Dinastía de los Capetos

La dinastía de los CapetosYe un error bien común identificar los conceutos de dinastía y llinaxe, pos en sentíu propiu son coses distintes. La pertenencia al llinaxe real basar nel simple venceyu de sangre (venceyu familiar), pero la pertenencia a una dinastía implica la idea de socesión nel cargu a títulu de rei por derechu (sería un títulu dinásticu). Un exemplu, si aportar a la condición de rei por matrimoniu con una reina, el títulu atributivu de la condición regia d'esi home ye'l matrimoniu, anque tuviera dichu rei consorte una güela del llinaxe de dicha reina. El títulu nun sería dinásticu si la güela nun pudiera atribuyi-y la condición de rei, solo'l llinaxe. 

De lo contrario, cualesquier descendiente colateral (por casu cualesquier descendiente nun grau perllonxanu d'un primu hermanu) tendría d'incluyise como miembru de la dinastía, siendo más propiu incluyilo nel llinaxe pol so venceyu de sangre, pero non na dinastía (al quedar separáu mientres delles xeneraciones de la socesión a títulu de rei).

Por eso cuando nesti artículu mentar a la dinastía de los Capetos facer en sentíu non estrictu, como equivalente a llinaxe de los Capetos. (en francés: Capétiens) ye la más importante dinastía real d'Europa; inclúi tolos descendientes de Hugo Capeto (938-993), duque de París, rei de Francia y fundador del llinaxe.

L'actual rei d'España y el gran duque de Luxemburgu son los únicos monarques europeos que pertenecen agnáticamente a la dinastía, dambos al traviés de la caña borbónica. Tolos demás monarques europeos reinantes tamién baxen d'Hugo Capeto, pero per vía cognaticia.

 Historia 

En más de mil años de presencia cuasi ininterrumpida sobre los tronos europeos, representantes de les distintes cañes de la dinastía gobernaron sobre varios países:
 Reis de Francia (888-898, 922-923, 987-1792, 1814-1815, 1815-1848)
 Reis de Portugal (1139-1580, 1640-1853)
 Emperadores del Imperiu llatín (1216-1217, 1221-1261)
 Reis de Nápoles (1266-1442, 1700-1707, 1735-1806)
 Reis de Sicilia (1266-1282, 1700-1713, 1735-1815)
 Príncipes d'Acaya (1278-1289, 1313-1322, 1333-1381, 1383-1386)
 Reis de Navarra (1305-1441, 1572-1789)
 Reis d'Hungría (1308-1395) 
 Reis de Polonia (1370-1399, 1573-1574)
 Reis d'España (1700-1808, 1813-1868, 1874-1931, 1975-presente)
 Reyes d'Etruria (1801-1807)
 Reis de les Dos Sicilies (1815-1860)
 Emperadores del Brasil (1822-1889)
 Grandes Duques de Luxemburgu (1964-presente)

A estes corones sumáronse dellos grandes ducaos, condaos y marquesaos independientes:
 Duques de Borgoña (956-1361, 1363-1482)
 Duques de Bretaña (1212-1345, 1364-1532)
 Marqueses de Namur (1217-1237, 1429-1482, 1700-1713)
 Condes de Provenza (1245-1481)
 Duques d'Hainaut (1253-1256, 1417-1482, 1700-1713)
 Condes de Borgoña (1329-1382, 1383-1482)
 Condes de Flandes (1383-1482, 1700-1713)
 Duques de Brabante (1405-1482)
 Duques de Luxemburgu (1412-1415, 1419-1482, 1700-1713)
 Duques de Lorena (1431-1473)
 Condes d'Holanda (1433-1482)
 Duques de Milán (1700-1713)
 Duques de Parma (1731-1735, 1748-1802, 1814-1859)
 Duques de Lucca (1817-1847)

 Oríxenes 

Nun se conocen perbién los oríxenes antiguos de los Capetos. Esisten dos versiones. La primera fai de los Capeto una familia natural de les veres del ríu Rin, descendiente de los saxones. Foi sofitada en particular polos historiadores alemanes, que pretendíen amosar el predominiu del elementu xermánicu. Espliquen la esistencia de la primer versión col fechu de que la madre d'Hugo Capeto yera saxona. La mayoría de los historiadores franceses prefier la segunda versión, más probable, qu'asitia a los antepasaos de los Capetos nel centru de la Francia actual. Una versión mista fai baxar a los Capetos de los saxones, pero d'una población presente en Galia dende les invasiones bárbares del sieglu V.

