Ratisbona

Ratisbona (n'alemán: Regensburg) ye una ciudá asitiada nel centru-este del estáu federáu de Baviera, Alemaña, na confluencia de los ríos Danubiu y Regen, que'l so cascu históricu ye Patrimoniu de la Humanidá de la Unesco dende'l 13 de xunetu de 2006.

En 2011 la ciudá tenía 152.089 habitantes, y polo tanto atópase dempués de Múnich, Núremberg y Augsburgu nel cuartu llugar ente les principales ciudaes de Baviera. La ciudá ye sede del obispáu de la diócesis de Ratisbona, tien trés universidaes y ye unu de los 23 centros rexonales bávaros.

Ratisbona cunta con un fuerte predominiu de la industria sobremanera n'inxeniería de automoción, mecánica, inxeniería llétrica, microelectrónica. El desemplegu ye inferior a la media nacional (6,8%) y de Baviera (3,4%), con solo'l 2,6% (datos a xunetu de 2012).Axencia Estatal d'Empléu d'Alemaña: estadístiques  (n'alemán).

 Xeografía 
La ciudá atopar nel puntu más al norte del ríu Danubiu y na desaguada de los ríos Naab y Regen. Na ciudá hai dos islles sobre'l Danubiu. El barriu Stadtamhof pertenecía d'antiguo a la marxe esquierda del Danubiu, pero tres la construcción del Europakanal, convirtióse n'otra isla.

Na ciudá xúntense cuatro árees naturales bien distintes:
 el Xura de Franconia
 el Monte bávaru (Bayrischer Wald)
 la llanura del Danubiu o Gäuboden
 el terrén terciariu de la Baxa Baviera.

 Clima 
La ciudá ta asitiada na zona climática templada, con influencia continental. El branu ye secu y estable, con fuertes nubes ocasionales, estremándose asina del clima tan lluviosu de la zona prealpina. Otra manera, la borrina (borrina alto) ye abondo frecuente na seronda ya iviernu, dando la sensación de tar borrinosu y siendo escasa la cayida de nieve. La media de temperatura añal ye de 8 °C y la precipitación media de 646 mm, siendo de les ciudaes menos lluvioses de Baviera. Los meses más templaos son de xunu a agostu con medies de 16,2 °C a 18 °C y los meses más fríos son d'avientu a febreru con -0,9 °C a -2,7 °C de media. La dómina en que más llueve ye pel branu, y cuandoquier en marzu y payares.

 Historia 
Dende la Edá de Piedra hubo asentamientos humanos na zona de Ratisbona. El nome celta Radasbona ye'l más antiguu dadu a un asentamientu cercanu a la ciudá actual.

Alredor del añu 90 d. C. los romanos construyeron un fuerte no qu'agora seríen los suburbios. Y en 179 punxeron la primer piedra de la ciudá, alzando'l fuerte Capa Regina ('fortificación del ríu Regen') pa la III Lexón Itálica mientres el mandatu del emperador Marco Aurelio.

En febreru de 1545 ó 1547 nació equí Don Xuan d'Austria, fíu natural del emperador Carlos V y Bárbara Blomberg.

Na Edá Media, Ratisbona convertir nel centru políticu del Sacru Imperiu Romanu Xermánicu.

Foi capital del efímeru Principáu de Ratisbona, Estáu vasallu del Imperiu Napoleónicu ente 1803 y 1810. Mientres les Guerres Napoleóniques foi tomada delles vegaes por austriacos y franceses, y adquirió notoriedá histórica cuando'l 23 d'abril de 1809 resultó mancáu Napoleón Bonaparte na conquista d'esta ciudá.

La ciudá nun s'industrializó, lo que nun la salvó de convertise n'oxetivu de bombardeos de los Aliaos de la Segunda Guerra Mundial.http://www.lasegundaguerra.com/viewtopic.php?t=1866&mobile=on

 Demografía 
 Añu  Población  Homes     Muyeres          absolutu  %  absolutu  % 1830  16.287  7.176  44,1  9.111  55,9 1864  25.981  12.049  46,4  13.932  53,6 1885  36.093  17.045  47,2  19.048  52,8 1900  45.429  22.143  48,7  23.286  51,3 1910  52.624  25.510  48,5  27.114  51,5 1925  76.948  36.728  47,7  40.220  52,3 1939  95.631  47.844  50  47.787  50 1946  115.450  56.128  48,6  59.322  51,4 1956  120.324  54.550  45,3  65.774  54,7 1960  124.414  56.663  45,5  67.751  54,5 1970  129.589  60.052  46,3  69.537  53,7 1980  132.088  62.325  47,2  69.763  52,8 1985  128.761  60.847  47,3  67.914  52,7 1990  132.838  63.677  47,9  69.161  52,1 1995  141.268  68.631  48,6  72.637  51,4 2000  142.718  68.922  48,3  73.796  51,7 2005  151.717  73.804  48,6  77.913  51,4 2006  143.399  69.119  48,2  74.280  51,8 2007  145.509  70.047  48,1  75.462  51,9 2008  147.270  70.852  48,1  76.418  51,9 2009  148.282  71.313  48,1  76.969  51,9 2010  149.762  72.171  48,2  77.591  51,8 2011  152.089  73.415  48,3  78.674  51,7

Anque la ciudá cunta oficialmente con solu 150.000 habitantes, la cifra real ye enforma mayor, pos habría qu'añader los pueblos de la redolada (Landkreis Regensburg) que suman 185.000 habitantes y l'alta población universitaria, cifrada nunos 20.000, más la población flotante y los numberosos turistes. Esto dota a la ciudá d'una alta actividá comercial, cuntando por casu con dellos centros comerciales. L'altu númberu d'estudiantes fai coles mesmes de Ratisbona una ciudá con una elevada vida nocherniega.

miniatura|250px|Catedral de San Pedro.
miniatura|250px|Monumentu Walhalla, recordatoriu de personaxes históricos xermánicos.
miniatura|250px|Vista del interior del Walhalla (dende la entrada).
miniatura|250px|Vista interior del Teatru Municipal.
miniatura|250px|Vista esterior del Teatru Municipal.

