Ḥoniara

Ḥoniara ye la capital de les Islles Salomón. Alcuéntrase na islla de Guadalcanal, anque nun pertenez a esa provincia, sinón que tien estatus de Territoriu de la capital. El postreru censu oficial data de 1999 y cifra en 49 107 el númberu d'habitantes de la ciudá, cifra qu'aumenta hasta 66 824 n'estimaciones pal añu 2009. Esti númberu d'habitantes convertir na ciudá más poblada del país.

La ciudá foi reconstruyida p'allugar la capital del archipiélagu, en reemplazu de l'antigua capital, Tulaghi, tres el fin de la Segunda Guerra Mundial. Foi nomada capital del país en 1952, y foi partir d'entós cuando se produció la so crecedera. L'área del aeropuertu al este de Honiara foi'l llugar onde tuvo llugar la batalla del Campu Henderson, en 1942, ente les tropes de los Estaos Xuníos y Xapón mientres la Campaña de Guadalcanal na Segunda Guerra Mundial, y que terminó cola victoria d'Estaos Xuníos.

La ciudá cunta con un aeropuertu, l'Aeropuertu Internacional de Honiara, y un puertu en Point Cruz, que sirve pa la esportación de cocu, madera y oru. Tamién s'atopen los principales organismos alministrativos y edificios del gobiernu del país y el Muséu Nacional. El Parllamentu Nacional de les Islles Salomón, la Honiara Solomon Islands College of Higher Education, la Woodford International School y la University of the South Pacific Solomon Islands atópase na ciudá. Políticamente estrémase en tres circunscripciones, qu'escueyen trés de los cincuenta miembros del Parllamentu Nacional. Estes circunscripciones (East Honiara, Central Honiara y West Honiara) son trés de los seis que cunten con más de 10 000 votantes censaos en tol país.

Dende finales de los años 1990, na ciudá de producieron violentos enfrentamientos étnicos y baturiciu políticu que desaguaron en disturbios. En xunu de 2000 producióse un golpe d'estáu que terminó en combates y revueltes violentes ente los habitantes d'etnia malaitana de la Malaita Eagle Force (MEF) y los nativos de Guadalcanal del Istabu Freedom Movement (IFM). La violencia foi predominante nes cais de Honiara, y anque se llegó a un alcuerdu de paz n'ochobre de 2000, la violencia volvió apaecer en marzu de 2002, cuando dos diplomáticos de Nueva Zelanda fueron asesinaos xuntu munches otres persones. La situación llegó a tal estremu qu'en xunetu de 2003, tropes y policía d'Australia llegaron al país pa restaurar l'orde. En 2006, los disturbios españaron tres la eleición de Snyder Rini como Primer Ministru, y una parte de Chinatown foi destruyida y más de 1000 residentes chinos tuvieron que movese. El centru comercial de Honiara foi destruyíu y amenorgáu a cenices, y la ciudá afarada. Como resultancia, el turismu na ciudá y nes islles viose severamente afeutáu.

Honiara ye predominantemente cristiana y nella atopen les sedes de la Ilesia de la provincia de Melanesia (anglicana), l'Archidiócesis de Honiara (católica), la South Seas Evangelical Church, la Ilesia Xunida en Papúa Nueva Guinea y les Islles Salomón, la Ilesia Adventista del Séptimu Día y otres ilesies cristianes.

 Etimoloxía 
Ḥoniara provién de nagho nin ara, que podría traducise como "llugar del vientu del esti" o "escontra'l vientu del sureste" n'unu de los idiomes de Guadalcanal.https://books.google.es/books?id=M1JIPAN-eJ4C&pg=PA168&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false

