Carlos XIV Xuan de Suecia

Carlos XIV Juan (Karl XIV Johan), nacíu Jean-Baptiste Bernadotte , foi un militar del Imperiu francés, Príncipe soberanu de Pontecorvo (1806-1810) y dende el 5 de febreru de 1818, monarca de Suecia (Carlos XIV) y Noruega (Carlos III).

 La so mocedá 
Nació en Pau, Francia, fíu de Henri Bernadotte (1711-1780), procurador en Pau, y de Jeanne St. Jean (1725-1809). Bautizáu col nome de Jean Baptiste, al cual él mesmu añadiría darréu'l de Jules n'honor de Xuliu César, nun típicu xestu propiu de la Revolución francesa. El nome de la familia, orixinalmente Deu Pouey, fuera camudáu pol de Bernadotte de primeres del sieglu XVII.

 Carrera militar 
Bernadotte entró nel exércitu francés el 3 de setiembre de 1780, sirviendo en primer llugar en Córcega. Al españar la Revolución francesa, les sos evidentes cualidaes militares lleváron-y a un rápidu ascensu. En 1794 yá yera brigadier, asignáu al exércitu de Sambre y Meuse, y tres la victoria de Jourdan en Fleurus (26 de xunu de 1794), xubió a xeneral de división. Na batalla de Theiningen (1796), Bernadotte contribuyó más que naide a la esitosa retirada de les fuercies franceses sobre'l Rin tres ganar frente al Archiduque Carlos d'Austria. En 1797 llevó refuerzos dende'l Rin hasta l'exércitu de Napoleón apostáu n'Italia, estremándose mientres el pasu de Tagliamente, y en 1798 sirvió como embaxador en Viena, anque hubo d'abandonar el cargu por cuenta de los disturbios causaos a raigañu del izado de la bandera tricolor sobre la embaxada.

 Matrimoniu 
220px|thumb|right|Desideria Clary (1777-1860), esposa de Bernadotte, en 1822.
El 16 d'agostu de 1798 cásase con Desideria Clary (1777-1860), fía d'un comerciante de sedes de Marsella, y hermana de la esposa de Xosé I Bonaparte, Julia Clary.

Dende'l 2 de xunetu al 14 de setiembre foi ministru de la guerra, responsabilidá na que demostró grandes habilidaes. Naquel tiempu caltener a poca distancia de Napoleón, y anque se negó a sofita-y nos preparativos del golpe d'estáu de payares de 1799 (18 de Brumario), darréu aceptó ser emplegáu pol consuláu, y dende abril de 1800 hasta'l 18 d'agostu de 1801, comandó l'exércitu na Vendée.

Al llegar l'Imperiu, Bernadotte foi nomáu unu de los dieciocho Mariscales de Francia, y dende xunu de 1804 hasta setiembre de 1805 foi gobernador de l'apocayá ocupada Hannover. Mientres la campaña de 1805, Bernadotte cooperó, con un cuerpu d'exércitu dende Hannover nel gran movimientu que tuvo como resultáu la victoria sobre Mack na batalla d'Ulm. Como compensa polos sos servicios n'Austerlitz (2 d'avientu de 1805) foi nomáu príncipe de Pontecorvo (5 de xunu de 1806), pero mientres la campaña contra Prusia, el mesmu añu, foi severamente reprendíu por Napoleón por non participar col so cuerpu d'exércitu nes batalles de Jena y Auerstädt a pesar d'atopase cerca. En 1808, como gobernador de los pueblos Hanseáticos, dirixó direutamente la espedición contra Suecia, al traviés de les islles Daneses, anque'l plan nun tuvo ésitu por cuenta de la necesidá de tresportes y a la deserción del contingente español (yá se desencadenara la guerra n'España contra Francia). 

Na guerra contra Austria, Bernadotte lideró al contingente Saxón na batalla de Wagram (6 de xunetu de 1809). Nesta ocasión publicó un orde del día atribuyendo la victoria principalmente al valor de los sos saxones, orde que Napoleón refugó. Mientres l'intre de la batalla'l Mariscal Bernadotte foi releváu del mandu tres remontase contra les órdenes de Napoleón.

