Guangdong

Guangdong (, Jyutping: gwong2 dung1) ye una de les ventidós provincies que, xunto coles cinco rexones autónomes, cuatro conceyos y dos rexones alministratives especiales, conformen la República Popular China. La so capital ye Cantón; otres ciudaes importantes son Shantou, Shenzhen, Dongguan y Maoming. Llenda al norte con Hunan y Jiangxi, al este con Fujian, al sur col mar de la China Meridional y al oeste con Guangxi.

 Toponimia 
Etimológicamente, el so nome provién de 广 guǎng ("anchu") y 东 dōng ("Este"), que xuntes lliteralmente significa "espansión al Este". «Guangdong» ye'l nome de la provincia en trescripción pinyin, que foi propuesta poles autoridaes chines pa ser utilizáu nes llingües occidentales. «Guangdong» procede del nome de la provincia y ye'l que foi utilizáu tradicionalmente nes llingües europees pa designar tamién a la so capital, la ciudá de Guangdong, en pinyin «Guǎngzhōo».

 Historia 
Venceyada a la corte imperial china dende l'añu 214 e. C., les rellaciones col centru de poder siempres fueron distantes, y hasta'l sieglu XII considerar como una provincia remota.

 Xeografía 
Ta asitiada al sur del país, bañada pol ríu de les Perlles, el terceru más llargu de China. Tien una estensión de 186 000 quilómetros cuadraos y una población de más de 75 millones d'habitantes (2003). Ye una de les rexones más prósperes del país gracies a la so proximidá a Ḥong Kong y Macáu, y a la creciente integración comercial y económica de la rexón formada por estos trés territorios.

 Cultura 

 Llingua 
La provincia cunta con múltiples dialeutos, como'l yuè o cantonés que ye faláu principalmente na zona de Cantón, anque tamién s'utiliza en Ḥong Kong y Macáu y en munches comunidaes chines d'ultramar. Los llamaos dialeutos del chinu presenten variaciones bien grandes que faen que nun sían intelixibles ente sigo, polo que dellos llingüistes prefieren falar de "llingües sinítiques" más que de dialeutos. El cantonés ye unu de los dialeutos, nesti sentíu ampliu del términu, más importantes del chinu, dempués del mandarín.

El chaoshanhua ye un dialeutu faláu na zona Chaoshán, l'área entendida ente les ciudaes de Shantou, Chaozhou y Jieyang, esti dialeutu resulta dafechu inintelixible respectu del cantonés según del mandarín. D'ente tolos dialeutos de China, el chaoshanhua pasa por ser unu de los más complexos por cuenta de qu'emplega 8 tonos, en comparanza colos 4 con que cunta'l mandarín.

Na zona de la ciudá de Meizhou fálase'l dialeutu hakka, que resulta inintelixible respectu del mandarín según del cantonés y del chaoshanhua.

Tamién se fala'l francés como segunda o tercer llingua, por cuenta de la ocupación francesa nesta parte de China.

Debíu al sistema educativu de China, tolos neños aprienden mandarín na escuela, anque ye frecuente atópase nes zones rurales persones de 40 o 50 años y d'equí p'arriba que namái conocen el dialeutu de la so zona.

 División alministrativa 
Guangdong ta estremáu alministrativamente de 21 prefeutures. Amás de estes hai otros 49 distritos, 30 condaos a nivel de ciudaes, 42 condaos y trés condaos autónomos. 
 Mapa# NomeHanzi Hanyu Pinyin Jyutping Tipu300px1Qingyuan清远市Qīngyuǎn ShìCing1jyun5 si5 Ciudá-prefeutura2Shaoguan韶关市Sháoguān ShìSiu4gwaan1 si5 Ciudá-prefeutura3Heyuan河源市Héyuán ShìHo4jyu4 si5 Ciudá-prefeutura4Meizhou梅州市Méizhōo ShìMui4zau1 si5 Ciudá-prefeutura5Chaozhou潮州市Cháozhōo ShìCiu4zau4 Si5 Ciudá-prefeutura6Zhaoqing肇庆市Zhàoqìng ShìSiu6Hing3 si5 Ciudá-prefeutura7Yunfu云浮市Yúnfú ShìWan4fau4 si5 Ciudá-prefeutura8Foshan佛山市Fóshān Shì Ciudá-prefeutura9Cantón广州市Guǎngzhōo Shì Ciudá subprovincia10Dongguan东莞市Dōngguǎn Shì Ciudá-prefeutura11Huizhou惠州市Hùizhōo Shì Ciudá-prefeutura12Shanwei汕尾市Shànwěi Shì Ciudá-prefeutura13Jieyang揭阳市Jiēyáng Shì Ciudá-prefeutura14Shantou汕头市Shàntóu Shì Ciudá-prefeutura15Zhanjiang湛江市Zhànjiāng Shì Ciudá-prefeutura16Maoming茂名市Màomíng Shì Ciudá-prefeutura17Yangjiang阳江市Yángjiāng Shì Ciudá-prefeutura18Jiangmen江门市Jiāngmén Shì Ciudá-prefeutura19Zhongshan中山市Zhōngshān Shì Ciudá-prefeutura 20Zhuhai珠海市Zhūhǎi Shì Ciudá-prefeutura21Shenzhen深圳市Shēnzhèn Shì Ciudá subprovincia

 Ver tamién 
 Ho Hsien Ku

 Referencies 

 Enllaces esternos 

 Páxina web de la provincia de Guangdong

*