 Historia 
Wealth of the Solomons: A History of a Pacific Archipelago, 1800-1978 Escritu por Judith A. Bennett. Consultáu'l 10 de xunetu de 2013.
Lo qu'agora ye Honiara taba cerca del sitiu de la campaña militar de Guadalcanal, na Segunda guerra mundial. La Batalla del campu Henderson tuvo llugar no que güei ye la zona del aeropuertu internacional de Honiara en 1942. Esta batalla foi la postrera de les trés grandes ofensives terrestres llevaos a cabu polos xaponeses mientres la campaña de Guadalcanal, na batalla la marina d'Estaos Xuníos y les fuercies del exércitu taben sol mandu del xeneral mayor Alexander Vandegrift, repelieron un ataque de la 17 º Exércitu xaponés, sol mandu de los xaponeses el teniente xeneral Harukichi Hyakutake. Les fuercies d'Estaos Xuníos taben defendiendo'l perímetru del ríu Lunga, que protexía'l ampo Henderson en Guadalcanal, qu'había foi prindáu polos xaponeses y los aliaos del aterrizaxe en Guadalcanal, el 7 d'agostu de 1942. La fuercia de Hyakutake foi unviada a Guadalcanal en respuesta a los desembarcos de los aliaos cola misión con fin de recuperar la pista d'aterrizaxe y conducir a les fuercies aliaes al llau de la islla. Los xaponeses primeramente aterrizaron con 3.500 soldaos, pero llueu creció hasta más de 20.000 efectivos en total, más o menos igual que'l d'Estaos Xuníos con 23000, dambes partes acabaron con unos 13.000 soldaos.

Dende'l visu podía apreciase el Monte Austin a 410 m d'elevación coles vistes panorámiques de les llanures de la mariña norte, Savo y les islles Florida, nel cual produciéronse los campos de batalla de la Segunda Guerra Mundial. Xapón conquista esta llomba nel segundu semestre de 1942 y abrieron fueu d'artillería contra les tropes d'Estaos Xuníos nel antiguu aeropuertu de Henderson allugáu debaxo de la llomba. Finalmente, la llomba foi prindada. Pero los xaponeses en llugar de consiguir la victoria tuvieron que sobrevivir nel llugar mientres aproximao un mes, polo que la mayoría acabaron morriendo de fame, infestaos o atacaos polos banzai.

Los soldaos de Hyakutake realizaron numberosos ataques mientres tres díes en distintos llugares de tol perímetru de Lunga, a lo llargo del ríu Matanikau (el principal ríu que flúi al traviés de lo que güei ye'l centru de Honiara) los tanques atacaron en pareyes de tol bancu de sable na desaguada del ríu detrás d'una barrera d'artillería. Cañones antitanques y artillería fueron destruyíos rápido por nueve tanques, coles mesmes cuatro batallones d'artillería de la marina d'Estaos Xuníos y un total de 40 obuses dispararon más de 6.000 rondes na zona entendida ente Punto Cruz y el Matanikau, causando grandes baxes nos batallones d'infantería xaponeses cuando estos trataben d'averase a les llinies marítimes. Dambos bandos sufrieron perdes importantes mientres los acontecimientos de la batalla xeneral, especialmente los atacantes xaponeses. Dempués d'un intentu d'ufiertar más refuerzos fallíos mientres la Batalla naval de Guadalcanal en payares de 1942, Xapón reconoció la so derrota na llucha pola islla y sacupó munches de les sos fuercies restantes na primer selmana de febreru de 1943. El tendeyón construyíu polos americanos inda puede vese nes cais secundaries de la ciudá y numberosos monumentos son testimoniu de la guerra anguaño.

Honiara convirtióse oficialmente na capital del Protectoráu Británicu de les Islles Salomón en 1952. La infraestructura desenvolvióse abondo bien gracies a los EE.XX., mientres la guerra'l gobiernu británicu dictó la decisión de camudar el nome de la capital por Honiara. Dende principios de xineru de 1952 abriéronse numberosos edificios gubernamentales na ciudá. Sir Robert Stanley encargar de gobernar Honiara mientres la etapa de comisionado de los británicos de les Islles Salomón, xunto col dominiu de les Nueves Hébrides (Vanuatu) y les colonies de les Islles Gilbert y Ellice. Macu Salato ayudó al cuidu de la población de Honiara a principios d'agostu de 1954, entamando encuestes en toa les islles ya investigando sobre la llepra. Tornó a Fiji a finales de marzu de 1955.

