Gobiernu de Canaries

El Gobiernu de Canaries ye la institución qu'ostenta'l poder executivu nel marcu competencial de la Comunidá Autónoma de Canaries conferíu pol Estatutu d'Autonomía de Canaries.

El Estatutu d'Autonomía de Canaries (aprobáu por aciu Llei Orgánica 10/1982, de 10 d'agostu, reformada por Llei Orgánica 4/1996, de 30 d'avientu) ye la norma institucional que constitúi a la Comunidá Autónoma de Canaries, aproviéndola del so marcu organizativo y funcional básicu. Nel cumal alministrativu —y como esponente del poder executivu autonómicu— atopamos col Gobiernu de Canaries.

El Gobiernu de Canaries tien la so sede principal en: Santa Cruz de Tenerife y Les Palmes de Gran Canaria.Sedes del Gobiernu de Canaries Web oficial de la Presidencia del Gobiernu de Canaries. Consultáu'l 3 de xineru de 2013.

 Oríxenes y antecedentes del Gobiernu de Canaries 

L'actual réxime autonómicu de Canaries surdi como resultancia del sistema democráticu representativu instauráu n'España cola entrada a valir de la Constitución española de 1978 el día 28 d'avientu.

Tres la muerte del dictador Francisco Franco el 20 de payares de 1975 empieza'l periodu denomináu Transición Española, empecipiándose los trabayos pa la Reforma política española. Tres la promulgación de la Constitución Española de 1978, en que'l so Títulu VIII establecer el «Estáu de les Autonomíes», encamentar a les rexones d'España a aprobar los sos respeutivos Estatutos d'Autonomía. L'autonomía de les nacionalidaes y región aspiración política atayada dende la Segunda República Española mientres los casi cuarenta años de Centralismu alministrativu (1939-1978).

 Réxime preautonómicu y Estatutu d'Autonomía de Canaries 

 Antecedentes históricos 

 Singularidá del archipiélagu canariu 

Dende hai más de quinientos años, tres el so conquista per parte de la Corona de Castiella, les Islles Canaries merecieron una atención especial por cuenta de factores que lu estremaben de les rexones de la España peninsular, tales como la insularidad, la fragmentación del so territoriu la falta de recursos naturales y la alloñanza del continente européu.

Yá nel sieglu XVI, la Corona de Castiella reconoz la condición singular del Archipiélagu, dotándolo d'unos privilexos comerciales y fiscales que veníen reconocer esos fechos diferenciadores coles mires d'aguiyar la colonización europea de les islles según dotales d'un mayor dinamismu económicu.

Darréu, tal reconocencia vendría afigurase llegalmente por aciu el desenvolvimientu de normes como'l Real Decretu de Puertos Francos (1852) o la Llei de Puertos Francos de Canaries (1900), actualizaes a los nuevos tiempos pola Llei del Réxime Económico y Fiscal de Canaries (REF), promulgada en 1972 y modificada en 1991.

 Constitución de les Autonomíes mientres la Segunda República 
N'España, el procesu de constitución n'autonomíes tien los sos oríxenes nel sieglu XIX. Yá nel proyeutu constitucional federal de 1873 (que nun llegó a espolletar) y, darréu, na Constitución de la República Española de 1931, establezse la necesidá de que les provincies que la deseyen, según los territorios insulares, puedan constituyise n'autonomíes y asumir les competencies que nun sían de derechu esclusivu del Estáu. 

Tres les eleiciones a les Cortes en febreru de 1936, avívase l'interés pola ellaboración de los estatutos d'autonomía. 

En Canaries, el republicanu Ramón Gil Roldán, presidente saliente de la Mancomunidá Provincial Interinsular de Santa Cruz de Tenerife, y el Colexu d'Axentes Comerciales de Les Palmes presenten dos talos proyeutos d'Estatutos. 

N'agostu de 1936, les Mancomunidaes Provinciales de Les Palmes y Santa Cruz de Tenerife son les encargaes de realizar una nueva propuesta d'Estatutu pa Canaries, onde se fai mención a la capitalidad compartida.

 La Guerra Civil española 
Pero l'alzamientu militar del 18 de xunetu, la Guerra Civil Española ataya esti procesu, que volvería volver# a entamar cuarenta años dempués cola restauración de la democracia. 