L'antepasáu más antiguu conocíu con certidume ye Roberto'l Fuerte, muertu en 866, marqués de Neustria y fundador de la Casa Robertina, que se destacar na llucha contra los viquingos. El so fíu mayor, asitiáu en París col títulu de conde, foi escoyíu rei de Francia Occidental en 887 col nome d'Eudes I, pol valor que demostró na resistencia frente al ataque de los normandos (en París ente 885-886), tres la deposición del emperador Carlos III el Gordu. Sicasí, primíu por Arnulfo de Carintia, rei de Francia Oriental, que decidió defender la causa del herederu llexítimu Carlos III el Simple, Eudes tuvo qu'aceptar les sos pretensiones y nomalo como socesor en 898, añu de la so muerte.

L'hermanu de Eudes, Roberto, que-y asocedió como conde de París, tomó parte nel movimientu del añu 921, cuando parte de la nobleza franca y el cleru llevantar en contra de Carlos el Simple. En ganando a Carlos, que foi conducíu a Lorena, Roberto foi coronáu en Reims el 29 de xunu de 922. Carlos el Simple axuntó un exércitu y enfrentóse con él en xunu de 923, cerca de Soissons, onde Roberto morrió asesináu. Carlos nun pudo recuperar el tronu y foi confináu. Una asamblea de nobles designó a Raúl, duque de Borgoña, como'l so socesor. Los Carolinxos recuperaben el tronu per última vegada.

El fíu de Roberto, Hugo'l Grande (897-956), duque de Francia y conde de París, foi'l noble más poderosu de la so dómina. Anque tuviera oportunidá, prefirió aumentar les sos posesiones y la so fuercia primero que tomar el tronu. Yera una especie de virréi, tan poderosu como'l monarca, que prepararó la socesión pal so fíu Hugo Capeto.

 El fundador: Hugo Capeto 

Cuando Carlos IV el Formosu (últimu fíu de Felipe IV el Formosu en ser coronáu) finó en 1328 ensin dexar un herederu home que lo sustituyera nel tronu, una caña nueva descendiente de los Capeto, los Valois tomó'l control del reinu de Francia. La dinastía Valois partió del hermanu menor de Felipe IV, Carlos Conde de Valois), y el primer rei d'esta casa foi'l fíu del conde Carlos: Felipe VI de Valois. Dempués fueron otros dos cañes nueves, los Bourbon y depués los Orléans, quien s'asocedieron sobre'l tronu. Cuando'l postreru descendiente de la caña morría ensin haber dexáu herederu al tronu, los nobles allegaben a revisar la dinastía Capetina a partir del so gran y amáu rei San Lluis IX (güelu del Rei de Fierro), únicu rei Francés canonizáu. Asina, tolos reis de Francia dende Hugo Capeto hasta'l postreru, Luis-Felipe I, ensin cuntar los emperadores Bonaparte, pertenecieron a la dinastía de los Capeto, dando'l so nome oficial la Casa de Francia.

 Llista de cañes colaterales 

Como se comentó enantes, la dinastía de los Capeto, la más antigua dinastía real d'Europa, tenía numberoses cañes colaterales que xugaron un papel importante nel continente européu. He equí una llista que les describe:

 Caña Capeto-Valois. Caña fundada pol conde Carlos de Valois, fíu de Felipe III de Francia. El so fíu llegaría a reinar en Francia col nome de Felipe VI.
 Caña Capeto-Valois-Borgoñona. Caña fundada por Felipe II de Borgoña l'Atrevíu, fíu de Xuan II de Francia.
 Caña Capeto-Valois-Anjou. Caña fundada por Lluis I d'Anjou, fíu de Xuan II de Francia.
 Caña Capeto-Valois-Orleans. Caña fundada pol duque Luis de Valois, fíu de Carlos V de Francia. El so nietu reinaría en Francia col nome de Lluis XII.
 Caña Capeto-Valois-Orleans-Angoulême. Caña colateral de l'anterior fundada pol conde Carlos d'Angoulême, fíu de Xuan d'Orleans. El so nietu reinaría en Francia col nome de Francisco I.
 Caña Capeto-Evreux. Caña fundada por Luis de Évreux, fíu de Felipe III de Francia. El so fíu Felipe d'Évreux reinaría en Navarra col nome de Felipe III.
 Caña Capeto-Courtenay, caña fundada pol Conde Pedro de Courtenay, fíu de Felipe I de Francia.
 Caña Capeto-Borgoñona. Soberana nel Borgoña fundada pol duque Roberto de Borgoña, fíu de Roberto II de Francia.
 Caña Capeto-Borgoñona de Portugal. Reinu en Portugal, fundada por Enrique de Borgoña, conde de Portugal y padre d'Alfonsu I.
 Casa d'Avis. Caña bastarda de l'anterior, fundada por Xuan I, bastardu de Pedru I.
 I Dinastía de los Bergancia. Caña bastarda de l'anterior, fundada pol duque Alfonsu I de Bergancia, bastardu de Xuan I.
 II Dinastía de los Bergancia. Caña colateral de los Avís. Fundada pol duque Eduardo de Portugal, fíu de Manuel I, casáu con Isabel de Bergancia, hermana del últimu duque de la I dinastía. El so biznietu, el duque Xuan II de Bergancia, llegaría al tronu portugués col nome de Xuan IV.
 Caña Capeto-Borgoñona de Castiella. Reinante en Castiella, fundada por Raimundo de Borgoña, conde de Galicia, maríu d'Urraca de Lleón y Castiella y padre d'Alfonsu VII.
 Caña Capeto-Anjou-Sicilia. Caña fundada por Carlos, Duque d'Anjou y Maine, Conde de Provenza y Rei de Sicilia y de Nápoles. Yera fíu póstumu de Lluis VIII.
 Caña Capeto-Anjou-Sicilia d'Hungría. Caña colateral de l'anterior, fundada por Carlos Martel d'Anjou-Sicilia, fíu de Carlos II de Nápoles y Sicilia y de María Árpád d'Hungría. El so nietu Lluis I reinaría tamién en Polonia.
 Caña Capeto-Borbón, caña fundada pol conde Roberto de Clermont, fíu de Lluis IX de Francia, casáu con Beatriz de Borbón. El so fíu Lluis I de Borbón, recibió'l títulu de Duque de Borbón y Par de Francia. Un descendiente so, Antonio de Borbón, reinó en Navarra pol so matrimoniu con Xuana III. El fíu de dambos llegaría al tronu francés col nome d'Enrique IV.
 Casa de Borbón-Busset, Fundada pol cuartu fíu de Carlos I de Borbón duque de Borbón y de Inés de Borgoña (1407-1476), Lluis de Borbón (1438-1482), príncipe-obispu de Liexa por proteición del so tíu Carlos el Temerariu. Tuvo de Catalina de Egmont, duquesa de Gueldre, trés fíos naturales (hasta prueba de lo contrario), de los cualos el mayor, Pedro de Borbón Señor de L'Isle (1464-1530), llamáu « el gran bastardu de Liexa », chambelán del rei Lluis XII de Francia, casóse con Margarita de Tourzel d'Allegre, baronesa de Busset (territoriu del cual ella yera heredera en Auvernia), fundando asina la casa de Borbón de Busset, llamada « Borbón Busset », de la cual salen los Borbón Châlus.
 Caña Capeto-Borbón-Orleans. Caña fundada pol Duque Felipe I d'Orleans, segundu fíu de Lluis XIII de Francia. Un descendiente so reinaría en Francia col nome de Lluis Felipe I.
 Caña Capeto-Borbón-España. Caña fundada pol duque Felipe d'Anjou, nietu de Lluis XIV de Francia, que reinó n'España col nome de Felipe V.
 Caña Capeto-Borbón-España-Parma. Caña colateral fundada por Felipe I de Parma, fíu de Felipe V d'España y d'Isabel de Farnesio.
 Caña Capeto-Borbón-España-Parma-Carlista. Caña fundada por Francisco Javier de Borbón-Parma.
 Caña Capeto-Borbón-España-Parma-Luxemburgu. Caña fundada por Felix de Borbón-Parma casáu con Carlota de Luxemburgu. El fíu de dambos foi Xuan I de Luxemburgu.
 Caña Capeto-Borbón-España-Dos Sicilies. Caña fundada por Fernandu I de les Dos Sicilies, fíu de Carlos III d'España.
 Caña Capeto-Borbón-España-Bergancia. Caña fundada por Gabriel de Borbón, fíu de Carlos III d'España.
 Caña Capeto-Borbón-España-Carlista. Caña fundada Carlos María Isidro de Borbón, fíu de Carlos IV d'España y pretendiente al tronu español col nome de Carlos V
 Caña Capeto-Borbon-España-Cádiz Sevilla. Caña fundada por Francisco de Paula de Borbón, fíu de Carlos IV d'España. El so fíu Franciscu d'Asís de Borbón reinaría n'España xunto a la so prima y esposa, Sabela II.

