Idioma harapanu

L'idioma harapano (tamién conocíu como idioma protoíndico o idioma de Mojensho-Daro) ye un idioma desconocíu de la cultura del valle del Indo (que les sos ciudaes más conocíes son Harapa y Mojensho-Daro (civilización del valle del Indo), de la Edá del Bronce (nel II mileniu e. C.).
L'idioma nun s'atopa atestiguáu en nenguna fonte contemporánea legible. Les hipótesis tocantes a la so naturaleza amenorgar a supuestos préstamos y la influyencia del sustratu, sobremanera el sustratu nel sánscritu védicu y unos pocos términos rexistraos en cuneiforme sumeriu (como la rexón que los sumerios llamaben Meluja, que podría tratase de la cultura del Indo), xunto col analís de los signos indos, entá ensin descifrar.

Hai una serie d'hipótesis sobre la naturaleza d'esti idioma desconocíu:

 Podría tratase d'un idioma indoeuropéu, cercanu o idénticu a los idiomes protoindoiraníes; suxeríu por Shikaripura Ranganatha Rayo.La presencia indoiraní ye probable solo a partir de finales del periodu Harappa (sieglu XX e. C.) lo antes posible; vease, por casu Asko Parpola: «The formation of the aryan branch of indo-european» (‘la formación de la caña aria del indoeuropéu’). En Roger Blench y Mateo Spriggs: Arqueoloxía y llinguaxe. III: «Artefautos, llinguaxes y testos». Londres y Nueva York: Routledge, 1999.

 La hipótesis elamo-drávida asítiase na vecindá yá seya del elamita o del drávida, quiciabes idénticu al propiu protodrávida. Esto ye sofitáu por Iravatam Majadevan, Asko Parpola y Kamil Zvelebil.Tariq Rahman: Peoples and languages in pre-islamic Indus valley (‘los pueblos y los idiomes nel valle del Indo preislámico’); consultáu'l 20/11/2008. «La mayoría de los estudiosos tomaron en serio la hipótesis drávida».Jennifer Cole: The sindhi language (‘l'idioma sindhi’). Consultáu'l 20/11/2008. «La teoría que prevalez indica que l'idioma harappa [...] tien un orixe drávida».

 Michael Witzel (2001), como una alternativa a la hipótesis elamo-drávida suxer un idioma subxacente, prefijado, que sería similar al austroasiáticosobremanera'l khasi, al qu'él llama paramunda (esto ye, un idioma rellacionáu col subgrupu de los idiomes munda o otros idiomes austroasiáticos, pero non puramente descendientes del postreru antecesor común de la familia contemporánea munda).Michael Witzel: «The languages of Harappa» (‘les llingües de Jarapa’), en Jonathan Mark KENOYER: Proceedings of the conference on the Indus civilization (‘actes de la conferencia sobre la civilización del Indo’. Madison: 17 de febreru de 2000; consultáu'l 07/18/2007.Michael Witzel: «Substrate languages in old indo-aryan» (‘idiomes sustratu nel antiguu idioma indoario’), en International Journal of Dravidian Linguistics, EJVS 5, 1, agostu de 1999, páxs. 1-67.

 Un "phylum perdíu", esto ye, un idioma ensin continuantes vivos (o seique'l postreru reflexu del morrebundu idioma nijali). Nesti casu, l'únicu rastru dexáu pol llinguaxe IVC sería la influencia nel sustratu históricusobremanera, el sustratu nel sánscritu védicu (mediaos del II mileniu e. C.).

 Un idioma semíticu: Malati Shendge (1997) identificó la cultura harappa con un imperiu asura, y ésti colos asirios.Malati Shendge: The language of the harappans. Abhinav Publications, 1997. ISBN 9788170173250.

Hai un puñáu de préstamos posibles que reflexen el llinguaxe de IVC. El meluhha sumeriu pueden derivase d'un términu nativu pal IVC, tamién reflexáu nel sánscritu mleccha, y Witzel (2000) suxer que l'árbol sumeriu GIŠšimmar puede ser allegáu al simbalá (flor del árbol salmalí, nomaos nel Rig-veda).Un préstamu llingüísticu indo de la naturaleza pamunda en Mesopotamia foi identificáu por Michael Witzel, un primer venceyu ente'l Panyab de la dómina rigvédica (mediaos del II mileniu e. C.) y la Mesopotamia: los árboles śimbala y śalmali y el GIŠšimmar. En: Klaus Karttunen y Petteri Koskikallio (eds.): VidyarnavaVandanam. Essays in Honour of Asko Parpola (ensayos n'honor de Asko Parpola’). Studia Orientalia, publicáu pol Finnish Or. Soc. (94): páxs. 497-508, 2000. Ver tamién Witzel: The language or languages of the Indus civilization (‘l'idioma o los idiomes de la civilización del Indo’), xunetu de 2007.

La entruga tien significación política nel comunalismo indiu: les hipótesis dravídiques ya indoeuropees fueron abrazaes por nacionalistes dravídicos ya hindús, respeutivamente. (Para más detalles, ver l'artículu arios indíxenes).

 Referencies 

Categoría:Cultura del valle del Indo
Categoría:Sistemes d'escritura ensin descifrar
Categoría:Llingües de la India
Categoría:Llingües ensin clasificar d'Asia
Categoría:Llingües muertes d'Asia