Padania

Padania ye un neoloxismu que, nel so sentíu más estrictu, denomina al valle del Po (en llatín, Padus). Nesti sentíu puramente xeográficu, ye sinónimu de llanura padana. 

Sicasí, nos últimos años del sieglu XX, el so usu estender pa denominar a una área mayor, básicamente la totalidá del norte d'Italia. Esti significáu estendíu foi popularizáu pola propaganda de la Lliga Norte (en italianu del Norte, Lega Nord), un grupu políticu italianu antes separatista, y dempués federalista, qu'usa'l nome de Padania pa la zona que nos años 1995-2001 proponía secesionarse d'Italia: el norte d'Italia y más tarde tamién Toscana, Umbría y Marche.

 Llingües 
La llingua dominante en Padania ye anguaño'l italianu estándar. Otres llingües (francés, francoprovenzal, occitanu, alemán y eslovenu) falar nes zones fronterices d'Italia y son reconocíes oficialmente pol Estáu como llingües minoritaries.

Históricamente, na llanura padana usáronse amás delles llingües vernácules o llingües locales de los grupos romances retorrománicu (friulanu, ladín dolomita) y galoitaliano (piamontés, lombardu, emiliano-romañol, ligur, vénetu) genéricamente indicaes pola pallabra "dialetto" (dialeutu) polos sos falantes, yá que nun son d'empléu común sacante nos contestos zarraos (families, persones que se conocen y que falen la mesma llingua vernácula). Dende un puntu de vista llingüísticu, estes llingües nun son dialeutos del italianu estándar, sinón variedaes que pertenecen a subgrupos de la familia romance independiente de la caña a la que pertenez l'italianu estándar. Estos "dialeutos" son consideraos llingües minoritaries rexonales pol Conseyu d'Europa (European Charter for Regional or Minority Languages), pol "Red Book on Endangered Languages" de la Unesco y por Ethnologue.

 Xeografía 
Na siguiente tabla detállense les rexones italianes que formen parte de Padania na acepción orixinal de Amestar Norte (1995), y el total d'estensión y población que suponen.

 Rexón Estensión(km²)</center> Habitantes</center> Capital</center> Llingua rexonalEmilia-Romaña 22.122  4.223.264 Boloña emiliano-romañol20pxFriuli-Venecia Julia 7.712  1.212.602 Trieste friulanu, vénetu20px Liguria 5.421  1.607.878 Xénova ligur20px Lombardía  23.861 9.545.441 Milán lombardu, emiliano-romañol20px El Piamonte 25.398  4.352.828 Turín piamontés, occitanu, lombardu, ligur, emiliano-romañol20pxTrentín-Altu Adigio 13.599  994.703 Trento sudtirolés, ladin, vénetu, lombardu 20px Valle d'Aosta 3.266  124.812 Aosta francoprovenzal 20px Vénetu  18.390 4.773.554 Venecia vénetu Norte d'Italia  120.243 27.568.435 - -20px Toscana 22.994  3.734.355  Florencia toscanu, emiliano-romañol20px Marche 9.366 1.560.785  Ancona emiliano-romañol, dialeutos italianos centrales20px Umbría 8.456  903.884 Perugia dialeutos italianos centrales Padania  161.076 33.757.031 - -

 Plantegamientu de Amestar Norte 
En 1996, la Lliga del Norte anunció que'l so oxetivu yera la independencia del norte d'Italia sol nome de Padania. La capital de Padania sería Mantua, ya inclusive se llegaron a declarar la independencia y a efectuar eleiciones pa un "parllamentu del norte" ensin nengún tipu de reconocencia internacional. Na actualidá amestar Norte adopta un plantegamientu federalista, dempués de xunise al gobiernu de Silvio Berlusconi dende l'añu 2001.

 Ver tamién 
 Nacionalismu padano
 Lliga Norte
 Lliga Lombarda
 Lliga Véneta

 Referencies 

 Enllaces esternos 
 Páxina de Padania na web Banderes del Mundu (Flags of the World) 

Categoría:Política d'Italia
Categoría:Nacionalismu padano
Categoría:Accidentes xeográficos d'Italia
Categoría:Llanures
Categoría:Propuestes de subdivisiones de países