Fiordu

Un fiordu ye una estrecha entrada de mar formada pol hinchente d'un valle escaváu o parcialmente talláu por aición de glaciares.fjord , Encyclopedia Britannica Academic Edition (en inglés).Nesje, Atle. 2010. 

Los fiordos destaquen polos sos grandes fondures. Exemplu d'esto ye'l fiordu canal Messier con 1270 m de fondura en Chile y el fiordu de Sogn, de 1308 m de fondura en Noruega. El fiordu Scoresby Sund, en Groenlandia, llega hasta los 1500 m de fondura.fjord  Den Store Danske Encyklopædi (en danés). Les partes más fondes de los fiordos suelen ser les más enfusaes na mariña ente que la boca de los fiordos suel ser pocu fondes.fjord  Store norske leksikon (en noruego). El yá mentáu fiordu de Sogne tien, por casu, una fondura de tan solo 150-200 m na so boca.

Otra carauterística de los fiordos ye la so forma n'O, anque la parte inferior nun ye visible yá que ta sol nivel del mar.

Los fiordos atópense a partir de la llatitú 50 nel hemisferiu norte y a partir de la llatitú 40 nel hemisferiu sur.Tande, K.S. 2001.  En concordanza con esto, presenten fiordos les mariñes de Noruega, Islandia, Groenlandia, Escocia, Nueva Zelanda, Alaska, n'Estaos Xuníos, Columbia Británica en Canadá, la Patagonia chilena y la Islla de los Estaos, n'Arxentina.fjord, Nationalencyklopedin (en sueco). Juan Federico Ponce, Jorge Rabassa y Oscar A. Martínez. 

 Etimoloxía 
La pallabra «fiordu» vien probablemente de la pallabra noruega fjord, del mesmu significáu.Nesje, Atle. 2010.  La pallabra noruega deriva del fjoðr del nórdicu antiguu que, nel so sentíu orixinal,  usabense pa designar cuerpos d'agua  llacustres o paecíos a llagos que podíen usase pa navegar.Nesje, Atle. 2010.  La pallabra fjoðr, de la mesma, provién de la pallabra proto-escandinávica ferþuz.Nesje, Atle. 2010.  Esta última pallabra ta emparentada coles pallabres fjärd del suecu, fjöður del islandés, ford del inglés, firth del escocés, furt del alemán, poros del griegu y portus del llatín.Nesje, Atle. 2010. 

 Referencies