Dorstenia drakena

{{ficha de taxón
|regnum = Plantae
|unranked_divisio = Angiosperms
|unranked_classis = Eudicots
|unranked_ordo = Rosids
|ordo = Rosales
|familia = Moraceae
|tribus = Dorstenieae
|genus = Dorstenia
|species = Dorstenia drakena|species_authority = L.
|synonyms = 
|}}Dorstenia drakena ye una especie yerbácea perteneciente a la familia Moraceae que ye orixinaria de Méxicu, Centroamérica y Suramérica. 
 Descripción 
Son plantes acaulescentes, con rizomas erectos, qu'algamen un tamañu d'hasta 25 mm de gruesu. Fueyes sagitaes a fondamente 3–9-pinnatilobaes, de 7–27 cm de llargu y 6–20 cm d'anchu, ápiz agudu a acumináu, base fondamente llobada, mayormente decurrente sobre'l peciolu, marxe dentáu a cuasi enteru, escasamente híspidas nel fexe, uncinado-puberulentas nel viesu, especialmente nos nervios; pecíolus 8–21 cm de llargu, puberulentos o uncinado-puberulentos, estípules 2–4 mm de llargu. Pedúnculos 6–27 cm de llargu; receptáculu circular a ováu, llisu, dacuando llixeramente cóncavu distalmente, 8–48 mm d'anchu, marxe verde.
Distribución y hábitat
Ye una especie común que s'atopa nos montes secos de la zona pacífica; a una altitú de 0–300 (–800) metros de Méxicu a Costa Rica y el norte de Suramérica.
Propiedaes 
Úsase-y nel estáu de Guerrero pa solliviar los granos, nesti casu'l camotito fiérvese y cola agua resultante fáense llavaos peles nueches mientres un mes. P'aprovechar los sos atributos melecinales dempués del partu, fiérvese la fueya y danse llavaos peles nueches mientres un mes, pero encamiéntase nun comer chile nin carne de puercu. Nel estáu de Sonora emplégase'l raigañu pa controlar la fiebre.
Hestoria.
Francisco Hernández de Toledo, nel sieglu XVI rellata: el zusmiu o'l llicor destiláu, tornáu na cantidá que se quiera, apanga los ardores de les fiebres, picadures venenoses principalmente la de los escorpiones, fai les vegaes de preventivu y antídotu escelente, sobremanera si tamién el raigañu mesma ye machucada y aplícase en forma de cataplasma o en plasta. Lliga, quita l'ardor de los reñones, apanga les inflamaciones del gargüelu y los dolores de pechu, mengua l'acidez de la orina, escita'l mambís y ye remediu de toles enfermedaes comoquier que s'emplegue.

Nel sieglu XX, Alfonso Herrera Fernández na so obra comenta: ye un estimulante tónicu y diaforético nes fiebres, disentería, tifoidea y foria.
 Taxonomía 

Dorstenia drakena describióse por Carlos Linneo y espublizóse en Systema Naturae, Editio Decima 899. 1759. 
EtimoloxíaDorstenia: nome xenéricu nomáu n'honor del botánicu alemán Theodor Dorsten (1492 - 1552).Genaust, Helmut (1976). Etymologisches Wörterbuch der botanischen Pflanzennamen ISBN 3-7643-0755-2drakena': epítetu
Sinonimia
 Dorstenia crispata S.Watson 
 orstenia mexicana Benth. 
 Dorstenia ovalis'' Stokes en PlantList 
 Ver tamién 
 Terminoloxía descriptiva de les plantes
 Cronoloxía de la botánica
 Historia de la botánica
 Carauterístiques de les moracees

 Referencies 

 Bibliografía 
 Berg, C. C. 2001. Moreae, Artocarpeae, and Dorstenia (Moraceae) with introductions to the family and Ficus and with additions and corrections to Flora Neotropica Monograph 7. Fl. Neotrop. 83: iii–iv, 1–346.
 Berg, C. C. & M. Y. Y. Hijman. 1999. The genus Dorstenia (Moraceae). Ilicifolia 2: 1–211.
 Breedlove, D. E. 1986. Flora de Chiapas. Llistaos Floríst. Méxicu 4: i–v, 1–246.
 CONABIO. 2009. Catálogo taxonómico de especies de México. 1. In Capital Nat. Méxicu. CONABIO, Mexico City.
 Davidse, G., M. Sousa Sánchez, S. Knapp & F. Chiang Cabrera. 2014. Saururaceae a Zygophyllaceae. 2(3): ined. In G. Davidse, M. Sousa Sánchez, S. Knapp & F. Chiang Cabrera (eds.) Fl. Mesoamer.. Universidá Nacional Autónoma de Méxicu, Méxicu.
 González Ramírez, J. 2007. Moraceae. In: Manual de Plantes de Costa Rica. Vol. 6. B.E. Hammel, M.H. Grayum, C. Herrera & N. Zamora (eds.). Monogr. Syst. Bot. Missouri Bot. Gard. 111: 635–675.
 Molina Rosito, A. 1975. Enumeración de las plantas de Honduras. Ceiba 19(1): 1–118.
 Reyes-García, A. & M. Sousa Sánchez. 1997. Depresión central de Chiapas. La selva baxa caducifolia. Llistaos Floríst. Méxicu 17: 1–41.
 Standley, P. C. & J. A. Steyermark. 1946. Moraceae. In Standley, P.C. & Steyermark, J.A. (Eds), Flora of Guatemala - Pa rt IV. Fieldiana, Bot. 24(4): 10–58.
 Stevens, W. D., C. Ulloa Ulloa, A. Pool & O. M. Montiel Jarquín. 2001. Flora de Nicaragua. Monogr. Syst. Bot. Missouri Bot. Gard. 85: i–xlii,.
 Enllaces esternos 

Categoría:Plantes descrites en 1759
Categoría:Dorstenia
Categoría:Plantes melecinales
Categoría:Especies descrites por Linnaeus
Categoría:TBSpecies