Rosaceae

Les arrosaes (Rosaceae) son una familia de plantes dicotiledónees pertenecientes al orde Rosales. La familia Rosaceae inclúi la mayor parte de les especies de frutes de consumu masivu: mazana, pera, marmiellu, piescu (durazno), ciruela, cereza, fresa (frutuca), almendra, albaricoque, zarzamora, artimora, etc. Tamién inclúi munches especies ornamentales, principalmente, les roses, flores por excelencia, con importancia pa la xardinería y la industria de la perfumería.

La familia de les rosácees ye bien amplia, con unos 90-130 xéneros, nos que se parten alredor de 2000-2500 especies aceptaes,Rosaceae en The Plant List, marzu 2013Rosaceae en APG Web (rique busca) que la so distribución ye casi mundial, orixinaries sobremanera de les rexones templar y subtropical del hemisferiu boreal.

 Descripción 
Inclúi xéneros con carauterístiques bien heteroxénees, sicasí, la carauterística común más importante ye la presencia d'un receptáculu floral - o tálamu - bien desenvueltu, que varia dende una forma plana (en Quillaja, Kageneckia), pasando por convexa (en Rubus, Fragaria), hasta de forma cóncava (en Rosa).

Tarmos maderizos o semileñosos. Vezu: árboles, arbustos o yerbes perennes por rizomas, o añales.

Fueyes simples o compuestes, (paripinnaes o imparipinnaes), casi siempres alternes y axustaes, escasamente opuestes, con cantu serrucháu o dentáu carauterísticu. Presencia frecuente de cambeos: escayos, estípules y aguiyones, escasamente ausentes (Spiraea).

Flores de normal hermafrodites, actinomorfes (dacuando zigomorfes, por diferenciación de los sépalos nes plantes europees, o tamién de los pétalos nes tropicales); periginas, epiginas o hipoginas; de cutiu con un hipanto bien desenvueltu; mota con 5 sépalos los, dacuando con epicáliz; corola xeneralmente con 5 pétalos llibres; tetrámeres en Sanguisorba; androcéu variable, con 4-5 estames, y más frecuentemente diplostémono o polistémono; xinecéu variable, con 1 a munchos carpelos, llibres o soldaos y estilos xeneralmente llibres. Flores solitaries o n'inflorescencies variaes (recímanos, espigues y corimbos).

Frutos bien variables (aqueniu, poliaquenio con receptáculu abombáu (eterio) o cóncavu (cinorrodón), drupa, polidrupa (sorosis), folículo, pomo); granes pequeñes, ensin endosperma (les sustancies de reserva nos cotiledones).

 Taxonomía 

Familia problemática tocantes a delimitación xenérica.

Considérense calteres importantes na sistemática de la familia, la forma del receptáculu, el tipu de concrescencia de los carpelos y la so posición, el númberu y disposición de los rudimentos seminales nel carpelu, el tipu de dehiscencia y la histoloxía de los frutos, el númberu básicu de cromosomes y la distribución de los metabolitos secundarios.Rosaceae en Flora Ibérica, F. Muñoz Garmendia & C. Navarro, RJB/CSIC, Madrid, 2003-2005

Rosaceae Adans., Fam. Pl. 2: 286. Jul-Aug 1763; nome calteníu pal taxón. Tamién citáu darréu por Antoine L. de Jussieu, Genera Plantarum: 334. 1789. 

 Taxones subfamiliares 
La clasificación de la familia Rosaceae ye bien variada y diversa en taxones subfamiliares, y camudó enforma col tiempu y según los distintos criterios de los autores. Este ye un esquema posible nel que se listan en primer llugar les subfamilies, en segundu llugar les tribus y en tercer llugar los xéneros en dos talos grupos; amás de la referencia bibliográfica de cada taxón según el IPNI.

