Fuexa de les Marianes

La fuexa de les Marianes ye la más fonda fuexa oceánica conocida y el llugar más fondu de la corteza terrestre. Tien el so orixe nun procesu de subducción. Alcuéntrase no fondero del océanu Pacíficu noroccidental, al sureste de les islles Marianes, cerca de Guam.

La conocencia de la esistencia de la fuexa de les Marianes data d'antes de 1802, cuando un navío intentó midir la fondura por aciu el sondéu con llastre atáu a una cuerda, nesa oportunidá sondió una fondura de 9km.
La fuexa foi visitada en 1873 pola fragata de la Marina Real Británica Challenger, que da'l nome a la parte más fonda de la fuexa, el abismu Challenger. En 1951 y usando ecolocalización, midióse una fondura de  en . En 1957, la nave soviética Vityaz informó d'una fondura de . En 1942, el buque M.V. Spencer F. Baird rexistró una fondura de .

Los oríxenes de tan fonda depresión nel Pacíficu supunxeron una gran cantidá de teoríes. Esto espertó l'interés científicu de saber esautamente cómo se formara.

El 23 de xineru de 1960 baxó la primer nave tripulada dientro de la fuexa: el batiscafu Trieste, invención d'Auguste Piccard, encabezáu por Jacques Piccard, fíu del primeru y acompañáu por Don Walsh, oficial de l'Armada d'Estaos Xuníos. La inmersión proyeutar pa llograr datos del orixe d'esti abismu. El llugar del descensu foi l'estremu suroccidental de la fuexa, a unos 338 km de Guam. Los sistemes d'a bordu indicaben una fondura de , que dempués foi revisada y resultó ser de 11034 metros.

La fuexa tien un llargor de 2550km y un anchor mediu de 70 quilómetros. La presión no fondero de la fuexa ye de  (unes 1072atm). Paralelu a la fuexa cuerre un cinturón d'islles que da orixe al archipiélagu d'islles Marianes, munches d'eses islles son d'orixe volcánicu. El so puntu más fondu ye llamáu abismu Challenger con  de fondura y una presión de .Abismu Challenger

Na fuexa atopó un calamar xigante del xéneru Architeuthis, una especie desconocida de llinguáu y delles especies desconocíes hasta entós. A 11 km de fondura atoparon otros tipos de biodiversidá como minúsculos seres vivos unicelulares y una forma de plancton dica agora desconocida, según publicóse na revista Science. La fuexa de les Marianes ye unu de los llugares más misteriosos del mundu.

Discovery Channel emitió un programa'l 2009 en que se suxer que la gran fuexa ye una amplia zona de subducción de la corteza terrestre que se somorguia sol mantu teutónicu, onde la placa del Pacíficu subduce so la pequeña placa de les Marianes, lo qu'esplica la esistencia del archipiélagu y la so constante actividá volcánica. La poca actividá telúrica esplicar pola esistencia d'una franxa de roca nidia disgregada a manera de llubrificante qu'evita la fregadura sópita ente la placa cimera y la que se funde.Descensu del Nereus

En 2012, el direutor de cine y esplorador James Cameron llegó a les fondures de la fuexa a bordu del Deepsea Challenger.

 Ver tamién 
 Groenlandia
 Vista Formosa
 Ecatepec
 Everest
 Ríu Amazones
 Desiertu d'Atacama
 Llagu Titicaca
 Ríu Nilu
 Sáḥara
 Selva Amazónica
 Llagu Cimeru
 Mar Caspiu

 Referencies 

 Enllaces esternos 

Categoría:Accidentes xeográficos d'Oceanía
Marianes
Categoría:Xeografía de les Islles Marianes del Norte
Categoría:Puntos estremos del mundu

Categoría:Wikipedia:Revisar traducción