Idioma baskir

El baxkir o baxquir ( ) ye una llingua túrquica.

 Falantes 
El censu de 2002 declaraba qu'había 1 379 700 falantes nativos de la llingua baxkir viviendo en Rusia. 

La mayoría de los falantes de baxkir habiten na república de Baskortostán, según nos vecinos Tatarstan y Udmurtia. Un númberu sustancial de falantes viven nel Krai de Perm y en Chelyábinsk, Oremburgu, Sverdlovsk y óblast de Kurgán. Esisten importantes minoríes baxkires en Kazakstán y Uzbequistán.

 Alfabetu y dialeutos 
Anque los baxkires yeren orixinariamente tribus úgriques o fineses, adoptaron la llingua bolgar. Tres la invasión mongola de Rusia, el kypchak fíxose más habitual, yá que yera l'idioma faláu pola mayoría de les tribus de la Horda Dorada.

El baxkir modernu, de la mesma que'l tártaru, que ye similar, toma los sos raigaños del grupu de llingües kipchak. Anguaño l'idioma tien munchos dialeutos, que son bien similares al tártaru. Nel pasáu, los baskrires usaben el tártaru como llingua escrita. Nel sieglu XV foi sustituyíu pol Chagatay (sicasí, según dellos historiadores, foi sustituyíu pola variante tártara antigua del Chagatay), que s'utilizó hasta 1923. Tanto'l tártaru como'l chagatay usaben la escritura árabe.

En 1923, creóse un sistema escritu pa la llingua baxkir. Tamién se creó un llinguaxe lliterariu propiu. De primeres utilizóse un alfabetu árabe modificáu. En 1930 foi sustituyíu por un alfabetu basáu nel llatín, que de la mesma foi reemplazáu por un alfabetu afechu del cirílicu en 1938.

L'alfabetu utilizáu pol baxkir ye'l mesmu que l'alfabetu rusu, col amiestu de les siguientes lletres: .

 А а Б б В в Г г Ғ ғ Д д Ҙ ҙ Е е Ё ё Ж ж З з И и Й й К к Ҡ ҡ Л л М м Н н Ң ң О о Ө ө П п Р р С с Ҫ ҫ Т т У у Ү ү Ф ф Х х Һ һ Ц ц Ч ч Ш ш Щ щ Ъ ъ Ы ы Ь ь Э э Ә ә Ю ю Я я

 Descripción llingüística 
Composición vocálica:
 Anterior Central Posterior Posición cimera ү, и (и) у Elevación media ө, е, өү, еү о, ы, оу, ыу Posición inferior ә, әү а, ау

 Ver tamién 
 Baxkires
 Idiomes oficiales en Rusia

 Referencies 

 Enllaces esternos 

 Llista Swadesh en bashkir 
 "Bashinform" axencia de noticies
 "Bashkortostan" periódicu
 Páxina conmemorativa del 450 aniversariu de la unión de Baskortostán con Rusia
 Alministración de Ufa
 "Ural batyr"
 Testos de cantares del folclor baxkir


Categoría:Llingües de Rusia
Categoría:Llingües de Kazakstán
Categoría:Llingües d'Uzbequistán
Categoría:Baskortostán
Categoría:Wikipedia:Páxines con enllaces interllingüísticos