Demografía del Imperiu romanu

La demografía del Imperiu romanu entiende tantu les estimaciones de población total en cada territoriu, según la so estructura social, la so llingua y diversos aspeutos culturales de dicha población. Por cuenta de l'ausencia d'estadístiques fiables, munches de les cifres, son estimaciones probables, y nun esiste un alcuerdu completu ente los estudiosos sobre les mesmes.

 Población por territorios 
La población del Imperiu romanu aumentó por cuenta de la so propia espansión que llegó a la so máxima estensión (5 millones de km²) con Traxanu en 117.List of largest empires

Dende la monumental y entá vixente aportación de Beloch nel sieglu XIX,Beloch, Karl Julius, "Die Bevölkerung der griechisch-römischen Welt", Leipzig 1886Franco Pierini: Mil años de pensamientu cristianu: la lliteratura de los padres de la ilesia, , páx. 248. realizáronse diverses estimaciones de la población del Imperiu romanu, que van dende los 46Colin McEvedy, David Woodroffe, John Woodcock: The New Penguin Atlas of Ancient History. Penguin Books, 2002; ISBN 0-14-051348-5, 9780140513486. a los 120 millones.Edward Gibbon: The torne and fall of the Roman Empire. Penguin Books, 1985. ISBN 0-14-043189-6.La mayoría de les estimaciones varien de 55 a 65 millones. Por casu Scheidel (2006, p. 2) envalora 60 millones. Goldsmith (1984, p. 263) envalora 55 millones. Beloch (1886, p. 507) envalora 54 millones d'habitantes. Maddison (2006, p. 51, 120) 48 millones. En Empire Roman Population la población envalorar en 65 millones d'habitantes y cítense otres ente 45 y 130 millones. En Early Medieval and Byzantine Civilization: Constantine to Crusades  envalorar en 56 millones mientres el sieglu IVThe end of Roman Britain Escritu por Michael Y. Jones, páx. 261;262; 264; 266-267.

Población del Imperiu envalorada por dellos historiadores:Contours of the world economy, 1-2030 AD: essays in macro-economic history Escritu por Angus Maddison, páx. 35-37. Les rexones darréu anexaes teníen les siguientes poblaciones al momentu de ser conquistaes, Britania con 600.000 habitantes, Dacia 800.000 hab, Tracia 260.000 hab y Osroene y Arabia 1.000.000 de persones.
ProvinciesBeloch(1886)(miles)McEvedy y Jones(1978)(miles)Frier(2000)(miles)Maddison(miles) Italia 6.000 7.000Inclúi a Sicilia, Córcega y Cerdeña. 7.000 7.000 Sicilia 600 - 600 600 CórcegaCerdeña 500 - 500 500 Hispania 6.000 5.000 5.000 4.150 Galia
 Narbonense
 Comata 4.900
 1.500
 3.400 5.750
 s/d
 s/d 5.800
 s/d
 s/d 5.800
 1.500
 4.300 Grecia 3.000 2.000 2.800 2.000 Cuenca del Danubiu 2.000 3.050 2.700 3.050 Asia Menor 13.000 6.000 8.200 8.000 Gran Siria 6.000 3.050 4.300 4.000 Xipre 500 200 200 200 Exiptu 5.000 4.000 4.500 4.500 Cirenaica 500 400 400 400 Magreb 6.000 3.800 3.500 3.800 Total 54.000 40.250 45.500 44.000

Cálculos de Frier pa la población ente'l 14 y 164:
ProvinciesAñu 14(miles)Añu 164(miles) Italia 8.100 8.700 Hispania 5.000 7.500 Galia 5.800 9.000 Grecia 2.800 3.000 Cuenca del Danubiu 2.700 4.000 Asia Menor 8.200 9.200 Gran Siria 4.300 4.800 Xipre 200 200 Exiptu 4.500 5.000 Cirenaica 400 600 Magreb 3.500 6.500 Total 48.500 58.5002.700 de tierresconquistaes61.200

Población envalorada del imperiu mientres la dómina d'Augusto:John D. Durand: Historical estimates of world population: an evaluation. 1977, pp. 253-296.
ÁreaPoblación(millones) África 11,2 Asia 14,0 Europa 31,656,8

De siguío recuéyese una estimación de la evolución de la población nel Imperiu:
FechaPoblación(millones)Ciudadanos 70 e.C.  30-45 950.000 45 45-55 7.000 000 150 65-90 200 45-70 Tou home llibre

Población del imperiu nel 165:The Cambridge economic history of the Greco-Roman world Escritu por Walter Scheidel, Ian Morris y Richard P. Saller, páx. 48.
ProvinciesPoblación(millones) ItaliaSiciliaCórcegaCerdeña 8-9(¿12-13?). Hispania 7-9 GaliaGermania 9-12 Britania 1,5-2 Cuenca del Danubiu 5-6 Grecia 2,5-3 Anatolia 9-10 Gran SiriaXipre 5-6 Exiptu 5-6 MagrebCirenaica 7-8 Total 59-72 (¿63-76?)

