San Agustín del Guadalix

San Agustín del Guadalix ye un conceyu español de la Comunidá de Madrid, asitiáu xunto a l'autovía Madrid-Burgos (A-1), al norte de la capital. La so superficie ye de 38,30 km².

 Descripción y situación 
Parte coles siguientes poblaciones:
 Al norte: términos municipales d'El Molar y Pedrezuela.
 Al este: términos municipales d'El Molar y Algete.
 Al sur: términu municipal de Colmenar Viejo.
 Al oeste: términu municipal de Colmenar Viejo.
El términu municipal ye cruciáu de norte a sur pol ríu Guadalix, al qu'arramen les sos agües (dientro del conceyu) pel marxe derechu los siguientes regueros: del Cañu, de la Torca y de la Fresnera.

El so actual alcalde ye Juan Francisco Figueroa Collada.

 Historia 
Por restos de cerámica ya instrumentos atopaos por llabriegos y constructores, paez ser que foi fundáu polos íberos xunto al actual Camín anchu. Del periodu romanu topáronse columnes y un sarcófagu de piedra nel Altu de la Ilesia. Igualmente topáronse restos visigodos.

Mientres la Reconquista munchos de los habitantes de la contorna son reclutados en 877 pol Emiratu de Córdoba emir Mohamed I de Córdoba pa lluchar contra los cristianos. En 932, les tropes lleoneses de Ramiro II de Llión travesaron Somosierra y Guadarrama, espulsando a los árabes. Mientres un tiempu'l pueblu queda en tierra de naide.

Nun va ser hasta 1084, que Alfonsu VI de Llión y Castiella conquiste definitivamente San Agustín na so marcha escontra Toledo y manda repoblar la zona con xentes de Castiella.
Ilesia parroquial de San Agustín|left|thumb|220px
Xuan I de Castiella vence en 1382 la villa, que petenecía a la corona de Castiella a Pedro González de Mendoza. La villa permanez en manes de la familia de Mendoza hasta qu'en 1461 Pedro González de Mendoza, obispu de Calahorra intercambiar por otres posesiones a Diego Arias Dávila, Contable mayor d'Enrique IV de Castiella. El so fíu Juan Arias d'Ávila foi'l primeru de los Condes de Puñonrostro, que'l so escudu d'armes sigue afiguráu nel actual escudu de San Agustín.

Xuana la Lloca da a San Agustín, a principios del sieglu XVI, el títulu de villa autorizándo-y l'usu de forca, pica, garduña, cadena, azote y otres insinies y prerrogativas de xurisdicción y xusticia.

Nel sieglu XVII ye declarada devesa boyal pa la campera de ganáu mayor y menor, frente a la parte de Pedrezuela que se parte ente los vecinos. Esto provoca conflictos ente'l conde de Puñonrostro y el pueblu, pero asina se llibró de la desamortización de Mendizábal de 1798.

Nel sieglu XIX, mientres la Guerra de la Independencia el pueblu ye ocupáu pol exércitu francés. Nuna sola nueche, tres pernoctar na Ilesia, destruyir y amburaron, dexando l'Archivu Municipal fechu cenices.
 Población 
En 1917 la población devasaba los 500 habitantes. Según los datos del censu de 1986, la población yera entós de 2459 habitantes; en 2008 cuenta con 10 433 vecinos. Esti aumentu demográficu, apenes algamáu por tantu na última década, fizo que la estructura del pueblu pasara de cases de pueblu d'unu o dos patios, xeneralmente con corrolada, a dellos bloques de pisos y principalmente urbanizaciones de xalés adosaos.

En 2017 la población rondaba los 13 000 habitantes, aportando a consideráu yá como una pequeña ciudá. Tradicionalmente los sos habitantes dedicárense a l'agricultura y a la ganadería, lo cual sumió yá que na actualidá la mayoría de la población o bien trabaya na industria de recién creación, o se tresllada a la capital a trabayar.

 Fiestes 

El tercer domingu de mayu celebra'l taral o romería, fecha na que la imaxe de la Virxe de Navalazarza ye llevada a la ermita.

