Mozota

Mozota ye un conceyu español de la provincia de Zaragoza, comunidá autónoma d'Aragón. Ta asitiáu a 25 km al suroeste de Zaragoza.

 Xeografía 
La llocalidá pertenez a la contorna de Zaragoza y ta asitiada na cuenca del ríu Huerva, atopar a una distancia de 29,2 km de Zaragoza, capital de la Comunidá Autónoma d'Aragón.
La carretera nacional N-330 apenes escurre unos cientos de metros coincidiendo cola llende ente los términos municipales de Mozota y La Muela. P'aportar al conceyu, tien de tomase la carretera ZP-2122, de titularidá provincial, mientres un tramos d'apenes 750 metros. D'últimes la vía ferrial que comunica Zaragoza con Teruel y Valencia tamién traviesa'l términu municipal de manera paralela a la N-330.

 Historia 
El castiellu de Mozota, anque non bien conocíu, caltién en bien bon estáu caltenimientu la fase constructiva medieval, y esto xunto al so calter civil y la pintura mudéxar que reviste la so capiya, faen qu'esti castiellu sía clave pa la conocencia de la hestoria de l'arquiteutura aragonesa de la Baxa Edá Media.

La esistencia d'una galería de arquillos añadida nel sieglu XVI llevó a pensar que'l palaciu databa d'esi sieglusicasí güei sábese que'l castiellu caltién dellos murios presumiblemente del sieglu XIV, dómina na que'l señoríu de Mozota pertenecía a la familia Tarín. En 1399 el señoríu y el so castiellu son adquiríos por Beltrán de Coscón, ricu mercader catalán y ciudadanu de la ciudá de Zaragozay esisten documentos de 1402 que constaten que Beltrán adquirió alredor de 40 mil ladrillos los cualos casi con seguridá fueron utilizaos en distintes obres realizaes nel castiellu. Anque con cambeos llevaos a cabu na primer metá del sieglu XVI, les obres en fachaes ya interiores realizaes nel sieglu XV caltuviéronse hasta l'actualidá.

Asitiáu nel centru de Mozota, el castiellu comunicar cola Ilesia del pueblu por un pasaxe voláu. De los sos cuatro ales orixinales, anguaño'l castiellu caltién dos, la frontera y una llateral, ente que les otres dos perdiéronse presumiblemente yá nel sieglu XVI mientres los enfrentamientos que tuvieron llugar en 1550 y 1558 ente los señores de Mozota y la ciudá de Zaragoza, con quien s'apostaba la llamada Devesa de Mozota.Nun se caltién nenguna de les torres medievales correspondientes a caúna de les cuatro esquines del castiellu.

Les dos ales orixinales que s'han conservadado consten de dos plantes y sobre elles atopen los miradores. Na primer planta tópense les estancies principales, les de calter oficial na ala frontera y les habitaciones privaes na llateral, onde tamién ta la capiya.

El castiellu caltién bona parte de la cubrición orixinal en madera llabrao, los revestimientos de yelsu en delles de les sos estancies… anque lo más notable ye la capiya, sobremanera pola so decoración mudéxar, na que destaca'l zócalo del maestru Lop de Ram y la pintura qu'anubre les sos parés que, d'acordies colos espertos, tendría de formar parte de los edificios d'estilu mudéxar aragonés consideraos Patrimoniu de la Humanidá.

 Demografía 

 Clima 
 El clima ye de tipu mediterraneu na que la escasez de precipitaciones ye la normal.

 El cerciu ye'l qu'ayuda al escasu mugor del terrén.

 La temperatura medio añal del conceyu ye de 13 a 17 °C.

 La media de los meses de más fríu ta ente 4 y -1 °C, ente que les máximes estos meses son de 9 a 14 °C.

 El periodu de xelaes ye d'ochobre a abril.

 Flora 
Podemos estremar les distintes formaciones vexetales: el terrén agrícola, romeral mistu y la carba gipsolfilo.
La vexetación actual ta formada por carbes, el romeral (Rosmarinus officinalis) ye frecuente, pero tamién abonda'l formáu por especies gipsófilas, como Centaurea hyssopifolia, Gypsophila hispanica, G.struthium, Helianthemum squamatum, Herniaria fruticosa ,Lepidium
subulatum, Ononis tridentata, Reseda stricta, Teucrium libanitis. Son frecuentes delles especies de llabiaes (Thymus y Teucrium principalmente), cistáceas
(Helianthemum), Frankenia y compuestes (Centaurea, Jurinea, Santolina).
Xunto al ríu Huerva apaecen carbes riberanes y dellos montes galería de Salix alba y Populus alba.

