Organización territorial d'Alemaña

Alemaña ye una república federal compuesta por dieciséis estaos federaos, llamaos Länder (sing. Land, 'Estáu' n'alemán) o, de forma oficiosa, Bundesländer (sing. Bundesland, 'estáu federáu'). Esisten de la mesma otros niveles de l'alministración, como son les rexones alministratives (sing. Regierungsbezirk), los distritos (sing. Kreis) a nivel entemediu y los conceyos (sing. Gemeinde) a nivel llocal.

 Estaos federaos (Bundesländer) 

Los Länder son suxetos de derechu internacional orixinarios con personalidá estatal propia, anque polo xeneral namái la exercen ente sigo y son representaos nel estranxeru pol Estáu federal (Bund). «L'orde constitucional de los Länder tien de responder a los principios del Estáu de Derechu republicanu, democráticu y social» (art 28.1 GG [Grundgesetz], Constitución Alemana[https://www.btg-bestellservice.de/pdf/80206000.pdf Testu de la Llei Fudamental pa la República Federal d'Alemaña(n'español)]). Asina, cada unu de los dieciséis estaos federaos tien el so propiu gobiernu y parllamentu (el Landtag), que ye escoyíu cada cuatro o cinco años, según el casu.

A nivel federal, los gobiernos de cada estáu tán representaos nel Conseyu Federal (Bundesrat), al que la Constitución Alemana atribúi la competencia pa conocer de les iniciatives de la Federación cuando afecten a los estaos federaos. A diferencia del sistema español de comunidaes autónomes, tolos estaos federaos alemanes tienen los mesmos poderes y competencies. Los artículos 70 a 74 de la Constitución Alemanadefinen les árees de competencies que pertenecen al Estáu federal y les que incumben a los estaos federaos.

A pesar de que'l nome Land aplicar de forma xeneral a los dieciséis estaos federaos, hai trés qu'oficialmente utilicen la denominación Freistaat, 'república' (Baviera, Saxonia, Turinxa) y otros trés Stadt-Staat, 'ciudá-estáu' (Berlín) o Freie (und) Hansestadt, 'ciudá llibre (y) hanseática' (Bremen y Hamburgu). Toos menos los trés últimos y en contraposición con ellos denominar Flächenländer, 'estaos con superficie'.

A lo llargo de la historia de la República Federal d'Alemaña, l'Estáu federal tendió a asumir cada vez más competencies, almitiendo coles mesmes una mayor participación de los gobiernos de los estaos federaos al traviés del Bundesrat. Sicasí, esto provocó una mayor complexidá del sistema llexislativu y torgó tomar decisiones rápides, llevando inclusive a un virtual bloquéu llexislativu siempres que'l partíu d'oposición na cámara baxa del Parllamentu alemán (Bundestag) llograba la mayoría de los escaños nel Bundesrat. Nel añu 2006 encetóse la llamada «Reforma del Federalismu» por aciu una reforma constitucional y otros cambeos llexislativos menores pa reordenar les competencies del Estáu federal y los estaos federaos, restando atribuciones al Bundesrat y aumentando los poderes xenuinos de los gobiernos rexonales.

 Rexones alministratives (Regierungsbezirk) 


Un Regierungsbezirk (xeneralmente traducíu como rexón alministrativa) ye una rexón alministrativa-gubernamental d'Alemaña, una subdivisión de dalgunos estaos federaos. Los Regierungsbezirke tán coles mesmes estremaos en distritos (Kreise) que pueden ser urbanos o rurales (Landkreise). El Regierungsbezirk ta gobernáu por un Bezirksregierung empobináu pol Regierungspräsident.

