Lepidium sativum

El Lepidium sativum denominar tamién mastuerzu anque se-y conoz tamién por lepidio, o col nome de berru hortolanu o de xardín. Ye una planta de pequeñu tamañu bien emplegada nes ensalaes. Alcuéntrase frecuentemente cerca de los caminos nes fontes y les veres de los ríos. Ye orixinaria d'Exiptu y Asia occidental.
Descripción
Ye una planta añal, qu'algama un tamañu de 30-60 cm d'altor, erecta, ramificada, glabra, raramente pilosa. Fueyes inferiores pinnatisectas o lyrada-pinnaes, de 4-10 cm de llargu, 2.5 a 3.5 cm d'anchu, subsésiles; laas fueyes cimeres lliniares, sésiles. Les in florescencies en recímanos bien ramificadoa, con 20-30 flores, ebracteaes. Flores pequeñes, de 3 mm de diámetru, de color blancu o rosado; pedicelo 2-3 (-5) mm de llongura nel frutu. Sépalos los de 1.5 mm de llargu, 1 mm d'anchu, oblongo, obtusu. Pétalos de 3 mm de llargu, 1 mm d'anchu, estrechar de siguío, ápiz arrondáu. Los frutos son silicues de 4.5-6 mm de llargu, 3.5-5 mm d'anchu, llargamente elíptiques a suborbiculares, glabres, estrechamente alaes y con mozquetes nel vértiz con estilu curtiu incluyíu; granes de 3 mm de llargu, 1 mm d'anchu, de color marrón.

 Culinariu 
Por cuenta del so arume fresco y verde suelse emplegar n'ensalaes, entemecíu con otres hortolices, cocináu en sopes como guarnición al natural y en platos de carnes y pexes a la parrilla.

 Melecinal 
Les granes tienen una aición rubefaciente (activa la circulación sanguínea de la cara), cuenta con bien bones propiedaes como inductor del mambís (aperitivo). El berru tamién ye emplegáu como ingrediente en xarabes caseros y farmacéuticos pa tratar problemes respiratorios como'l catarru, asma, y hasta bronquitis, xunto al ayu.

 Taxonomía 
Lepidium sativum describióse por Carlos Linneo y espublizóse en Species Plantarum 2: 643. 1753. 
Etimoloxía
Lepidium: nome xenéricu que remanez del griegu, y significa "pequeña escama", en referencia al tamañu y forma de los frutos (silicues).

sativum: epítetu llatín que significa "cultivada"N'Epítetos Botánicos
Sinonimia
 Arabis chinensis Rottler ex Wight 
 Cardamon sativum (L.) Fourr. 
 Crucifera nasturtium E.H.L.Krause 
 Lepia sativa (L.) Desv. 
 Lepidium hortense Forssk. 
 Lepidium spinescens DC. 
 Nasturtium crispum Medik. 
 Nasturtium hortense Garsault 
 Nasturtium sativum (L.) Moench 
 Nasturtium spinescens (DC.) Kuntze
 Thlaspi nasturtium Bergeret ex Steud. 
 Thlaspi sativum (L.) Crantz 
 Thlaspidium sativum (L.) Spach
 Nome común 

 Ver tamién 
 Terminoloxía descriptiva de les plantes
 Cronoloxía de la botánica
 Historia de la botánica
 Carauterístiques de les brasicacees

 Referencies 

Bibliografía
Précis de Matière Médicale,Paris, RR; Moyse, M. . Tome III. Paris: Masson, 1971, páxs. 22-4.
La Guía Incafo de les Plantes Útil y Venenosu de la Península Ibérica y Baleares, Rivera, D; Obón, C. . Madrid: Incafo, 1991, páxs. 61; 476.
Farmacognosia,Trease, GUE; Evans, WCh. . Méxicu D.F.: Interamericana--MacGraw-Hill, 1991, p. 585.

 Enllaces esternos 

sativum
Categoría:Plantes melecinales
Categoría:Plantes acuátiques
Categoría:Flora d'Exiptu
Categoría:Plantes usaes en Ayurveda
Categoría:Plantes descrites en 1753
Categoría:Plantes descrites por Linnaeus
Categoría:TBSpecies