Llingües nguni

Nguni ye un grupu de llingües falaes nel sur d'África incluyendo l'idioma isiZulú, l'isiXhosa, el swati, y el ndebele.

Esti grupu de llingües bantús tien como carauterística común que'l raigañu -ntu significa un home.

Nguni ye realmente un términu artificial, que suxer una unidá étnica, lo cual nun ye ciertu. Otra división, tamién artificial, estrema a les llingües nguni en nguni del norte, incluyendo al idioma zulú y al swazi, y el nguni del sur qu'incluyiría'l xhosa, thembu, el mfengu, el mpondo y el mpondomise.

 Comparanza léxica 
Los numberales para distintes llingües nguni son:Bantu Numerals (E. Chan)
{|class=wikitable style=text-align:center;
|-
! GLOSA
! Swazi !! Xhosa !! Zulú !! Ndebele
! PROTO-NGUNI
|-
| '1' || ɲɛ́ || ɲɛ̀ || dwa || -ɲɛ || *nwe
|-
| '2' || -ɓilí || mbìní || ɓiːli || -ɓili || *(m-)ɓili
|-
| '3' || -ʦʼâtfʼo || ntʼátʰù || tʰaːtʰo || -tʰatʰo || *(n-)tʼatʰo
|- 
| '4' || -nɛ || nɛ̀ || ne || -nɛ || *nɛ
|-
| '5' || siɬánu || ntɬʼànù || ɬy || -ɬanu || *(n-)tɬanu
|-
| '6' || -sipʰóɬôŋo/ sitfʼûpʰa || ntʼándátʰù || isitʰoːpʰa || isitʰupʰa || *sitʰupʰa(?)
|-
| '7' || sikʰombisa || síǁʰɛ̀ŋǁɛ̀ || isikʰombiːsa || isikʰombisa || *sikʰombisa
|-
| '8' || sipʰɔɬɔŋɔ || síb̤ɔ̀zɔ́ || 10-2 || 10-2 ||
|-
| '9' || lifiǀa || lítʰɔ̀ɓá || 10-1 || 10-1 ||
|-
| '10' || liʃumi || lîʃûmì || iʃoːel mio || *itʃumi || *li-ʃumi
|}

 Referencies