La población pudo amontase hasta los 88 millones na primer metá del sieglu II,Imperiu romanu pero a partir de Marco Aurelio la peste antonina y les sos remortines acabaron cola vida d'unos 5Pandemia o 7,Am J Philol. 1973;94:243-255. Galen and the Antonine plague. y hasta 20 millones de persones (en dellos llugares y rexones la morrina llegó a afectar a un terciu de la población), incluyendo al propiu emperador. L'imperiu empezó a asitiar tribus xermanes que, pol so mayor tasa de natalidá, podíen ocupar los vacíos provocaos. Sicasí la población siguió'l so descensuJosiah C. Russell: "Population in Europe" en Medieval Sourcebook: Tables on Population in Medieval Europe y ruralización, mientres l'exércitu difícilmente algamó la cifra de mediu millón d'homes, a lo más.Late Roman army En comparanza, les tribus bárbares de Germania y Escandinavia vieron crecer la so población d'unu o dos millones de persones a empiezos de la edá del fierro romana (sieglu I) a ente trés y cuatro a finales de la mesma (sieglu IV), aumentando la presión demográfica sobre l'imperiu.Jones, Michael E. (1998) [1996]. The End of Roman Britain. Ithaca: Cornell University Press, pp. 9. N'inglés. ISBN 978-0-80148-530-5. El principal rival de la Roma imperial, l'Imperiu sasánida, espandióse a cuenta de Bizanciu y a empiezos del sieglu VII tenía una población de venti millones de persones y conquistara l'actual Iraq (con cinco millones d'habitantes más).Nashat, Guity & Lois Beck (2003). Women in Iran from the Rise of Islam to 1800. Champaign: University of Illinois Press, pp. 47. N'inglés. ISBN 978-0-25207-121-8. La tribus d'Arabia sumaben otru par de millones d'almes. El so antecesor inmediatu, l'Imperiu parto de los arsácidas, tenía diez o venti millones de pobladores nel sieglu I.Korotaev, Andrey V.; Artemiĭ Sergeevich Malkov & Daria Khaltourina (2006). Introduction to Social Macrodynamics: Secular Cycles and Millennial Trends. Moscú: Editorial URSS, pp. 12. N'inglés. ISBn 978-5-48400-559-8. L'Imperiu Seléucida tenía 20 a 25 millones y l'Imperiu aqueménida 30 a 35 millones cuando lu conquista Alexandru Magnu.Archibald, Zofia H.; John Davies; Vincent Gabrielsen & Graham Oli (2006). Hellenistic Economies. Routledge, pp. 54. ISBN 9781134565924.

 Llingües del Imperiu romanu 
Tiense constancia de más de 60 llingües distintes falaes nos territorios que dalguna vegada formaron parte del Imperiu romanu. El procesu de romanización que tuvo llugar nos territorios controlaos de manera enllargada pol Imperiu Romanu portó en munchos d'ellos un procesu de sustitución llingüística que llevó a la desapaición de les llingües autóctones. Sicasí, esti procesu nun foi siempres de curtia duración y típicamente enllargóse mientres diverses xeneraciones ya inclusive sieglos, nos que'l billingüismu col llatín o inclusive'l multillingüismu foi frencuente.

