Butanu

El butanu, tamién llamáu n-butanu, ye un hidrocarburu enchíu, parafínico o alifático, inflamable, gaseosu que se licúa a presión atmosférica a -0,5 °C, formáu por cuatro átomos de carbonu y por diez d'hidróxenu, que la so fórmula química ye C4H10. Física y Química 1o Bachillerato - Páxina 183 books.google.esTamién puede denominase col mesmu nome a un isómero d'esti gas: el isobutano o metilpropano.

Como ye un gas incoloru y ensin golor, na so ellaboración añader un odorizante (xeneralmente un mercaptano) que-y confier golor desagradable. Esto déxa-y ser detectáu nuna fuga, porque ye altamente volátil y puede provocar una esplosión.

En casu d'estinción d'un fueu por gas butanu emplégase dióxidu de carbonu (CO2), polvu químico o borrina d'agua pa esfrecer y esvalixar vapores.

El butanu comercial ye un gas llicuao, llográu por destilación del petroleu, compuestu principalmente por butanu normal (60%), propanu (9%), isobutano (30%) y etanu (1%).

 Aplicaciones 
La principal aplicación del gas butanu (C4H10) ye como combustible en llares pa la cocina y agua caliente, y nos encendedores de gas. Nun suel consumise en grandes cantidaes por cuenta de les sos llimitaciones de tresporte y almacenaxe. Anque tamién s'emplega como combustible pa encendedores de bolsu.

 N'España 
N'España el gas butanu tresportar na típica bombona o garrafa de butanu, que ye un envase cilíndricu, que se dilata cuando la temperatura del butanu aumenta por demás, de parés d'aceru, de normal de color naranxa (tamién llamáu por ello "color butanu"), y que contién 12,5 kg de butanu. Tamién esisten nueves bombones de butanu más llixeres, fabricaes con aceru inoxidable en llugar de fierro fundíu.

La so regulación apaez nel Real Decretu 1085/1992 de 11 de setiembre pol que s'aprueba'l Reglamentu de l'actividá de distribución de Gases Licuados del Petroleu. Nel so artículu 22, determina les obligaciones de los titulares de los contratos de dichu suministro. Ente elles, atópase la revisión de la instalación cada cinco años por una empresa instaladora llegalmente habilitada pa ello.Ministeriu d'Industria, Turismu y Comerciu (9-10-1992). Real Decretu 1085/1992, de 11 de setiembre, pol que s'aprueba'l Reglamentu de l'actividá de distribución de gases licuados del petroleu. BOE nᵘ 243/1992. Consultáu'l 5 de mayu de 2009.Similares midíes tomáronse n'otros países.

 Propiedaes físicu-químiques 
La so fórmula estructural ye:

Ficheru:Butan_Lewis.svg

 Color: incoloru.
 Golor: sustancia inodora cuando ye pura, polo que se-y añader otra sustancia (de normal el  metil mercaptano) de golor carauterístico por cuenta d'evitar accidentes.
 Densidá relativa de vapor (aire=1): 2.1
 Solubilidá n'agua: 3.25 ml/100 ml a 20 °C
 Puntu de ebullición: -1 °C
 Puntu de fusión: -138 °C
 Masa molar: 58 g/mol
 Poder caloríficu superior: 49 608 kJ/kg aprox.
 Entalpía de combustión: -2 880 kJ/mol.

 Referencies 

 Ver tamién 
 Alcano
 Gas natural
 Petroleu
 Gas llicuao del petroleu
 Butilo
 Bombona de butanu

 Enllaces esternos 

 Wikinoticies:
 2007: xube n'España'l gas natural
 L'alcuerdu ente la compañía Gazprom y Bielorrusia asegura'l suministru rusu de gas a Europa
 Institutu nacional de Seguridá ya Hixene nel Trabayu d'España: Ficha internacional de seguridá química del butanu.

Categoría:Alcanos
Categoría:Combustibles fósiles