La Joyosa

La Joyosa ye una llocalidá y conceyu d'España, na provincia de Zaragoza, Comunidá Autónoma d'Aragón. 

 Situación xeográfica 
La Joyosa ye un conceyu asitiáu a 20 km de Zaragoza que cunta con dos nucleos de población, La Joyosa y Marlofa (antigües dos finques de la baronía).

La situación xeográfica del términu municipal de La Joyosa, nel sector central de la Depresión del Ebro y el so allugamientu respeuto al ríu Ebro, configura'l nucleu urbanu como un mediu rural integráu nel área metropolitana de Zaragoza.
Ye'l paisaxe agrario de regadío el que predomina nel conceyu. La güerta col so valor granible, económicu y social, constitúi un ricu heriedu cultural y paisaxista, que se trata de protexer ya integrar na planificación urbanística.

 Demografía 
 Evolución demográfica1991  1996  2001  2004  2007  2009  2013  345  363  430  609  828  908 983

 Historia 
La Joyosa, llamada d'antiguo Pinillo, perteneció mientres la Edá Media al Monesteriu de Veruela, pasando nel sieglu XV a ser señoríu secular, hasta 1834, cuando crea'l so Conceyu.

L'orixe y evolución del so topónimu dexa establecer la siguiente enumeración de nomes colos que se conoció a la llocalidá a que nos referimos: mientres la Edá Media llamóse Pinillo y en 1543 entá se denominaba asina. Hai que llegar al sieglu XVI pa topar el nome actual, primeru Joyosa hasta 1646, y a partir d'ende La Joyosa, nome col que se conoció hasta güei.

Antonio Ubieto (1972) identificaba la población de Pinillo con un pobláu desapaecíu xunto a Torres de Berrellén. Pero Isabel Falcón asegura que pudo comprobar que'l llugar de la Joyosa ye'l mesmu que na Edá Media llamóse Pinillo, según un protocolu del sieglu XV. Esti fechu queda constatáu nel llibru rexistro de Veruela, nel que diz: "El llugar de la Joiosa, llamóse d'antiguo Pinillo, que ta asitiáu na vera de ríu Xalon ente Marran, Torres, Verrellen y Mezlofa.

Según Guitart Aparicio, La Joyosa toma'l nome d'una de les espaes del Cid, anque según dellos historiadores tamién se dio esti nome a les de Roldán, Carlomagno y otros. Como s'esprende de les referencies documentales históriques consultaes, La Joyosa foi una población de señoríu mientres tola so hestoria. Primero perteneció al Monesteriu de Veruela y depués, yá nel sieglu XV, pasa a ser señoríu secular hasta dómina contemporánea. Foi la cabeza de la Baronía creada en 1425, a favor de los Ferrera, dempués perteneció a los Belvis, marqueses de Bèlgida y dende 1838 a los López Quílez, integrándose na casa ducal de Medina de les Torres.
Con al respeutive de la so evolución alministrativa y les estructures fiscales nes que s'integró, La Joyosa perteneció a la Sienda de Tarazona (1646), Correximientu de Zaragoza (1711-1833) y, partir de 1834 cuenta con conceyu propiu.

Integrar nel partíu xudicial de Zaragoza nel sieglu XIX. No relativo a los sos habitantes y la evolución demográfica esperimentada pola llocalidá a lo llargo de la historia, cabo señalar qu'en 1495, el llugar de La Joyosa (Pinillo) cuntaba con tres fuegos.

En 1543 había tres fuegos entá. Los moriscos poblaron el llugar eleváu númberu hasta que se decretó la so espulsión, qu'afectó a 18 cases, 5 individuos y 90 persones. Tuvieron que trescurrir dos sieglos pa recuperar esa población. Mientres los sieglos XVII y XVII, contabilícense 16 fueos en 1646, 13 vecinos con un total de 17 cases habitaes en 1718, y 17 vecinos en 1776, 13 vecinos en 1722 y en 1787, 43 vecinos en 1797. Yá a mediaos del sieglu XIX había en dichu llugar 26 cases, 21 vecinos y 98 almes.

 Política llocal 
 Últimos alcaldes de La Joyosa 
 Periodu  Alcalde  Partíu 1979-1983  Ángel Lasheras Villanueva  UCD  1983-1987    1987-1991    1991-1995    1995-1999  Ángel García Santabárbara PSOE 1999-2003  2003-2007  2007-2011  2011-2015  Ildefonso José García Santabárbara PP 2015-2019 

 Resultaos eleutorales 
Eleiciones municipales Partíu 2003 2007 2011 2015 PP - - 3 5 PSOE 5 5 1 4 PAR 2 2 3 Total 7 7 7 9

 Fiestes patronales 
 La Nuesa Señora la Virxe del Puig, en La Joyosa el 8 de setiembre.
 La Nuesa Señora la Virxe del Rosariu en Marlofa, el primer fin de selmana d'ochobre

 Llugares d'interés 
Arte:
Palaciu del Barón de La Joyosa.
Ficheru:Casa_baronia_la_joyosa.jpg

Ilesia:
Ilesia parroquial de Marlofa. La Nuesa Señora La Virxe del Rosariu.
Ficheru:Iglesia_marlofa.jpg

Ilesia parroquial de La Joyosa. La Nuesa Señora del Puig.
Ficheru:Iglesia_lajoyosa.jpg

 Referencies 

 Ver tamién 
 Llista de conceyos de la provincia de Zaragoza

Categoría:Llocalidaes de la provincia de Zaragoza
Categoría:Conceyos de Zaragoza
Categoría:La Joyosa
Categoría:Wikipedia:Mantenimientu:Llocalidaes d'España ensin partíu xudicial