Conseyu Insular de Mallorca

El Conseyu Insular de Mallorca o, abreviadamente, Conseyu de Mallorca (Consell Insular de Mallorca o Consell de Mallorca en catalán), ye la institución d'autogobiernu de la islla de Mallorca (España). Foi creáu en 1978 arriendes de la aprobación del Real Decretu-Llei 18/1978, de 13 de xunu, pol que se creaba'l réxime preautonómicu balear, ya instituyíu oficialmente según el Estatutu d'Autonomía de Baleares de 1983. Ta reguláu pola Llei de Conseyos Insulares aprobada en 2000 pol Parllamentu Balear. La institución exerz, según les competencies, un poder llexislativu (Plenu del Conseyu) y executivu. El plenu ta compuestu por 33 diputaos. Esti plenu encargar d'aprobar les lleis y escoyer el presidente de la institución, que de la mesma noma al Conseyu Executivu. 
270px|thumb|Composición del Conseyu Insular de Mallorca (2015-19)    
 Historia 
 Antecedentes 
Les primeres instituciones propies de gobiernu de la islla de Mallorca apaecieron cola conquista de la islla pola Corona d'Aragón en 1229: Consell Assessor dels Jurats, anque s'ocupaba básicamente de los problemes de la ciudá de Palma.

En 1315 el rei Sancho I creó la Universitat Forana que representaba a tolos conceyos.

A partir de 1373 constituyóse'l Gran i Xeneral Consell como órganu direutor de la política del Reinu de Mallorca, tando formáu por síndics, la Universitat Forana i el Consell de Ciutat.

Cola unión dinástica ente Castiella y la Corona d'Aragón empecipióse'l reináu de la casa de los Austrias, pero caltuvieron les instituciones (Gran i Xeneral Consell), un exércitu local y acuñóse moneda propia, hasta l'aprobación del decretu de Nueva Planta.

 Creación y evolución del Conseyu 
Cola promulgación del Real Decretu-Llei 18/1978 (13 de xunu de dichu añu) pol que se creaba'l réxime preautonómicu balear, instituyíense'l Conseyu Xeneral Interinsular, embrión del que nacería'l Gobiernu Balear, y los trés conseyos insulares: Mallorca, Menorca y Eivissa y Formentera. El númberu de componentes, según la manera d'eleición regulóse primeramente por aciu la Llei 39/1978, de 17 de xunetu, d'eleiciones locales, y el Real Decretu 119/1979, de 26 de xineru. El Conseyu Insular de Mallorca tendría 24 miembros los cualos seríen escoyíos nunes eleiciones coincidentes coles locales.

Les eleiciones al Conseyu Insular de Mallorca celebráronse'l 3 d'abril de 1979. El 24 d'abril constituyóse'l primer Conseyu Insular de Mallorca como órganu de gobiernu insular. Caltúvose esti sistema hasta la entrada a valir del Estatutu d'Autonomía de les Islles Baleares en 1983. Nel estatutu definió un gobiernu interinsular llamáu Gobiernu Balear y caltuviéronse los trés conseyos insulares: Mallorca, Menorca y Eivissa y Formentera (l'estatutu d'autonomía de 2007 creó un conseyu insular específicu para Formentera), agora yá como instituciones de la comunidá autónoma. L'Estatutu faía pasar de 24 a 30 el númberu de diputaos. El payares de 1986, aprobóse la Llei Eleutoral de Baleares, pola que'l Conseyu Insular pasaba a tener los 33 diputaos actuales.

Cola aprobación de la Llei de Conseyos Insulares pol Parllamentu Balear en 2000 introdúcense innovaciones fondes, siendo la más importante la posibilidá de que'l presidente del Conseyu cree un Conseyu Executivu, que puede tener componentes que nun sían miembros del Conseyu Insular.

