Canciller d'Alemaña

{{Ficha de cargu políticu
|cargo =Canciller Federal d'Alemaña
|insinia = Bundesadler Bundesorgane.svg
|pie_insignia = Escudu d'armes del Gobiernu alemán
|tam_insinia = 100x100px
|imaxe = Angela_Merkel Juli_2010 - 3zu4.jpg
|tam_imaxe = x250px
|titular = Angela Merkel 
|entamu = 
|residencia = 
|designáu_por = El Presidente federal, atendiendo al votu d'enfotu de la Dieta Federal
|duración = 4 años, ensin llende de mandatos
|sede=Cancillería Federal Palais Schaumburg 
|tratamientu = 
Señora Canciller Federal
La so ExcelenciaRatgeber für Anschriften und Anreden. (PDF; 2,3 MB) Bundesministerium des Innern - Protokoll Inland, Januar 2010.
|creación = 1 de xunetu de 1867
|primeru = Otto Von Bismarck
|sitiu = bundeskanzlerin.de
}}

El Canciller federal, Bundeskanzler n'alemán, ye la denominación del xefe de Gobiernu d'Alemaña. 

La cancillería foi creada en 1867 na Confederación Alemana del Norte, recibiendo, dende 1871 hasta 1945, el nome Reichskanzler ('Canciller imperial'); anguaño ye Bundeskanzler ('canciller federal') o Bundeskanzlerin en femenín (-in ye una terminación femenina n'alemán). 

L'actual titular ye Angela Merkel dende'l 22 de payares de 2005, convirtiéndose na primer muyer canciller d'Alemaña. 

 Historia 
El conceutu de canciller modernu, Bundeskanzler, surdió en 1867 dientro de la Confederación Alemana del Norte, y foi ocupáu por Otto von Bismarck, unu de los artífices de la unidá alemana. El cargu yera escoyíu pol rei de Prusia na so calidá de presidente de la Confederación. 

Cola creación del Imperiu alemán en 1871 el canciller imperial (Reichskanzler) yera nomáu pol Emperador y tenía de sirvir como xefe del gobiernu y presidir la Cámara Alta o Bundesrat. El canciller imperial nun yera escoyíu pol Reichstag (parllamentu que tenía la llexislatura independiente del canciller) y tampoco yera responsable ante esta cámara, namái ante l'emperador d'Alemaña. 

En 1918 trunfa la Revolución de payares y l'Imperiu alemán ye sustituyíu pola República de Weimar, con un sistema políticu semipresidencialista. El canciller yera nomáu pol Presidente de la República, y yera responsable ante'l Reichstag, una y bones esta institución podía retirar l'enfotu al canciller o cualquier miembru del so gobiernu, lo qu'implicaba l'inmediatu arrenunciu del so puestu (artículos 46 y 54 de la Constitución de 1919). Ente les sos atribuciones taba la de presidir el gobiernu y dirixir los asuntos conforme a un reglamentu aprobáu pol presidente. 

Cola llegada al poder del NSDAP en 1933 la Cancillería camuda drásticamente. Tres el quema de Reichstag, el canciller Adolf Hitler consiguió del Reichstag l'aprobación del Decretu de la quema del Reichstag, que llindaba los derechos individuales reconocíos pola Constitución de 1919; y de la Llei Habilitante de 1933 que dexaba al gobiernu a aprobar lleis ensin necesidá de ser aprobaes pol parllamentu alemán. Cola muerte del presidente Hindenburg el 2 d'agostu de 1934, Hitler, atropó los cargos de xefe del Estáu y de xefe de Gobiernu (Führer y Reichskanzler) hasta la so muerte en 1945, cola derrota alemana na Segunda Guerra Mundial. 

Finalmente, cola derrota nazi na guerra, el territoriu alemán foi ocupáu y alministráu poles potencies vencedores (Estaos Xuníos, Gran Bretaña, Francia y la Xunión Soviética). En 1949 les potencies occidentales decidieron restituyir la soberanía alemana, creando la República Federal Alemana, na so parte occidental (incluyíu'l Berlín occidental) frente al territoriu ocupáu polos soviéticos, que nesi mesmu añu va ser la República Democrática Alemana. 

