Rubia cordifolia

Rubia cordifolia L., ye una especie yerbácea perteneciente a la familia de les rubiacees. Foi cultiváu por un pigmentu coloráu deriváu de los raigaños.
 Distribución 
Alcuéntrase en Grecia, Asia y África.

 Descripción 
Puede crecer hasta 1,5 m d'altor. Les fueyes son perennes y tienen 5-10 cm de llargu y 2-3 centímetros d'altor, producíes en verticiloss de 4-7 estrellaos en tol tarmu central. Engata con pequeños gabitos nes fueyes y tarmos. Les flores son pequeñes (3-5 mm de diámetru), con cinco pétalos de color mariellu maciu, mestu en recímanos, y apaecen a partir de xunu a agostu, siguida poles pequeñes (4-6 mm de diámetru) bayes de color coloráu a negru. El raigañu puede ser cimeru a un metru de llargu, y d'hasta 12 mm d'espesura. Prefier suelos limosos con un nivel constante de mugor. La especie utilízase como planta pa l'alimentación de bárabos d'especies de lepidópteros especies incluyíes la esfinge colibrí.

 Usos 

Rubia cordifolia foi económicamente una fonte importante pal llogru d'un pigmentu coloráu en munches rexones d'Asia, Europa y África. Foi llargamente cultivada dende l'antigüedá hasta mediaos del sieglu XIX. Los raigaños de la planta contienen un compuestu orgánicu llamáu alizarina, que-y da'l so color coloráu los testiles d'una tintura conocida como Rosa rubia. Tamién s'utiliza como colorante, cuantimás pa la pintura, que se conoz como rubia llagu. La sustancia tamién se llogra d'otres especies; Rubia tinctorum, que tamién cultiva llargamente, y la especie asiática Rubia akane. La invención d'un sustitutu de síntesis, un antraceno compuestu llamáu alizarina, amenorgó en gran midida la demanda de los derivaos naturales. 

Los sos raigaños tamién son la fonte de llogru d'una melecina utilizada nel Ayurveda, ye comúnmente conocíu como Manjistha y el productu comercial como Manjith.

 Taxonomía 
Rubia cordifolia describióse por Carlos Linneo y espublizóse en Systema Naturae, ed. 12 3(app.): 229, nel añu 1768. en Trópicos 
Etimoloxía
Rubia: nome xenéricu que remanez del llatín rubus que significa "coloráu".

cordifolia: epítetu llatín que significa "fueyes con forma de corazón".N'Epítetos Botánicos
Subespecies aceptaes
Rubia cordifolia subsp. conotricha (Gand.) Verdc. 
Rubia cordifolia subsp. cordifolia

SinonimiaGalium cordifolium (L.) Kuntze Rubia cordifolia subsp. pratensis Kitam. en PlantList/subsp. conotricha (Gand.) Verdc.Rubia conotricha Gand. Rubia longipetiolata Bullocksubsp. conotricha en PlantList/subsp. cordifolia
Dioscorea verticillata Lam. 
Rubia alata Wall. 
Rubia chinensis f. mitis (Miq.) Kitag. 
Rubia clematifolia Reinw. ex Miq. 
Rubia cordata Thunb. 
Rubia javana DC. 
Rubia lanceolata Hayata 
Rubia mitis Miq. 
Rubia pratensis (Maxim.) Nakai 
Rubia pubescens (Nakai) Nakai 
Rubia purpurea Decne.
Rubia scandens Zoll. & Moritzi 
Rubia secunda Moon 
Rubia sylvatica (Maxim.) Nakaisubsp. cordifolia en PlantList/

 Referencies 

Bibliografía
 AFPD. 2008. African Flowering Plants Database - Base de Donnees des Plantes a Fleurs D'Afrique.
 Flora of China Editorial Committee. 2011. Fl. China 19: 1–884. Science Press & Missouri Botanical Garden Press, Beijing & St. Louis.
 Nasir, E. & S. I. Ali (eds). 1980-2005. Fl. Pakistan Univ. of Karachi, Karachi.
 Enllaces esternos 

Categoría:Plantes melecinales
Categoría:Plantes descrites en 1768
cordifolia
Categoría:Flora de Grecia
Categoría:Plantes tintórees
Categoría:Plantes descrites por Linnaeus
Categoría:TBSpecies
Categoría:Wikipedia:Páxines con enllaces interllingüísticos