Xeografía de Paraguái

El ríu Paraguái estrema al Paraguái en dos rexones: al oeste la rexón Occidental o Chaco y al este la rexón Oriental.

El terrén consta de llanures pastoses, llombes montiegues al este del ríu Paraguái; la rexón del Gran Chaco al oeste del ríu Paraguái mayormente baxu, pantanosu cerca del ríu, y montes secos y arbustajes espinosos.

 Rexones xeográfiques 

La rexón Oriental toma'l 39% del territoriu nacional y alluga al 97,3% de la población. Tien más de 800 ríos y regueros y el 95% de les sos tierres son cultivables. Nesta rexón tán les principales instituciones de la República y los más importantes patrimonios históricos y culturales. Contién a 14 de los 17 Departamentos y la mayor estructura sanitaria, vial, educativa, comunicación y servicios básicos.

La rexón Occidental o Chaco tien el 61% del territoriu nacional y alluga a un pocu más del 2% de la población. El so territoriu ta formáu por un fondu marín que remaneció na yera Cuaternaria de tierres seques y magrices, pobláu de carbes estenses y palmares, esteros, llagunes y riachos. Tien trés Departamentos y la so producción económica, formada por dellos cultivos y la ganadería, concentrar nel Departamentu de Presidente Hayes. Nesta rexón la temperatura medio añal supera los 31 °C.

 Orografía 

Los principales cordales del Paraguái son bien antigües y formen parte de desprendimientos de cordales mayores allugaes nel Brasil. La Sierra de Maracayú ye la frontera natural que se dixebra Paraguái de Brasil. Tien una antigüedá de 40 millones d'años y correspuende a la yera Mesozoica. El so picu más alto atópase en territoriu brasilanu: ye'l Pan d'Azucre, con un altor de 500 msnm. L'encruz del Ríu Paraná cola Sierra de Maracayú produz saltos d'agua, dalgunos de los cualos quedaron so agua cola construcción de la Represa de Itaipú y la formación del llagu artificial.

La Cordal del Amambay tamién ye una llende natural con Brasil y tien un llargor d'unos 200 km, ye la que tien el mayor altor mediu (400 msnm) y los sos picos más importante son el Punta Porá (700 msnm) y el Mangrullo (540 msnm).

La Cordal de Caaguazú aniciar nel encruz de los cordales Amambay y Maracayú, y mientres va al sur de la rexón esprender en dos ramales menores: la Cordal del Ybytyruzú, que tien el puntu más eleváu del Paraguái, el Cuetu Peró (842 msnm).

Los picos más elevaos del Chaco paraguayu nun formen parte de nengún cordal y atópense na zona fronteriza con Bolivia, onde ta'l Cuetu Capitán Ustarez de 616 msnm.

 Puntos más elevaos del Paraguái NúmberuNomeAltorDepartamentu  1 Cuetu Peró (Cuetu Trés Kandú) 842 msnm Guairá 2 Cuetu Amor 765 msnm Guairá 3 Cuetu Sarambí 735 msnm Amambay 4 Cuetu Guasú 695 msnm Amambay 5 Cuetu Capitán Ustarez 616 msnm Alto Paraguái n/d Cerro Llión 604 msnm Paraguái

 Hidrografía 

El Paraguái nun tien mariña marítima pero los sos dos ríos principales, el Paraguái y el Paraná comunicar col Océanu Atlánticu; y tien puertos francos sobre'l ríu Paraná. 

El ríu Paraguái, de 2.800 km de llargor, percuerre 1.023 km en territoriu paraguayu, la mayor parte d'él ye navegable. Tien un anchor medio de 500 m y 5 m de fondura.

Los sos principales afluentes son, na so marxe esquierda:
 Ríu Apa: de 480 km de llargor, naz nel Cordal del Amambay.
 Ríu Aquidabán: de 270 km de llargor.
 Ríu Jejuí Guazú: de 350 km de llargor y ye'l so afluente'l Va Enaguar Guazú.
 Ríu Ypané: de 282 km de llargor, naz nel Cordal de Amambay.
 Ríu Manduvirá: de 212 km de llargor, naz nel Cordal de los Altos.
 Ríu Piribebuy: de 102 km de llargor.
 Ríu Paray: desagua el Llagu Ypoá.
 Ríu Saláu: de 28 km de llargor, naz na desaguada del Llagu Ypacaraí.
 Ríu Tebicuary: de 360 km de llargor.