Non tolos Bundesländer (estaos federaos) disponen d'esta subdivisión; dalgunos tán estremaos direutamente en distritos. Anguaño, cinco estaos tán estremaos en 22 Regierungsbezirke, con una población que bazcuya de los 5.255.000 habitantes de la rexón de Düsseldorf a los 1.065.000 de la rexón de Gießen:

20px|Baden-Wurtemberg Baden-Wurtemberg: Friburgu, Karlsruhe, Stuttgart, Tubinga

20px|Baviera Baviera: Alta Baviera, Baxa Baviera, Alta Franconia, Franconia Central, Baxa Franconia, Altu Palatináu, Suabia

20px|Hessen Hesse: Darmstadt, Gießen, Kassel

20px|Renania del Norte-Westfalia Renania del Norte-Westfalia: Arnsberg, Colonia, Detmold, Düsseldorf, Münster

20px|Saxonia Saxonia: Chemnitz, Dresde, Leipzig

 Distritos (Kreis) 
miniaturadeimagen|450x450px|Los distritos d'Alemaña. Amuésense los distritos rurales en mariellu claro y los urbanos en mariellu escuro.

Hai 401 distritos (Kreise) n'Alemaña, unidaes alministratives d'Alemaña (lliteralmente 'círculos'). Los distritos tán nun nivel entemediu ente los Länder (estaos federaos) y los conceyos. La mayoría de los distritos (294) son rurales (Landkreise). Les ciudaes con más de 100.000 habitantes (o menos, en dellos estaos) nun pertenecen a nengún distritu rural, sinón qu'asumen elles mesmes tales responsabilidaes formando un distritu urbanu (Stadtkreise). Tamién son llamaes 'ciudaes ensin distritu'Llei eleutoral alemana (n'español) (Kreisfreie Städte). En 2020 esistíen 107 distritos urbanos, formando xunto colos rurales un total de 401 distritos. En Renania del Norte-Westfalia hai delles ciudaes con más de 100.000 habitantes que nun formen distritos urbanos, como Iserlohn, Recklinghausen, Siegen, Paderborn, Bergisch Gladbach, Witten o Neuss.

 Llista de distritos urbanos alemanes
 Llista de distritos rurales alemanes

 Otres alministraciones supramunicipales 

Pueden esistir otres alministraciones entemedies ente los conceyos y los estaos federaos, yá esistan los distritos o non.

 Unión Municipal de Tipu Especial (Kommunalverband besonderer Art). Surde pola unión d'un distritu rural y una ciudá non adscrita y lleva a pensar nel conceutu de 'distritu rexonal'. Esti tipu d'organización n'Alemaña son:

Region Hannover (dende'l 1 de payares de 2001)
Regionalverband Saarbrücken (dende'l 1 de xineru de 2008)
Städteregion Aachen (dende'l 21 d'ochobre de 2009)

 Mancomunidá (Landschaftsverband). Ye una forma d'unión municipal que se da en Renania del Norte-Westfalia y Baxa Saxonia. Les mancomunidaes nestos estaos son:

Renania del Norte-Westfalia: Renania (Landschaftsverband Rheinland (LVR)) y Westfalia-Lippe (Landschaftsverband Westfalen-Lippe (LWL)).
Baxa Saxonia: Braunschweigische Landschaft, Emsländische Landschaft, Landschaftsverband Hameln-Pyrmont, Landschaftsverband Hildesheim, Lüneburgischer Landschaftsverband, Oldenburgische Landschaft, Landschaftsverband Osnabrücker Land, Ostfriesische Landschaft, Schaumburger Landschaft, Landschaftsverband Stade, Landschaftsverband Südniedersachsen, Landschaftsverband Weser-Hunte.

 Conceyos (Gemeinde) 

Na estructura alministrativa de la República Federal d'Alemaña, los conceyos (sing. Gemeinde) son el pasu más baxu; toos ellos son parte d'un nivel cimeru de l'alministración, yá sía distritu (Kreis), estáu (Land) o nivel federal (Bund). Tamién pueden tomar unu d'esos niveles, como ye'l casu de les ciudaes non adscrites o distritos urbanos (Kreisfreien Städten/Stadtkreisen) y les ciudaes estáu (Stadtstaaten, a saber: Berlín, Bremen y Hamburgu).