 La ufierta del tronu suecu 
Bernadotte, considerablemente cafiante, volvió a París, onde'l conseyu de ministros encargó-y la defensa de los Países Baxos contra los ingleses. En 1810, a puntu de tomar posesión del cargu de gobernador de Roma y inesperadamente, foi escoyíu herederu del rei Carlos XIII de Suecia, en parte porque un gran sector del exércitu suecu, previendo futuros entueyos con Rusia, amosábase favorable a la eleición d'un soldáu como herederu, y en parte tamién porque Bernadotte yera bien popular en Suecia, por cuenta de la caballerosidad cola que tratara a los prisioneros suecos mientres la última guerra con Dinamarca. L'asuntu foi decidíu por unu de los mensaxeros suecos, el barón Karl Otto Mörner, quien por iniciativa propia, ufiertó la socesión de la corona sueca a Bernadotte. Bernadotte comunicó la ufierta de Mörner a Napoleón, que trató tol asuntu como un absurdu. Bernadotte informó a Mörner que nun refugaría l'honor de ser él l'escoyíu. A pesar de que'l gobiernu suecu, sorprendíu pola descaráu actuación de Mörner, arrestó-y al volver a Suecia, la candidatura de Bernadotte foi ganando siguidores de forma gradual, y el 21 d'agostu de 1810, foi escoyíu «Príncipe de la Corona».

 Príncipe de la Corona y Rexente 
El 2 de payares de 1810, Bernadotte fixo la so entrada solemne n'Estocolmu, y el 5 de payares recibía l'homenaxe de los estaos suecos, siendo adoptáu pol rei Carlos XIII sol nome de Carlos Juan. El nuevu príncipe coronáu foi llueu bien popular, y convirtióse nel home más poderosu de Suecia. 

La enfermedá del vieyu rei y les disensiones nel senáu suecu punxo'l gobiernu, y especialmente el control de los asuntos esteriores, dafechu nes sos manes. La tónica del conxuntu de la so política foi l'alquisición de Noruega, y Bernadotte pudo amosase como cualquier cosa menos como un satélite de Francia. En 1813 alió a Suecia con Gran Bretaña y Prusia, los enemigos de Napoleón na Sesta Coalición, pa reafitar esti fechu. Tres les derrotes de Lützen (2 de mayu de 1813) y Bautzen (21 de mayu de 1813), foi'l mesmu príncipe de la corona quien apurrió frescura a los aliaos, y na conferencia de Trachenberg trazó los planes xenerales de la campaña qu'empezaría al expirar la tregua de Plaswitz. Carlos Juan, como comandante en xefe del exércitu del norte, defendió con ésitu los acercamientos a Berlín contra Oudinot n'agostu y de nuevu contra Ney en setiembre, pero tres Leipzig tomó'l so propiu camín, determináu de toes toes en destruyir Dinamarca y asegurar Noruega.

 Rei de Suecia y Noruega 
Como rei unionista, Carlos XIV Juan, quien aportó a esti títulu'l 5 de febreru de 1818 tres la muerte de Carlos XIII, foi popular en dambos países. Anque los sos puntos de vista ultra-conservadores yeren xeneralmente repunaos, y presentóse-yos oposición tanto como foi posible, la so dinastía nunca tuvo en serio peligru, y tanto suecos como noruegos taben arguyosos del so monarca y de la bona reputación de qu'ésti esfrutaba n'Europa. Yera ciertu que'l Ståndsriksdagen (órganu que funcionaba como parllamentu en Suecia) meditó en 1840 la conveniencia de pidir la so abdicación, pero pasada esta curtia nube política, el xubiléu del so ochenta aniversariu foi celebráu con gran entusiasmu en 1843.

El so reináu vio la terminación de la Canal Göta del Sur, empecipiáu 22 años enantes pa xunir el llagu Vänern col mar Bálticu en Söderköping, a cuasi 290 quilómetros al este. Anque Carlos XIV Juan convertir al luteranismu de la corte sueca al ser adoptáu por ésta, nunca aprendió a falar suecu o noruegu. Esto nun yera en sí mesmu una seria torga nin pal Rei nin pa la corte. La corte nun tenía problemes yá que el francés yera daquella l'idioma favoritu de l'aristocracia, ya inclusive güei ye llargamente utilizáu nes rellaciones diplomátiques.

 Muerte y socesión 
Bernadotte morrió n'Estocolmu el 8 de marzu de 1844. La mayor parte del so reináu foi un llargu periodu de paz ininterrumpida, y de desenvolvimientu material en dambos reinos mientres la primer metá del sieglu XIX, debíu principalmente a la so enerxía y previsión. Carlos XIV Juan foi asocedíu pol so fíu Óscar (Óscar I de Suecia y Noruega)

Tres la so muerte atopó un interesáu tatuaxe grabáu nel so cuerpu que dicía: «Mort aux rois» (Muerte a los reis), tatuaxe presumiblemente realizáu mientres la Revolución francesa.

 Ancestros 

 Ver tamién 

Guerres Napoleóniques
Batalla de Wagram

 Enllaces esternos 

 Xuiciu de Napoleón sobre Carlos XIV Juan

 Notes y referencies 

Rei de Suecia1818 - 1844 Asocedíu por:Óscar IRei de Noruega1818 - 1844 

Categoría:Reis y reines de Suecia
Categoría:Reis y reines de Noruega
Categoría:Casa de Bernadotte
Bernadotte
Bernadotte