Béla Lugosi

Béla Ferenc Dezső Blaskó (n'húngaru Blaskó Béla Ferenc Dezső, ), meyor conocíu como Béla Lugosi (d'orixe maxar) foi un actor austrohúngaru, por demás reconocíu por carauterizar al personaxe del Conde Drácula en delles producciones de Broadway, ente elles Drácula de 1927, y que lo llevó a la pantalla grande na película Drácula de Tod Browning en 1931. 

Cuasi a la fin de la so vida, conózse-y por participar nes películes Glen or Glenda, Bride of the Monster y un pequeñu papel en Plan 9 From Outer Space, toes empobinaes por Ed Wood.

 Biografía 
Nació 1882 en Lugoj, Banat, rexón de l'actual Rumanía, pero nesi momentu perteneciente al Imperiu Austrohúngaru siendo'l más pequeñu de los cuatro fíos d'un emplegáu bancariu.

Lugosi empezó la so carrera como actor n'Europa, trabayando en distintes obres de Shakespeare. 

Mientres la Primer Guerra Mundial participó como teniente d'infantería y tres la guerra formó parte activa na izquierda del so país y fundó'l sindicatu d'actores. En 1917 casóse con Ilona Szmik de quien se dixebraría en 1920.

Tuvo que exiliase por cuenta de la so actividá política primero a Alemaña en 1919 y darréu abandonó Europa y coló a los Estaos Xuníos. Ellí recibió'l papel de la so vida, el del Conde Drácula, qu'interpretó primero nos teatros de Broadway na obra Drácula (1927) y en diverses xires y que darréu llevó a la pantalla de la mano de Tod Browning en Drácula de 1931.

 Ésitu cinematográficu 
miniaturadeimagen|Nel so papel como «Drácula», la interpretación pola que más se -y conoz.
La película foi un ésitu, pero Lugosi se encasilló en papeles de terror con películes como White Zombie (n'España, La lexón de los homes ensin alma) y Scared to Death. Refugó interpretar a la bisarma en Frankenstein pero realizó un bon trabayu interpretando al trastornado Ygor en dos secuela, Son of Frankenstein y Ghost of Frankenstein antes d'aceptar interpretar finalmente a la bisarma en Frankenstein Meets the Wolf Man. Tuvo tamién un pequeñu papel na comedia clásica Ninotchka xunto a Greta Garbo.

Munchos films, como The Black Cat y l'enantes mentáu Son of Frankenstein oldearon a Lugosi col so mayor rival nel mundu del cine de terror, Boris Karloff. L'actitú de Lugosi ante Karloff ye tema de munches y bien variaes opiniones ente los espertos ya historiadores de cine. Munchos d'ellos fálennos d'un Lugosi resentíu pol ésitu y l'habilidá de Karloff de consiguir meyores papeles dientro de la escena del cine de terror, ente qu'otres hestories comenten qu'ente dambos actores -siquier mientres un tiempu- esistió una bien bona amistá.

Años más tarde, los papeles dexaron de llega-y y volvióse un adictu a la morfina, sustancia qu'empezó a utilizar mientres la so estancia nel frente de guerra p'apangar el dolor pola firida sufierta na so pierna. Recreó per últimu vegada'l papel de Drácula na película Bud Abbott and Lou Costello Meet Frankenstein en 1948.

 Decadencia y muerte 
Yá cuasi a la fin de la so vida, volvió apaecer en películes, anque fueren de pésima calidá. 

L'históricu direutor Ed Wood foi dende siempres un fanáticu de Lugosi. Wood consigue convencer a un vieyu Lugosi por que participara nun pequeñu papel na so película Glen o Glenda. Darréu, Lugosi volvería interpretar a un científicu llocu n'otra película de Wood, La novia de la bisarma. La película biográfica de Wood (Ed Wood, 1994), dirixida por Tim Burton reflexa, ente otros aspeutos, les rellaciones del direutor con Lugosi, interpretáu por Martin Landau, papel pol cual ganó l'Óscar de l'Academia como meyor actor secundariu. 

De resultes de les sos apaiciones en películes de serie B, especialmente nel so filme Bride of the Monster, apaeció en dellos episodios de la serie de televisión Mystery Science Theater 3000. 
Unu de los papeles más famosos de Lugosi foi'l qu'interpretó nuna película yá clásica que sería estrenada dempués de la so muerte. Plan 9 from Outer Space d'Ed Wood contenía metraxe de Lugosi entrepoláu con escenes d'un doble so que nun se paecía pa nada a él. Wood tuviera enormes dificultaes pa financiar el proyeutu, y namái foi capaz de filmar escenes curties y mudes qu'entamaba incorporar nel montaxe final una vegada atopara'l restu del so financiamientu. Sicasí, Lugosi finó trés años primero que llegara'l financiamientu total del proyeutu (de la mano de la Ilesia Baptista de Beverly Hills, concretamente), asina que Wood contrató al quiropráctico de la so esposa pa doblar a Lugosi, al que podemos estremar del auténticu Drácula pol fechu de que nun se paez en nada a Lugosi y porque se cubrir la cara con una capa en caúna de les sos tomes.

Finó d'un ataque al corazón a la edá de 73 años en Los Angeles, California, mientres s'atopaba sentáu nuna siella un 16 d'agostu de 1956. La lleenda del terror abandonábanos interpretando tamién na muerte al so personaxe más queríu y que más prestos -y dio en vida, el Conde Drácula: Lugosi foi soterráu llevando puestu'l so disfraz del conde vampiru, nel Holy Cross Cemetery de Culver City, California, non a pidimientu propiu como diz la lleenda urbana, sinón del so fíu George y la so madre Lillian Arch que consideraron qu'él lo quixo asina, tal que este afirma nos extras del DVD de Drácula na coleición Monsters Collection Universal Studios Classics.