 Subfamilia Rosoideae 
 Xéneru Rosa L.: Sp.Pl.1:491, 1753
 Xéneru Hulthemia Dum.: Not.Hulth.13, 1824. (= Rosa)
 Xéneru Arxentina Lam.: Fl. Franç. 3: 118, 1779 

 Subfamilia Spiraeoideae 
 Tribu Neillieae
 Xéneru Physocarpus  (Cambess.) Maxim.: Act.Hort.Petrop.vi.219, 1879; nom. cons. 
 Xéneru Neillia D.Don: Prodr. Fl.Nepal.228, 1825
 Xéneru Stephanandra Siebold & Zucc.: Abh. Akad. Muench. iii.739.t.4, 1843
 Tribu Spiraeeae
 Xéneru Spiraea L.: Sp. Pl.1:489, 1753
 Xéneru Pentactina Nakai: Bot. Mag. (Tokiu),xxxi.17, 1917
 Xéneru Sibiraea Maxim.: Act. Hort. Petrop. vi. 116.213, 1879
 Xéneru Petrophytum Rydb.: N.Amer.Fl.xxii.253, 1908
 Xéneru Kelseya Rydb.: Mem. N.York Bot.Gard.i.207, 1900
 Xéneru Luetkea Bong.: Mem. Acad. Petersb. Ser. VI. ii. 130.t.2, 1833
 Xéneru Aruncus L.: Op. Var.259m 1758. 
 Tribu Gillenieae
 Xéneru Gillenia Moench: Suppl. Meth.286, 1802
 Xéneru Spiraeanthus (Fisch. & C.A.Mey.) Maxim.: Act. Hort.Petrop.vi.226, 1879
 Tribu Holodisceae
 Xéneru Holodiscus (C.Koch) Maxim.: T.Imp.S.-Peterburgsk. Bot. Sada 6:253, 1879; nom.cons.
 Tribu Sorbarieae
 Xéneru Sorbaria (Ser. ex DC.) A.Braun: Fl. Brandenburg 1:177, 1860; nom.cons.
 Xéneru Chamaebatiaria (Porter) Maxim.: Act.Hort.Petrop.vi.225, 1879
 Tribu Adenostomateae
 Xéneru Adenostoma Hook.& Arn.: Bot.Beechey Voi.139 & 338.t.30, 1832

 Subfamilia Potentilloideae 
 Tribu Dryadeae
 Xéneru Dryas L.: Sp.Pl.501, 1753.
 Xéneru Fallugia </small>Endl.: Xen.1246, 1840.
 Tribu Purshieae
 Xéneru Chamaebatia </small>Benth.: Pl.Hartw.308, 1849.
 Xéneru Cowania D.Don.:, 1825.
 Xéneru Purshia DC. ex Poir.: Encycl. (Lamarck) Suppl.4.623. 1816.
 Tribu Geeae
 Xéneru Geum L.: Sp.Pl.1:500. 1753.
 Xéneru Orthurus Juz.: Fl.URSS, ed.Komarov, x.262,616. 1941.
 Xéneru Taihangia T.T.Yu & C.L.Li: Acta Phytotax.Ensin.18(4):471. 1980; como Taiahngia.
 Xéneru Novosieversia Bolle: Repert.Spec.Nov.Regni Veg.Beih.72:23. 1933. 
 Xéneru Sieversia Willd.: Gues.Naturf.Fr.Berl.Mag.v.397. 1811.
 Xéneru Waldsteinia Willd.: 1799 
 Xéneru Coluria R.Br.: Parry, Voi.App.276. 1823.
 Tribu Cercocarpeae
 Xéneru Cercocarpus H.B. & K.: Nov. Xen. Sp. vi. 232. t.559. 1823. 
 Tribu Potentilleae
 Xéneru Potentilla L.: Sp.Pl.1:495. 1753.
 Xéneru Comarum L.: Sp.Pl.1:502. 1753. 
 Xéneru Chamaerhodos Bunge: Ledeb.Fl.Alt.i.429. 1829.
 Xéneru Duchesnea Sm.: Trans.Linn.Soc.x.372. 811. 1811.
 Xéneru Fragaria L.: Sp.Pl.1:494. 1753.
 Xéneru Horkelia Cham.& Schltdl.: Linnaea 2:26. 1827.
 Xéneru Horkeliella Rydb.: N.Amer.Fl.xxii.282. 1908.
 Xéneru Ivesia Torr.& A.Gray: Pacific Railr.Rep.6,Pt.3,#2 (Williamson & Abbot) 72. 1858. 
 Xéneru Sibbaldia L.: Sp.Pl.1:284. 1753.
 Tribu Alchemilleae
 Xéneru Alchemilla L.: Sp.Pl.123. 1753.
 Xéneru Aphanes L.: Sp.Pl.2. 1753.
 Tribu Sanguisorbeae
 Xéneru Agrimonia L.: Sp.Pl.2. 1753.
 Xéneru Aremonia Neck. ex Nestl.: Monogr.Potentilla(Nestler)iv,17. 1816; nom.cons.
 Xéneru Spenceria Trimen: Journ.Bot.xvii.97. 1879.
 Xéneru Hagenia J.F. Gmelin: Syst.613. 1791.
 Xéneru Leucosidea Ecklon & Zeyher: Enum.265. 1836.
 Xéneru Sanguisorba L.: Sp.Pl.2. 1753.
 Xéneru Sarcopoterium Spach: Ann.Sc.Nat.Ser. III.v.43. 1846.
 Xéneru Margyricarpus Ruiz & Pavon: Prod.7.t.33. 1794.
 Xéneru Tetraglochin Poeppig: Poepp.Fragm.Syn.Pl. Chile,26. 1833.
 Xéneru Acaena Mutis ex L.: Mant.Plant.ii. 1771.
 Xéneru Polylepis Ruiz & Pavon: Prod.80.t.15. 1794.
 Xéneru Cliffortia L.: Sp.Pl.1038. 1753.
 Xéneru Bencomia Webb & Berthelot: Phyt.Canar.ii.10.t.39. 1846.
 Tribu Potaninieae
 Xéneru Potaninia Maximowicz: Bull.Acad.Petersb.xxvii.465. 1881.

