Areso

Areso ye un conceyu de la Comunidá Foral de Navarra, asitiáu na merindad de Pamplona, na contorna de Norte de Aralar y a 49 km de la capital de la comunidá, Pamplona. La so población ye de .

 Topónimu 
Areso ye'l topónimu oficial utilizáu tantu n'eusquera como en castellán. La so primer mención escrita data de 1192 y foi mentáu yá cola denominación actual; denominóse por tanto dende antiguu como Areso; anque en dalgún casu fuera mentáu so formes similares: Arrecho (1366).

El nome paez tar formáu por un primer elementu ensin identificar y el sufixu abundancial -so (variante de -zu y -tsu) utilizáu n'eusquera. El primer elementu del nome solióse identificar coles pallabres vasques area ('arena') y haritz ('carbayu'), pero son meres especulaciones, que nun pueden demostrase.

Popularmente, n'eusquera llamar al pueblu Aeso o Aiso, anque estes denominaciones suelen considerase variaciones coloquiales de Areso. 

El xentiliciu ye aresoarra.

 Símbolos 
 Escudu 
L'escudu d'armes de Areso tien el siguiente blasón:

Usa esti blasón dende l'añu 1770 en que se dixebró de Leitza. Dambes usaben un árbol trevesáu na so base por un llobu, timbrado por una estrella de seis puntes y la inscripción LEICA a los llaos del árbol.

 Xeografía física 
 Situación 
Areso asítiase en partir nordeste de la Comunidá Foral de Navarra dientro de la rexón xeográfica del Monte de Navarra y a una altitú de 466 msnm. El so términu municipal tien una superficie de 12,20 km² y llenda al norte y oeste col conceyu de Berastegi en Guipúzcoa (País Vascu); al este col de Leitza; y al sur colos d'Araitz y Larraun.

 Demografía 
 Evolución de la población 

 Sucesos 
 El robu de Olentzero 
El pueblu foi conocíu al traviés de los medios de comunicación nel añu 2005 pol robu de Olentzero (personaxe tradicional vascu que dexa a los neños los regalos en Navidá).

En Areso el costume yera dexar un Olentzero na plaza del pueblu mientres la Nuechebona, pero en 2003, 2004 y 2005 el moñecu foi robáu de madrugada y topáu díes dempués estrozáu. 

Esi últimu añu 2005 los vecinos del pueblu afayaron"En Nuechebona, sobre les 02:30 de la madrugada, una patrulla de la Guardia Civil apaeció rápido y ensin lluces, metieron a Olentzero nel vehículu y coláronse" (Declaraciones de Mikel Bareibar, alcalde de Areso) finalmente que yeren axentes de la Guardia Civil de serviciu los que se dedicaben a sustraelo.Noticia del robu en "20 Minutos"Noticia del robu en "Cadena Ser"

Dos axentes implicaos fueron internamente expedientaos y treslladaos a otres llocalidaes.

La noticia tuvo abondo ecu en medios de comunicación vascos y navarros por cuenta de les connotaciones polítiques d'esti fechu, pos se consideró un atentáu a les tradiciones vasques.

 Ver tamién 
 Navarra 
 Llista de conceyos de Navarra
 Merindad de Pamplona
 Norte de Aralar

 Referencies 

 Enllaces esternos 
 Datos de Areso - Gobiernu de Navarra - Información y datos d'entidaes llocales de Navarra.

Categoría:Conceyos de Navarra
Categoría:Wikipedia:Mantenimientu:Llocalidaes d'España ensin partíu xudicial