Bundestag

El Parllamentu Federal o Dieta FederalDieta ye'l nome tradicional en castellán de l'Asamblea llexislativa alemana. (n'alemán: Bundestag) ye l'órganu federal supremu llexislativu de la República Federal d'Alemaña. El so cometíu principal ye representar la voluntá del pueblu. El Parllamentu decide les lleis federales, escueye al Canciller d'Alemaña y controla el trabayu del gobiernu. Los diputaos escueyen cada cuatro años. Ye'l socesor del Reichstag.

 Funciones 
El Bundestag ye la Cámara Baxa del Parllamentu alemán, con mayores funciones que les del Bundesrat o Conseyu Federal (Cámara Alta y órganu de representación de los estaos federaos). 

Ye ante él onde de normal comparecen el Canciller y los Ministros. Componer de siquier 598 diputaos escoyíos pa cuatro años al traviés de lo que se llama eleición proporcional parcialmente personalizada. Los diputaos son representantes de tol pueblu y nun tán amestaos a nengún mandatu más que'l de la so propia conciencia; esto ye, prohibición del mandatu imperativu. El so llabor garantizar por aciu la inviolabilidad y la inmunidá. Na práutica, nel Bundestag trabayar por aciu comisiones parllamentaries y grupos parllamentarios. Los grupos parllamentarios son formaos por siquier un 5 % de los miembros de la Cámara que pertenezan a un mesmu partíu o partíos distintos con oxetivos comunes, pero que nun compitan en nengún Estáu (ye'l casu de los dos partíos cristianodemócratas CDU y CSU).

El Bundestag tien funciones llexislatives, funciones eleutorales (tales como la eleición del Canciller Federal, la moción de censura, la moción d'enfotu), funciones de control del Gobiernu (como les comisiones d'investigación, entrugues, revisión de cuentes) y funciones de representación y de formación de la voluntá pública.

 Eleición 

Según la Constitución alemana, el Bundestag ye escoyíu por tolos ciudadanos alemanes mayores de 18 años nuna eleición llibre, igual, direuta y secreta. Nun esiste obligación de votar.

Les eleiciones siguen un sistema mistu proporcional y mayoritariu. Los partíos presentar con llistes rexonales pa cada estáu federáu y con un "candidatu direutu" pa cada circunscripción (299 en total). Cada eleutor tien dos votos: el llamáu "primer votu" (Erststimme) pal candidatu direutu, y el "segundu votu" (Zweitstimme) pa la llista d'un partíu.
El "segundu votu" (Zweitstimme) ye decisivu pa los ciudadanos, yá que escueyen qué partíu políticu formaría parte del Executivu, y el so líder, encabezaría'l Gobiernu Alemán como Canciller Federal.

Los escaños nel Bundestag solamente pártense ente los partíos que llogren un mínimu del cinco per cientu del "segundu votu" (clausa del cinco per cientu o Sperrklausel, por aciu representación proporcional) o tres mandatos direutos pol "primer votu" (clausa del mandatu básicu o Grundmandatsklausel, por representación direuta). Estes clauses tienen d'evitar la presencia de grupúsculos minoritarios nel Bundestag. Si un partíu llogra menos del 5 per cientu y namái unu o dos mandatos direutos, namái estos diputaos escoyíos direutamente llogren el so escañu, nun poniéndose en práutica la Grundmandatsklausel.

El Bundestag ye escoyíu dende l'añu 2009 según el métodu Sainte-Laguë por un periodu de llexislatura de cuatro años. El métodu ye'l siguiente:

 El númberu total de votos (del "segundu votu") qu'un partíu consiguiera a escala federal multiplicar col númberu total de los escaños qu'hai nel Bundestag (631 en total). Esti númberu estremar pol númberu total de los votos válidos emitíos. La resultancia ye'l númberu d'escaños que consigue'l partíu.

 Col mesmu sistema, el númberu total d'escaños d'un partíu ye partíu proporcionalmente ente les sos distintes llistes rexonales. Poro, si nun estáu federáu la participación eleutoral ye mayor que n'otru, tamién va consiguir mayor númberu d'escaños nel Bundestag.

