Prunus domestica

La  ye una drupa que varia de tamañu y color, magar que davezu ye moráu. El nome del so frutu ye'l nisu.

 Descripción 
Árbol d'hasta 7 m, caducifoliu y inerme con ramillas glabrescentes, polo xeneral acolorataes y brilloses. Les fueyes, de 4-8(10) por 1,7-3,5(4) cm, son obovaes, elíptiques o ováu-llanceolaes, acuminaes, crenaes o serruchaes, de fexe glabra, y viesu más o menos pubescente nos nervios; el peciolu de 1-2,5 cm, ye glabrescente; les estípules, caduques, son linear-llanceolaes con dientes glandulíferos. Les flores son solitaries o geminaes, raramente en fascículos de 3-5 con pedicelos de 8-15 mm, glabros o pubescentes. El receptáculu tien 4-5 mm y ye amotáu, glabro o pubescente. El mota tien sépalos de 4-5 mm, reflexos, ováu-oblongos, denticulaos, obtusos, glabros o pubescentes, y los pétalos de la corola miden de 8-13(15) mm y son obovaos, emarginaos, blancos o blancu-verdosos. L'ovariu ye glabro y el frutu ye una drupa monocarpelar de (3)4-5(6) cm, elipsoidal o daqué globosa, glabra, de color negru azuláu, púrpura foscu, acoloratáu, amarellentáu, verdosu, etc., con pruina; el mesocarpo ye comestible y de sabor duce; l'endocarpu, esclerificáu, ye ovoide o elipsoidal, rugoso o puntiáu, aquilláu y xuntáu al mesocarpo.Prunus domestica en Flora Ibérica, RJB/CSIS, Madrid

El so frutu (el nisu o la ciruela) magar puede consumise fresca suelse consumir mayormente desecada (lo que se conoz como nisu pasu).

 Cultivu 
Ye una especie frutal cultivada dende antiguu. Hai dos grandes grupos de variedaes cultivaes de cirolares. Les denominaes europees (Prunus domestica) y les asiátiques (Prunus salicina). Na actualidá son les variedaes asiátiques les que más se cultiven, unu de los motivos ye la menor necesidá de fríu ivernizo d'estes variedaes polo cual puede cultivase en zones menos fríes y son más precoces.

Dalgunes de les variedaes europees son : Claudia, Agen, Fellemberg, Stanley, President, etc.
Ente los xaponeses : Red Beaut, Santa Rosa, Angeleno, Laroda etc.

N'España, según el Ministeriu de Mediu Ambiente y Mediu Rural y Marín, en 2006 había 20.520 ha de cirolares. Les principales provincies productores son Murcia con 4.322 ha, Badayoz con 4.050 ha y Valencia con 2.853 ha.

 Propiedaes 
 La magaya ye llaxante.
 L'aceite del so semiente utilízase como alimentu.
 Faise un llicor, paecíu al kirsch bien popular n'Hungría.

 Taxonomía 
Prunus domestica describióse por Carlos Linneo y espublizóse en Species Plantarum 1: 475, nel añu 1753. en Trópicos

 Taxonomía 
Prunus adenopoda describióse por Koord. & Valeton y espublizóse en Bull. Inst. Bot. Buitenzorg Non. 2, 10 (1899).
EtimoloxíaNisu: Del persa pel árabePrunus: nome xenéricu que provién d'un antiguu nome griegu (προύνη), y depués llatín (prūnus, i) de la cirolar. Yá emplegáu por, ente otros, Virxiliu (Xeórxiques, 2, 34) y Pliniu'l Vieyu (Historia naturalis,13, XIX, 64)En Nomes botánicosPrunus en F. Gaffiot, Dictionnaire Latin-Français, Hachette, Paris, 1934.domestica: epítetu llatín que significa "cultivada"N'Epítetos Botánicos

Sinonimia
 Druparia insititia Clairv. 
 Prunus communis Huds.
 Prunus communis subsp. domestica (L.) Syme in Sm.
 Prunus communis var. domestica (L.) Huds.
 Prunus domestica (L.) B.Boivin 
 Prunus domestica subsp. insititia (L.) Fiori & Paol.
 Prunus domestica L. subsp. domestica L. 
 Prunus domestica subsp. italica var. claudiana Prunus domestica subsp. oeconomica Borkh. ex C.K.Schneid.
 Prunus domestica L. 
 Prunus domestica var. syriaca (Mirabela)
 Prunus insititia L.Sinónimos en Catalogue of life
 Prunus oeconomica Borkh.
 Prunus oeconomica var. domestica (L.) Borkh.
 Prunus sativa subsp. domestica (L.) Rouy & E.G.Camus
 Prunus sativa Rouy & E.G.Camus in Rouy & FoucaudProyeutu Anthos, RJB en PlantList/

 Nomes n'asturianu 
El Prunus domestica tien diferentes nomes na llingua asturiana: nisu y ñisu, nisal y ñisal, niseru y ñiseru, cirolal y cirolar, cirigolar, ciruyal, ciruelar y espinera. Del mesmu mou, el frutu tien igualmente diferentes nomes: nisu y ñisu, nisa y ñisa, ciruela, y cirigüela.

 Ver tamién 
 Terminoloxía descriptiva de les plantes
 Cronoloxía de la botánica
 Historia de la botánica

 Bibliografía 
 CONABIO. 2009. Catálogo taxonómico de especies de México. 1. In Ca. nat. Méxicu. CONABIO, Mexico City.
 Flora of China Editorial Committee. 2003. Fl. China 9: 1–496. Science Press & Missouri Botanical Garden Press, Beijing & St. Louis.
 Linares, J. L. 2003 [2005]. Listado comentado de los arboles nativos y cultivados en la Republica de El Salvador''. Ceiba 44(2): 105–268.

 Referencies 

 Enllaces esternos 

 Prunus domestica n'Árboles Ibéricos
 USDA, ARS, National Genetic Resources Program. Germplasm Resources Information Network - (GRIN) [Online Database]. 

domestica
Categoría:Plantes melecinales
Categoría:Árboles de clima templáu marítimu
Categoría:Plantes descrites en 1753
Categoría:Plantes descrites por Linnaeus
Categoría:TBSpecies