Idioma umbru

L'idioma umbru o umbrio ye una llingua indoeuropea estinguida, perteneciente a la familia de llingües oscu-umbres, nel grupu itálicu. Foi falada d'antiguo polos umbros, un pueblu qu'habitaba la rexón italiana allugada na vera occidental del Tíber, na parte centro-septentrional de la península itálica.

Anguaño, el términu umbru ye utilizáu pa referise a un dialeutu rexonal del grupu italianu central faláu na actual rexón d'Umbría, que xeográficamente ocupa solo una porción del Antiguu Aveséu. Esti dialeutu actual ye bien distintu al idioma umbru.

Tables eugubinas 

L'umbru ye conocíu principalmente por una gran inscripción, les llamaes tables eugubinas (en llatín Tabulæ Iguvinæ por Iguvium, l'actual Gubbio), una especie de reglamentu d'una cofradería sacerdotal, del que se caltienen siete tables de los nueve que s'atoparon, escrites en parte nun alfabetu nativu deriváu del etruscu (datables escontra'l 200 e. C.) y en parte en alfabetu llatín (fechables probablemente escontra'l I e. C.).

Un exemplu:

 Descripción llingüística 

 Fonoloxía 
L'inventariu consonánticu del umbru vien dau por:Rex. Y. Wallace, 2004, p. 820-21
 llabial alveolar palato-alveolar retroflexa velar lab.-vel. glotal Oclusiva sorda    Oclusiva sonora    Fricativa    Nasal     Sonante  
L'inventariu vocálicu reconstruyíu constaría de los siguientes elementos:
 Curtia Llargaanteriorcentralposterioranteriorcentralposterior zarraes    (= ī)   (= ū) Semicerradas   (= ē) (= ō) Semiabiertas     Abiertes    

 comparanza con otres llingües itáliques 

 PIE *skreibh-to: llatín scriptus / oscu scriftas / umbru screhto.
 PIE *h2eg-i-to: llatín ximielgo / oscu aktud < *ag'to / umbru aitu < *aktud
 Rotacismu de -d- intervocálica: llatín pedis / umbru persi
 Como en llatín y a diferencia del oscu rotacismu de la siblante intervocálica: xen. pl. llatín -arum, oscu -azum, umbru -arum. Llatín y umbru flora / oscu fluusa.
 Monoptongación de tolos diptongos en cualquier posición: llatín prae / oscu prai / umbru pre.

 Ver tamién 
 Tables eugubinas
 Umbros

 Referencies 

 Bibliografía 


Umbru