 Dientro de cada estáu federáu, los candidatos direutos más votaos en cada circunscripción tienen aseguráu'l so escañu. Si a un partíu nun estáu federáu pertenécen-y más escaños de los ocupaos polos candidatos direutos escoyíos, estos escaños van ser partíos según la llista rexonal del partíu. 
250px|thumbnail|right|Reichstag en Berlín
 Sicasí, si un partíu consiguió nun estáu federáu más mandatos direutos que los escaños que-y perteneceríen pola so proporción del "segundu votu", el partíu puede quedase con estos mandatos (los llamaos Überhangmandate o "mandatos excedentarios").

Nes eleiciones de 2009 hubo 24 mandatos excedentarios pa la CDU/CSU, polo que'l númberu total d'escaños del Bundestag alzar a 622.

Esti efeutu de los Überhangmandate yera bien aldericáu, porque estos mandatos excedentarios solo beneficiaben a los partíos que los ganaben ya inclusive podíen ser decisivos pa la mayoría nel Bundestag. Por eso con una reforma de la llei eleutoral en 2012 (per primer vegada n'efeutu nes eleiciones de 2013) creáronse mandatos de compensación (Ausgleichsmandate): Los partíos ensin mandatos excedentarios van recibir mandatos de compensación hasta que les rellaciones ente los partíos según el "segundu votu" ye algamáu de nuevu. Esti nuevu sistema puede resultar nuna medría significativa del númberu total de los escaños. 

 50pxEl Bundestagsegún les eleiciones de 2017 Partíu Líder Escaños Unión Demócrata Cristiana (CDU) Angela Merkel 200 Unión Social Cristiana de Baviera (CSU) Horst Seehofer 46 Total CDU/CSU  246 Partíu Socialdemócrata d'Alemaña (SPD)Martin Schulz 153 Alternativa p'Alemaña (AfD) Alice Weidel  Alexander Gauland 92 Partíu Democráticu Llibre (FDP) Christian Lindner 80 La Izquierda (Die Linke) Sahra Wagenknecht  Dietmar Bartsch 69 Alianza 90/Los Verdes (Bündnis 90/Die Grünen) Annalena Baerbock  Robert Habeck 67 Independientes — 2
Nota: Los dos diputaos independientes son Frauke Petry y Mario Mieruch, quien dexaron el partíu Alternativa p'Alemaña antes de la constitución del Parllamentu.

 Edificiu del Bundestag en Berlín 

250px|thumbnail|right|El Palaciu del Bundestag en Berlín.
Dende la mudanza de les instituciones gubernamentales alemanes de Bonn a Berlín, el parllamentu alemán ta allugáu nel edificiu del antiguu Reichstag, emblemáticu edificiu nel centru de la ciudá. En siendo práuticamente destruyíu mientres la Segunda Guerra Mundial, foi restauráu y remocicáu a finales del sieglu XX p'agospiar el nuevu parllamentu de l'Alemaña reunificada, dempués de la cayida del muriu de Berlín.

L'edificiu construyíu a finales del sieglu XIX tres la unificación alemana alcanzada nel Segundu Reich, so la hexemonía de Prusia, foi escenariu del trasegar políticu del país. 

Poco dempués d'algamar el poder en 1933, Adolf Hitler eslleió'l parllamentu y convocó eleiciones, liderando'l Partíu Nazi. Una selmana antes de les votaciones produció un quema nel edificiu del Reichstag y Hitler, n'acusando a la oposición comunista y socialdemócrata de la quema, promulga lleis d'esceición, esaniciando y escorriendo a munchos adversarios políticos.

Na actualidá, la moderna cúpula del edificiu, realizada pol arquiteutu inglés Norman Foster, anque totalmente distintu a la orixinal, convirtióse n'unu de los símbolos de la ciudá, pos l'accesu a ella ta abiertu al públicu y dende el so interior puede contemplase una amplia vista sobre la ciudá.

 Ver tamién 
 Política d'Alemaña
 Eleiciones federales d'Alemaña de 2017
 Presidente del Bundestag
 Reichstag
 Parllamentu Européu
 Remodelación de Berlín

 Referencies 

 Enllaces esternos 

 Páxina web oficial del Bundestag

Categoría:Palacios llexislativos
Categoría:Bundestag d'Alemaña
Categoría:Wikipedia:Artículos con referencies a la RAE