Universu observable

L'universu observable, horizonte del universu o horizonte cosmolóxicu constitúi la parte visible del universu total. Paez tener un espaciu-tiempu geométricamente planu. Tien un radiu de 1,37 x 1026 m, un volume de 1,09 x 1079 m³ y una masa de 9,27 x 1052 kg, polo que la densidá masa-enerxía equivalente ye de 8,46 x 10-27 kg/m³. La densidá media de los sos constituyentes primarios ye d'un 68,3 % d'enerxía escura, un 26,8 % de materia escuro fría y un 4,9% de materia ordinario, según datos recoyíos pola sonda Planck. Asina, la densidá de los átomos ta nel orde del nucleu d'hidróxenu senciellu pa cada cuatro metros cúbicos. La naturaleza de la enerxía escura y la materia escuro fría sigue siendo un misteriu. Anque se propunxeron distintos candidatos pa dambes coses (como partícules y fuercies yá esistentes o nueves, o cambeos de la relatividá xeneral) nun esiste confirmación esperimental sobre nenguna de les propuestes.

 Diferencies ente universu total y universu observable 
L'universu observable ye tan solo aquella pequeña parte que podemos detectar del universu total. L'universu observable o local, al tener una xeometría plana, supunxo qu'a lo menos l'universu total sía muncho más grande o, inclusive, ésti pueda ser de tamañu infinitu.

 Tamañu 

 Tamañu aparente 
Ye'l tamañu basáu solo nel percorríu de les ondes de lluz dende la so primer fonte d'emisión y correspuende a un radiu averáu de 13.700 millones d'años lluz. Ye un tamañu relativu pos provién del pasáu, d'estaos más trupos del universu y nun contempla l'estáu d'uniformidá o homoxeneidá de la densidá actual a otros puntos tres una posterior espansión del universu.

 Verdadera distancia comóvil 
La verdadera distancia comóvil al estremu del universu visible ye sobre 46.500 millones d'años lluz en toles direiciones dende la Tierra, asina l'Universu visible puede considerase como una esfera perfecta cola Tierra nel centru y un diámetru d'unos 93.000 millones d'años lluz/880.000 trillones de km (5.865 billones UA). Hai que notar que munches fontes publicaron una amplia variedá de cifres incorreutes pal tamañu del Universu visible, dende 13.700 hasta 180.000 millones d'años lluz. Anque la edá del universu sía de 13.700 millones d'años, la espansión producida debíu al Big Bang fai que l'universu más alloñáu observable alloñárase muncho más qu'esa distancia, a pesar de percorrer menos de 13.700 millones d'años lluz (1,37x10^10).

 Escala comparativa 
Equivalentes a escala averada 1:1000000000000000, esto ye, un metro equival aproximao a un añu lluz. Por dicir daqué, molécula d'azucre ye a Tokiu como planeta Tierra ye a la Vía Láctea.
+Escala 1:1.000.000.000.000.000 center|100px Molécula d'azucre 1.2 nanómetros   Diámetru de la tierra 12 000 quilómetros center|100px Virus del Herpes 140 nanómetros. (0.00014 mm)  center|75px Diámetru del Sol 1,4 millones de quilómetros center|100px Llargor d'una pulga  1,46 milímetros  center|100px Díametro de la órbita de Plutón 14 600 millones de quilómetros center|50px Altor humanu  1,7 metros  center|120px Nube d'Oort Unos 1,7 años lluz center|150px Ciudá de Tokiu  100 quilómetros  center|120px Galaxa 100 000 años lluz center|150px Pocu menos que'l diámetru de la órbita de Mercuriu alredor del sol Unos 93 millones de quilómetros  center|120px Diámetru del universu observable  93 000 millones d'años lluz

 Ver tamién 
 Fluxu escuro
 Universu
 Universu trémbole

 Referencies 

 Enllaces esternos 

 , nel Proyeutu Celestia
 universu.html Tamañu del Universu — Astronoo

Categoría:Universu
Categoría:Wikipedia:Revisar traducción