Los principales afluentes del ríu Paraguái na so marxe derecha son:
 Ríu Negru: de 400 km, la mayor parte en Bolivia.
 Ríu Verde: de 275 km de llargor.
 Ríu Confusu: de 290 km de llargor.
 Ríu Negru: de 50 km de llargor.
 Ríu Pilcomayo: naz en Bolivia, nel Cordal de los Andes, y percuerre 1.590 km, de los cualos 835 km correspuenden a la frontera natural cola Arxentina. Desagua nel Ríu Paraguái frente al Cuetu Lambaré. El so cursu ye irregular y el so caudal depende de los destemples.

El ríu Paraná de 4.700 km de llargor, percuerre 830 km en territoriu paraguayu; el so anchor ye variable y llega hasta los 4.000 m. Tamién ye bien variable la so fondura.

Los sos principales afluentes son:
 Ríu Carapá: de 95 km de llargor, sirve de llende col Brasil.
 Ríu Acaray: de 160 km de llargor y que tien a la represa homónima.
 Ríu Monday: de 170 km, inclúi los saltos del Monday.
 Ríu Tacuary: de 80 km de llargor, naz nel Cuetu San Rafael.

 Clima 

La xeografía paraguaya contién tres tipos climáticos: semitropical continental nel oeste del Chaco, semitropical semiestépico nel área central con exa nel ríu Paraguái, y semitropical húmedu na rexón Oriental. El Paraguái nun tien llocalidaes tropicales, pos en tola so superficie pueden presentase xelaes, anque nes riberes del altu ríu Paraguái, y en penínsules septentrionales del llagu artificial de la Represa de Itaipú, estes son bien nidies y escepcionales.

Les precipitaciones varien ente 1300 y 2000 mm na rexón Oriental del país, y de 400 a 1000 mm nel Chaco. N'Asunción les precipitaciones son más abondoses en meses templaos qu'en meses fríos. Nel Chaco les poques cantidaes de precipitaciones producir nel branu, y na Rexón del Paraná, nun hai muncha diferencia ente la cantidá de precipitaciones que cayen ente'l mes más fríu y el mes más templáu.

Los branos son calorosos, con máximes que pueden algamar 45 °C na rexón oriental, y algamar 48 °C nel Chaco. El permediu n'Asunción ye de 40 °C, na rexón del Paraná (sur y esti del país) ta ente los 26 °C y 27 °C, y nel Chaco, en redol polos 45 °C.

Los iviernos xeneralmente son nidios, anque en delles rexones del Paraná (sur y esti del país), el fríu ye más intensu y pueden producise xelaes, esto ye, les mínimes pueden baxar de 0 °C. El permediu estacional ye de 18 °C n'Asunción, na rexón del Paraná varia ente los 15 y 17 °C, y nel Chaco, en redol a los 19 °C.

 Mediu ambiente 

La fauna de Paraguái ta formada por 100.000 especies d'invertebraos, 230 de pexes, 46 d'anfibios, 100 de reptiles, 645 d'aves y 167 de mamíferos. Con al respective de la flora rexístrense 180 families y 1103 xéneros.

Ambiente - alcuerdos internacionales:
Parcialmente Biodiversidá, Convención Marco de les Naciones Xuníes sobre'l Cambéu Climáticu, Protocolu de Kioto, Desertificación, Especies amenaciaes, Disposición de borrafes, Convención de les Naciones Xuníes sobre'l Derechu del Mar, Protocolu de Montreal de proteición de la Capa d'Ozonu, Güelgues ;Robláu,
pero ensin ratificar: Nuclear Test Ban

 Xeografía económica 
Recursos naturales
hidroelectricidá, madera, fierro, manganesu, calciu

Usu de les tierres
Tierres arables: 9%
Culivos permanentes: 2%
Pasturas permanentes: 55%
Montes y forestaciones: 32%
Otros: 9%
Tierres regaes: 1432 km².

 Veanse tamién 
 Xeografía d'América del Sur

 Referencies 

 Enllaces esternos 

Paraguái, o la provincia del Ríu de la Plata, coles rexones axacentes de Tucumán y Santa Cruz de la Sierra


Categoría:Wikipedia:Revisar traducción