Cola restitución de la soberanía, el gobiernu alemán recupera la figura del canciller como xefe del gobiernu alemán. La RFA va constituyise como una república parllamentaria onde'l poder executivu recái nel Gobierno Federal (Canciller y ministros) responsable antes el Bundestag. 

En 1990 producióse la Reunificación alemana integrándose la parte oriental nel sistema políticu establecíu en 1949.

 Mandatu 
La Llei Fundamental de Bonn de 1949 especifica na so artículu 63 que'l canciller federal tendrá de ser escoyíu pol Bundestag (ensin alderique) a propuesta del presidente federal. Este, va nomar al candidatu que más votos llograra nel Bundestag, resultante de les eleiciones federales previes.

El canciller federal ye escoyíu pa un mandatu de cuatro años. Nun hai llende de mandatos polo tanto puede presentase a la reeleición indefinidamente.

Según los artículos 67 y 68, el canciller federal puede cesar nes sos funciones (amás d'en casos de fallecimientu o incapacidá física) una moción de censura que tien de plantegar el Bundestag, si elije por mayoría de los sos miembros a un socesor. Una vegada escoyíu tien de solicitase al Presidente que releve al anterior canciller. L'otru casu sería si'l canciller nun supera una moción d'enfotu presentáu por él, nesti casu, el Presidente, a pidimientu del canciller, va eslleir el Bundestag.

 Poderes 
El canciller federal va escoyer a los miembros del so gobiernu que van ser nomaos pol Presidente federal. Amás, según l'artículu 65, el canciller federal afita les directrices de la política y asume la responsabilidá de les mesmes, va dirixir los asuntos de gobiernu según un reglamentu internu adoptáu pol Gobiernu Federal. 

Magar la so condición de xefe del gobiernu, el canciller federal nun exerz el mandu de les Fuercies Armaes, pos esti cargu correspuende al ministru federal de Defensa según esprender del artículu 65a de la Llei de 1949.https://www.btg-bestellservice.de/pdf/80206000.pdf

 Llista de cancilleres d'Alemaña 

 Confederación Alemana del Norte ya Imperiu alemán (1867-1918) 
CancillerEntamuFinEleiciones<small>(Gobiernu)PartíuMonarca<small>(periodu) Confederación Alemana del Norte (1867-1871)centro|91x91px Otto von BismarckBundeskanzler(1815-1898) 1 de xunetu de 1867 21 de marzu de 1871 -bgcolor="#EEEEEE"| Guillermu I<small>(1867-1871)Dinastía de Hohenzollern Imperiu alemán (1871-1918)center|70pxPríncipe Otto von BismarckReichskanzler(1815-1898)21 de marzu de 187120 de marzu de 189018711874187718781881188418871890Ensin partíu |
bgcolor="#EEEEEE"| Guillermu I<small>(1871-1888)Dinastía de Hohenzollern Federico III<small>(1888)Dinastía de HohenzollernGuillermu II<small>(1888-1918)Dinastía de Hohenzollern center|70px Conde Leo von CapriviReichskanzler(1831-1899) 20 de marzu de 1890 26 d'ochobre de 1894 1893 Ensin partíu center|70px Príncipe Clodoveo de Hohenlohe-SchillingsfürstReichskanzler(1819-1901) 26 d'ochobre de 1894 17 d'ochobre de 1900 1898 Ensin partíu center|70px Príncipe Bernhard von BülowReichskanzler(1849-1929) 17 d'ochobre de 1900 14 de xunetu de 1909 19031907 Ensin partíu center|70px Theobald von Bethmann-HollwegReichskanzler(1856-1921) 14 de xunetu de 1909 13 de xunetu de 1917 1912 Ensin partíu center|70px Georg MichaelisReichskanzler(1857-1936) 13 de xunetu de 1917 1 de payares de 1917 - Ensin partíu center|70px Conde Georg von HertlingReichskanzler(1843-1919) 1 de payares de 1917 30 de setiembre de 1918 - Zentrum center|70px Príncipe Maximiliano de BadenReichskanzler(1867-1929) 30 de setiembre de 1918 9 de payares de 1918 - Ensin partíu

 República de Weimar (1919-1934) 

