Microcavia australis

El cuis (Microcavia australis), tamién conocíu como cuy, cuye o apereá, ye una especie de royedor de la familia Caviidae qu'habita estenses árees de l'Arxentina, y Chile. El nome cuy tamién s'aplica a otros royedores de la mesma familia, especialmente a Cavia porcellus, de más amplia distribución xeográfica.

 Etimoloxía 
El nome del xéneru, Microcavia, alude a la semeyanza morfolóxica d'estos animales colos representantes del xéneru Cavia, pero de tamañu menor ("micro"). L'epítetu australis significa "del sur", pol hábitat de la especie.

Los cuises popularmente suelen ser confundíos coles apereás yá que, ello ye que los falantes d'idioma quechua llamaben quwi a toos esti royedores, al igual que los falantes de guaraní.

 Carauterístiques 
Los machos adultos pesen ente 200 y 330 gramos y miden ente 170 y 245mm. Tienen pelame curtia de color gris amarellentáu, con abdome pálidu, y grandes güeyos arrodiaos por un aniellu de color blancu, pelo blancuciu, oreyes arrondaes y una cola desnuda bien curtia.

 Hábitat y distribución 
La especie habita en llanures desérticas o semidesérticas y en valles. Si inclúyese'l rangu de les trés subespecies, l'hábitat estender dende la provincia de Jujuy hasta la de Santa Cruz, n'Arxentina, Chile, y seique delles llocalidaes del sur de Bolivia.

 Reproducción 
Les femes usualmente entren en celu a los 40 o 50 díes d'edá, pero inda nun son aptes pa concebir. El ciclu del celu puede durar 15 díes. El periodu de xestación ye de 55 díes. Les camaes pueden ser d'ente 2 a 5 críes en permediu. 

 Alimentación 
Alimentar con fueyes, retueyos, frutes y flores. Pueden engatar árboles hasta 4 m d'altor, pa comer les fueyes y biltos. Reparóse qu'en dómines d'estrema seca, pueden llegar a comer la corteza d'árboles y arbustos como'l chañar y la jarilla, afectando la sobrevivencia d'estes especies vexetales.

 Comportamientu 
L'actividá del animal ye principalmente diurna, y de nueche abellugar en cueves so carbes, que cava en suelos blandos.

Les rellaciones ente machos adultos son de fuerte competencia y agresividá, polo que les colonies presenten parámetros de conducta xerárquicos, con grupos estructuraos alredor d'un machu dominante nos que l'agresión produz la continua dispersión de les poblaciones.

Los individuos collaboren na comunidá; nel casu de femes, reparóse la crianza común de cachorros, y en tiempu fríu acurrúquense xuntos pa caltener el calor.

El sistema de llurigues ye sofitáu por una estrema fidelidá individual; en casu de persecución, el cuis cava en distintos llugares pa despintase ensin ingresar a la lluriga común.

 Subespecies 
 Microcavia australis australis 
 Microcavia australis maenas 
 Microcavia australis saliniaa

 Referencies 

 Thomas, O. 1929. The mammals of Señor Budin’s Patagonian expedition, 1927–28. Annals and Magazine of Natural History, Series 10. 

 Enllaces esternos 


Categoría:Caviidae
Categoría:Royedores d'América del Sur
Categoría:Animales descritos en 1833