Datos más significativos de los conceyos alemanes (a fecha 1 de xineru de 2012)Estáu federáu  Conceyos  de los cualosciudaes  Media d'habitantes Superficie media(en km²) Baden-Wurtemberg  1.101  312  9.767  32,40 Baviera  2.056  317  6.099  33,11 Berlín  1  1  3.460.725  887,70 Brandeburgu  419  112  5.974  70,37 Bremen  2  2  330.353  209,62 Hamburgu  1  1  1.786.448  755,16 Hesse  426  189  14.242  48,80 Mecklemburgu-Pomerania Occidental  792  84  2.074  29,28 Baxa Saxonia  1.008  163  7.855  45,85 Renania del Norte-Westfalia  396  270  45.133  86,08 Renania-Palatináu  2.306  128  1.736  8,61 Sarre  52  17  19.569  49,40 Saxonia  458  174  9.060  40,22 Saxonia-Anhalt  220  104  10.614  92,95 Schleswig-Holstein  1.116  63  2.540  14,07 Turinxa  907  126  2.464  17,83 Alemaña  11.261  2.063  7.260  31,33

Los conceyos alministren los programes autorizaos pol gobiernu federal o estatal, sobremanera rellacionaos con mocedá, escueles, salú pública y asistencia social, pero tamién son designaos na Constitución Alemana como les entidaes polítiques territoriales encargaes de «regular so la so propia responsabilidá, dientro del marcu de les lleis, tolos asuntos de la comunidá local» (Art. 28 (2) [GG]), lo que-yos dexa actuar nun ampliu rangu d'actividaes. Los fondos que dexen el fomentu de diches xeres provienen sobremanera de niveles más altos de l'alministración, más que d'impuestos establecíos y recaldaos por sigo mesmes siendo los parllamentos municipales y los responsables políticos los que constitúin los órganos formales pal so desenvolvimientu. L'executivu local ta lideráu por un alcalde que ye escoyíu pol mesmu parllamentu municipal o direutamente polos eleutores, dependiendo del estáu federáu.

Históricamente la ordenación del réxime municipal fuera competencia de los estaos federaos, sicasí mientres el periodu de la República de Weimar pasó a ser competencia federal so la norma llamada Deutsche Gemeindeordnung que darréu foi modificada pol réxime Nazi p'afaela a la so filosofía político y llegal. Cola promulgación de la Constitución Alemana en 1949, tres la Segunda Guerra Mundial, les competencies de la ordenación del réxime municipal volvieron pasar a los estaos federaos (Art. 77 [GG]), esistiendo una norma única (Gemeindeordnung) per cada estáu federáu qu'unifica les normes básicu y específicu de cada tipu d'alministración llocal. Un casu especial son les ciudaes estáu de Berlín, Hamburgu y Bremen, yá que al ser alministraciones equivalentes a los estaos federaos disponen les sos propies normes, Bremen amás dexa al conceyu de Bremerhaven tener la suya propia.

Tres la fase de formación de los conceyos modernos, a principios del sieglu XIX, fuéronse produciendo diverses uniones de conceyos, sobremanera debíu a la gran crecedera de les ciuidades industriales que fueron incorporando conceyos vecinos. Na República Federal d'Alemaña anterior a la reunificación (1949-1990), mayoritariamente na primer metá de la década de los 70, produciéronse fusiones de conceyos so normes denominaes de «reforma del territoriu» (Gebietsreform), munches vegaes de forma contraria a la voluntá de les alministraciones arreyaes. Nos estaos federaos que pertenecieron a la República Democrática d'Alemaña producióse a partir de la reunificación en 1990 un procesu de fusiones similar, ente que nos otros estaos federaos les fusiones tres la década de los 70 fueron bien poques, y la mayoría debíes a razones económiques (por casu la unión de Tennenbronn a Schramberg el 1 de mayu de 2006, siendo'l primer casu de cambéu del mapa municipal en Baden-Wurtemberg dende 1977).

