Llingües paleosiberianes

Paleosiberiano o paleoasiático (del griegu palaios que significa «antiguu») ye un términu usáu en llingüística pa nomar un conxuntu desemeyáu de diverses pequeñes families y llingües aisllaes falaes en rexones remotes de Siberia. Lo únicu que tienen estes llingües de mancomún ye'l camientu de que antedatan a otres llingües dominantes na zona, sobremanera les llingües tungús y les túrquiques; que de la mesma fueron movíes pol idioma rusu.

Trés llingües aisllaes o pequeñes families de llingües, ensin rellación llingüística ente elles, formen el grupu de les llingües paleosiberianas:

 Les llingües chucoto-camchatcas, qu'inclúin al chucoto o chukchi y el so pariente próximu'l coriaco o koryak. Créese que'l kamchadal ye pariente llonxanu. Chukchi y koryak espolleten nel estremu oriental de Siberia. Kamchadal o itelmeno ye faláu por menos de cien de persones na península de Kamchatka.
 Les llingües yucaguiras, de les cualos caltiénense dos llingües, l'odul nos cursos baxos del ríu Kolyma y el indigirka y el chuvantsy, más escontra l'interior y l'este, probablemente estinguíu. Dellos llingüistes consideren que'l yucaguiro ta emparentáu coles llingües uráliques.
 El nivkh o gilyak falar na cuenca baxa del Amur y na metá norte de la isla de Sakhalin. Tien una lliteratura moderna recién. Los nivkh tuvieron una hestoria aturbolinada mientres el sieglu XX.

Dacuando añader a estes llingües l'ainu, a pesar de que, puramente falando, nun ye una llingua de Siberia. Sobrevive a dures penes nel sur de Sajalin, onde antaño foi la llingua principal. Tamién se faló nes islles Kuriles y en Hokkaidō onde s'alicó l'interés pola llingua nos últimos años. 
Hubo intentos de rellacionala coles superfamilia indopacífica y col kalto. 

El ket o queto, última llingua viva de les llingües yeniseianas y falada nel cursu mediu del ríu Yenisei, considerábase enantes como una llingua aisllada, sicasí, pue tar rellacionada coles llingües na-dené, falaes n'América del Norte, no que constituyiría la única filiación llingüística ente llingües natives del Vieyu y Nuevu Mundu y xuntes arían la posible familia de les Llingües dené-yeniseicas. Esta idea remontar al trabayu d'Alfredo Trombetti, el primeru en proponer, en 1923, una rellación ente les llingües na-dene y les llingües del Yenisei.Trombetti, Alfredo (1923) Elementi di glottologia: 486, 511. Bologna: Nicola Zanichelli. Michael Fortescue documentó les rellaciones ente l'idioma ket y les llingües Na-dené.Fortescue, Michael D. (1998) Language relations across Bering Strait ISBN 0-304-70330-3 Merritt Ruhlen en 1998 tamién sostuvo argumentos en favor de la hipótesis dené-yeniseica.Ruhlen, Merritt 1998, The origin of the Na-Dene En marzu de 2008, el profesor Edward Vajda de la Western Washington University publicó un trabayu que resumía diez años d'investigación basada na morfoloxía verbal y na reconstrucción de delles protollingues, onde s'amosaba evidencia de que les llingües na-dené tán rellacionaes coles llingües yeniseicas de Siberia (Vajda 2008). Esti trabayu foi favorablemente consideráu por dellos especialistes,Dene-Yeniseic Symposium pero tamién recibió crítiques como la de Lyle Campbell, que considera insuficiente entá la evidencia presentada por Vajda.

Pero'l conxuntu de llingües descritu nel presente artículu, les paleosiberianas, aguantar a una clasificación llingüística obvia, tantu con otres families de llingües como ente sigo.

 Referencies 


Categoría:Historia de Siberia
Paleo