Aegolius funereus

La  ye una especie d'ave de la familia Strigidae qu'habita nel norte d'Europa, los Alpes, árees de los Balcanes y pelos Pirineos. Trátase del uxu de monte por escelencia, y mora en montes trupos de coníferes. Nunca s'alloña de les zones de cría.

Ye un uxu pequeñu y namái ta activu de nueche. Ye bien abegosu de ver pol so comportamientu.

Pue tracamundiase col curuxín o col miagón pol so tamañu y figura, pero nenguna d'eses dos especies habita en monte trupo.

Ye de tiesta grande, ensin guedeyes a los llaos, y con dos llinies negres que-y percuerren los llaos de la cara y van del cazu a la parte cimera de los güeyos, que son d'iris mariellu. La parte del banduyu ye pálida con llixos pardu claru; la parte dorsal ye más escura y con manches blanques.

El vuelu ye rápidu, curtiu y direutu, con aleteos rápidos y dalgún qu'otru entamu.

Caza aguarones, mures y murgaños.

La so voz ye un aspru Quip o un cantar de 5 a 8 xiblíos, n'ascensu y aceleraos: pu-pu-po-po-po-po-po-po. Pue sentise a 3 km nes nueches silencioses.

 Llargor: de 22 a 27 cm
 Valumbu: de 50 a 62 cm
 Pesu: 100-200 g
 Llonxevidá: hasta 10 años

Reproducción
Esta ave cría en montes trupos de coníferes d'América del Norte y Eurasia, según en cotes altes de zones montascoses como los Alpes y los Montes Rocosos. Apocayá afayóse una pequeña población na parte oriental de Pirineos.

El nial ye un furacu nun árbol ensin tapizar o un nial abandonáu de picatueru. Tamién pue usar caxes ñeru asitiaes pa esta y otres especies d'aves nocherniegues. Pon de 1 a 10 güevos nuna niarada de febreru a xunu.

 Población nos Pirineos 
En 1963 afayóse la so presencia na aguada francesa (Van der Vloet, 1964) y en 1984 afayóse la especie na aguada española (Alamany y Ticó, 1989) una y bones les cites de les que se disponíen nun yeren bien fiables. Años más tarde en 1989 púdose comprobase la esistencia de 29-32 pareyes. Nel Pirinéu catalán atopáronse 26-29 d'elles y 7 niales. N'Andorra namái pudo atopase un nial. Na aguada francesa constatóse la esistencia d'unes 38 pareyes pero nun pudo detectase signos de reproducción. En reparando la mala traza de dellos montes productu de la mala xestión forestal instaláronse caxes ñeru que tres unos años empezaron a usase con ésitu.

En 2002 detectóse la presencia en 142 territorios, distribuyíos de la siguiente manera, 5 en Navarra, 14 n'Aragón y 123 en Cataluña.

En 2008 la cifra de territorios nos que foron alcontraos n'Aragón xubió al mediu centenar, gracies de xuru al allugamientu de caxes ñeru y a una meyor prospeición del territoriu.

 Referencies 

 Enllaces esternos 
 Semeyes, videos y soníos de la curuxa de Tengmalm n'Internet Bird Collection
 Web con información del descubrimientu n'España 
 Estudiu publicáu en 1989 en Quercus 

Categoría:Aegolius
Categoría:Aves del Neárticu
Categoría:Animales descritos por Linnaeus
Categoría:Animales descritos en 1758