El 15 de xunu de 1977 celébrense les primeres eleiciones democrátiques n'España tres la dictadura del Xeneral Franco. A partir d'estes eleiciones, abrir en Canaries un periodu de preautonomía. Sía que non, déxase claro que'l so Estatutu d'Autonomía va ellaborase una vegada aprobárase la Constitución Española, qu'entós daquella s'atopaba n'estudiu y finalmente acabaría per promulgar se en 1978.

 La Transición Española y la etapa preautonómica 
Na etapa preautonómica, en 1978, créase la Xunta preautonómica de Canaries como órganu de Gobiernu de les Islles, con representación de parllamentarios, representantes de cada Cabildru Insular y representantes llocales surdíos de les eleiciones llocales.

La Xunta funciona en "Plenu Permanente" y en "Conseyu Permanente" y tien como funciones, ente otres, xestionar y alministrar les funciones y servicios que tresfiera l'Alministración Central del Estáu.

Pa faer efectivu esti procesu de tresferencies, el Gobiernu d'España aprueba'l Real Decretu 476/1978, de 17 de marzu, pol que se desenvuelve'l Real Decreto-Llei 9/1978 (disposición 7437) qu'aprueba'l réxime preautonómicu pal archipiélagu canariu (publicáu nel BOE númberu 1 de 1 d'abril de 1980).Testu íntegru del Real Decreto 476/1978, de 17 de marzu

 Símbolos de la Comunidá Autónoma 
 La bandera: La bandera de Canaries ta formada por trés franxes iguales en sentíu vertical, que los sos colores son, a partir del estil, blancu, azul y mariellu. (Artículu 6 del Estatutu d'Autonomía de Canaries).
 L'escudu: Canaries tien escudu propiu, que la so descripción ye la siguiente: en campu d'azur trai siete islles de plata bien ordenaes dos, dos, dos y una, esta postrera en punta. Como timbre una corona real d'oru, surmontada d'una cinta de plata col lema Océanu de sable y como soportes dos canes nel so color encollarados. (Artículu 6 del Estatutu d'Autonomía de Canaries).
 L'himnu

 La Presidencia 
Presidentes de la Xunta de Canaries (etapa preautonómica)

 Nome Entamu Fin Partíu Alfonso Soriano Benítez de Llugo 14 d'abril de 1978 9 de xunu de 1979 UCD Fernando Bergasa Perdomo 9 de xunu de 1979 9 de xunu de 1980 UCD Vicente Álvarez Pedreira 9 de xunu de 1980 12 de xunu de 1981 UCD Fernando Bergasa Perdomo (2ª vegada) 12 de xunu de 1981 14 de xunu de 1982 UCD Francisco Javier Ucelay Sabina 14 de xunu de 1982 29 d'avientu de 1982 UCD Jerónimo Saavedra Acevedo 29 d'avientu de 1982 11 de xunu de 1983 PSOE

Presidentes del Gobiernu de Canaries (etapa autonómica)

 Nome Entamu Fin Partíu Jerónimo Saavedra Acevedo 11 de xunu de 1983 30 de xunetu de 1987 PSOE Fernando Fernández Martín 30 de xunetu de 1987 28 d'avientu de 1988 CDS Lorenzo Olarte Cullén 28 d'avientu de 1988 11 de xunetu de 1991 CDS Jerónimo Saavedra Acevedo (2ª vegada) 11 de xunetu de 1991 2 d'abril de 1993 PSOE Manuel Formosu Rojas 2 d'abril de 1993 16 de xunetu de 1999 CC Román Rodríguez Rodríguez 16 de xunetu de 1999 8 de xunetu de 2003 CC Adán Martín Menis 8 de xunetu de 2003 13 de xunetu de 2007 CC Paulino Rivero Baute 13 de xunetu de 2007 7 de xunetu de 2015 CC Fernando Clavijo Battle 7 de xunetu de 2015 16 de xunetu de 2019 CC Ángel Víctor Torres 16 de xunetu de 2019 12 de xunetu de 2023 PSOE Fernando Clavijo Battle (2ª vegada) 12 de xunetu de 2023 CC

 Conseyeríes del Gobiernu de Canaries 

 Les Conseyeríes como unidaes alministratives del Gobiernu autonómicu 
El Estatutu d'Autonomía de Canaries, como norma básica de la Comunidá, dispón nel so artículu 16 que «1. El Gobiernu de Canaries ta compuestu pol Presidente, el Vicepresidente y los Conseyeros. 2. Una Llei del Parllamentu Canariu va determinar la so composición y les sos atribuciones, según l'Estatutu de los sos miembros. 3. El númberu de miembros del Gobiernu nun va entepasar d'once.»