 Cultura 
El cascu vieyu de la ciudá ta casi intactu y conserva abondosa arquiteutura románica y gótica. Por ello Ratisbona foi almitida en 2006 na llista del Patrimoniu de la Humanidá pola Unesco, tomando una área protexida de 182,8 ha y una zona de respetu de 775,6 ha. La decisión trai sofitos financieros per parte de la Xunión Europea.

Los dos grandes símbolos arquiteutónicos de la ciudá son la Catedral de San Pedro y la ponte de piedra que crucia'l Danubiu dende 1146.

A 10 km al este de la ciudá, sobre'l Danubiu atópase'l monumentu llamáu Walhalla (Sala de los cayíos) y diseñáu sobre la base del Partenón griegu.Sitiu web oficial del complexu arquiteutónicu del monumentu Walhalla (n'alemán). Escurríu por Lluis I de Baviera en 1807, ye un recordatoriu de la hestoria xermánica al traviés de 1800 años, que foi inauguráu'l 18 d'ochobre de 1842 y nel que s'amuesen bustos de personaxes de too tipu. Cuando s'inauguró había 160 personaxes (96 bustos y 64 plaques conmemorativas), ampliándose adulces hasta llegar a les 195 personalidaes de güei (130 bustos y 65 plaques). Solo 12 correspuenden a muyeres. Anque pertenez al estáu federáu de Baviera, cualesquier puede proponer una nueva personalidá de la familia llingüística xermánica (esto ye, non solu alemanes, sinón tamién austriacos, holandeses, británicos o escandinavos). Unu de los requisitos ye que lleve fináu siquier venti años y asumir los costos del nuevu bustu. La decisión final correspuende al Conseyu ministerial de Baviera.

El papa Benedicto XVI ye ciudadanu honorariu de la ciudá.

 Ciudaes hermaniaes 
Ratisbona ta hermanada con:
  Aberdeen, Escocia, dende 1955
  Bresanona (Bressanone/Brixen), Italia, dende 1969
  Clermont-Ferrand Francia, dende 1969
  Pilsen, República Checa, dende 1993
  Tempe (Arizona), dende 1981
  Odesa, (Ucraína), dende 1990
  Budavár, nel distritu municipal de Budapest, dende 2005
  Qingdao, provincia de Shandong (China), dende 2009http://www.mittelbayerische.de/index.cfm?pid=3076&pk=435740&p=1 .

 Personalidaes de Ratisbona 

 Sieglos IX al XVII 
 Ulrico Schmidl (1510–¿?), lansquenete y cronista de la espedición de Pedro de Mendoza al Ríu de la Plata y parte de la fundación de Buenos Aires.
 Bárbara Blomberg (1527–1597), amante del Emperador Carlos V
 Xuan d'Austria (1547–1578), comandante de l'Armada española
 Gregor Aichinger (1564–1628), compositor
 Georg Christoph Eimmart (1638–1705), matemáticu y grabador
 Christoph Ludwig Agricola (1667–1719), pintor
 Georg Andreas Agricola (1672–1738), médicu y botánicu

 Sieglu XVIII 
 Karl Alexander von Thurn und Taxis (1770–1827), Príncipe de Thurn y Taxis
 Johann Nepomuk Mälzel (1772–1838), inventor y mecánicu
 Carl Weishaupt (1787–1853), oficial bávaru y Ministru de la guerra

 Sieglu XIX 
 Maximilian Karl von Thurn und Taxis (1802–1871), Príncipe de Thurn y Taxis
 Ludwig Carl Christian Koch (1825–1908), entomólogu y aracnólogo
 Joseph Hanisch (1812–1892), Compositor, organista
 Adolf Oberländer (1845–1923), pintor y dibuxante bávaru
 Albert von Thurn und Taxis (1867–1952), Príncipe de Thurn y Taxis
 Hugo Obermaier (1877–1946), historiador
 Herman Sörgel (1885–1952), arquiteutu
 Karl Zimmet (1895–1969), combatiente na resistencia contra los nazis
 Hans Rheinfelder (1898–1971), romanista, filólogu y lliteratu

 Sieglu XX 
 Alfons Goppel (1905–1991), políticu
 Hubert Markl (* 1938), presidente de la Sociedá Max Planck
 Walter Röhrl (* 1947), corredor automovilista
 Jürgen Herrlein (* 1962), abogáu ya historiador
 Andrea Maria Schenkel (* 1962), escritora
 Annika Blendl (* 1981), actriz
 Albert Prinz von Thurn und Taxis (* 1983), empresariu, corredor automovilista, multimillonariu
 Simone Laudehr (* 1986), futbolista.

 Ver tamién 
 Distritu de Ratisbona

 Referencies 

 Enllaces esternos 

Ratisbona