Arbizu

Arbizu ye un conceyu de la Comunidá Foral de Navarra, asitiáu na Merindad de Pamplona, na contorna de Sakana y a 38 km de la capital de la comunidá, Pamplona. La so población ye de . 

 Topónimu 

Arbizu significa etimológicamente nabal o campu de nabos. Trátase d'un topónimu que provién de la llingua vasca. Provién de arbi (nabu n'eusquera) y el sufixu abundancial -(t)zu. El topónimu atópase documentáu dende'l sieglu XIII (Arbiçu, 1268); anque tamién se recoyó la variante Aruiçu (1350). L'antiguu soníu de la cedilla, equivalente a l'actual tz del eusquera, perdióse sicasí tantu en castellán como n'eusquera. Anguaño'l topónimu trescribe igual en dambos idiomes, anque n'eusquera pronunciar de forma distinta al castellán siendo'l so soníu similar anque non igual a Arbisu. 

El xentiliciu de los sos habitantes ye arbizuarra, idénticu pa homes y muyeres.

 Xeografía física 
 Situación 
Arbizu tópase allugáu ente les sierres de Aralar y Andia, nuna zona onde s'enancha la contorna de Sakana. El ríu Leziza, procedente de Andia, crucia'l pueblu nel so camín escontra'l Burunda. 

Asitiáu na merindad de Pamplona, dientro de la contorna de "la Sakana", Arbizu atopar a 39 km de la capital Navarra y a una altitú sobre'l nivel del mar de 497 msnm.

El términu municipal de Arbizu cunta con una superficie de 14,3 km², estremada en dos partes. Nel puntu que ye cruciáu pol ríu Burunda tien una especie d'estrechamientu qu'estrema la frontera del pueblu, el nucleu urbanu ta a 493 msnm.

Les sos llendes territoriales son: al norte la sierra d'Aralar, l'este Lakuntza y Arakil, al sur Ergoiena y al oeste Etxarri Aranatz. Les sos tierres estender de norte a sur, dende'l monte Aralar hasta la falda de la Sierra de San Donato.

Dicir de Arbizu que ye un típicu pueblo - cai con plantegamientu racional del so caserío, nel que destaca una plaza rectangular al norte. Atópase a veres del ríu Leciza, cerca de la so desaguada nel ríu Burunda, a 493 msnm .
 Demografía 
 Evolución de la población 

 Llingua 
En Arbizu caltiénse una variedá d'eusquera, con diverses peculiaridaes interesantes como'l tener vocales llargues en contraste fonolóxicuHualde, 1991, p. 39 o tener una regla de zarru vocálicu /a/ > /y/ por umlaut cuando /a/ asocede en sílaba zarrada y na sílaba anterior apaez una vocal zarrada /o, i/.

 Ciudaes hermaniaes  
 Marda (Palestina)

 Ver tamién 
 Llista de conceyos de Navarra
 Sakana
 Zona vascófona de Navarra

 Referencies 

 Bibliografía 
 José Ignacio Hualde (1991): Basque Phonology, Routledge, Nueva York, ISBN 0-415-05655-1, páxs. 39-53.

 Enllaces esternos 

 Datos de Arbizu - Gobiernu de Navarra - Información y datos d'entidaes llocales de Navarra.
 Web municipal: www.arbizu.eus 

Categoría:Llocalidaes de Navarra
Categoría:Conceyos de Navarra
Categoría:Wikipedia:Mantenimientu:Llocalidaes d'España ensin partíu xudicial