936) y escosada la posterior dictadura col reestablecimientu de la democracia en 1975, la Villa de Tamames escueye en 1979 al primer alcalde de la democracia, Arturo Sánchez Hidalgo.

 Demografía 

 Nucleos de población 
El conceyu estremar en dellos nucleos de población, que teníen la siguiente población en 2015 según l'INE.
 Nucleu de población PoblaciónTamames826Avililla de la Sierra5Servández4Monte-Llen2Pedraza1

 Monumentos y llugares d'interés 

 Ilesia de La nuesa Señora de l'Asunción. Construyida nos sieglos XV-XVI, la so capiya mayor ye obra de Gil de Hontañón. Nel sieglu XVII la ilesia tuvo importantes reformes anque bona parte del templu foi destruyíu en 1710 na Guerra de Socesión. La torre ye lo más antiguo del conxuntu monumental, datando del sieglu XV.

 Torrexón de Tamames. Data del sieglu X, siendo alzáu pol rei lleonés Ramiro II pa la defensa de los accesos al Campu Charro dende la sierra.

 Cultura 
 Les Llueques ye una fiesta única na provincia; los protagonistes son los neños, que se llevanten de madrugada pa espertar, coles sos llueques, a tolos demás. Siempres van neños per un sitiu y neñes por otru, percorriendo les cais del pueblu, y parando en cada casa onde haya dalgún otru neñu, llamándolo por que se una a la comitiva. A les 9:30 de la mañana diz una misa, mientres la cual, neñes a un llau y neños al otru, esperen con impaciencia'l momentu nel que, en rematando la Eucaristía, el sacerdote cunta'l númberu de neños y de neñes, pa saber quién son los "ganadores". Nun principiu celebrábense mientres tola última selmana de xineru; güei, los díes de fiesta amenorgar a xueves, vienres y sábadu.

 La torta celébrase'l Llunes de Pascua. Consiste en dir de merienda colos amigos y llevar "La Torta", una especie de pan redondo y estrapáu que suel rellenase con tortiella de pataca o embutíu.

 El Hornazo ye una fiesta propia de la provincia de Salamanca. Cómese'l típicu "hornazo", una especie d'empanada rellena d'embutíu. Esi día, pela mañana, hai una misa na ermita n'honor a la Virxe de los Remedios. Celébrase'l Llunes d'Agües, el siguiente al Llunes de Pascua. 

 El Magosto celébrase'l día 1 de payares, día de Tolos Santos, rustiéndose les castañes recoyíes nel monte, siendo una fiesta que tien especial enraigono nel noroeste hispanu (Galicia, Asturies y Rexón Lleonesa).

 Galería d'imáxenes 

 Ver tamién 
 Provincia de Salamanca
 Campu Charro

 Referencies 

 Enllaces esternos 

 Conceyu de Tamames

Categoría:Conceyos de Salamanca
Categoría:Llocalidaes de la provincia de Salamanca