Enériz

Enériz (n'euskera y de forma cooficial Eneritz) ye un conceyu de la Comunidá Foral de Navarra, asitiáu na merindad de Pamplona, na contorna de Puente la Reina, nel Valdizarbe y a 22 km de la capital de la comunidá, Pamplona. La so población en  foi de  habitantes (INE). Orixinalmente yera la propiedá d'un señor llamáu Xineru, y de ende deriva'l nome llatín de Enerici (fíos del señor Xineru).

Primeramente adscrita a la zona non vascófona pola Llei Foral 18/1986, en xunu de 2017 el Parllamentu navarru aprobó'l pasu de Enériz a la Zona mista de Navarra por aciu la Llei foral 9/2017.Naiz.info (22 de xunu de 2017): 44 llocalidaes navarres ganen derechos pal euskara al pasar a la zona mista’

 Símbolos 
 Escudu 
L'escudu d'armes del llugar de Enériz tien el siguiente blasón:

L'alcalde de Enériz dirixir a la Diputación Foral de Navarra nel añu 1953 manifestando les variaciones que sufriera l'escudu y solicitando el verdaderu. Contestóse-y que nun esistíen datos concretos anteriores a 1840 y que venía usando una cepa cargada de recímanos. Terminaba l'escritu de la siguiente forma: «Creemos que Enériz, pa demostrar la so nobleza y antigüedá y p'estremase d'otres villes que tamién usen nos sos sellos cepes, olivares y otres plantes, tendría d'añader al so escudu actual, y na so parte cimera, dalgunos de los blasones qu'apaecen nel perantiguu de la casa solariega d'esta llocalidá, que bien pudiera ser la media lluna de plata y dos lleones rampantes, encaraos d'oru, tal que apaez nel dibuxu axuntu». Unviando esti informe al Ministeriu de la Gobernación, foi aprobáu en toles sos partes el 7 d'ochobre del mesmu añu, quedando como blasón de la villa.

 Xeografía física 

 Situación 
Enériz ta asitiáu na parte central de la Comunidá Foral de Navarra y del Valdizarbe, na carretera que xune Campanas con Puente la Reina, a una altitú de 425 msnm. El so términu municipal tien una superficie de 9,45 km² y llinda al norte colos conceyos de Muruzábal y Adiós, al este col d'Úcar, al sur col d'Añorbe y al oeste col d'Obanos.
 Relieve ya hidrografía 
Anque s'alluga no fondero del valle, el so términu entiende parte del monte al sur, na que destaquen les elevaciones Montemocha, Chaparral, Castellán y Monte. Bañar el ríu Robu y el regueru Gabildoa. Les tierres de cultivu, arenoses y fondes, destinar a cebera y viñéu.
 Historia 
Los primeros restos topaos son un castru de la edá del fierro, nel montículo de La Nobla (escontra'l s.VI aC), a 1.500 metros del pueblu. De dómina romana (s.I-III dC) llegar cachos de cerámica, monedes y restos de murios. Na Edá Media hubo una ilesia románica y los primeros pelegrinos a Santiago.
miniaturadeimagen|Monumentu al Camín de Santiago, al so pasu por Eneriz.
Destaca ente los sos paisanos Don Sebastián d'Eslava y Lazaga, nacíu en Enériz el 19 de xineru de 1685 y fináu en Madrid el 21 de xunu de 1759, que foi Virréi de Nueva Granada y en 1741 venció a los británicos na defensa de Cartagena de Indias.

 Demografía 
 Evolución de la población 


 Cultura 
 Fiestes y evento 
 Fiestes patronales en setiembre del 3 al 6.
 Fiestes pequeñes el 3º fin de selmana de xunetu 
 Día de Santu Domingo'l 1 de mayu 
 Día de San Isidro Llabrador el 15 de mayu 
 Día de la Cofradería de la Vera Cruz el segundu fin de selmana de setiembre 
 Día de San Nicolás el 6 d'avientu.
 Día de la Mocedá'l 6 de xineru.

 Ver tamién 
 Valdizarbe
 Contorna de Puente la Reina
 Conceyos de Navarra

 Referencies 

 Enllaces esternos 

 Enériz - Gobiernu de Navarra - Información y datos d'entidaes llocales de Navarra.

Categoría:Conceyos de Navarra
Categoría:Wikipedia:Mantenimientu:Llocalidaes d'España ensin partíu xudicial