 Fauna 

 Especies protexíes 
 Alauda arvensis (calandria común)
 Aquila chrysaetos (águila real)
 Athene noctua (miagón común)
 Bufo bufo (sapu común)
 Carduelis cannabina (pardillo común)
 Carduelis carduelis (xilgueru)
 Carduelis chloris (verderón común)
 Corvus corax (cuervu común)
 Eptesicus serotinus (esperteyu de güerta)
 Genetta genetta (gineta)
 Meles meles (melandru européu)
 Miliaria calandra (trigueru)
 Myotis blythii (esperteyu ratoneru medianu)
 Neophron percnopterus (alimoche)
 Pyrrhocorax pyrrhocorax (chova piquirroja)
 Serinus serinus (verducu)

 Política llocal 

 Últimos alcaldes de Mozota 
 Periodu  Alcalde  Partíu 1979-1983  José Benito Val  UCD  1983-1987  CDS  1987-1991  PAR  1991-1995  1995-1999  Fernando Laborda 1999-2003 2003-2007 2007-2011 2011-2015  Romualdo Romeo Royo 2015-2019

 Resultaos eleutorales 
{|  style="margin:0 auto"
|-
| colspan="9" width="600px" bgcolor="#C0C0C0" |Eleiciones municipales
|- bgcolor="#D8D8D8"
| Partíu
| align="right" | 2003
| align="right" | 2007
| align="right" | 2011| align="right" | 2015'
|-
| bgcolor="#FFCC66" | PAR
| bgcolor="#FFCC66" align="right" | 5
| bgcolor="#FFCC66" align="right" | 5
| bgcolor="#FFCC66" align="right" | 5
| bgcolor="#FFCC66" align="right" | 5
|-
| bgcolor="#FF4500" | PSOE
| bgcolor="#FF6347" align="right" | -
| bgcolor="#FF6347" align="right" | -
|
| bgcolor="#FF6347" align="right" | -
|-
| bgcolor="#99CC66" | CHA
|
| bgcolor="#99CC66" align="right" | -
|
| bgcolor="#99CC66" align="right" | -
|-
| bgcolor="#1e90FF" | PP
| bgcolor="#87CEFA" align="right" | -
| bgcolor="#87CEFA" align="right" | -
| bgcolor="#87CEFA" align="right" | -
|
|- bgcolor="#EEEEEE"
| Total| align="right" | 5| align="right" | 5| align="right" | 5| align="right" | 5''|}

 Monumentos 

 Monumentos relixosos 
miniaturadeimagen|Ilesia de Santa Madalena.
 Ilesia parroquial de Santa María Madalena: obra mudéxar, foi restaurada nel sieglu XVI en estilu platerescu y nel sieglu XVII añadióse una capiya nel tercer tramu del evanxeliu. Los retablos son barrocos, quitando'l dedicáu a la Virxe que ye platerescu, coincidiendo cola reforma. Realizar Juan de Moreto con obres escultóriques atribuyíes a Gabriel Yoll. La torre asitiada a los pies de la ilesia, de planta cuadrada y cuatro cuerpos. Al esterior articular por mediu d'arcos de mediu puntu doblaos, con óculos a los llaos, nos cuerpos segundu y terceru; nel últimu cuerpu'l vanu va ensin doblar y flanqueado por pequeños baldíos ciegos. Hai que destacar los vanos ciegos del tercer cuerpu zarraos por aproximamientu de filaes y el frisu de cerámica na parte cimera del últimu cuerpu.

 Monumentos civiles 
 Palaciu fortificáu de los duques de Villahermosa :http://www.sipca.es/censo/1-INM-ZAR-017-180-003/Palaciu/fortificáu/de/los duques/de/Villahermosa.html#.WOZxg03ovGg Casa de lladriyu, fortificada y almenada, de tipu aragonés, especialmente interesante porque representa l'últimu eslabón escontra'l palaciu ensin fortificar.Saber de la esistencia de la villa en 1199 so la tenencia de Lope Ximénez de Agón. Supónse que foi nel castiellu de Mozota onde se produció'l raptu d'Angelina Coscón por Juan de Pomar.

 Fiestes 
 Fiestes n'honor de los Santicos: celébrase la tercer selmana d'agostu (d'antiguo celebrábense'l 27 de setiembre). Los Santicos son: san Benito, san Celestino, san Constantino, santa Victoria, santa Faustina y santa Modesta.
 Fiestes del Tocín''': celébrase'l cuartu fin de selmana de setiembre.

 Referencies 

 Bibliografía 






 Ver tamién 
 Llista de conceyos de la provincia de Zaragoza

 Enllaces esternos 

Categoría:Conceyos de Zaragoza
Categoría:Mozota
Categoría:Wikipedia:Mantenimientu:Llocalidaes d'España ensin partíu xudicial