Bursera bipinnata

Bursera bipinnata o copal santu, ye una especie d'árbol de la familia Burseraceae.
Descripción
Ye un arbustu o árbol qu'algama un tamañu de 1.5 a 8 m d'altor, con tueru delgáu, produz la resina conocida como copal. Les fueyes son pinnaes, polenques nel anversu y pálides nel aviesu. Les flores escases tán arrexuntaes en recímanos. Los frutos son carnosos y de color verde, al maurecer tórnense coloraos.
Distribución
Ye orixinaria de Méxicu, onde habita en clima semiseco ente los 750 y los 1100 metros, acomuñáu al monte tropical caducifoliu.
Propiedaes
La resina aplicar pa estrayer l'aguadía de firíes o mancadures infestaes nel Estáu de Guerrero.
Hestoria
Nel sieglu XVI, Francisco Hernández menta: "la goma entemecida con cuchu de formigues y de neños, sollivia a los neños que deliran ensin tener fiebre".

Nel sieglu XX, Alfonso Herrera comenta: "esti copal foi emplegáu polos indios como astrinxente y escuédigu, en cuantes que'l so fumu tuvo fama de quitar el dolor de cabeza".

Taxonomía
Bursera bipinnata describióse por (DC.) Engl. y espublizóse en Botanische Jahrbücher für Systematik, Pflanzengeschichte und Pflanzengeographie 1: 44. 1881.
Etimoloxía
Bursera: nome xenéricu que foi nomáu n'honor del botánicu alemán Joachim Burser (1583-1649).En Nomes Botánicos

bipinnata: epítetu llatín que significa "dos veces pinnada".
Sinonimia

 Amyris bipinnata Moç. & Sessé ex DC. 
 Bursera elemifera (Royle) Baill. 
 Bursera gracilis Engl. 
 Bursera tenuifolia Engl. ex Kuntze 
 Bursera verapacensis Pittier 
 Elaphrium bipinnatum (Moç. & Sessé ex DC.) Schltdl. 
 Elaphrium elemiferum Royle 
 Elaphrium gracile (Engl.) Rose 
 Elemifera bipinnata (Moç. & Sessé ex DC.) Kuntze 
 Terebinthus bipinnata (Moç. & Sessé ex DC.) W.Wight ex Rose 
 Terebinthus gracilis (Engl.) Rose en PlantList

 Ver tamién 
 Terminoloxía descriptiva de les plantes
 Cronoloxía de la botánica
 Historia de la botánica
 Carauterístiques de les burseracees
 Referencies 

Bibliografía
 Berendsohn, W.G., A. K. Gruber & J. A. Monterrosa Salomón. 2009. Nova Silva Cuscatlanica. Árboles nativos ya introducíos d'El Salvador. Parte 1: Angiospermae - Families A a L. Englera 29(1): 1–438.
 Breedlove, D. E. 1986. Flora de Chiapas. Llistaos Floríst. Méxicu 4: i–v, 1–246.
 CONABIO. 2009. Catálogo taxonómico de especies de México. 1. In Capital Nat. Méxicu. CONABIO, Mexico City.
 Linares, J. L. 2003 [2005]. Listado comentado de los arboles nativos y cultivados en la Republica de El Salvador. Ceiba 44(2): 105–268.
 Molina Rosito, A. 1975. Enumeración de las plantas de Honduras. Ceiba 19(1): 1–118.
 Reyes-García, A. & M. Sousa Sánchez. 1997. Depresión central de Chiapas. La selva baxa caducifolia. Llistaos Floríst. Méxicu 17: 1–41.
 Rzedowski, J. & G. C. Rzedowski. 1996. Burseraceae. Fl. Veracruz 94: 1–37.
 Standley, P. C. & J. A. Steyermark. 1946. Burseraceae. In Standley, P.C. & Steyermark, J.A. (Eds), Flora of Guatemala - Part V. Fieldiana, Bot. 24(5): 434–444.

Categoría:Plantes melecinales
bipinnata
Categoría:TBSpecies