Samuel R. Delany

Samuel Ray Delany, fíu  ye un escritor de ciencia ficción d'Estaos Xuníos. Ye autor de dellos títulos aclamaos pola crítica, como les noveles The Einstein Intersection, Nova, Hogg, Dhalgren, y la serie Torna a Nevèrÿon. Dende xineru de 2001 exerz como profesor d'inglés y escritura creativo na Universidá de Temple, Filadelfia. Tamién ye reconocíu pol so trabayu como críticu lliterariu.

 Biografía 
Delany nació n'Harlem. La so madre yera bibliotecaria y el so padre rexentaba una funeraria. Asistió a la Dalton School y a la Bronx High School of Science, onde conoció a la poeta Marilyn Hacker cola que se casaría en 1961. 

Delany consiguió publicar los sos primeros llibros de ciencia ficción cuando tenía 20 años. Publicó nueve noveles ente 1962 y 1968 y dellos rellatos premiaos (recoyíos en Driftglass, 1971 y darréu en Aye, and Gomorrah, and other stories, 2002). La so décima y más famosa novela, Dhalgren foi publicada en 1974. La so principal ocupación lliteraria a finales de los años 1970 y los 1980 foi la saga en cuatro volúmenes Torna a Nevèrÿon. Tamién publicó dellos llibros autobiográficos o basaos na so esperiencia personal d'escritor negru y homosexual, como la so autobiografía, ganadora d'un premiu Hugo, The Motion of Light in Water.

Dende 1988 foi profesor en distintes universidaes: once años como profesor de lliteratura comparada na Universidá de Massachusetts d'Amherst, añu y mediu como profesor d'inglés na State University de Nueva York en Buffalo. En 2001 treslladar al departamentu d'inglés de la Universidá de Temple

 Temática 
La mayor parte de la producción lliteraria de Delany dende la publicación en 1975 de la novela Dhalgren trata temes sexuales como bien pocos escritores serios fixeron. Dhalgren y Stars in my Pocket Like Grains of Sand inclúin pasaxes sexualmente esplícitos, y llibros como Equinox (The Tides of Lust), The Mad Man, Hogg y Phallos pueden ser consideraos pornográficos (el mesmu autor asina lu reconoz). Tamién publicó llibros de crítica lliteraria, centrándose especialmente en ciencia ficción y otros xéneros paraliterarios, lliteratura comparada y estudios sobre la orientación sexual. En noveles como Trouble in Triton y la serie Torna a Nevèrÿonn esplorar en detalle cómo la sexualidá y les actitúes sexuales tán rellacionaes cola base socioeconómica d'una sociedá primitiva (o nel casu de Triton, d'una sociedá futurista). Por casu, na so obra Phallos, nárrase'l periplu d'un home homosexual de la islla de Siracusa mientres el reináu del emperador Adriano (sieglu II) en busca de la felicidá. Otres temes trataes por Delany nes sos obres de ficción son el llinguaxe, la memoria y, nos sos primeros años (1968), la mitoloxía.

 Bibliografía escoyida 
 Ficción 
 Noveles 
 The Jewels of Aptor (1962)
 Captives of the Flame (1963) - tamién publicada sol títulu de Out of the Dead City.
 The Towers of Toron (1964)
 City of a Thousand Suns (1965)
 The Ballad of Beta-2 (1965)
 Empire Star (novela) (1966)
 Babel-17 (1966, Premiu Nébula)
 La interseición d'Einstein (1967, Premiu Nébula).
 Nova (1968), ISBN 0-553-10031-9
 The Tides of Lust (1973, más tarde reeditada como Equinox.
 Dhalgren (1974), ISBN 0-553-14861-3
 Triton (1976), ISBN 0-553-12680-6, tamién publicada como Trouble on Triton.
 Stars in My Pocket Like Grains of Sand (1984), ISBN 0-553-05053-2
 They Fly at Çiron (1993)
 The Mad Man (1994), ISBN 1-56333-193-4
 Hogg (1995), ISBN 0-932511-91-0
 Phallos (novella) (2004), ISBN 0-917453-41-7
 Dark Reflections, prevista pa 2007

 Serie Retorno a Nevèrÿon 
 Tales of Nevèrÿon (rellatos) (1979), ISBN 0-553-12333-5
 Neveryóna (novela) (1983), ISBN 0-553-01434-X
 Flight from Nevèrÿon (noveles) (1985), ISBN 0-553-24856-1
 The Bridge of Lost Desire (noveles) (1987), ISBN 0-87795-931-5, revisada como Return to Nevèrÿon (1994), ISBN 0-8195-6278-5