Les fiestes patronales, n'honor a la Virxe de Navalazarza, celébrense la tercer selmana de setiembre, siendo yá habituales los festexos taurinos y encierres. El día 28 d'agostu ye tamién la fiesta patronal.

Tamién se siguen celebrando les Rondes de los quintos», la primera nel mes de marzu, na que los quintos quemen el mayu, y otra el día 8 de setiembre, fecha na que los quintos baxen la virxe al pueblu.

 Educación 

En San Agustín del Guadalix hai cuatro guarderíes (una pública y trés quitaes), dos colexos públicos d'educación infantil y primaria (CEIP Infanta Leonor y CEIP Virxe de Navalazarza) , y un institutu d'educación secundaria y bachilleratu (IES San Agustín del Guadalix).

 Tresportes 
El tresporte coleutivu realizar por autobuses interurbanos, mayoritariamente con base nel intercambiador de Plaza de Castiella en Madrid. Nel conceyu hai nueve paraes (cuatro d'ida y cinco de vuelta) asitiaes na Avenida de Madrid (2/2), el Polígonu Industrial Sur (1/1), el Polígonu Industrial Norte (1/1) y nel km 32 de l'A-1.

 Patrimoniu cultural 
Amás de la ilesia parroquial de la llocalidá, nel términu municipal atópense los acueductos de la Canal de Sabela II, con cinco canales del sistema de suministru d'agua de Madrid:  Canal Baxa, Canal Alta, Canal d'El Atazar, Canal del Guadalix y Canal d'El Vellón. Nestes canales esisten estructures d'obra pa salvar dellos tramos que resulten llamatives.

La estructura más espectacular ye l'acueductu de La Retuerta, na Canal Baxa, que foi la primitiva canal de suministru d'agua a Madrid, inauguráu pola reina Sabela II en 1858. Esta ponte-acueductu ye'l de mayor tamañu d'esta canal, constando de dos cuerpos: l'inferior con un arcu escarzano y el superior con 8 arcos de mediu puntu, teniendo un llargor de 170 m y un altor máximu de 28 m. Ta construyíu con bóvedes y entepaños de mampostería y aristones de sillería. Si remontara'l regueru que salva esti acueductu, atoparíense, a menos de 2 km, otros dos estructures d'obra, menos espectaculares y más modernes, poles que pasen la Canal d'El Atazar y la Canal Alta.

Siguiendo, agües embaxo, el trazáu de la Canal So unos 2 quilómetros, anque yá nel términu municipal de Colmenar Viejo, atópase otru acueductu: el de La Torca, tamién de dos cuerpos. Esiste una semeya, realizada por Charles Clifford, mientres la construcción d'esta obra.| Fotografía de Charles Clifford del Acueductu de la Torca Bien cercanu a este, un pocu más embaxo, apaez l'acueductu de Valcaliente, yá de tamañu muncho más modestu.

 Redolada natural 
Pela redolada de la llocalidá atopa la llaguna de los Coríos, qu'acueye a distintos tipos de reptiles y anfibios y a gran variedá d'aves, como'l ruiseñor, el raitán, la filomena o'l xilgueru. Nel so monte de ribera, onde podemos contemplar especies como'l omeru, sauce, fresnu o l'abondosu chopu.

Tamién s'alcuentren nel conceyu la devesa de Moncalvillo —de gran interés y altu valor ecolóxicu, onde esisten formaciones arbóreas d'encines, enebros, caxigals y cornicabres—, el cuetu de Valdeoliva y la márxenes del ríu Guadalix.

 Paisanos pernomaos 
 Lorenzo Ginés Brandín, alcalde.
 Julián Berrendero, ciclista.
 Aitor Sanz, futbolista.
 Laura Aguilar, presentadora de televisión.

 Referencies 

 Enllaces esternos 

 Páxina oficial del Conceyu de San Agustín del Guadalix 

 Institutu d'Estadística de la Comunidá de Madrid > Ficha municipal 


Categoría:Llocalidaes de la Comunidá de Madrid
Categoría:Conceyos de la Comunidá de Madrid
Categoría:Wikipedia:Mantenimientu:Llocalidaes d'España ensin partíu xudicial