Minthostachys mollis

Minthostachys mollis, conocida comúnmente como muña, ye una especie de planta arbustiva maderiza, natural d'Arxentina, Bolivia, Colombia, Ecuador, Perú y Venezuela.
 Descripción  
La muña ye una planta arbustiva maderiza qu'algama de 8 a 12 dm d'altor, ye frondosa na parte cimera. El so tarmu ye ramificáu dende la base y tien fueyes pequeñes. Les sos flores son blanques y atópense axuntaes en curtios recímanos. 
Distribución y hábitat
Crez ente los 2.700 y los 3.400 msnm. El so cultivu ye bien espublizáu nes rexones andines, especialmente n'Apurímac, Ayacucho, Cuzco, Huancavelica y Puno, onde la conoz con diversos nomes como huaycho, coa o ismuña.

 Etimoloxía 
El nome común de Minthostachys mollis, "muña", provién del quechua.
Carauterístiques químiques
Los componentes principales del aceite esencial son:
 Pulegona
 Mentona
 Mentol
 (-)-ß-pineno (-)-α-pineno
 Limoneno
 Isomentona
 Acedu piperínico Eucaliptol
 1-8-cineol
 Carvona

Nes flores identificáronse 19 compuestos nel aceite esencial, predominantemente 29% de neomentol, 24% de mentona, 20% de mentol, y 8% piperitona.
Usos
Minthostachys mollis ye de considerable importancia pa los pueblos andinos, por cuenta de los aceites esenciales que s'atopen nes sos fueyes. La planta utilizar pa preparar mueyos y tés en distintes cocines andines rexonales; tamién s'estiende'l so usu na medicina tradicional a nivel llocal. Les sos propiedaes dieron llugar a munchos estudios recién nel campu de la medicina y la farmacoloxía. 

Les especies mientres enforma tiempu foi esplotada pola so eficacia contra los problemes de los aparatos respiratoriu y dixestivu; Tamién s'utiliza poles sos propiedaes antibacterianas nel caltenimientu d'alimentos almacenaos. Estes cualidaes fueron apocayá estudiaos, yá que se tán estudiando les propiedaes antifúngicas de Minthostachys mollis.http://www.scielo.org.pe/scielo.php?script=sci_arttext&pid=S1726-46342008000300008
Toxicidá
Les partes aérees de Minthostachys mollis contienen l'aceite esencial eucaliptol, que la so ingestión puede suponer un riesgu pa la salú.

 Taxonomía 
Minthostachys mollis describióse por (Kunth) Griseb. y espublizóse en Abhandlungen der Königlichen Gesellschaft der Wissenschaften zu Göttingen 19: 235. 1874.
Etimoloxía
Minthostachys: nome xenéricu que deriva de les pallabres griegues:minthe = (menta) y stachys = (espiga). Umberto Quattrocchi, CRC World Dictionary of Medicinal and Poisonous Plants: Common Names, Scientific Names, Eponyms, Synonyms, and Etymology, CRC Press, 2012, ISBN 9781482250640. Les especies d'esti xéneru paecer a les del xéneru Mentha pola apariencia de les flores y la presencia d'aceites esenciales, anque los dos xéneros nun tán correllacionaos ente sigo.

mollis: epítetu llatín que significa "nidiu, blanda".N'Epítetos Botánicos
Variedaes aceptada
 Minthostachys mollis var. mandoniana (Briq.) Schmidt-Leb.
Sinonimia 
 Bystropogon canus Benth. 
 Bystropogon confertus Willd. ex Steud. 
 Bystropogon mollis Kunth basónimu
 Bystropogon pavonianus Briq. 
 Bystropogon reticulatus Willd. ex Steud. 
 Bystropogon tomentosus Benth. 
 Mentha mollis Benth. 
 Minthostachys mollis var. mollis 
 Minthostachys tomentosa'' (Benth.) Epling

 Referencies 

 Bibliografía  
 Facultá de Farmacia y Bioquimica UNMSM 2009
 Institutu Nacional de Salú, PERU 

 Enllaces esternos 


 USDA, ARS, GRIN. National Germplasm Resources Laboratory, Beltsville, Maryland. http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/taxon.pl?403480 (7 de setiembre de 2008) 

Categoría:Plantes descrites en 1874
Categoría:Minthostachys
Categoría:Flora de Bolivia
Categoría:Flora de Colombia
Categoría:Flora d'Ecuador
Categoría:Flora de Perú
Categoría:Flora de Venezuela
Categoría:Plantes melecinales
Categoría:Plantes descrites por Kunth
Categoría:Plantes descrites por Grisebach
Categoría:TBSpecies