La ciudá creció considerablemente hasta convertise na capital, nos años 1960 y 1970 recibe la mayoría de la inversión gracies el desenvolvimientu económicu del país, desenvolviendo asina la infraestructura de Honiara. Sicasí, la crecedera demográfica foi bien lentu y namái el 5% de les islles Salomón vivía na ciudá. La población aumentó considerablemente, estableciéronse cases permanentes nes cercaníes Honiara, pero tamién non toos permanecíen, polo xeneral a lo llargo de les veres del ríu Blanco. La ciudá foise mestizando na década de 1960, el Pijin convertir na llingua principal de la ciudá, y la llingua materna d'una xeneración de mozos adultos y neños urbanos. Al traviés de Honiara l'espardimientu del idioma provocó que se convierta nel idioma principal que se fala nes islles anguaño.

Rhys Richards pasó munchos años en Honiara, foi un historiador de Nueva Zelanda y ex Altu Comisionado de Nueva Zelanda nes Islles Salomón. En 1979 Honiara siguía siendo una ciudá relativamente pequeña en términos de población, sobremanera pa una ciudá capital, con 18.346 persones, de les cualos 10.870 yeren homes y 7.476 yeren muyeres. En xunetu de 1978, Honiara convertir na nueva capital cola independencia de les Islles Salomón. Yá'l 19 d'abril y el 27 de xunu de 1991 róblase l'alcuerdu internacional del corréu urxente y les condiciones ente los Estaos Xuníos y los gobiernos de les Islles Salomón en Honiara y Washington D.C., entró a valir el 1 d'agostu de 1991 tres el 6 de payares de 1998 que ye cuando se robla un alcuerdu de paz en Honiara ente los Estaos Xuníos y los gobiernos de les Islles Salomón. Sicasí, dende finales de los años 1990 Honiara foi'l centru de la violencia étnica y la inestabilidá política nacional. La tensión traducióse en numberosos biltos de violencia y delincuencia pela redolada de la capital. Un intentu de golpe d'estáu asocedíu en xunu de 2000 dio llugar a violentes rebeliones y lluches ente les distintes etnies de la ciudá. La violencia yera frecuente nes cais de Honiara, y a pesar de que s'intenta un alcuerdu de paz n'ochobre de 2000, la violencia volvió en marzu de 2002, cuando dos diplomáticos de Nueva Zelanda fueron asesinaos ente otros. Les condiciones empeoraron en Honiara en xunetu de 2003 nel cual unidaes de la policía militar d'Australia fueron al país pa reprimir el tráficu illegal, aumentar la seguridá y reconstruyir el daños de la ciudá y nes sos instituciones económiques, polítiques y xurídiques. L'área d'alredor de Honiara foi'l campu de batalla de facciones rivales mientres los disturbios que prevaleció ente 1988 y 2003, por cuenta de la intervención de más de 16 países la seguridá aumentó considerablemente.

En 2006 fórmense disturbios tres la eleición de Snyder Rini como primer ministru, destruyeron parte de Chinatown y provocaron el desplazamientu de más de 1.000 residentes chinos, y el corazón comercial de Honiara foi práuticamente amenorgáu a escombros y cenices. Tres miembro del Parllamentu nacional, Charles Dausabea, Nelson ñe'é y Patrick Vahoe fueron deteníos mientres los disturbios. Empecípiase la misión d'asistencia rexonal a les Islles Salomón (RAMSI). Les islles del Pacíficu empecipiaron un foru cola asistencia d'Australia nel cual intervinieron la policía y l'exércitu, punxeron la situación so control. Una moción de censura foi aprobada contra'l primer ministru y dempués d'el so arrenunciu formó una coalición de cinco partíos pa la restauración del gobiernu en mayu de 2006, con Sogavare como primer ministru encaloráronse los disturbios y el gobiernu proseguió. Dempués d'esto, parte del exércitu de RAMSI foi disueltu y la reconstrucción tomó forma.