CancillerEntamuFinEleiciones<small>(Gobiernu)Partíu <small>(Coalición de gobiernu)Reichspräsident<small>(periodu) Revolución de Payares (1918-1919) center|70px Friedrich EbertVorsitz des Rates der Volksbeauftragten(1871-1925) 9 de payares de 1918 13 de febreru de 1919 Conseyu de Diputaos del Pueblu SPD<small>(USPD) Ensin xefe d'Estáu. República de Weimar (1919-1934) center|70px Philipp ScheidemannReichsministerpräsident(1865-1939) 13 de febreru de 1919 20 de xunu de 19191919Asamblea Nacional<small>(Scheidemann)(Bauer)(I Müller)SPDCoalición de Weimar(SPD+DDP+Zentrum)Friedrich Ebert<small>(1919-1925) center|70px Gustav BauerReichsministerpräsident(1877-1940) 21 de xunu de 1919 26 de marzu de 1920 center|70px Hermann MüllerReichskanzler(1876-1931) 27 de marzu de 1920 8 de xunu de 1920 center|70px Konstantin FehrenbachReichskanzler(1852-1926) 25 de xunu de 1920 4 de mayu de 1921 1920<small>(Fehrenbach) Zentrum(DDP+DVP) center|70px Joseph WirthReichskanzler(1879-1956) 10 de mayu de 1921 14 de payares de 1922 -<small>(I Wirth)(II Wirth) ZentrumCoalición de Weimar(Zemtrum+SPD+DDP) center|70px Wilhelm CunoReichskanzler(1876-1933) 22 de payares de 1922 12 d'agostu de 1923 -<small>(Cuno) Independiente(Zentrum+DVP+DDP+BVP) center|70px Gustav StresemannReichskanzler(1878-1929) 13 d'agostu de 1923 23 de payares de 1923 -<small>(I Stresemann)(II Stresemann) Partíu Popular Alemán(Zentrum+SPDLos socialdemócrates retirar del gobiernu'l 3 de payares de 1923+DDP) center|70px Wilhelm MarxReichskanzler(1863-1946) 30 de payares de 1923 15 de xineru de 1925 -(I Marx)(II Marx) Zentrum(DVP+BVPNun siguieron nel segundu gobiernu de Marx+DDP)center|70pxHans LutherReichskanzler(1879-1962)15 de xineru de 192512 de mayu de 1926may. 1924dic. 1924(I Luther)(II Luther)Independiente(Zentrum+DVP+BVP+DNVPSer retiró del gobiernu'l 26 d'ochobre de 1926+DDP) Hans Luther <small>(en funciones)(1925) Walter Simons <small>(en funciones)(1925)Paul von Hindenburg<small>(1925-1934) center|70px Wilhelm MarxReichskanzler(1863-1946) 12 de mayu de 1926 12 de xunu de 1928 1928(III Marx)(IV Marx) Zentrum(DVP+BVP+DDP)<small>(DVP+BVP+DNVP) center|70px Hermann MüllerReichskanzler(1876-1931) 28 de xunu de 1928 27 de marzu de 1930 -(II Müller) SPD(Zentrum+DVP+BVP+DDP) center|70px Heinrich BrüningReichskanzler(1885-1970) 30 de marzu de 1930 30 de mayu de 1932 1930(I Brüning)(II Brüning) Zentrum(DVP+BVP+DDP+WP+KVP)<small>(DStP+BVP+KVP+CNBL) center|70px Franz von PapenReichskanzler(1879-1969) 1 de xunetu de 1932 17 de payares de 1932 jul. 1932nov. 1932(von Papen) Zentrum (hasta 3 xunu 1932)Independiente<small>(DNVP) center|70px Kurt von SchleicherReichskanzler(1882-1934) 3 d'avientu de 1932 28 de xineru de 1933 -(von Schleicher) Independiente<small>(DNVP) center|70px Adolf HitlerReichskanzler(1889-1945) 30 de xineru de 1933 2 d'agostu de 1934 marz. 1933nov. 1933(Hitler) NSDAP<small>(DNVP)

 Alemaña nazi (1934-1945) 
CancillerEntamuFinEleiciones<small>(Gobiernu)PartíuReichspräsident<small>(periodu) center|70px Adolf HitlerFührer y Reichskanzler(1889-1945) 2 d'agostu de 1934 30 d'abril de 1945 19361938(Hitler) NSDAP Adolf Hitler<small>(1934-1945) center|70px Joseph GoebbelsReichskanzler(1897-1945) 30 d'abril de 1945 1 de mayu de 1945 -- NSDAPKarl Dönitz<small>(1945)centro|101x101px Lutz Graf Schwerin von KrosigkReichskanzler(1887-1977) 1 de mayu de 1945 23 de mayu de 1945 -(Schwerin von Krosigk) Independiente

