Fráncicu renanu

El fráncicu renano o franconio renano (n'alemán Rheinfränkisch) ye una familia de dialeutos del alemán central occidental. Entiende los dialeutos alemanes que se falen en rexones del oeste de los estaos de Sarre, Renania-Palatináu y Hesse, n'Alemaña. En Francia, falar na parte oriental del departamentu del Mosela, en Lorena, y nel norte del departamentu del Baxu Rin en Alsacia.

La zona del fráncicu renano llinda al norte cola llamada llinia de Sankt Goar, tamién conocida como llinia "das/dat", que lo dixebra del fráncicu moselano. Al sur llenda cola llinia del Meno o llinia de Speyer, que lo dixebra de los dialeutos altoxermánicos superiores.

Subgrupos
Hessiano (Hessisch)
Alemán palatín (Pfälzisch)Westpfälzisch Kurpfälzisch VorderpfälzischFráncicu renano de Lorena (Lothringer Platt)
Alemán de Pennsylvania (Pennsilfaanisch Deitsch)Hunsrückisch (namái nel sur del Hunsrück)

Estensión xeográfica
Fálense dialeutos fráncicos renanos:
 n'Alemaña:
 nel Estáu de Sarre:
 valle del Blies (Blieskastel, Homburg, Neunkirchen)
 distritu de Sarrebruck
 nel Estáu de Renania-Palatináu (palatín)
 na mayor parte del Palatináu renano (Pirmasens, Ludwigshafen)
 rexón de Mainz
 nel Estáu de Hesse (hessiano)
 en Francia:
 en Lorena (fráncicu renano de Lorena):
 na cuenca minera lorenesa (Forbach, Saint-Avold, Freyming-Merlebach, Creutzwald, L'Hôpital, Carling) 
 nel valle del Sarre (Sarreguemines)
 nel país de Bitche 
 nel país de Sarrebourg 
 en Alsacia:
 Alsace Bossue (rexón de Sarre-Union, Drulingen, La Petite-Pierre) 
 En Dambach y Obersteinbach

Carauterístiques
El fráncicu renano estremar del alemánicu y del alemán estándar pol fechu que nun esperimentó la mutación consonántica que tresforma la "p" en "pf":
Pa "mazana" y "llibra" va dicise "Appel" y "Pùnd" y non "Apfel" y "Pfund".
Sicasí, al igual que'l so vecín alemánicu, tresformó la "p" final en "f", por casu na pallabra "ùff" ("en" o "sobre"). En fráncicu luxemburgués ye "op".
El fráncicu renano estremar del fráncicu moselano pol fechu que nun esperimentó la mutación consonántica que tresforma la "t" en "s" a la fin de les pallabres: el pronome interrogativu "qué" dizse "was" ente qu'en fráncicu moselano dizse "wat"''.

Categoría:Altoxermánicu central
Categoría:Dialeutos del alemán
Categoría:Llingües de Francia
Categoría:Llingües d'Alemaña
Categoría:Mosela
Categoría:Baxu Rin
Categoría:Sarre
Categoría:Renania-Palatináu
Categoría:Hessen
Categoría:Cultura de la rexón de Gran Este
Categoría:Wikipedia:Artículos ensin plantía llistaref