Considérase-y como unu de los grandes actores clásicos del cine de terror, xunto a Lon Chaney Jr. (como l'Home Llobu) y Boris Karloff (como La Bisarma de Frankenstein y La Momia).

Pola so contribución al cine, Béla Lugosi foi gallardoniáu con una estrella nel llexendariu Paséu de la Fama, nel 6340 de Hollywood Boulevard.

 Filmografía 
 Títulu  Añu Plan 9 from Outer Space 1959 The Black Sleep 1956 Bride of the Monster 1955 Glen or Glenda 1953 Bela Lugosi Meets a Brooklyn Gorilla 1952 Mother Riley Meets the Vampire 1952 The Cask of Amontillado 1949 Abbott and Costello Meet Frankenstein 1948 Scared to Death 1947 Genius at Work 1946 The Body Snatcher 1945 Zombies on Broadway 1945 One Body Too Many 1944 Return of the Ape Man 1944 Voodoo Man 1944 The Return of the Vampire 1944 Ghosts on the Loose 1943 Frankenstein Meets the Wolf Man 1943 The Ape Man 1943 Bowery at Midnight 1942 Night Monster 1942 The Corpse Vanishes 1942 S.O.S. Coast Guard 1942  The Ghost of Frankenstein 1942  Black Dragons 1942 The Wolf Man 1941 Spooks Run Wild 1941 The Black Cat 1941 Invisible Ghost 1941  You'll Find Out 1940  The Devil Bat 1940  Black Friday 1940  The Saint's Double Trouble 1940  The Dark Eyes of London 1940  Ninotchka 1939  The Gorilla 1939  Son of Frankenstein 1939  The Phantom Creeps 1939  S.O.S. Coast Guard 1937  Shadow of Chinatown 1936  Postal Inspector 1936  The Invisible Ray 1936  Murder by Television 1935  The Raven 1935  The Mystery of the Marie Celeste 1935  Mark of the Vampire 1935  The Best Man Wins 1935  Chandu on the Magic Island 1935  The Mysterious Mr. Wong 1934  The Return of Chandu 1934  Gift of Gab 1934  The Black Cat 1934  The Devil's in Love 1933  International House 1933  Night of Terror 1933  The Whispering Shadow 1933  Island of Lost Souls 1933  The Death Kiss 1932  Chandu the Magician 1932  White Zombie 1932  Murders in the Rue Morgue 1932  Broadminded 1931  The Black Camel 1931  Women of All Nations 1931  50 Million Frenchmen 1931  Dracula 1931  Oh, for a Man 1930  Viennese Nights 1930  Renegades 1930  Wild Company 1930  Such Men Are Dangerous 1930  The Thirteenth Chair 1929  Prisoners 1929  The Veiled Woman 1929  How to Handle Women 1928  Punchinello 1926  Daughters Who Pay 1925  The Midnight Girl
| 1925 
|- 
| He Who Gets Slapped| 1924 
|- 
| The Rejected Woman| 1924 
|- 
| The Silent Command| 1923 
|- 
| Ihre Hoheit die Tänzerin| 1922 
|- 
| Apachenrache 3. Teil - Die verschwundene Million| 1921
|- 
| The Last of the Mohicans| 1920 
|- 
| Todeskarawane Die| 1920 
|- 
| Lederstrumpf 2. Teil: Der Letzte der Mohikaner| 1920 
|- 
| Auf dean Trümmern des Paradieses| 1920 
|- 
| Fluch der Menschheit - 2. Im Rausche der Milliarden Der| 1920 
|- 
| Lederstrumpf 1. Teil: Der Wildtöter und Chingachgook| 1920 
|- 
| Januskopf Der| 1920 
|- 
| Nat Pinkerton im Kampf 1. Teil - Das Ende des Artisten Bartolini 1920  Tanz auf dem Vulkan - 2. Der Tod des Großfürsten Der 1920  Tanz auf dem Vulkan - 1. Sybil Young Der 1920  Hypnose 1920  Fluch der Menschheit - 1. Die Tochter der Arbeit Der 1920  Teufelsanbeter Die 1920  Frau im Delphin oder 30 Tage auf dem Meeresgrund Die
| 1920 
|- 
| 99| 1918 
|- 
| Élet királya Az| 1918 
|- 
| Lili| 1918 
|- 
| Küzdelem a létért| 1918 
|- 
| Tavaszi vihar| 1918 
|- 
| Álarcosbál| 1918 
|- 
| Casanova| 1918 
|- 
| Lulu 1918  A Régiséggyüjtö 1917  Leoni Leo 1917  Nászdal 1917  Ezredes Az 1917

 Referencies 

 Enllaces esternos 

 Bela Lugosi, Pickfair 5619 Hollywood (Santiago Estruch)
 Lugosi: Hollywood's Dracula (n'inglés)
 Bela Lugosi (n'español)
 Artículu sobre Béla Lugosi 
 Artículu sobre Béla Lugosi 
 Web Oficial de Béla Lugosi 

Categoría:Actores y actrices d'Hungría
Categoría:Actores y actrices de Rumanía
Categoría:Actores y actrices de cine mudu
Categoría:Paséu de la Fama de Hollywood