 Subfamilia Pyroideae 
 Tribu Kageneckieae
 Xéneru Kageneckia Ruiz & Pavon, 1794
 Tribu Lindleyieae
 Xéneru Vauquelinia Correa ex Humboldt & Bonpland, 1807
 Xéneru Lindleya Kunth, 1824, nom. cons.
 Tribu Maleae
 Xéneru Photinia Lindley, 1821
 Xéneru Heteromeles
 Xéneru Eriobotrya J. Lindley, 1821
 Xéneru Rhaphiolepis Lindley, 1820, nom. cons., orth. cons.
 Xéneru Sorbus L.:, 1753
 Xéneru Chamaemespilus
 Xéneru Cormus
 Xéneru Torminalis
 Xéneru Aronia Medikus, 1789, nom. cons.
 Xéneru Amelanchier Medikus, 1789
 Xéneru Pyrus L.:, 1753
 Xéneru Malus Miller, 1754
 Xéneru Docyniopsis
 Xéneru Eriolobus
 Xéneru Peraphyllum Nuttall, 1840
 Xéneru Docynia Decaisne, 1874
 Xéneru Cydonia P. Miller, 1754
 Xéneru Pseudocydonia (C.K. Schneider) C.K. Schneider, 1906
 Xéneru Chaenomeles J. Lindley, 1821
 Tribu Crataegeae
 Xéneru Cotoneaster Ehrh.
 Xéneru Malacomeles (Decaisne) G.N. Jones, 1945
 Xéneru Chamaemeles J. Lindley, 1821
 Xéneru Pyracantha M.J. Roemer, 1847
 Xéneru Crataegus L.: 1753
 Xéneru Mespilus L.: 1753
 Xéneru Hesperomeles J. Lindley, 1837
 Xéneru Osteomeles Lindley, 1821

 Subfamilia Amygdaloideae 
 Tribu Osmaronieae
 Xéneru Oemleria H.G.L. Reichenbach, 1841
 Tribu Exochordeae
 Xéneru Exochorda J. Lindley, 1858
 Tribu Amygdaleae
 Xéneru Maddenia J.D. Hooker & T. Thomson, 1854
 Xéneru Pygeum
 Xéneru Laurocerasus
 Xéneru Padus Mill.
 Xéneru Cerasus Mill.
 Xéneru Prunus L.: 1753
 Xéneru Armeniaca
 Xéneru Amygdalus 
 Tribu Prinsepieae
 Xéneru Prinsepia Royle, 1835

