Crotophaga sulcirostris

Crotophaga sulcirostris, tamién conocíu como garrapatero pijuy, garrapatero curtidor, pijuíl, anó de picu estriáu, anó picu derrotu, guardacaballos y matacaballos,Garrapatero Asurcado (Crotophaga sulcirostris) Swainson, 1827 en Avibase. ye una especie d'ave cuculiforme de la familia Cuculidae llargamente distribuyida pol continente americanu. Topar dende Texas, nos Estaos Xuníos, hasta'l sur de Bolivia y norte de Chile y Arxentina. Nun se conocen subespecies.Clements, J. F. 2007. The Clements Checklist of Birds of the World, 6th Edition. Cornell University Press. Downloadable from Cornell Lab of Ornithology 

 Carauterístiques 

Ye una ave dafechu negra, paecida a un cuquiellu, col picu grande, curvu, alto derrotu d'estríes llonxitudinales. Mide de 30,5 a 34,5 cm. Machos y femes son similares. Tien una llarga cola, pero les ales son curties y arrondaes, polo que nun ye un bon volador; el so vuelu ye débil y consiste en planeos y aleteos alternaos, suelen saltar pel suelu, con frecuencia cerca del ganáu. Como los demás miembros de la so familia, ente los que s'atopen los cuquiellos y correcaminos, tien nes pates dos deos empobinaos escontra alantre y dos escontra tras. 

Estrémase del so pariente cercanu, el garrapatero ani (Crotophaga ani), pola presencia de riegos nel picu y l'ausencia d'un bultu nel mesmu, y del garrapatero mayor (Crotophaga major) porque ésti ye mayor y de güeyos claros. Amás, les trés especies tienen distribuciones distintes, anque en delles zones lleguen a sobrelaparse. Otra carauterística distintiva ye la voz, un ti-jú o pi-jú repitíu, que ye l'orixe del so nome vulgar en dellos países.

 Historia natural 
Como les demás especies del so xéneru, habita n'árees abiertes o semiabiertas, como ecotonos, pacionales, sabanes, güertos y campos de cultivu. Tien una dieta basada en granes, inseutos y frutos. Son aves gregaries y viven en grupos d'hasta cinco pareyes reproductives. Defenden un territoriu común y ponen los güevos nun nial común. Los güevos son guaraos por tolos miembros del grupu, que tamién s'ocupen del cuidu de la proxenie. Pel hibiernu retírase de Texas y del norte de Méxicu.

 Referencies culturales 
En Méxicu ye llamáu pijuy o pijul, chicurro nel estáu de Guerrero y ye bastante conocíu nes rexones templaes tropicales. Nel estáu de Veracruz esiste un son jarocho de dominiu públicu conocíu como El Pijul:

Yá voi amáu mio
porque ta soplando'l vientu,
que cuando canta'l pijul,
que cuando canta'l pijul
enlleno de sentimientu.

 Referencies 

 Bibliografía 
 Peterson, Roger Tory, y Edward L. Chalif. 2008. Aves de México. Guía de campu. Editorial Diana, Méxicu.

 Enllaces esternos 

Sulcirostris
Categoría:Aves d'América del Sur
Categoría:Aves d'América Central
Categoría:Aves d'América del Norte
Categoría:Animales descritos en 1827
Categoría:TBSpecies