Los diputaos del plenu, dende la so creación y hasta l'añu 2003 yeren escoyíos de la mesma candidatura presentada per cada partíu a la circunscripción de Mallorca pa les eleiciones al Parllamentu de les Islles Baleares. Esto ye, había una única llista de cada formación política pa los dos instituciones, magar esistía un mecanismu d'arrenuncios que dexaba a los electos pertenecer namái a una o a la otra. A partir del añu 2007, tres l'aprobación del nuevu estatutu d'autonomía, los ciudadanos escueyen a los conseyeros insulares de la institución en llistes separaes de les del Parllamentu.

 L'edificiu del Conseyu 
L'edificiu neogóticu del sieglu XIX, llamáu Palau Reial (obra del arquiteutu Joaquín Pavía) qu'anguaño ocupa'l Conseyu de Mallorca foi enantes la sede de la Diputación Provincial de Baleares.

 Composición 
Tres les eleiciones al Conseyu Insular de Mallorca de 2015, el plenu ta compuestu polos siguientes partíos:
 Partíu Popular: 10 conseyeros.
 Partíu Socialista: 7 conseyeros.
 Més per Mallorca: 6 conseyeros.
 Podemos: 5 conseyeros.
 Proposta per les Illes: 3 conseyeros.
 Ciudadanos: 2 conseyeros.

 Conseyeros llograos por partíu (1979–2015) 
  1979  1983  1987  1991  1995  1999  2003  2007  2011  2015 Unión de Centru Democráticu (UCD)  15  -  3  -  -  -  -  -  -  - Partíu Popular (PP)  -  11  13  -  16  16  16  16  19  10 Partíu Popular - Unió Mallorquina (PP-UM)  -  -  -  18  -  -  -  -  -  - Partíu Socialista Obreru Español (PSOE)  6  11  11  11  8  8  9  11  10  7 Més per Mallorca (Més)  -  -  -  -  -  -  -  -  -  6 Podemos (Podemos)  -  -  -  -  -  -  -  -  -  5 Ciudadanos (Ciudadanos)  -  -  -  -  -  -  -  -  -  2 Proposta per les Illes (PI)  -  -  -  -  -  -  -  -  -  3 Unió Mallorquina (UM)  -  6  4  -  2  3  3  3  -  - Xunió Independent de Mallorca (UIM)  -  -  -  1  -  -  -  -  -  - Partit Socialista de Mallorca - Entesa Nacionalista (PSM-Entesa)  2  2  2  3  5  4  3  -  4  - Esquerra Unida-Esquerra Verda (EU-EV)  1  -  -  -  2  2  2  -  -  Bloc per Mallorca (PSM-EN. EU-EV, ESQUERRA)  -  -  -  -  -  -  -  3  -  Total  24  30  33  33  33  33  33  33  33  33

 Presidentes 

Tres la etapa preautonómica, na que Jeroni Albertí (UM) foi'l Presidente del Conseyu, siguieron na etapa autonómica cinco presidencies hasta l'actualidá:

 Non. NomeEntamuFin Partíu 1.  Jeroni Albertí  24 de xunu de 1979  27 de setiembre de 1982  UCD 2.  Maximiliano Morales  27 de setiembre de 1982  23 de xunu de 1983  UCD 3.  Jeroni Albertí  23 de xunu de 1983  16 de xunu de 1987  UM 4.  Joan Verger  16 de xunu de 1987  7 de xunetu de 1995  PP 5.  Maria Antònia Munar  7 de xunetu de 1995  29 de xunu de 2007  UM 6.  Francina Armengol  7 de xunetu de 2007  14 de xunu de 2011  PSOE 7.  Maria Salom  14 de xunu de 2011  4 de xunetu de 2015  PP 8.  Miquel Ensenyat  4 de xunetu de 2015  6 de xunetu de 2019  Més 8.  Catalina Cladera  6 de xunetu de 2019  Actualidá  PSOE

 Referencies 

 Enllaces esternos 
 Web Oficial del Conseyu Insular de Mallorca
 Sinopsis del Estatutu d'Autonomía de les Islles Baleares
 Eleccions al Parlament de les Illes Balears i Consells Insulars 1979 - 2007, na páxina de procesos eleutorales españoles de Carles Tek

Categoría:Política de Mallorca
Categoría:Conseyos insulares de Baleares