Llingües zan

L'idioma zan, o zanuri, ye'l términu convencional usáu por dellos llingüistes pa describir la unicidá del mingreliano y el laz, que son los miembros más estrechamente emparentaos de la familia de llingües caucásiques meridionales o kartvelianes. El mingreliano y el laz nun son mutuamente intelixibles na so totalidá, pero los falantes d'una llingua pueden reconocer pallabres de la otra.

L'antiguu idioma zan foi faláu en Cólquida (o Colchis), un reinu de la Edá del Bronce na mariña sureste del mar Negru. Por esta razón, el llingüista A. Shanidze propunxo'l cólquido o colquiano pa nomar a esta llingua xuníu. El términu Zan provién del nome grecorromanu d'unu de los xefes de les tribus de Cólquida, que ye'l mesmu nome dau pa los mingrelianos y los esvanos (grupu kartveliano del noroeste).

 Historia 
L'idioma zan dixebrar del Idioma proto kartveliano sobre'l sieglu VIII e. C., y foi faláu por una comunidá continua asitiada a lo llargo de les mariñes del mar Negru, na actual Trabzon, Turquía, y l'oeste de Xeorxa.

A mediaos del sieglu VII, los falantes Zan estremar pola intrusión de falantes del xeorxanu procedente de la Iberia caucásica (este de Xeorxa), emburriaos polos árabes, que tomaron les rexones d'Imereti, Guria y Ayaria.

Dixebraos xeográficamente, y depués por política y relixón, los Zan del norte y del sur posiblemente derivaron nos mingrelianos y los lazes. Desque la diferenciación básica yera completa nos primeros tiempos modernos, nun puede falase d'un idioma zan unificáu anguaño. Na actualidá, el laz ye faláu pol pueblu laz en Turquía y nuna pequeña parte d'Ayaria, al suroeste de Xeorxa, ente que'l mingreliano ye faláu pol pueblu mingreliano principalmente en Mingrelia al noroeste de Xeorxa y n'Abkhasia.

 Referencies 

 Enllaces esternos 
 Amerijibi-Mullen, Rusudan (ed., 2006), K’olxuri (megrul-lazuri) ena: Colchian (Megrelian-Laz) language. ICGL (Universali: Tbilisi, Xeorxa), www.icgl.org. (see also the review of this book by Andrew Higgins.) 
 Jost Gippert/Irakli Dzocenidze/Svetlana Ahlborn, The Zan language.  Armazi Project: Georgian Academy of Sciences (Chikobava Institute of Linguistics).

Zan
Zan
Zan