Uharte Arakil

Uharte Arakil ye un conceyu de la Comunidá Foral de Navarra, asitiáu na Merindad de Pamplona, na contorna de Sakana, nel valle del Arakil, a los pies de San Miguel de Aralar y a 32 km de la capital de la comunidá, Pamplona. La so población ye de .

 Topónimu 
El topónimu Uharte provién de la espresión en llingua vasca ur arte ('ente agües'). N'euskera modernu esiste la pallabra uharte o ugarte con esi mesmu orixe etimolóxicu. El so significáu más habitual ye'l de 'isla', pero tamién puede significar ente agües', 'entrambasaguas', 'llugar asitiáu ente dos ríos confluentes'. Esisten numberosos llugares en Navarra y el País Vascu que presenten esti nome o una variante similar, tando xeneralmente allugaos en confluencias de ríu o en meandros.

La villa de Uharte Arakil fundar nun allugamientu estratéxicu, nun estrechamientu de la Sakana y sofitándose nun meandro del ríu Arakil que sirvía p'ayudar na defensa de la población. La población estendióse anguaño fora de les llendes del meandro del Arakil onde s'estableció orixinalmente.

En 1268 ye mentada como Huart, depués Uart (1350), Uart de Valo d'Arakil (1366), Ugarte Arakil (1701) y Hugarte Arakil'' (1708). Históricamente la villa llevó pos nel so nome l'apellativu de Arakil que ye'l nome del valle nel que s'asitia'l conceyu y de que la so xurisdicción esgazar nel sieglu XIV. Ye necesariu esto yá que esiste otra llocalidá homónima en Navarra: Uharte.

Uharte Arakil ye anguaño'l nome oficial de la villa, dempués de que'l 8 de xunu de 1992 por aciu decretu foral 212/1992 afitara Uharte Arakil como'l so nome oficial.

 Demografía 
 Evolución demográfica1897  1900  1910  1920  1930  1940  1950  1960  1970  1981  1991  2001   838  882  866  821  812  750  722  766  842  856  853  785  

 Llingua 
n'Uharte Arakil, l'idioma mayoritariu ye'l castellanu, pero hai una gran parte de los habitantes d'esti pueblu (xeneralmente nuevos), que falen un dialeutu vascu d'Uharte y l'euskera batúa.

 Cultura 
Nesta llocalidá celebra'l Día del Pastor, catalogada como Fiesta d'interés turísticu en Navarra.

 Ver tamién 
 Navarra 
 Llista de conceyos de Navarra
 Sakana
 San Miguel de Aralar
 Zona Vascófona De Navarra

 Referencies 

 Enllaces esternos 

 Uharte Arakil - Información de Pueblos de la Sakana *
 - Información de Pueblos d'España *
Uharte Arakil - Gobiernu de Navarra - Información y Datos de Conceyos

Categoría:Llocalidaes de Navarra
Categoría:Conceyos de Navarra
Categoría:Wikipedia:Mantenimientu:Llocalidaes d'España ensin partíu xudicial