En 2012, Honiara entamó la principal competición futbolística oceánica, la Copa de les Naciones de la OFC.

 Xeografía y clima 
Hoinara ta asitiada na mariña noroeste de la islla de Guadalcanal, ya inclúi un puertu de marítimu en Point Cruz. El ríu Matanikau traviesa la ciudá, Chinatown nel pasáu, gravemente afeutáu polos disturbios de 2006. La ciudá xira en redol a la carretera Kukum, que coneuta al aeropuertu internacional de Honiara (antes conocíu como'l Campu Henderson) a unos 11 quilómetros al este de Honiara al traviés del ríu Lunga. Al oeste de la ciudá atópense White River y Tanaghai.

El clima ye tropical, con temperatures diurnes medies de 28 °C mientres tol añu. Los periodos regulares son predominantemente ente payares y abril. La cantidá media de precipitación añal ye d'alredor de 2000 milímetros, un pocu más baxa que'l permediu en toa les Islles Salomón (3000 milímetros). Sicasí, Honiara ta suxetu a monzones.

 Economía 
Honiara desenvolvióse más rápido que cualesquier otru llugar del país, debíu principalmente a la so mayor crecedera demográfica. Nes décades de 1960 y 1970 la pilastra del desenvolvimientu económicu na ciudá foi'l sector de la construcción, con gran demanda pol periodu de crecedera que se vivía entós. La ciudá caltuvo hasta agora les carauterístiques polítiques, económiques y culturales del so pasáu colonial y escarez d'identidá propia, polo que nun amosó una industrialización clara y la so actividá centrar en sirvir a funcionarios y empresarios estranxeros como tamién a los plantadores y comerciantes.

La capital convirtióse nuna plataforma pal turismu en Islles Salomón. Pa tener un serviciu fayadizu a los turistes y nun tar imprevistos de la visita d'estos na cai principal de la ciudá llamada Mendaña Avenue alcuéntrase la Oficina de visitantes de les Islles Salomón, onde amás s'asitia ente'l club náuticu y el conocíu hotel Solomon Kitano Mendaña. El serviciu bancariu apurrir el bancu nacional, más ANZ y Westpac. La violencia creciente dende 1990 y que la so visu algamó en 2003 llogró que la mala fama perxudique al sector del turismu, que llegó al 4,38% del PIB en 1999.Oceania: A Tourism Handbook
 editáu por Christopher P. Cooper,Colin Michael Hall. Consultáu'l 10 de xunetu de 2013

El puertu de la ciudá sirve como tresporte local a les distintes provincies.

 Política 
La ciudá estremar en tres distritos eleutorales (Honiara esti, Honiara occidental y Honiara central), nes úniques eleiciones del país estos escueyen per correspondencia trés de los cincuenta miembros del Parllamentu nacional. Nes eleiciones xenerales de 2010, la ciudá quedó representada por:Follow the Solomon Islands National Elections in 2010 (n'inglés) Consultáu'l 6 de xunetu de 2013

 Nel distritu esti de Honiara con 30049 votos figura pol Partíu demócrata reformista l'executivu Douglas Ete.

 Nel distritu central con 19539 votos, l'independiente Moffat Fugui.

 Na parte occidental de la ciudá con 13128, el tamién independiente Namson Tran.

 Calidá de vida 
Honiara ye'l principal centru urbanu de les Islles Salomón, concentrando más de la metá de los puestos de trabayu formales. Amás, el consumu per capita d'un habitante de la capital triplica al de los habitantes rurales.

Al comparase con salomenses rurales, los habitantes de la capital tienen el doble de probabilidaes de recibir una educación secundaria, y tres veces más probabilidaes de cuntar con una cuenta bancaria y servicios sanitarios na so residencia. El porcentaxe d'habitantes de Honiara con serviciu llétricu supera ocho veces el mesmu porcentaxe de los habitantes del campu. Por estes razones, nun ye estrañu que la migración de salomoneses escontra Honiara sía considerable.

