Beta vulgaris var. cicla

L'acelga (Beta vulgaris var. cicla) ye una planta de la familia de les chenopodiaceas. L'acelga ye una subespecie de Beta vulgaris, al igual que les remolaches, anque a diferencia d'éstes ye cultivada p'aprovechar les sos fueyes en llugar de los sos raigaños sirve pa la crecedera mientres cualquier edá.

 Hábitat 
Ye nativa d'Europa meridional, onde crez bonal na rexón mediterránea. Esisten numberoses variedaes por cuenta de que cultívase estensamente en toles zones templaes del mundu. La variedá cultivada tien una raigañu más tuberosa que la montesa.

 Descripción 
Ye una planta yerbácea biañal, (nun confundir con bienal) cultivada como añal, con fueyes grandes, de color verde brillante y nervadas. Ye una variedá de Beta vulgaris, al igual que la remolacha o betarraga, la remolacha azucrera y la remolacha forrajera. Los pecíolos de les fueyes (llamaos pencas) son blancos, mariellos o colloraos, según la variedá.

Puede consumise tola planta, incluyíes les pencas de les fueyes, si recuéyese cuando éstes son pequeñes (menos de 20 cm), pero si déxense crecer ye meyor refugar la penca yá que tiende a amargar. Cocínase igual que la espinaca, de la cual ye pariente. Les plantes bien tienres pueden consumise crudes n'ensalaes.

Ye una verdura bien apreciada yá que apurre vitamines, fibra, acedu fólico y sales minerales con un altu conteníu d'agua (48%). Les fueyes esteriores, que suelen ser les más verdes, son les que contienen mayor cantidá de vitamines y carotenos.

Les variedaes más conocíes son:
 Xinebra, Rei d'iviernu o Lucullus, con pencas blanques y fueyes rugosas.
 Ruby, Borgoña, Arcu iris, con pencas grueses y de color acoloratáu.

 Propiedaes 
El zusmiu contién hasta un 27% de sacarosa, amás de coniferina, galactinol, vanillina y gran cantidá d'ácidos orgánicos y azucres. Unu de los sos principios activos ye betaína que tresforma los triglicéridos en lipoproteínas. Ente los aminoácidos atópense la isoleucina, glutamina y arginina. Amás atópense saponines, derivaos de la xantina y la llomba.Dr. Berdonces i Serra. Gran Enciclopedia de les Plantes Melecinales ISBN 84-305-8496-X

 Sinonimia  

 Ver tamién 
 Acelgues con almendres

 Referencies 

 Enllaces esternos 

 Uso melecinales de l'Acelga

vulgaris var. cicla
Categoría:Hortalexes
Categoría:Flora de la cuenca mediterránea
Categoría:Verdures