La mayor parte de llingües na parte europea del Imperiu romanu yeren llingües indoeuropees de los grupos anatolio, celta, xermánicu, greco-armeniu y itálicu, amás de delles otres llingua indoeuropees más difíciles de clasificar (dacuando llamaes llingües paleobalcániques). Anque tamién tán atestiguaes llingües non indoeuropees autóctones como'l aquitano y les llingües tirsénicas, que'l so principal representante ye'l etruscu. Nel norte d'África y Oriente Próximu, tamién tienen presencia mcuhas cañes de les llingües afroasiátiques (exipciu, bereber y semíticu). La siguiente ye una llista de llingües falaes nel interior del imperiu romanu:
Clasificación  Llingua  Comentarios  Provincia/TerritoriuAnatolio Lidiu  Lidiu  Atestiguáu en más de 60 inscripciones.  LidiaLiciu-Luvita  Liciu  Bien documentada unes 150 inscripciones, principal llingua non griega d'Anatolia meridional. Emparentáu col antiguu luvita.  Licia Cario  Atestiguada en decenes d'inscripciones, mal conocida.  Caria Isaurio  Mal conocíu, esiste evidencia epigráfica hasta'l sieglu V d.C.  IsauriaPisidio-Sidético  Pisidio  Esisten unes 30 d'inscripciones.  Pisidia Sidético  Mal conocida namái por 6 inscripciones procedentes de Side (Pamfilia).  ciudá de SideOtres  Misio  Bien mal conocida, una posible inscripción.  Misia Capadociu  Mal conocíu, sobrevivió hasta'l sieglu VI d.C.  CapadociaCelta Hispanocelta Celta Galaicu Atestiguáu namái en topónimos y antropónimos.  Hispania Celtíberu  Atestiguáu en numberoses inscripciones.  HispaniaGalocelta  Galu  Esisten numberoses inscripciones nun alfabetu basáu nel griegu, posiblemente esistíen diversos dialeutos diverxentes ente sigo. Caltúvose siquier hasta'l sieglu V d. C.  Galia Gálata  Tien el so orixe en pueblos gálicos qu'emigraron escontra Turquía nel sieglu III e.C.  Galatia (Turquía) Nórico  Tien el so orixe en pueblos gálicos qu'emigraron escontra l'este  Noricum (Austria, Eslovenia)Celta insular  Britónicu  Antecesor del galés, el córnicu, el cúmbrico y el bretón.  BritaniaOtres  Lepóntico  Atestiguada nunes 40 inscripciones, munches d'elles fragmentaries.  Norte d'Italia, GaliaXermánicu Istaevónico  Lingua francorum  Escontra'l sieglu VIII yá taba diversificáu en diverses llingües franconies.  N. de GaliaIngaevónico(anglu-frisio) Lingua saxonum  Emparentada col saxón antiguu atestiguáu a partir del sieglu VIII. Anglofrisio  Falada polos anglos que invarieron Britania nel s. V d. C.  BritaniaHermiónico  Lombardu  Pueblu xermanu qu'enfusó nel imperiu nel sieglu II, darréu formaríen el reinu lombardu Germania, Panonia, Italia Proto-altu alemán  Faláu por diverses tribus xermániques qu'invadieron l'imperiu a partir del sieglu IV d. C.  GermaniaOriental  Góticu  Bien documentada, Biblia d'Ulfilas. Llingua étnica de visigodos y ostrogodos.  Dacia, Mesia, Italia, Hispania. Vándalu  Mal atestiguáu, conocíu namái indireutamente.  Galia, Hispania, África. Burgundiu  Mal atestiguáu, conocíu namái indireutamente.  Galia, Germania. Grecoarmenio Griegu  Griegu áticu  Principal llingua griega que sirvió pal griegu helenísticu.  Grecia, Exiptu, Anatolia Griegu eólicu  Llingua griega falada en Tesalia, Beocia y dellos enclaves, foi progresivamente movida pol griegu helenísticu.  Asia Menor, Tesalia, Beocia Griegu dóricu  Llingua griega falada nel Peloponeso y dellos enclaves, foi en gran parte pol griegu helenísticu, el modernu tsakonio sería un descendiene direutu.  PeloponesoOtres  Antiguu macedoniu  Conócense más de 700 pallabres, paez una llingua cercana al griegu, anque nun ye puramente una llingua griega.  Balcanes Antiguu armeniu  Faláu nel antiguu reinu d'Armenia incorporáu mientres dellos periodos al imperiu.  Armenia romanaIraniu Occidental  Partu  Llingua irania noroccidental distinta del persa, llingua étnica de los perses.  Parthia Persa mediu  Llingua de la dinastía sasánida, na alministración sicasí emplegábase'l araméu. Yera una llingua irania suroccidental.  PersiaOriental  Escito-Sármata  Llingua mal conocida, conozse fundalmente por topónimos y nomes propios. Esiste un descendiente modernu: l'osetiu.  Scythia, SarmatiaItálicu Latino-faliscu  Llatín  Principal llingua escrita del imperiu, base de la llingua culta  Tol imperiu Faliscu  Llingua estrechamente emparentada col llatín arcaicu.  