 Xenealoxía 

 NomeFeches de reináu----- Capetos direutos Hugo Capeto  987-996 Fíu de Hugo'l Grande y Eduvigis de Saxoniaalign="center" | 996-1031 || Fíu d'Hugo I Capeto y Adelaida de Poitou Enrique I 1031-1060  Fíu de Roberto II y Constanza d'Arles Felipe I 1060-1108  Fíu d'Enrique I y Ana de Kievalign="center" | 1108-1137 || Fíu de Felipe I y Berta d'Holandaalign="center" | 1137-1180 || Fíu de Lluis VI y Adelaida de Saboya Felipe II Augusto 1180-1223  Fíu de Lluis VII y Alicia de Champaña Lluis VIII el Lleón 1223-1226  Fíu de Felipe II y Sabela d'Hainaut Lluis IX o San Luis 1226-1270  Fíu de Lluis VIII y Blanca de Castiellaalign="center" | 1270-1285 || Fíu de Lluis IX y Margarita de Provenzaalign="center" | 1285-1314 || Fíu de Felipe III y Isabel d'Aragón Lluis X el Obstinado (-y Hutin) 1314-1316  Fíu de Felipe IV y Xuana I de Navarraalign="center" | 1316-1316 || Fíu de Lluis X y Clemencia d'Hungríaalign="center" | 1316-1322 || Fíu de Felipe IV y Xuana I de Navarraalign="center" | 1322-1328 || Fíu de Felipe IV y Xuana I de Navarra Caña de Valois Felipe VI de Valois 1328-1350  Fíu de Carlos de Valois y Margarita d'Anjou-Siciliaalign="center" | 1350-1364 || Fíu de Felipe VI y Xuana de Borgoñaalign="center" | 1364-1380 || Fíu de Xuan II y Bona de Luxemburgualign="center" | 1380-1422 || Fíu de Carlos V y Xuana de Borbónalign="center" | 1422-1461 || Fíu de Carlos VI y Sabela de Bavieraalign="center" | 1461-1483 || Fíu de Carlos VII y María d'Anjoualign="center" | 1483-1498 || Fíu de Lluis XI y Carlota de Saboya Cañes de Valois-Orléans y Valois-Angoulêmealign="center" | 1498-1515 || Fíu de Carlos I d'Orleans y María de Clèvesalign="center" | 1515-1547 || Fíu de Carlos d'Angoulême y Luisa de Saboya Enrique II 1547-1559  Fíu de Francisco I y Claudia de Francia Francisco II 1559-1560  Fíu d'Enrique II y Catalina de Médicis Carlos IX 1560-1574  Fíu d'Enrique II y Catalina de Médicis Enrique III 1574-1589  Fíu d'Enrique II y Catalina de Médicis Caña de Borbónalign="center" | 1589-1610 || Fíu d'Antonio de Borbón y Xuana III de Navarraalign="center" | 1610-1643 || Fíu d'Enrique IV y María de Médicis Lluis XIV el Rei Sol 1643-1715  Fíu de Lluis XIII y Ana d'Austriaalign="center" | 1715-1774 || Fíu de Luis, duque de Borgoña y María Adelaida de Saboya Lluis XVI 1774-1792 Fíu de Luis, Delfín de Francia y María Josefina de Saxonia Lluis XVIII 1814-1824 Fíu de Luis, Delfín de Francia y María Josefina de Saxonia Carlos X 1824-1830  Fíu de Luis, Delfín de Francia y María Josefina de Saxonia Caña de Orléans Luis-Felipe I 1830-1848  Fíu de Lluis Felipe II d'Orleans y Luisa María de Borbón

 Notes 

 Referencies 

 Enllaces esternos 

 Coleición de memories relatives a la historia de Francia (Collection des mémoires relatifs a l'histoire de France), con introducción y anotaciones de François Guizot.
 Fragmentos de la hestoria de los franceses (Fragments de l'histoire des français): Dende'l advenimiento de Hugo Capeto hasta la muerte de Felipe I (De l'avénement de Hughes Capet a la mort de Philippe Iᵉʳ).
 Testu francés nel sitio de Philippe Remacle (1944 - 2011): ed. de 1825, en París. 

Categoría:Families reales
Categoría:Historia de Francia
Categoría:Dinastía de los Capetos
Categoría:Francia nel sieglu X
Categoría:Francia nel sieglu XI
Categoría:Francia nel sieglu XII
Categoría:Francia nel sieglu XIII
Categoría:Francia nel sieglu XIV
Categoría:Families nobles franques