Citrus × latifolia

Citrus × latifolia, la llima persa, tamién conocida como llima de Tahití, llimón criollu, llimón pérsicu, llimón mesina, llimón ensin grana o llima Bearss (nomada asina n'honor de John T. Bearss, quien desenvolvió esta variedá ensin granes escontra 1895 nun viveru de Porterville, California), ye una fruta qu'en munchos mercaos como'l d'Estaos Xuníos viéndese a cencielles cola denominación de llima. El frutu tien unos 6 cm de diámetru, de cutiu con estremos ligeranmente apuntiaos, de normal viéndese con color verde, anque cuando algama'l maduror total ye mariellu. Ye mayor, con una piel más grueso y menos arumosu que la llima aceda (Citrus × aurantifolia), que ye más cultivada en tol mundu. Les ventayes d'esta llima al respective de l'aceda ye que ye de mayor tamañu, nun tien granes, mayor resistencia, ausencia d'escayos nos árboles, y mayor duración de la fruta una vegada recoyida. Son menos acedes que la llima aceda y nun tien l'amargor de la llima aceda y qu'amazcara los sos otros sabores.

 El so cultivu n'Estaos Xuníos 

N'Estaos Xuníos, llimar persa tien seis tamaños comerciales, denominaos 110, 150, 175, 200, 230 y 250. Orixinalmente cultivar en Florida y foi'l segundu cultivu detrás de la llima aceda que les sos plantíos cuasi sumieron en 1926 por un furacán, asina mesmu los plantíos de llima persa fueron gravemente estropiaes pol Furacán Andrew en 1992.

 El so cultivu n'otros países 

En Méxicu, cultívense grandes superficies d'esta especie, que les sos producciones son procesada y esportaes en gran midida a los Estaos XuníosFruit and Tree Nuts Outlook /FTS-333/ July 30, 2008, page 16, by Agnes Perez and Susan Pollack, Economic Research Service, United States Department of Agriculture. http://www.ers.usda.gov/Publications/FTS/2008/07JUL/FTS333.pdf  Europa y Asia.

 Carauterístiques d'árbol 
Tipu de grana: Anxosperma

Forma de la fueya: ovalada con márxenes enteros.

Posición de les fueyes: alternes

Tipu de frutu: hesperidio

 Propiedaes 
El zusmiu del frutu y el polvu del frutu desecáu tienen un ampliu usu melecinal,solo o en combinaciones.(Cabrera LG.), 1958. Páx. 131. Per vía oral usar pa tratar afecciones respiratories (amigdalitis, bronquitis, catarru, cefalea, gripe, inapetencia, neumonía, refrío, tos),(Morton JF.), 1987. Páx. 168.(Mendieta RM. del AMU S.), 1981. Páx. 104.(IIN), 1978. Guatemala Indíxena. 13:185, 305, 435. gastrointestinales (foria, disentería, estomatitis, flatulencia, gastralgia,Gastralgia = Dolor d'estómagu. gastritis, fiebre tifoideo, estomagada, vultura)(Mejía JV.), 1927. Páx. 152. escorbutu, fiebre, gonorrea, hepatitis, hipertensión, ictericia, paludismu, sarampión, reumatismu,(Cecchini T.), 1978. Páx. 265.(Morton JF.), 1981. Páx. 373. y neuralxa.(Standley PC. Steyermark JA.), 1946. Fieldiana 24(5):405.
Les pebíes machucaes con azucar, dizse que son antihelmíntiques.
Tópicamente úsase'l zusmiu puro o esleíu en llavadures pa tratar candidiasis, erisipela, escarlatina, exantema, firíes, herpes, infeiciones, llagas, quemadures, y tiña. En gargarismos pa infeiciones de la boca y gargüelu; el zusmiu o esencia en colirios úsase para conxuntivitis.(Núñez E.), 1986. Páx. 234.
Atribúyese-y propiedá antiséptica, astrinxente, balsámica, cicatrizante, depurativa, desecante, dixestiva, diurética, emenagoga, febrífuga, hipotensora, refrescante, sudorífica y vermífuga.(CEMAT-FARMAYA), 1994. Páx. 87.

 Taxonomía 
Citrus × latifolia describióse por Tanaka ex Q.Jiménez y espublizóse en Phytoneuron 2012–101: 2, f. 1–3. 2012.
Sinonimia
 Citrus × aurantiifolia var. latifolia Yu.Tanaka
 Citrus × aurantiifolia subsp. latifolia (Yu.Tanaka) S.Ríos, D.Rivera & Obón

 Ver tamién 
 Terminoloxía descriptiva de les plantes
 Cronoloxía de la botánica
 Historia de la botánica
 Carauterístiques de les rutácees

 Referencies 

 Bibliografía 
 Grayum, M. H., B. E. Hammel & Q. Jiménez Madrigal. 2012. Validation of a scientific name for the Tahitian lime. Phytoneuron 2012(101): 1–5.

 Enllaces esternos 

 Tahiti lime botánica, agricultura, y hestoria
 hestoria y usu de les llimes
 hestoria y variedaes de llimes

latifolia
Categoría:Frutes
Categoría:Plantes melecinales
Categoría:Plantes descrites por Tanaka
Categoría:Plantes descrites por Q.Jiménez
Categoría:TBSpecies