República de Baden

La República de Baden  foi un estáu d'Alemaña mientres el periodu de la República de Weimar, formáu dempués de l'abolición del Gran Ducáu de Baden en 1918. Agora ye parte del estáu modernu alemán de Baden-Wurtemberg.

 Historia 

 La Revolución en Baden 
Cola revolución amenaciando al Imperiu alemán nos últimos díes de la I Guerra Mundial, el Ministeriu d'Estáu del Gran Ducáu de Baden aprobó una reforma eleutoral el 2 de payares de 1918 nun intentu final de caltener a la monarquía nel Gran Ducáu. El 8 de payares, fueron establecíos conseyos de trabayadores y soldaos en Lahr y Offenburg. A otru día, conseyos similares fueron establecíos en Mannheim y Karlsruhe y tol Ministeriu d'Estáu de Baden arrenunció.

El 10 de payares, un gobiernu provisional foi formáu en Karlsruhe y a otru día foi realizada una asamblea de dellos conseyos revolucionarios. El 13 de payares, el gran duque Federico II, arrenunció a toles sos obligaciones de gobiernu y finalmente abdicó'l 22 de payares, casi una selmana antes de l'abdicación del Kaiser Guillermu II.

El gobiernu provisional declaró l'establecimientu del Freie Volksrepublik Baden (República Llibre Popular de Baden) el 14 de payares de 1918, y estableció el 5 de xineru de 1919 como fecha pa nueves eleiciones.

 La Nueva República 
Una asamblea nacional foi creada'l 12 de xineru de 1919, col democristiano Partíu de Centru surdiendo como'l partíu más fuerte per delantre del centru esquierda SPA. Xuntos, estos dos partíos recibieron el 91,5% de tolos votos. El 1 d'abril, el parllamentu de Baden (Landtag) formó un gobiernu ente miembros de la Coalición de Weimar. Hasta 1933, Baden foi mayoritariamente gobernáu pol Partíu de Centru.

El 21 de marzu de 1919, el Landtag unánimemente aprobó una nueva constitución. Una votación popular aprobó la constitución el 13 d'abril. Esti votu popular foi'l primeru na historia alemana y la constitución de Baden foi la única en pasar el votu popular n'Alemaña mientres el periodu de la República de Weimar.

 Baden mientres el gobiernu Nazi 
Baden, como tolos otros estaos alemanes, foi suxetu al procesu de Gleichschaltung en 1933, qu'abolió de forma efectiva tolos estaos —na práutica, si non en llei. El presidente electu de Baden foi reemplazáu pol Nazi designáu Walter Köhler, anque'l poder alministrativo na rexón permaneció verdaderamente en Robert Heinrich Wagner, el Gauleiter de Baden y Reichsstatthalter para Alsacia-Lorena. En 1940-44 el Gau de Baden foi estendíu escontra l'oeste hasta incluyir gran parte d'Alsacia, y foi renomáu "Baden-Elsass".

 Posguerra en Baden 
Mientres la ocupación aliada d'Alemaña mientres la posguerra, Baden foi estremáu ente les zones d'ocupación americana y francesa. La división foi fecha talmente que l'autobahn de conexón ente Karlsruhe y Múnich (na actualidá Bundesautobahn 8) fuera dafechu contenida dientro de la zona americana. Esta área d'alministración americana nel norte convertir en parte de Wurtemberg-Baden el 19 de setiembre de 1945 ente que la metá sur (conocida como Baden del Sur, a cencielles Baden) foi puesta so alministración francesa.

Estos dos partes de la República de Baden fueron axuntaes y fundíes col antiguu estáu de Wurtemberg el 23 d'abril de 1952 como'l nuevu estáu alemán de Baden-Wurtemberg.

 Alministración 
200px|thumb|Señal pa la República de Baden, ciudad museo de Rastatt.
Baden foi subdividíu en cuatro distritos alministrativos (Landeskommissärbezirke, similares a los modernos Regierungsbezirky): con base en Karlsruhe, Mannheim, Friburgu y Konstanz. Estos distritos fueron darréu estremaos nun total de 53 Amtsbezirke (en 1924, esti númberu foi amenorgáu a 40). Estos fueron estremaos otra ven nun total de 1.536 municipalidaes.

 Líderes de la República de Baden 
Siguiendo la constitución, aprobada en 1921, el presidente de Baden yera escoyíu ente los miembros permanentes del parllamentu rexonal de Baden (Landtag) por un términu d'un añu. Dempués del Gleichschaltung, Baden foi gobernáu por oficiales designaos Nazis.

 NomeCoyó'l carguDexó'l carguPartíu Presidente 1 Anton Geiß 10 de payares de 1918 14 d'agostu de 1920 SPD 2 Gustav Trunk 14 d'agostu de 1920 23 de payares de 1921 Centru 3 Hermann Hummel 23 de payares de 1921 23 de payares de 1922 DDP 4 Adam Remmele 23 de payares de 1922 23 de payares de 1923 SPD 5 Heinrich Köhler 23 de payares de 1923 23 de payares de 1924 Centru 6 Willy Hellpach 23 de payares de 1924 23 de payares de 1925 DDP - Gustav Trunk (2º mandatu) 23 de payares de 1925 23 de payares de 1926 Centru - Heinrich Köhler (2º mandatu) 23 de payares de 1926 3 de febreru de 1927 Centru - Gustav Trunk (3º mandatu) 3 de febreru de 1927 23 de payares de 1928 Centru - Adam Remmele (2º mandatu) 23 de payares de 1927 23 de payares de 1928 SPD 7 Josef Schmitt 23 de payares de 1928 20 de payares de 1930 Centru 8 Franz Josef Wittemann 20 de payares de 1928 10 de setiembre de 1931 Centru - Josef Schmitt (2º mandatu) 10 de setiembre de 1931 11 de marzu de 1933 Centru Reichsstatthalter y Gauleiter Robert Heinrich Wagner 11 de marzu de 1933 Abril de 1945  Nazi Escoyíu Ministru-Presidente Walter Köhler 8 de mayu de 1933 Abril de 1945 Nazi

 Ver tamién 
 Organización territorial de la República de Weimar
Baden, pal estáu históricu *Baden-Wurtemberg,
pal modernu estáu federal alemán
Escudu d'armes de Baden
Gran Ducáu de Baden, pal estáu qu'esistió ente 1808-1918

 Referencies 

 Enllaces esternos 
República de Baden (alemán)
Estaos d'Alemaña dende 1918

Categoría:Estaos desapaecíos de Baden-Wurtemberg
Categoría:Estaos de la República de Weimar
Categoría:Baden