Fiabilidá humana

Ye una disciplina que forma parte del campu de la fiabilidá de sistemes, na midida na que l'home puede ser consideráu como parte integrante d'un sistema.

Considérase que'l componente humanu ye d'una complexidá enforma mayor que cualesquier otru componente y, poro, les téuniques aplicables al estudiu de la fiabilidá humana o, complementariamente, del error humanu son específicos ya integren aspeutos psicolóxicos y organizacionales a les habituales téuniques matemátiques.

 Téuniques d'analises de la fiabilidá humana 
Esisten una variedá de métodos pal analís de la fiabilidá humana (HRA - human reliability analysis),Kirwan and Ainsworth, 1992Kirwan, 1994 principalmente estremaos en dos categoríes: los basaos nel analís probabilístico de riesgos y la teoría del control cognitivu.

 Téuniques basaes n'analises probabilístico de riesgos 
Una forma d'analizar la fiabilidá humana ye como estensión direuta del analís probabilístico de riesgos (n'inglés, probabilistic risk assessment -PRA-): de la mesma forma que les máquines pueden fallar nuna planta industrial, una persona cometer errores. En dambos casos l'analís por descomposición funcional apurre un ciertu nivel de detalle col qu'asignar probabilidaes d'escurrimientu del error. Esta idea básica ta detrás de la téunica THERP (Technique for Human Error Rate Prediction),Swain & Guttman, 1983 que pretende calcular probabilidaes d'error humanu incorporables a un analís PRA. Una forma simplificada de THERP ye la téunica ASEP (Accident Sequence Evaluation Program), que foi implementada como ferramienta informática: Simplified Human Error Analysis Code (SHEAN).Wilson, 1993) Más apocayá More recently, la US Nuclear Regulatory Commission publicó'l métodu d'analís SPAR (Standardized Plant Analysis Risk).SPAR-HGertman et al., 2005

 Téuniques basaes nel control cognitivu 
Erik Hollnagel desenvolvió esta llinia de trabayu, que denomina Contextual Control Model (COCOM),(Hollnagel, 1993) y desenvolvió el métodu CREAM (Cognitive Reliability and Error Analysis Method).(Hollnagel, 1998) COCOM modela'l comportamientu humanu como un conxuntu de maneres de control y propón un modelu de cómo asoceden les transiciones ente les distintes maneres de control.

 Error humanu 
L'error humanu foi citáu como causante o factor contributivu en desastres y accidentes n'industries diverses como enerxía nuclear, aviación, esploración espacial y medicina.

 Categoríes d'error humanu 
Hai diverses maneres de categorización del error humanu:Jones, 1999Wallace and Ross, 2006
 Exóxenu / endóxenuSenders and Moray, 1991
 Valoración de la situación / respuesta planiadaRoth et al., 1994
 Por nivel d'analís; por casu: perceptivu / cognitivu / comunicativu / organizativo.

 Sistema d'Analís y Clasificación de Factores Humanos 
El 'Sistema d'Analís y Clasificación de Factores Humanos' (n'inglés Human Factors Analysis and Classification System -HFACS-) foi desenvueltu primeramente como marcu de trabayu pa la comprensión del error humanu como causa d'accidentes d'aviación.Shappell and Wiegmann, 2000Wiegmann and Shappell, 2003 Ta basáu los estudios de James Reason's sobre error humanu en sistemes complexos. HFACS estrema ente "fallos activos" n'aiciones insegures, "fallos latentes", supervisión insegura ya influencies de la organización.

 Discutiniu 
Dellos investigadores argumentaron que la catalogación de les aiciones humanes en términos de "correutu" o "incorreutu" ye una simplificación escesivo y perxudicial pal analís d'un fenómenu complexu.Hollnagel, Y. (1983). Human error. (Position Paper for NATO Conference on Human Error, August 1983, Bellagio, Italy)Hollnagel, Y. and Amalberti, R. (2001). The Emperor’s New Clothes, or whatever happened to “human error”? Invited keynote presentation at 4th International Workshop on Human Error, Safety and System Development.. Linköping, June 11-12, 2001. En llugar d'eso, defenden que sería más granible enfocar la cuestión dende'l puntu de vista de la variabilidá del comportamientu humanu.

 Ver tamién 
 Error humanu
 HEART
 THERP
 SLIM
 SHARP
 SHERPA

 Referencies 

 Referencies 





















 Saber más 



























 Enllaces esternos 

 Documentos d'estandarización y guíes 


 Ferramientes 
 Eurocontrol Human Error Tools
 EPRI HRA Calculator

 Centros d'investigación 
 Erik Hollnagel  nel Crisis and Risk Research Centre  en MINES ParisTech
 Human Reliability Analysis  nos US Sandia National Laboratories
 Center for Human Reliability Studies  nel US Oak Ridge National Laboratory
 Flight Cognition Laboratory nel NASA Ames Research Center
 David Woods  nel Cognitive Systems Engineering Laboratory na Ohio State University
 Sidney Dekker's Leonardo da Vinci Laboratory for Complexity and Systems Thinking, Lund University, Sweden 
ESM, Safety and Human Factors Investigation Institute

 Reportaxes 
 “Human Reliability. We break down just like machines“  Industrial Engineer - November 2004, 36(11): 66

Categoría:Estadística
Categoría:Inxeniería
Categoría:Términos de sicoloxía
Categoría:Comportamientu humanu