 Tresporte 
La ciudá ta asitiada sobre la Carretera Kukum y ye sirvida pol Aeropuertu Internacional de Honiara. La rede de carreteres en Honiara esperimentó meyores cola resultancia de que les carreteres de la ciudá tán agora en bon estáu. L'aeropuertu foi ameyoráu pa recibir aeronaves de gran tamañu. Sicasí, Solomon Airlines, la llinia aérea estatal, tuvo qu'atayar la so actividá mientres dalgún tiempu por cuenta de la inestabilidá política. L'antiguu aeropuertu de Henderson ta a 13 quilómetros de Honiara, y l'Aeropuertu Internacional tamién se construyó (con financiamiento xaponés) nel mesmu sitiu en 1998, l'antiguu aeropuertu construyíu polos xaponeses foi destruyíu polos americanos en 1942 mientres la Segunda Guerra Mundial, dellos sitios históricos, cerca de l'ala interna del aeropuertu son: The American War Memorial, un cañón Anti Aereu xaponés, y una torre de control d'aceru en ruines con vistes a la pista d'aterrizaxe.
Solomon Airlines anguaño opera nes rutes internacionales y tien un alcuerdu de códigu compartíu con Qantas, Air Vanuatu, Air Niugini y Air Pacific. Lleguen a Honiara Vuelos dende Brisbane en dos aereollinia principales, Solomon Airlines cuatro veces a la selmana y Pacific Blue dos veces. Air Pacific coneuta Nadi a Honiara una vegada per selmana, y Air Niugini dos veces a la selmana. El puertu marítimu de Point Cruz ye'l principal puertu d'entrada a les Islles Salomón. Munches empreses de tresporte internacional funcionen nesti puertu que tien les facilidá de manexu de contenedores de 20 pies. Los servicios de barcos de pasaxeros operen dende'l muelle principal de Honiara en Point Cruz y munches empreses navieres empresten estos servicios. Les empreses reconocíes pola so fiabilidá (anque con un procesu lentu de marcha) son el MV Pelican Express y MV Solomon Express y ufierten servicios una vegada a la selmana a Malaita y ciudaes de les provincies occidentales de Mbunikalo, Seghe, Noro y Gizo. Les 26 hores de viaxe en barcu a Gizo dizse que son de les más pintoresques del Pacíficu.

 Cultura 
Los bailles polinesios de Bellona (Mungiki), que fueren prohibíos polos misioneros cristianos nos años 1940, volvieron ser baillaos y fueron grabaos en 1974 en Honiara. Suahongi ye representáu a la fin del ritual de compartir los escedentes de les colleches y de la pesca, nuna ceremonia llamada manga'y (llevada a cabu por homes). El baille ye acompañáu por cantares del tipu "presentación d'una llamada y respuesta, canción diálogo" y bien rítmiques; la música inclúi la curtia hestoria de la islla Bellona.

Sicasí, el baille más popular ente los mozos de les islles, según en Honiara, ye'l baille improvisáu, que terminó siendo una parte fundamental del ociu nocherniegu y la diversión. Esti tipu de bailles, que nun tien rellación coles dances típiques de les Islles Salomón, fueron copiaes de You Got Served, Step Up 1, Step Up 2 y Stomp the Yard. Nel hotel Mendana realícense conciertos de flauta de Pan cada selmana.

 Museos 
El Muséu Nacional alcuéntrase delantre del hotel Mendana, y cuenta con esposiciones d'instrumentos tradicionales y oxetos históricos, y centra les sos esposiciones n'arqueoloxía, monedes, armes, idiomes, ornamientos pa persones, música y danza tradicional, ferramientes d'usu agrícola, maneres de vida y ambientes naturales del país, ferramientes y apareyos de pesca, y numberoses publicaciones ya instrumentos. El Centru Cultural del muséu cunta con ocho cases tradicionales de les nueve provincies del país, construyíes en 1981. El muséu allugó'l primera Festival d'arte y artesanía melanesio en 1998 y entama bailles nel escenariu del festival que s'atopa frente al muséu.

