Es Castell

Es Castell ye un conceyu de la comunidá autónoma de les Islles Baleares, España. Asitiáu al este de Menorca, na boca del puertu de Maó. El nucleu urbanu foi fundáu en 1771 polos británicos col nome de Georgetown n'honor del rei Xurde III d'Inglaterra mientres el periodu en que Menorca tuvo baxu dominiu británicu y como queda reflexáu nel escudu, nel qu'apaez San Xurde matando al dragón. Cuando la islla foi recuperada per España en 1782, camudó'l so nome pol de Real Villa de San Carlos n'honor del rei Carlos III d'España, darréu embrivíu a Villacarlos. Por cuenta de la so situación xeográfica, ye'l primer conceyu d'España en ver salir el sol siendo, pos, el verdaderu llevante español.

 Nucleos nuevos  

 Calar de Sant Esteve 
 El Fonduco 
 Santa Ana *
Sol del Este
 La Sínia d'en Riera * 
Son Vilar (o Belo Horizonte)
 Trebalúger
 Cales Fonts
 Cala Corb

 Oríxenes  

El pueblu adquier el nome del Castiellu de San Felipe, cerca d'onde s'asitiaba'l primitivu nucleu. Esta fortaleza construyóse como respuesta al peligru turcu y, bien concretamente, a que Barbarroja asaltara Maó l'añu 1535 en represalia pola conquista de Tunicia (escondite de corsarios) al cargu de Carlos V unos meses antes. Pero foi ordenáu por Felipe II (rexente de les posesiones españoles del so padre naquellos años) y, sobremanera, un proyeutu del italianu Joan Baptista Calvi, que s'empezó a construyir años dempués. L'añu 1558, les fortificaciones del castiellu yá taben armaes y púdose repeler l'ataque otomanu. Esto aguiyó a munchos mahoneses que buscaren vivir cerca de les muralles del castiellu y acabaren conformando un nucleu habitáu permanente que, colos años, foi creciendo y conocíase-y pol nome de s'Arrabalde de Sant Felip. 

Mientres la segunda dominación británica de la isla (1763-1782), baltóse l'antigua población de s'Arrabalde de Sant Felip, yá que taba demasiáu cerca de les fortificaciones del castiellu. Mientres el sitiu francés del 19 de mayu de 1756 esto representara un auténticu problema pa la defensa de la fortaleza. Entós, la población treslladóse más lloñe, al llugar conocíu col nome de la Rabal Nova, ente Cales Fonts y Cala Corb. Llevantar con un trazáu ortogonal y dexando nel centru una espaciosa plaza d'armes arrodiada de cuarteles, como lo fixeren años antes los franceses con San Luis. Asina nació Georgetown. Los británicos tamién ampliaron el castiellu de forma espectacular.

Pero l'exércitu francu-español, a les órdenes del Duque de Crillón, recuperó y baltó el castiellu nel añu 1782, tou pensando qu'intercambiaríen dempués la islla a los ingleses por Xibraltar.

Los británicos, mientres la tercer dominación de la islla (1798-1802) volvieron reconstruyir el castiellu y los sos baluartes (a pesar de que se paralizaron les obres cuando se supo que Menorca volvería a los españoles). Lo rebautizaron col nome de Sant Jordi, como lu punxeren al pueblo años antes y volviéron-y a poner Georgetown". Foi entós cuando empezó a segregase de Mahón y a esfrutar d'autonomía municipal.

 Política  

Dende la finalización del franquismu, Es Castell tuvo 6 alcaldes distintos. El primeru, en 1979, foi José Tadeo, únicu alcalde menorquín del momentu que nun pertenecía a la UCD. Asocedió-y Jaume Peralta, que foi alcalde dende 1983 hasta 1991. De 1991 a 1995 alternar na alcaldía Bernat Llompart (PP) y Ester Riudavets (PSM), y en 1995, mientres dos mandatos, ocupó'l cargu María Borràs (PSOE). En 2003 el PSOE, encabezáu por Irene Coll, volvió ganar les eleiciones municipales, pero en 2004 esta foi espulsada del partíu y pasó a gobernar xunto al PP. Tres les eleiciones de 2007, por cuenta de que nun hai una mayoría absoluta, los partíos IPEC, d'Irene Coll, y Partíu Popular, apauten l'alcaldía de Villacarlos, de tal forma, qu'Irene Coll, vuelve gobernar la xunta local, hasta xunu de 2008, pa darréu, l'alcaldía pasar a Juan Cabrera Valenzuela (PP).

 Fiestes patronales  

Les sos fiestes patronales son n'honor al apóstol SantiagU o Sant Jaume, y celébrense los díes 24, 25 y 26 de xunetu.

En diches fiestes, como nes de toles poblaciones menorquines, el caballu ye'l protagonista. Los caballeros o caixers, vistíos de blancu y negru, van sobre los sos caballos afataos y realicen saltos alzando les sos pates delanteres, ante un gran ensame de xente. A esta tradición denominar el "aurio". 

La bébora típico nes fiestes ye la pomada (gin con llimonada).Ver Fiestes patronales de Menorca''.

 Ver tamién 
 Menorca
 Menorca baxu dominiu británicu
 Puntos estremos d'España

 Referencies 

 Enllaces esternos 
 Villacarlos en Google Maps
 Mapa 

 Conseyu Insular de Menorca
 Considerancies históricu-militares sobre Menorca hasta'l sieglu XVI
 Páxina sobre'l conceyu en WebMenorca 
 Páxina sobre'l conceyu en Menorca-Información
 Conceyu de Villacarlos
 Información turística. 
 Castiellu de San Felipe Ruines visibles en Google Maps
 La Fundación de Georgetown 1771. Patrick Mackellar y el Urbanísmo Militar Británicu. Tesis doctoral de Joan Enric Vilardell Santacana, 2005

Categoría:Conceyos de Menorca
Categoría:Llocalidaes de les Islles Baleares
Categoría:Conceyos de les Islles Baleares
Categoría:Wikipedia:Mantenimientu:Llocalidaes d'España ensin partíu xudicial