San Chuan de Plan

San Chuan de PlanSegún apaez nel Decretu Llexislativu 2/2006, de 27 d'avientu, del Gobiernu d'Aragón, pol que s'aprueba'l testu refundíu de la Llei de Delimitación Comarcal d'Aragón.Topónimos: pueblos con nome llocal n'aragonés en Gran Enciclopedia Aragonesa, en chistabino, o San Juan de Plan, n'español, ye un conceyu de Uesca (España), actual cabecera del Valle de Gistaín na contorna altoaragonesa de Sobrarbe. La so población ye de 153 habitantes (2009) nuna superficie de 55,53 km² y una densidá de 2,76 hab/km².

Parte del so términu municipal ta ocupáu pol Parque natural Posets-Maladeta y el Monumentu natural de los Glaciares Pirenaicos.

 Llocalidaes estremeres 
El so términu municipal llinda al norte y oeste col términu de Gistaín, con Plan al sur y suroeste, con Villanova al sureste, al este con Sahún y Benasque, estos trés últimos conceyos coles sos cabeceres nel vecín Valle de Benasque.

 La llocalidá 
San Juan ye una llocalidá del Valle de Gistaín asitiáu a 1120 m sobre'l nivel del mar, construyíu dafechu nos bancales que s'asitien percima de la villa de Plan, a menos d'un quilómetru de dicha llocalidá, xunto a la ribera del Cinqueta. Se documentó la so esistencia per primer vegada nel añu 1020. Tuviera importancia minera histórica y amás ye llugar de tradiciones numberoses y bien calteníes.

El nucleu de San Juan ye una población que gatuña'l monte pos s'atopa dafechu nuna rimada descendente dende los bancales más elevaos onde tamién s'atopa la villa de Gistaín hasta'l ríu. Toles cais de la llocalidá atópase en pendiente, y la naturaleza túvose qu'afaer a la redolada, una y bones toles cases tienen entrada por más d'una planta, al ser frecuente que los sos llaterales apuerten a cais a distintu altor.

Una hestoria típica de la llocalidá narra los oríxenes de la población y atribuyir a la necesidá que tuvieron los habitantes d'otru pueblu que s'atopaba nel monte (llamáu Ligüés) d'abandonalo ya instalase nesti llugar, yá que una invasión de culiebres máxiques (llamaes lacuercos) -yos imposibilitaba la vida na so aldega de procedencia. Ligüés o les sos ruines nunca s'atoparon, y supónse que la so esistencia foi tamién imaxinaria, o bien una deformación de la pallabra "lacuers" (vocalizada /lacués/) pos esa yera la pronunciación del términu lacuercos antes de la paulatina castellanización del aragonés local.

La ilesia de San Xuan, consagrada al mesmu santu que la llocalidá (San Xuan Bautista), ye románica y atópase bien caltenida, anque como tantes ilesies del Alto Aragón, reformar nel sieglu XVI y perdió dalgunos de les traces típiques de los sos oríxenes. La ilesia, fecha na parte baxa del nucleu xunto al ríu, tien el campusantu enfrente, trazando lo que podría recordanos a una era de tría, ye pintorescu y siempres s'atopa decoráu con nueves flores pal día de 1 de payares Tolos Santos.

La Ponte de los pecadores ye una ponte que crucia sobre'l ríu Cinqueta a 50 metros sobre'l so calce, y escasos metros agües arriba del pueblu de San Juan. Por ella pasa una pista escontra los bancales de l'aguada llamada Don dela Par, xunto al ribayu del Sen que baxa pol enclave conocíu como Engrota dende'l ibón del Sen.

San Juan ye, xunto con Plan, el pueblu que tenía derechu natural sobre l'empléu de los campos na ribera del Cinqueta, nes finques de La Cuesta y tol conxuntu de finques que traviesa'l ribayu de Simierre, siendo precisamente per delantre del so caserío onde'l valle de Gistaín faise más anchu. Esiste una pista que fai la xubida hasta les Bordes de San Mamés (anejas a una ermita onde s'efectúen diverses celebraciones añales) dende'l llau noroeste del nucleu.


 Demografía 
 Evolución demográfica1900  1910  1930  1940  1950  1960  1970  1978  1991  1996  2001  2004  -  -  -  -  -  -  -  -  170  166  160  147  

 Política llocal 
 Últimos alcaldes de San Juan de Plan 
 Periodu  Alcalde  Partíu 1979-1983  Joaquín de Mur Gabás  Ind.  1983-1987    1987-1991    1991-1995    1995-1999    1999-2003    2003-2007    2007-2011    2011-2015  Natividá Puértolas PortaAlcaldes d'Aragón de les eleiciones de 2011  PAR  2015-2019  María Isabel Guillén Tapia  Ind. 

 Resultaos eleutorales 
Eleiciones municipales Partíu 2003 2007 2011 2015 Ind. 4 PSOE 1 3 2 1 PP 1 1 - CHA - - PAR 4 1 2 Total 5 5 5 5

 Fiestes 
Ente otres celebraciones festives destaca l'antroxu, la Falleta y los trucos de san antón.

 Referencies 

 Ver tamién 
 Conceyos de la provincia de Uesca
 Conceyos aragonófonos d'Aragón según l'Anteproyectu de la Llei de Llingües

 Enllaces esternos 

 Información sobre'l conceyu de San Juan en Sobrarbe.com
 Información sobre San Juan de Plan nel portal CaiAragon.com
 San Juan de Plan en LosPirineos.info
 Imáxenes de la redolada de San Juan de Plan en SanJuandePlan.com (páxina non oficial del conceyu)
 llugares-del-sobrarbe-aragones/ Información sobre La Falleta de San Juan de Plan

Categoría:Conceyos de Uesca
Categoría:Sobrarbe
Categoría:Llocalidaes de la provincia de Uesca
Categoría:San Juan de Plan
Categoría:Wikipedia:Mantenimientu:Llocalidaes d'España ensin partíu xudicial