Llingües italianes centromeridionales

Les llingües italianes centromeridionales, italosicilianas o italorromances entienden el conxuntu de llingües y variedaes llingüístiques romances al sur de la llinia Massa-Senigallia. La principal llingua italiana centromeridional ye'l italianu estándar basáu principalmente nes variantes toscanes. Ethnologue clasifica a estes llingües xunto col dálmata dientro del grupu italodálmata.

Dellos autores usaron el términu italorromance (pa referise a toles llingües romances d'Italia) sicasí esi usu foi abandonáu polos llingüistes yá que ye conocíu que les llingües romances d'Italia nun constitúin propiamene una unidá filoxenéticamente válida dientro de les llingües romances.

 Clasificación 
Les variedaes italianes centromedionales tán dixebraes del restu de variedaes llingüístiques del "italianu" del norte (galoitaliano) por un númberu importante d'isogloses que definen la llamada llinia de La Spezia-Rimini. Les variedaes italianes centromeridionales tán asitiaes al sur de dicha llinia y pueden clasificase en 4 grupos princiapes:
 Variedaes toscanes 
 Variedaes centrales
 Variedaes meridionales (napolitanu, apulo-barinés)
 Variedaes meridionales estremes
Dellos autores consideren al toscanu como una caña estreme y arrexunten el restu de variedaes. El toscanu ta dixebráu por un fexe d'isogloses qu'en xunto definen la llinia Roma-Ancona. El toscanu ye l'únicu d'estos grupos que ta asitiáu dafechu al norte d'esta llinia, y el restu de variedaes ta al sur de la llinia Roma-Ancona.

 170px 170px 170px 170px Variedaes toscanes Variedaes centrales Variedaes meridionales Variedaes meridionales estremes

 Comparanza léxica 
Los numberales en distintes variedaes italianes centromeridionales son:Indo-european numerals (Eugene Chan)
{|class=wikitable style=text-align:center;
|-
! GLOSA !! Toscanu
! Napolitanu !! Apulo-Barinés
! Sicilianu
|-
| '1' || unu / una || unu / una || junə || unu / una
|- 
| '2' || due || ɾujə / ɾojə || do / du || dui
|-
| '3' || tre || tre || tre || tri
|-
| '4' || kwatːɾo || kwatːə || kwatːrə || kwaʈːɽo
|- 
| '5' || ʧiŋkwe || ʧiŋkə || ʧiŋgə || ʃiŋku
|-
| '6' || sei || sejə || sei || sɛi
|-
| '7' || sɛtːy || sɛtːə || sɛtːə || sɛtːi
|-
| '8' || ɔtːo || otːə || wɛtːə || ɔtːo
|- 
| '9' || nɔve || nɔvə || nɔvə || nɔːvi
|- 
| '10' || dieʧi || ɾieʃə || deʃə || dɛːʃi 
|}

 Referencies 

 Bibliografía 
 C. Grassi, A. A. Sobrero, T. Telmon. Fondamenti di dialettologia italiana, Roma-Bari, Editori Laterza, 1997, ISBN 88-420-5131-4.
 L. Renzi. Nuova introduzione alla filologia romanza. Bologna, Il Mulino. Pagg. 504. ISBN 88-15-04340-3.