Latium Proto-romance  Llingua coloquial dialeutalemente diversa falada a finales del imperiu.  Tol imperiu.Óscico  Oscu  Dialeutalmente diversificáu, y bien documentáu.  Italia Marrucino  Atestiguáu nuna inscripción de bronce.  Italia Peligno  Atestiguáu nunes poques inscripciones.  ItaliaÚmbrico  Umbru  Falada n'Italia central, bien conocida por una inscripción llarga (Tables Eugubinas) y diverses inscripciones curties.  Italia central Marsu  Posiblemente otra llingua sabélica, atestiguáu por poques inscripciones. Italia Llingües sabélicas  Ente les que s'atopen l'érnicu, el vestino, l'ecuo, toos ellos atestiguaos n'inscripciones. ItaliaOtres  Picénicu meridional  Atestiguáu por unes 50 inscripciones nel Y. y centru d'Italia  Y. d'Italia Sículu  Atestiguáu nel s. V e.C. por unes poques inscripciones, nun ye seguro que sobreviviera al periodu romanu, yá qu'en parte foi movíu pol griegu xónicu.  SiciliaPaleobalcániques  Daciu  Emparentáu bien posiblemente col proto-albanés  Dacia Frixu  Llingua mal conocida, esiste evidencia epigráfica, sobreviviría hasta'l s. IV d. C.  Frixa Iliriu  Nun se conocen inscripciones anque sí numberosos topónimos y nomes propios, paez rellacionáu col mesapio.  Iliria Mesapiu  Atestiguáu por unes 300 inscripciones, paez rellacionáu col ilirio  SE d'Italia Traciu  Esisten bien poques inscripciones que dexen clasificalo como llingua indoeuropea, anque la so clasificación más precisa ye difícil.  Tracia Peoniu  Llingua mal conocida, namái se conocen antropónimos y testimonios indireutos, sobreviviría hasta'l s. IV d. C.  Peonia Venético-Liburnio  Llingua conocida por 300 inscripciones, claramente indoeuropea ye difícil determinar un parentescu más precisu  VénetuOtres llingües indoeuropees  Lusitanu  Atestiguáu nunes poques inscripciones.  W. de HispaniaAfroasiáticu Bereber  Libiu  Llingua emparentada col bereber oriental  Libya Numidio  Atestiguada en diverses inscripciones en Túnez, relacioado coles llingües bereberes septentrionales.  Numidia, MauretaniaExipciu  Demóticu  Llingües descendiente del antiguu exipciu, que yera la llingua coloquial usada mientres los periodu helenísticu y romanu n'Exiptu.  ExiptuSemíticu  Araméu  Principal llingua nel área más oriental del imperiu.  Syria, Arabia, Assyria, Mesopotamia Asiriu-Babiloniu  Forma tardía d'acadiu usáu en rexistru escritu hasta'l s. II d. C.  Assyria, Mesopotamia Feniciu-Púnicu  Llingua de Cartago, El Líbanu y Malta amás de dellos enclaves na mariña.  Syria, Carthago Hebréu  Usáu básicamente como llingua llitúrxica, atestiguada nos manuscritos del Mar Muertu y na redaición de la Mishná.  XudeaTirsénico  Etruscu  Llingües bien atestiguada estinguida escontra'l s. I d. C.  Italia Réticu  Llingües falada nel norte d'Italia, posiblemente emparentada col etruscu  Italia Lemnio  Llingua falada en Lemnos y atestiguada nel s. VI e.C., desconozse cuando s'escastó  GreciaLlingües aisllaes o non clasificaes Aquitano  Antecesor del euskera, ruinamente atestiguáu.  Hispania, Galia Ibéricu  Posiblemente delles llingües rellacionaes.  Y. de Hispania Turdetanu  Non atestiguáu esisten menciones a la so llingua. Desconozse si pudo ser una llingua emparentada col ibéricu, o un descendiente del tartesiu.  S. de Hispania Antiguu ligur  Llingua conxeturada sobre elementos toponímicos del SE de Francia  Y. Gallia Narbonensis, Liguria Piceno de Novilara  Llingua conocida por 4 inscripciones, nun paez una llingua indoeuropea, pendiente de clasificación.  Novilara (Italia) Paleosardo  Llingua conocida namái por elementos toponímicos, mal conocida.  Cerdeña Camúnico  Llingua conocida por unes 170 inscripciones curties, dataes ente'l 500 e.C. y el 50 d. C., n'alfabetu etruscu en Valle Camónico.  Val Camonica Eteocretense  Llingua conocida por media docena d'inscripciones alfabétiques, dataes ente'l 800 e.C. y el 300 d. C., desconozse si en dómina romana siguía viva la llingua.  Creta

 Referencies 
 Notes 

 Bibliografía 
 Arturo Ruiz y Manuel Molinos (2000): Los Íberos, ed. Crítica.
 Franciso Burilla Mozota (1998): Los celtíberos: etnies y estaos, ed. Crítica.
 Enllaces esternos 

Categoría:Demografía histórica
Categoría:Demografía
Categoría:Población
Categoría:Imperiu romanu

Categoría:Wikipedia:Páxines con enllaces interllingüísticos