 Coleiciones de rellatos 
 Aye, and Gomorrah, and other stories (1967), ISBN 0-375-70671-2
 Driftglass (1971)
 Distant Stars (1981, illustrated), ISBN 0-553-01336-X
 Atlantis: Three Tales (1995, hestories enllazaes), ISBN 0-8195-5283-6
(Driftglass y Distant Stars inclúin la ganadora de los premios Hugo y Nebula, Time Considered as a Helix of Semi-Precious Stones. Aye, and Gomorrah, and other stories ye una seleición de tolos sos rellatos curtios de ciencia ficción sacante los conteníos en Nevèrÿon y Atlantis.

 Non ficticios 
 Crítica 
 The Jewel-hinged Jaw: Notes sobre'l llinguaxe na ciencia ficción (1977).
 The American Shore (1978)
 Starboard Wine: Más notes sobre'l llinguaxe na ciencia ficción (1984).
 The Straits of Messina (1989), ISBN 0-934933-04-9
 Silent Interviews (1995), ISBN 0-8195-6280-7
 Longer Views (1996), ISBN 0-8195-6293-9
 Shorter Views (1999), ISBN 0-8195-6369-2
 About Writing (2005), ISBN 0-8195-6716-7

 Memories y cartes 
 Heavenly Breakfast (1979, alcordances sobre una comuña na ciudá de Nueva York nel llamáu Summer of Love (Branu del amor)), ISBN 0-553-12796-9
 The Motion of Light in Water (1988, alcordances de les sos experincias como nuevu autor gai de ciencia ficción; ganadora del premiu Hugo), ISBN 0-87795-947-1
 Times Square Rede, Times Square Blue (1999, un discursu sobre los cambeos nes interacciones sexual y social nel Times Square de Nueva York), ISBN 0-8147-1919-8
 Bread & Wine: An Erotic Tale of New York (1999, un cómic autobiográficu dibuxáu por Mia Wolff con introducción d'Alan Moore), ISBN 1-890451-02-9
 1984: Selected Letters (2000), ISBN 0-9665998-1-0

 Intereses 
 El nome de Delany foi mal escritu en munches ocasiones. Hasta'l so editor erró na primer páxina del so llibru Driftglass. Tamién fallaron los organizadores del decimosestu Balticon, nel que Delany yera l'invitáu d'honor.
 Delany ye disléxicu.
 La Biblioteca del congresu apuntó la so nacionalidá como inglesa (Delany ye d'Estaos Xuníos).
 Les tíes de Delany, Sadie y Bessie Delany, conocíes como Les hermanes Delany, vivieron hasta cumplir más de cien años y publicaron Having Our Say: The Delany Sisters' First 100 Years. Delany recueye parte de les sos aventures nel so llibru Atlantis: Three Tales.
 Delany escribió'l guión de dos númberos (202 y 203) del cómic Wonder Woman en 1972, nun momentu nel que'l personaxe principal del cómic abandona los sos superpoderes pa convertise n'axente secretu.

 Ver tamién 
 Lliteratura afroamericana d'Estaos Xuníos

 Referencies 
 Robert S. Bravard; Michael W. Peplow, Through a Glass Darkly: Bibliographing Samuel R. Delany nel Black American Literature Forum 18 ( 2)

 Referencies 

 Enllaces esternos 

 K. Leslie Steiner. Samuel R. Delany, Biografía online
 Samuel R. Delany, Fantastic Fiction Bibliografía n'inglés
 Biografía de Delany escrita por él mesmu sol pseudónimu de K. Leslie Steiner (n'inglés)
 Babel 17, Reseña de la novela de Delany na revista-y Veleru 25 
 http://www.pcc.com/~jay/delany/  Siguimientu intensivu de l'actividá del autor (n'inglés)
 Bibliografía de Delany (n'inglés)
 Dellos llibros editaos n'español 
 Nova. Reseña crítica d'una de les meyores obres de Delany. En castellán
 Samuel Delany dévaste son lecteur, par Tibo Bérard, à propos de Hogg'' (topolivres.com) (en francés)

Categoría:Escritores de ciencia ficción d'Estaos Xuníos
Categoría:Escritores n'inglés
Categoría:Críticos y crítiques de lliteratura d'Estaos Xuníos
Categoría:Queer
Categoría:Autores ganadores del premiu Nébula
Categoría:Autores ganadores del premiu Hugo