 Otres subfamilies 
Subfamilia Kerrioideae
 Tribu Rhodotypeae
 Xéneru Rhodotypos Siebold & Zuccarini: Fl.Jap.187.t.99. 1835. (1841?)
 Tribu Kerrieae
 Xéneru Kerria  DC.: Trans.Linn.Soc.xii.156. 1817.
 Xéneru Neviusia A. Gray: Mem.Am.Acad.N.S.vi.374. 1858.

Subfamilia Ruboideae
Xéneru Rubus L.: Sp.Pl.1:492. 1753; nom.cons. (Vienna Bot.Cong. 2005)

Subfamilia Lyonothamnoideae
Xéneru Lyonothamnus A. Gray: Proc.Am.Acad.xx.291. 1885.

Subfamilia Dichotomanthoideae
Xéneru Dichotomanthes S. Kurz: Journ.Bot.xi.194.t.133. 1873.

Subfamilia Quillajoideae
Xéneru Quillaja Molina: Sagg. Chile, 354. 1782.

Subfamilia Filipenduloideae
Xéneru Filipendula Mill.: Gard.Dict.Abr.,ed.4. 1754.

Subfamilia Coleogynoideae Golubkova, 1991
Xéneru Coleogyne J.Torrey: Proc.Amer.Assoc.Advancem.Sci.4:192. 1851.

 Xéneros en Rosaceae 
Ver la llista de xéneros de Rosaceae.

 Clasificación botánica 

Una clasificación práctico y tradicional— pa la familia de les rosácees ta dada pola división en cuatro subfamilies en función de les carauterístiques de floriamientu y fructificación de cada xéneru. De la mesma, ye posible arrexuntar dellos xéneros en tribus y subtribus. Los cuatro subfamilies clásiques son:
 Rosoideae, taxón nominotípico de la familia qu'inclúi al xéneru Rosa.
 Maloideae o Pyroideae, :#
Prunoideae o Amygdaloideae, :#
Spiroideae.

 Monocarpelares 
Xinecéu con un solu carpelu:

 Subfamilia Prunoideae 
Tamién conocida como Amygdaloideae, inclúi especies maderices y arbóreas, que tienen estípules xeneralmente pequeñes y caduques. Les flores son periginas: el periantu (cáliz + corola) y l'androcéu inxerten sobre un receptáculu (o tálamu) amotáu arrodiando al xinecéu; Xinecéu con ovariu súperu unicarpelar y uniovuláu (monómero) que xenera un frutu drupáceo.

Xéneros en Prunoideae
Prunus - Maddenia - Oemleria - Prinsepia - Exochorda.

 Policarpelares 
Xinecéu compuestu por más d'un carpelu (policarpo):

 Subfamilia Rosoideae 
+ n carpelos llibres (policarpo apocárpicu): Flores periginas, con xinecéu apocárpicu y ovariu súperu a semi-ínfero. Frutu, frecuentemente múltiple: poliaquenio, polidrupa, eterio (drupes múltiples sobre receptáculu enchíu), cinorrodón (aquenios zarraos nuna urna) o frutos complexos secos, indehiscente, asemeyaos a un aqueniu. numberosos carpelos uniovulaos que producen drupelas o aquenios. Estípules bien desenvueltes y persistentes.