La Llei de Réxime Xurídicu de les Alministraciones Públiques de Canaries o «Llei 14/1990, de 26 de xunetu, de reforma de la Llei 8/1986, de 18 de payares, de Réxime Xurídicu de les Alministraciones Públiques de Canaries» (publicada nel Boletín Oficial de Canaries númberu 225 del 19 de setiembre de 1990) desenvuelve nel so «Títulu II» la regulación de l'Alministración pública de la Comunidá Autónoma de Canaries».

 Organización en Conseyeríes.
L'artículu 27 diz que «1. So la cimera direición del Presidente del Gobiernu de Canaries y dientro de les llendes del Estatutu d'Autonomía, l'Alministración de la Comunidá Autónoma entamar en Conseyeríes. 2. Caúna de les Conseyeríes va tener atribuyida la xestión de los servicios d'árees determinaes de l'acción pública propies de la competencia de la comunidá».

 Competencies básiques de les Conseyeríes.
Conforme al artículu 29: «1. Los Conseyeros dirixen los sos respeutivos departamentos y en tal condición correspuénde-yos:
1. Exercer la iniciativa, direición ya inspeición de tolos servicios de la Conseyería y les facultaes que-y correspuendan respectu de los organismos autónomos adscritos a la mesma.
2. Desempeñar la Xefatura Cimera de personal.
3. Nomar y cesar a los titulares de puestos de trabayu de llibre designación».

La norma sigue con una llarga llista d'atribuciones, a imaxe y semeyanza de la llexislación estatal pa l'Alministración del Estáu.

 Conseyeríes 
Estos son les actuales conseyería del gobiernu de les Islles Canaries:

CargoNomePresidenteFernado Clavijo BattleConseyera d'Empléu, Polítiques Sociales y ViviendaCristina ValíuVicepresidente y conseyeru d'Obres PúbliquesPablo RodríguezConseyeru de SanidáJosé Manuel BaltarConseyeru de Presidencia, Xusticia ya IgualdáMiguel BarragánConseyeru d'Economía, Industria, Enerxía y ConocenciaPedro Ortega RodríguezConseyera de FaciendaRosa DávilaConseyera d'Educación y UniversidaesSoledad MonzónConseyeru d'Agricultura, Ganadería, Pesca y AguaNarvay QuinteroConseyeru de Turismu, Cultura y DeportesIsaac CastellanuConseyera de Política Territorial, Sostenibilidá y SeguridáNieves Lady Barreto Hernández

 Organización 
 Sedes Presidencia del Gobierno 
 Conseyeríes

 Competencies tresferíes 
Les tresferencies realizar dende'l Gobiernu d'España al Gobiernu de la comunidá al traviés del Estatutu d'Autonomía y de la Llei Orgánica de Tresferencia de Competencies a Canaries (LOTRACA) coles sos correspondientes reformes. 
 Sanidá (1994)
 Servicios Sociales (1982)
 Servicios d'empléu (1999)
 Mocedá (1982)
 Trabayu (Rellaciones Llaborales), Mediación, Arbitraxe y Conciliación (1984) 
 IMSERSO (1985)

 Otres instituciones de la Comunidá 
 Conseyu Económicu y Social de Canaries
 Parllamentu de Canaries 
 Diputáu del Común
 Audiencia de Cuentes de Canaries

 Empreses públiques 
 Canaries Cultura en Red
 Viviendes Sociales de Canaries (VISOCAN)
 Xestión y Planiamientu Territorial y Medioambiental (GESPLAN)
 GRECASA
 Cartográfica de Canaries, S.A. (GRAFCAN)
 Xestión de Serviciu pa la Salú y Seguridá de Canaries (GSC)

 Ver tamién 
 Réxime Económicu y Fiscal de Canaries
 Constitución Española de 1978

 Referencies 

 Fonte: Gobierno de Canaries (Avisu llegal)

 Enllaces esternos 

 Gobierno de Canaries
 Parllamentu de Canaries

Categoría:Política de Canaries
Canaries