Protoplasma

El protoplasma ye'l material viviente de la célula, esto ye, tol interior de la célula (tamién el nucleu y la citoplasma).

Ta formáu polos elementos y sustancies químiques que s'atopen na naturaleza, formando los cuerpos o estructures non vivientes. 

N'estáu coloidal el protoplasma ta formáu poles siguiente sustancies:
 Agua: 75 a 80% del protoplasma, de funciones estructural, tresportadora, termorregulador, disolvente, llubricante.
 Sales o electrolitos: de funciones estructurales y reguladores de pH (nivel d'acidez): K (potasiu), Mg (magnesiu), P (fósforu), S (azufre), Na (sodiu), Cl (cloru).
 Proteínes: 10 a 15% del protoplasma, son molécules orgániques de distintos tamaños formaes por aminoácidos, la so composición química ye de carbonu, hidróxenu, osíxenu y nitróxenu, lo que nos da una cadena d'aminoácidos. Les sos funciones son estructurales (uñes, pelo); hormonal (hormones, por casu insulina).
 Enzimes: compuestos de proteínes qu'aumenten la velocidá d'una reacción química (catalizador biolóxicu); y de Tresporte (tresporte d'osíxenu).
 Carbohidratos: que son la fonte de combustible de les célules y son molécules que se componen de carbonu, hidróxenu y osíxenu. Les sos funciones son almacenar enerxía pa la célula (como fonte primaria) y constituyir les parés celulares.
 Lípidos: grases neutres, fosfolípidos, colesterol, que son sustancies insolubles n'agua pero solubles en solventes orgánicos. La so composición química tamién ye de carbonu, hidróxenu y osíxenu. Sirven como reserva d'enerxía, aislante térmicu y pa formar la membrana celular que-y da proteición a los órganos y estructures celulares.

 Propiedaes celulares 
El protoplasma tien 3 propiedaes fisiolóxiques fundamentales, la irritabilidá, el metabolismu y la reproducción.
 La irritabilidá ye la capacidá del protoplasma de responder a un estímulu, lo que determina la so posibilidá d'afaese al mediu ambiente.
 El metabolismu ye'l procesu fundamental que caracteriza la vida y qu'entiende toles reacciones químiques que tienen llugar nuna célula. Delles reacciones metabóliques tán rellacionaes cola síntesis del protoplasma (anabólicas) y otres intervienen na so desintegración (catabólicas), El metabolismu entiende una serie de procesos funcionales como la dixestión, respiración, absorción y escreción.
 La reproducción ye la formación de nueves célules asemeyaes a la orixinal, al traviés de mecanismo división direuta o amitosis o división indireuta o mitosis; esta postrera ye la que se repara con más frecuencia nes célules animales. Amás, esiste una forma especial de división celular qu'asocede na etapa de maduración de les célules sexuales o gametos, llamada meiosis.

 Referencies 

Categoría:Célula