Númberu de conceyos nos estaos federaos provenientes de la RDA (Fonte: Statistisches Bundesamt, cifres a 31 d'avientu) Estáu federáu 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 Cambéu1995–2005 Brandeburgu 1.696 1.696 1.565 1.489 1.479 1.474 1.092 886 436 421 421 -75,19 % Mecklemburgu-Pomerania Occidental 1.079 1.079 1.073 1.069 1.010 1.000 989 979 964 873 851 -21,13 % Saxonia 860 831 802 779 545 544 539 535 525 519 514 -40,23 % Saxonia-Anhalt 1.300 1.299 1.298 1.295 1.289 1.289 1.272 1.235 1.197 1.118 1.056 -18,77 % Turinxa 1.221 1.143 1.053 1.053 1.019 1.017 1.017 1.007 1.006 998 998 -18,27 %

 Árees ensin incorporar (Gemeindefreies Gebiet) 

En cinco de los estaos federaos esisten árees ensin incorporar,Walther, Gerhard: Gemeindefreie Gebiete und ihre Geschichte. En: 250 Jahre Bayerische Staatsforstverwaltung.;(Publicación periódica:) Mitteilungen aus der Bayerischen Staatsforstverwaltung Nᵘ51, Vol II (2002), (páxs.623-632) en munchos casos son zones montiegues o montascoses, anque tamién se da'l casu de cuatro lagos bávaros que nun formen parte de nengún conceyu. Les árees incorporaes pueden pertenecer alministrativamente bien al estáu federáu onde s'atopen o bien a l'alministración federal, que lo xestiona por aciu l'Institutu Federal pa Bienes Inmuebles (Bundesanstalt für Immobilienaufgaben). L'autoridá gubernativa suelse asitiar na alministración del distritu rural (Landkreis) ente que la oficina del rexistru facer nun conceyu vecín. Esceiciones son les dos árees habitaes en Baxa Saxonia, col so propiu gobiernu, y los dos de Schleswig-Holstein, pa les cualos esisten oficines mancomunales (Ämter), a les que pertenecen les árees.

A fecha de 1 de xineru de 2005 había 246 árees d'esti tipu, con una superficie total de 4.167,66 km², lo que significa un 1,2% de la superficie total d'Alemaña. A principios de 2010 namái trés d'estes árees taben habitaes, con una población total de 1.710 habitantes (Osterheide y Lohheide en Baxa Saxonia y Gutsbezirk Münsingen en Baden-Wurtemberg). Según pasa'l tiempu les cifres de diches árees mengüen yá que van siendo incorporaes total o parcialmente a conceyos vecinos. La siguiente tabla amuesa la evolución de les árees ensin incorporar de 2000 a 2005:

 Árees ensin incorporar d'Alemaña (comparanza ente 2000 y 2004) Estáu federáu  1 de xineru de 2000  1 de xineru de 2004 Númberu Área (km²)  Númberu  Área (km²) Baviera  262  2992,78  216  2725,06 Baxa Saxonia  25  1394,10  23  949,16 Hesse  4  327,05  4  327,05 Schleswig-Holstein  2  99,41  2  99,41 Baden-Wurtemberg  2  76,99  1  66,98 Total  295  4890,33  246  4167,66

 Ver tamién 
 Ciudaes n'Alemaña
 Organización territorial de la República Democrática Alemana
 Organización territorial de la República de Weimar

 Referencies 

 Enllaces esternos 
 Mapa interactivo con información estadística de los distritos d'Alemaña Statische Ämter des Bundes und der Länder (Oficina Estatal d'Estadística d'Alemaña) .

Categoría:Estaos federaos d'Alemaña