Cyclamen hederifolium

El ciclamen, ciclamino, artánita o pan de puercu, sinónimu de Cyclamen europeaum ye una especie botánica de la familia de les Primulacees.

 Descripción 
Esta pequeña planta algama los 15 cm d'altor con tubérculos d'unos 2-10 cm de diámetru. Los raigaños nacen de riba y los llaos d'esti tubérculu. Les fueyes, que son abondo variables na so contorna y coloración, broten de la so parte cimera y son davezu anguloses y de color verde claro con tinte acoloratáu nos cantos, que son tamién xeneralmente dentaos. Apaecen dempués de les flores. Estes, que tienen un llargu pedúnculu (10-30cm), son golioses y colgantes con una corola de pétalos extrorsos fuertemente auriculaos de color blancu, rosáu más o menos claro o violáceo, de cutiu veteaos. El frutu ye una cápsula sostenida por un tarmu que s'endolca nuna espiral helicoidal qu'acaba soterrándose nel suelu. Floria na seronda, crez mientres l'iviernu y ponse n'estáu de "envernía" enantes del branu, cuando los frutos maurecen y ábrense, lliberando les granes que van ser, entós, tresportaes, tremaes y soterraes nos sos niales por formigues, niales soterraños nos cualos van granar (mirmecocoria).

 Hábitat y distribución 
Ye nativa de los montes, carbes y zones predreses del Mediterraneu, dende'l sur de Francia hasta Turquía y les islles del Mar Exéu. Ta ausente de la Península Ibérica. Tamién se naturalizó más al norte n'Europa y nes islles nor-occidentales del Pacíficu.Cyclamen hederifolium en The Euru+Medit PlantBase Tamién se cultiva como planta ornamental.

 Propiedaes 
 Llaxante enérxicu usáu contra les lombriz intestinales.
 En dosis elevaes ye venenoso, polo que solo tien d'utilizase por prescripción médica.
 Taxonomía 
Cyclamen hederifolium describióse por William Aiton y espublizóse en Linnaea 9: 573. 1835 
Etimoloxía
Cyclamen: nome xenéricu que remanez del griegu: χυχλάμινος, probablemente de χύχλος, cyclos, "círculu", pola forma redonda de los tubérculos o de les fueyes, y depués Llatinizáu cyclamen, cyclaminis o cyclaminos, en diversos autores de l'antigüedá: Pliniu'l Vieyu (21, 51) (25, 116), Dioscórides (II, 153) y otros, col mesmu sentíu.F. Gaffiot, Dictionnaire Latin-Français, Hachette, Paris, 1934, p. 460 

hederifolium: epítetu llatín que significa "coles fueyes de Hedera".
Sinonimia
Cyclamen aedirhizum Jord. 
Cyclamen albiflorum Jord. 
Cyclamen angulare Jord. 
Cyclamen autumnale  Boos 
Cyclamen cyclaminus Bedevian 
Cyclamen hederifolium f. albiflorum (Jord.) Grey-Wilson
Cyclamen hederifolium var. poli (Chiaje) Giardina & Raimondo 
Cyclamen immaculatum  Mazziari 
Cyclamen insulare Jord. 
Cyclamen linearifolium DC. 
Cyclamen neapolitanum Ten. 
Cyclamen poli Chiaje 
Cyclamen romanum Griseb. 
Cyclamen sabaudum Jord. 
Cyclamen subhastatum Rchb. 
Cyclaminum vernum Bubani 
Cyclaminus neapolitana (Ten.) Asch.Sinónimos en Plant List

 Ver tamién 
 Terminoloxía descriptiva de les plantes
 Cronoloxía de la botánica
 Historia de la botánica
 Carauterístiques de les primulacees
 Referencies 

 Enllaces esternos 

C. hederifolium en The Cyclamen Society 

hederifolium
Categoría:Plantes melecinales
Categoría:Flora d'Europa
Categoría:Plantes descrites en 1835
Categoría:Plantes descrites por Aiton