Mimosa pudica

Mimosa pudica ye una planta orixinaria d'América tropical de la familia de les fabácees, fácilmente estremable pola so reacción al tactu, desenvuelta como defensa ante los depredadores.

 Sensibilidá 
Una carauterística bien notable ye que al mínimu toque de les sos fueyes (compuestes por numberosos foliolos) les mesmes contraen sobre'l tarmu como si se cerraren, con un mecanismu na base, coles mesmes los tarmos menores déxense vencer pol pesu. 

Los movimientos nocherniegos de les fueyes conócense como nictinastias y son un exemplu bien descritu d'un ritmu circadiano vexetal reguláu pola lluz. El cambéu del ángulu de la fueya o foliolu ta provocáu por cambeos de turgencia nes célules del pulvínulo, una estructura especializada na base del peciolu. Ye un mecanismu provocáu por una osmosis. Entren iones de K+ lo que provoca que'l mediu internu fáigase hipertónico respectu del esterior y prodúzase una turgencia. Dependiendo si dicha turgencia tien llugar nes célules flexoras o estensores, los foliolos ábrense o se cierren. 

Ésti ye un mecanismu de defensa ante depredadores, yá que al replegase nun gran porcentaxe paez ser una planta mustia o amostalga. Tamién ye un mecanismu que sirve pa nun perder demasiada agua mientres les hores de calor o pa protexese del vientu amenorgando la superficie. Les fueyes permanecen plegaes mientres tola nueche.

Por esta razón suel llamase n'inglés Touch-Me-Not: "nun me toques".

 Cuidaos 
 Les fueyes en forma de felechu, encoyer al ser tocaes.
 Les fueyes permanecen plegaes mientres la nueche.
 Tien flores bien pequeñes, de color rosáu malva.
 Floriamientu pel branu.
 Apta pal so cultivu n'interior.
 Lluz: tien de tar nun llugar con muncha lluz non direuto, 6 hores de lluz non artificial.
 Temperatures: son plantes sensibles a les xelaes pos nun soporten mínimes inferiores a 13 °C.
 Riego: Los exemplares cultivaos en maceteros han de regase abondosamente cuando tán en plenu desenvolvimientu.
 Suelos fértiles.
 Ye una planta de raigaños bien grandes, ye bonu tenela en tiestos bien grandes, si tener n'interior.
 Abonáu: puede fertilizase mientres el periodu de crecedera y floriamientu.
 Rique tutores pal so desenvolvimientu.
 Anque les fueyes tean seques, van cayese soles, non podarlas.
 Curiáu col fumu. Si fumes failo lloñe d'esta planta, ye especialmente sensible al mesmu.
 Ye bien importante nun xugar cola planta yá que rique muncha enerxía pa poder plegase.
 La vida d'esta especie ye curtia: 4-5 años.
 Si probó a cultivales en casa y muérrense, pruebe a asitiales nel interior d'un recipiente de cristal o plásticu tresparente con bona lluz y desatápelo un ratu tolos díes p'anovar l'aire o déxe-y dalgún pequeñu furu permanente. Si amás introduz nel recipiente un pequeñu vasu con agua pa caltener la mugor y caltienlo nun llugar más bien templáu, va llograr calteneles con vida.

 Multiplicación 
 Dómina de llantadera: final d'iviernu y primavera.
 Grana a 20-22 °C en 20-30 díes.
 Ye conveniente poner a remueyu 24 hores.
 Semar a 4-5 semilas por alvéolo.
 Si dalguna vegada semes les sos granes y namái te granen unes poques, cuando les tresplantes, entemez la tierra del pebidal y ponla nuevamente a granar. Volverán salir otres que nun lo fixeron enantes.
 Tamién puede faese por aciu fraes plantaes en sable húmedu y con calor de fondu.

 Taxonomía 
Mimosa pudica describióse por Carlos Linneo y espublizóse en  Species Plantarum 1: 518. 1753.
Variedaes
Mimosa pudica var. tetrandra (Willd.) DC. 
Mimosa pudica var. unijuga(Duchass. & Walp.) Griseb.
Sinonimia
 Mimosa hispidula Kunth
var. tetrandra (Willd.) DC.
Mimosa tetrandra Willd.
var. unijuga (Duchass. & Walp.) Griseb. 
Mimosa unijuga Duchass. & Walp. en PlantList

 Referencies 

 Bibliografía 
 Cowan, C. P. 1983. Flora de Tabasco. Llistaos Floríst. Méxicu 1: 1–123.
 Ducke, A. 1949. Notes sobre a Flora Neotropica - II: As Leguminosa da Amazonia Brasileira (ed. 2). Bol. Tecn. Inst. Agron. N. 18: 1–248.
 Ducke, A. 1958. Notes adicionais as Leguminosa da Amazonia Brasileira. Bol. Tecn. Inst. Agron. N. 36: 45–75.
 Forzza, R. C. & et al. 2010. 2010 Llista de espécies Flora do Brasil. http://floradobrasil.jbrj.gov.br/2010/ . 
 Funk, V. A., P. E. Berry, S. Alexander, T. H. Hollowell & C. L. Kelloff. 2007. Checklist of the Plants of the Guiana Shield (Venezuela: Amazonas, Bolivar, Delta Amacuro; Guyana, Surinam, French Guiana). Contr. U.S. Natl. Herb. 55: 1–584.
 Hokche, O., P. E. Berry & O. Huber. 2008. 1–860. In O. Hokche, P. E. Berry & O. Huber Nuevu Cat. Fl. Vasc. Venezuela. Fundación Instituto Botánicu de Venezuela, Caracas.

 Enllaces esternos 

pudica
Categoría:Flora de Brasil
Categoría:Flora de Trinidá y Tobagu
Categoría:Plantes melecinales
Categoría:Flora d'El Salvador
Categoría:Plantes descrites en 1753
Categoría:Plantes descrites por Linnaeus
Categoría:TBSpecies