Tribus
Colurieae - Crataegeae - Dryadeae - Exochordeae - Gillenieae - Kerrieae - Neillieae - Potentilleae - Roseae - Rubeae - Sanguisorbeae - Ulmarieae - Incertae sedis (llugar inciertu)

Xéneros en Rosoideae
Acaena Acomastylis Agrimonia Alchemilla Aphanes Aremonia Bencomia Chamaebatia Cliffortia Coluria Comarum Cowania Dalibarda Dendriopoterium Dryas Duchesnea Erythrocoma Fallugia Filipendula Fragaria Geum Hagenia Horkelia Ivesia Kerria Leucosidea Marcetella Margyricarpus Novosieversia Oncostylus Polylepis Potentilla Rosa Rubus Sanguisorba Sarcopoterium Sibbaldia Sieversia Spenceria Taihangia Tetraglochin Waldsteinia .-

 Subfamilia Maloideae 
+ 5 carpelos xuníos al hipanto: Especies maderices y arbóreas, d'estípules caduques. Flores epiginas con xinecéu apocárpicu (2-5 carpelos) que se funden y ovariu ínfero; receptáculu floral bien desenvueltu. Frutu de tipu complexu conocíu como pomo.

 Malus domestica Borkh.: pumar;
 Malus sylvestris Miller: pumar montés, maguillo.
 Pyrus communis L., peral;
 Pyrus bourgaeana Decne;...: piruétano, guadapero;
 Sorbus aria (L.) Crantz: mostajo de viesu blancu aterciopeláu;
 Sorbus domestica L.: alcafresnu común;
 Sorbus aucuparia L.:... serval montés
 Sorbus terminalis: mostajo de viesu subglabro o pubescente :
Sorbus latifolia: mostajo de viesu ablancazáu-tomentoso
 Amelanchier ovalis Medicus, guillomo.
 Crataegus azarolus L., acerolo;
 Crataegus monogyna Jacq., espín albar.
 Pyracantha coccinea M. J. Roemer, piracanto, espín de fueu.
 Mespilus germanica L., cadápanu.
 Cotoneaster integerrimus: durillo
 Cotoneaster heryanus:
 Cotoneaster horizontalis:
 Cotoneaster pannosa:
 Chaenomeles, marmellal del Xapón.
 Crataegus azerolus: acerolo;
 Crataegus monogina, subespecie brevispina: espín álbar, majuelo;
 Cydonia oblonga: marmellal asiática;
 Eriobotrya japonica: cadápanu, cadápanu xaponés.

Xéneros en Maloideae
Mespilus _ Pyracantha - Amelanchier

Aria - Aronia - Chamaemeles - Chamaemespilus - Cotoneaster - Cormus - Crataegus - Cydonia - Dichotomanthes - Docynia - Docyniopsis - Eriobotrya - Eriolobus - Heteromeles - Kageneckia - Lindleya - Malacomeles - Malus - Osteomeles - Peraphyllum -Photinia - Pseudocydonia - Pyrus - Rhaphiolepis - Sorbus - Stranvaesia - Torminalis - Vauquelinia - x Crataemespilus.

 Subfamilia Spiraeoideae 
Propónse como la subfamilia qu'axunta a los xéneros más primitivos de rosácees. Especies principalmente maderices. Estípules ausentes o presentes, caduques o persistentes. Flores periginas con receptáculu planu; ovariu súperu. Flor epigina, xinecéu formáu por dellos (5) carpelos apocárpicos pluriovulaos (cada ovariu con dellos primordios seminales) con placentación marxinal (dacuando soldaos) qu'anicien folículos o polifolículos, escepcionalmente un frutu capsular o poliaquenio. Ref.:  

Xéneros
Aruncus - Holodiscus - Kelseya - Luetkea - Petrophytum - Sibiraea - Spiraea - Xerospiraea

 Referencies 

 Ver tamién 
 Clasificación de los organismos vexetales
 Códigu Internacional de Nomenclatura Botánica y Nome botánicu
 Sistema Integráu d'Información Taxonómica

 Enllaces esternos 


 http://www.secretariat.gbif.net/portal/ecat_browser.jsp?taxonKey=998995&countryKey=0&resourceKey=0 
 http://www.itis.usda.gov/servlet/SingleRpt/SingleRpt?search_topic=TSN&search_value=24538 
 http://www.ncbi.nlm.nih.gov/Taxonomy/Browser/wwwtax.cgi?lin=s&p=has_linkout&id=3745
 http://www.life.uiuc.edu/ib/335/Rosaceae/Rosehome.html 

Rosaceae
Categoría:TBSpecies