 República Federal d'Alemaña (1949-) 
CancillerEntamuFinEleiciones<small>(Gobiernu)Partíu <small>(Coalición de gobiernu)Bundespräsident<small>(periodu)70pxKonrad Adenauer(1876-1967)15 de setiembre de 194920 d'ochobre de 195329 d'ochobre de 195714 de payares de 1961 20 d'ochobre de 195329 d'ochobre de 195714 de payares de 196116 d'ochobre de 19631949 (I)Adenauer I1953 (II)Adenauer II1957 (III)Adenauer III1961 (IV)Adenauer IVAdenauer VCDU(CSU+FDP+DP)(CSU+FDP+DP+GB/BHE)(CSU+DP)(CSU+FDP)Karl Arnold<small>(interín)(1949)Theodor Heuss<small>(1949-1959)Heinrich Lübke<small>(1959-1969) 70px Ludwig Erhard(1897-1977) 16 d'ochobre de 196326 d'ochobre de 1965 26 d'ochobre de 19651 d'avientu de 1966 - (IV)Erhard I1965 (V)Erhard II CDU(CSU+FDP)70pxKurt Georg Kiesinger(1904-1988)1 d'avientu de 196621 d'ochobre de 1969- (V)KiesingerCDU(CSU+SPD)Gustav Heinemann<small>(1969-1974) 70px Willy Brandt(1913-1992) 21 d'ochobre de 196915 d'avientu de 1972 15 d'avientu de 19727 de mayu de 1974 1969 (VI)Brandt I1972 (VII)Brandt II SPD(FDP) 70px Walter ScheelCanciller interín(1919-2016) 7 de mayu de 1974 16 de mayu de 1974 - (VII) FDP(SPD)70pxHelmut Schmidt(1918-2015)16 de mayu de 197414 d'avientu de 19764 de payares de 198014 d'avientu de 19764 de payares de 19801 d'avientu de 1982- (VII)Schmidt I1976 (VIII)Schmidt II1980 (IX)Schmidt IIISPD(FDP) Walter Scheel<small>(1974-1979)Karl Carstens<small>(1979-1984)70pxHelmut Kohl(1930-2017)1 d'avientu de 198229 de marzu de 198311 de marzu de 198718 de xineru de 199117 de payares de 199429 de marzu de 198311 de marzu de 198718 de xineru de 199117 de payares de 199427 d'ochobre de 1998- (IX)Kohl I1983 (X)Kohl II1987 (XI)Kohl III1990 (XII)Kohl IV1994 (XIII)Kohl VCDU(CSU+FDP) Richard von Weizsäcker<small>(1984-1994)Roman Herzog<small>(1994-1999)70pxGerhard Schröder(1944-)27 d'ochobre de 199822 d'ochobre de 200222 d'ochobre de 200222 de payares de 20051998 (VII)Schröder I2002 (IX) Schröder IISPD(B90/GRÜNE) Johannes Rau<small>(1999-2004)Horst Köhler<small>(2004-2010)70pxAngela Merkel(1954-)22 de payares de 200528 d'ochobre de 200917 d'avientu de 201328 d'ochobre de 200917 d'avientu de 2013nel cargu2005 (XVI)Merkel I2009 (XVII)Merkel II2013 (XVIII)Merkel IIICDU(CSU+SPD)(CSU+FDP)(CSU+SPD) Jens Böhrnsen<small>(interín)(2010) Christian Wulff<small>(2010-2012) Joachim Gauck<small>(2012-2017) Frank-Walter Steinmeier<small>(2017-)

 Ver tamién 
 Gobiernu y política d'Alemaña
 Historia d'Alemaña
 Presidente d'Alemaña
 Vicecanciller d'Alemaña
 Gobiernos de la República Federal Alemana

 Bibliografía 


 Referencies 

 Enllaces esternos 

*
Categoría:Wikipedia:Páxines con enllaces interllingüísticos