Hai tamién un proyeutil xaponés de 155 mm, espuestu nun llugar asitiáu ente'l muséu y la comisaría de policía, llamáu Pistol Pete y que s'usó nel bombardéu del Aeropuertu Henderson mientres la Campaña de Guadalcanal. Al otru llau de la comisaría atopa'l Bancu Central de les Islles Salomón, qu'espón monedes tradicionales, y cuenta con delles esquisites pieces d'arte, como talles de madera de Rennell y Bellona y pintures.

El Centru Cultural na parte trasera del muséu cunta con esposiciones de dellos estilos arquiteutónicos tradicionales de les Islles Salomón. La National Art Gallery espón coleiciones de pintures na Old Government house, l'antigua residencia del Gobernador xeneral, y los sos xardinos son bien populares pa dar paseos pela tarde. Nos Archivos Nacionales de les Islles Salomón puede vese una amplia coleición d'importancia histórica y que ta abierta al públicu.

El Xardín botánicu de Honiara alluga un yerbariu, un estanque chiscáu de lírios, siendes, l'aldega de Watapamu (representa una aldega típica de les islles), que recibe'l so nome d'una fonte d'agua cercano.. Tamién cunta con una gran cantidá d'orquídees y arbustos.

El Muséu d'Antropoloxía de Honiara cuenta con esposiciones bastante recién.

 Instituciones educatives 
 Universidá nacional de les Islles Salomón, Pacíficu Sur.University national of Salomon Island (n'inglés) Consultáu'l 10 de xunetu de 2013

 Relixón 
Honiara ye predominantemente cristiana y nella atopen les sedes de la Ilesia de la provincia de Melanesia (anglicana), l'Archidiócesis de Honiara (católica), la South Seas Evangelical Church, la Ilesia Xunida en Papúa Nueva Guinea y les Islles Salomón, la Ilesia Adventista del Séptimu Día y otres ilesies cristianes. Hai munches congregaciones de movimientos carismáticos y evanxélicos d'estilu americanu y australianu. Hai tamién miembros de la fe bahá'í, budistes, Testigos de Xehová, mormones y musulmanes, como la Comunidá Musulmana Ahmadiyya.

La Ilesia de la provincia de Melanesia, una caña de la Ilesia anglicana, foi fundada en 1849 por George Augustus Selwyn, de Nueva Zelanda. Primeramente tratábase de la Ilesia de la provincia de Nueva Zelanda, pero en 1975 terminó siendo una ilesia independiente y tomaba les Islles Salomón, Vanuatu y Nueva Caledonia nel suroeste del Pacíficu. El Bien Reverendu David Vunagi ye l'arzobispu de Melanesia dende mayu de 2009, cuando tomó possesión formalmente na Catedral de San Bernabé de Ḥoniara.

 Deportes 
En Ḥoniara allúgase'l Estadiu Lawson Tama, que tien una capacidá hasta pa 20,000 persones, anque orixinalmente solo tien una tribuna pa 10,000 persones. Esti estadiu ye unu de los más reconocíos d'Oceanía, y foi sede de la Copa de les Naciones de la OFC 2012, tamién ellí xuega la seleición de fútbol del país, los sos xuegos de llocal.

La mayoría de los equipos de la S.League, la primer división de les Islles Salomón, son locales de la ciudá, tales como'l Koloale FC, el Kossa FC, el Marist FC, ente otros.

Otros deportes como la Navegación deportivu son populares na ciudá, con clubes como'l Point Cruz Yacht Club, otros deportes son populares na ciudá, tales como'l baloncestu, el boxéu, el rugbi, el voleibol y el netball, practicaos de forma amateur.

 Ciudaes hermaniaes 
Ḥoniara ta hermanada coles siguientes ciudaes:
  Luganville, Sanma, Vanuatu.
  Unión Hidalgo, Méxicu.

 Ver tamién 
 Aeropuertu Internacional Ḥoniara

 Referencies 

 Bibliografía 




 Enllaces esternos 

Categoría:Llocalidaes de les Islles Salomón
Categoría:Wikipedia:Revisar traducción