Cistus ladanifer

La  ye una especie fanerógama que pertenez a la familia Cistaceae.
 Hábitat 
Ye nativa de la conca del Mediterraneu sobremanera n'España y Portugal onde crez, xunto coles encines en terrenes graníticos y cascayales con clima templao y seco.

 Carauterístiques 
Ye un arbustu d'hasta 2,5 m d'altor. Les fueyes son allongaes y estreches y tán abondo calistraes
d'una sustancia pegañoso, el llada, aceite pergoliosu, que-yos da un aspeutu brillosu y xúntase fácil a les manes y ropa, tienen 5-10 cm de llargor y son opuestes y llanceolaes de color verde buxu. Les sos flores son bien grandes (10 cm) y con cinco pétalos blancos. La corola tien cinco pétalos y el mota solu trés sépalos. El frutu ye una cápsula globosa con diez celdes nel so interior. Atopóse que tienen asociaciones micorrices con Boletus edulis, Boletus rhodoxanthus, y Laccaria laccata.
 Historia 
Dioscórides diz sobre la llada "Ye un matu que crez a la manera del cisto sicasí produz mas llonga y negres les fueyes, sobre les que se recueye della grasa y unctosa mafa, a la prima vera. Untáu con vinu, mengua la feúra de les cicatrizes. Instiláu con agua y miel, o con azeyte rosáu, sana'l dolor de oido". Andrés Laguna añadi "Esta especie de cisto qu'equí describe Dioscórides de la que cuéyese'l liquor de les botiques llamáu ladano, y laudano, ye aquella planta bien pegañosa, qu'en castilla tien por nome xara. Escribe Pliniu'l Vieyu que se coyer de la hedra ciertu liquor, del cual suel hazerse el ladano. Sicasí aqueste error, como tengo yá declaráu, vien de la semeyanza de los vocablos, porque cisto signifícanos xara y cisso per otra parte hedra, de suerte que tomó l'unu pol otru"

 Propiedaes 
Anque yá nun s'usa, el ládano tomar en xarabes pa la tos. Tamién foi usáu como antisépticu en casu de leucorrea y na preparación de linimentos, pomadas y emplastos pal tratamientu de dolores reumáticos.
Toxicidá
Les partes aérees de  contienen l'aceite esencial eucaliptol, que la so ingestión puede suponer un riesgu pa la salú.
Usos
Ye una bien popular planta ornamental, que crez con una xamasca arumosa y flores llamatives. Les sos fueyes producen una fragante oleorresina conocida como ládano, usáu n'arumes, especialmente como un fijador.

Esta planta ganó'l premiu Award of Garden Merit de la Royal Horticultural Society.
 Taxonomía 
Cistus ladanifer describióse por Carlos Linneo y espublizóse en Species Plantarum 1: 523. 1753.
Citoloxía
Númberu de cromosomes de Cistus ladanifer (Fam. Cistaceae) y taxones infraespecíficos: 2n=18Contribuiçao para o conhecimento citotaxonómico das spermatophyta de Portugal. XIV. Cistaceae Leitao, M. T. & M. C. Alves (1976) Bol. Soc. Brot. ser. 2 50: 247-263
Etimoloxía
Cistus: nome xenéricu que remanez del griegu kisthós llatinizáu cisthos = nome dau a diverses especies del xéneru Cistus L. Dellos autores pretenden rellacionala, pola forma de los sos frutos, cola pallabra griega kístē = "caxa, cesta".En Flora Vascular

ladanifer: epítetu llatín que significa "con ládano". Pos d'esta especie estrayi l'aceite de ládano.N'Epítetos Botánicos
Sinonimia
 Cistus grandiflorus Pourr. ex Willk. & Lange
 Cistus mariae Sennen
 Cistus palhinhae Ingram 
 Ladanium officinarum SpachSinónimos en Real Xardín Botánicu
 Cistus ladaniferus f. immaculatus Dans. 
 Cistus ladanosma Hoffmanns.
 Cistus viscosus Stokes en PlantList

 Ver tamién 
 Terminoloxía descriptiva de les plantes
 Cronoloxía de la botánica
 Historia de la botánica
 Carauterístiques de les cistacees

 Referencies 

 Bibliografía 
 Hickman, J. C. 1993. The Jepson Manual: Higher Plants of California 1–1400. University of California Press, Berkeley.
 Enllaces esternos 

Jepson Manual Treatment
Gum Rockrose page from Portugal
USDA Plants Profile
Photo gallery

ladanifer
Categoría:Plantes melecinales
Categoría:Plantes ornamentales
Categoría:Inciensu
Categoría:Plantes descrites en 1753
Categoría:Plantes descrites por Linnaeus
Categoría:Aceite esencial
Categoría:Flora de la cuenca mediterránea
Categoría:TBSpecies