Denzel Washington

Denzel Hayes Washington, Jr.  ye un actor y direutor de cine d'Estaos Xuníos, ganador de dos Premios Óscar, dos Globos d'Oru y un premiu Tony.

 Biografía 
Nació'l 28 d'avientu de 1954, en Mount Vernon, Nueva York (EE.XX.) y ye'l segundu de tres fíos d'un ministru pentecostal y una madre bautista, propietaria d'una tienda de belleza. Nun principiu pensaba dedicase a la medicina, pero finalmente empecipió la carrera de periodismu na Universidá de Fordham. Mientres la so estancia como orientador nun campamentu de branu intervieno nuna producción teatral y empezó a interesase pola actuación. Volvió a Fordham esi añu y estudió col profesor Robinson Stone. Más tarde treslladóse a San Francisco pa inscribise nel Conservatoriu Americanu de Teatru. Dempués d'un intensivu añu d'estudiu nel ACT, tres una curtia parada en Los Angeles y abandonando el conservatoriu, tornó a Nueva York pa buscar trabayu como actor.

Debutó nel cine en 1981 con Carbon Copy. En 1987 Denzel Washington interpretó'l papel del activista negru sudafricanu Stephen Biko en Glaya llibertá, papel pol que foi nomáu al Óscar como Meyor Actor Secundariu. En 1989 interpretó unu de los papeles protagonistes en Glory, alrodiu de la participación de los afroamericanos na guerra civil norteamericana, que-y fizo ganar l'Óscar al meyor actor de repartu.

 Carrera al estrellalgu 
La carrera profesional nel teatru neoyorquín empezó con Shakespeare in the park, de Joseph Papp, a la que-y siguieron aína numberoses producciones, ente elles, Ceremonies in dark old men, Came home to roost, Otelo o Man and Superman. La so versatilidad como actor apurrió-y un puestu trabayu en producciones televisives como'l telefilme Flesh and blood (1970), Wilma (1977), Carbon Copy (1981) o la serie St. Elsewhere (1982), na qu'algamó la fama pola so interpretación mientres seis temporaes del Dr. Chandler.

Trabayó en Cry Freedom (1987), dirixida pol británicu Richard Attenborough, pol que foi nomáu al Óscar al meyor actor de repartu. Darréu, siguió con papeles de gran entidá como en Tiempos de gloria (1989), cola que volvió tar ente los nomaos.

Washington interpretó unu de los sos papeles más aclamaos pola crítica na película Malcolm X de 1992, dirixida por Spike Lee, onde la so interpretación del líder del nacionalismu negro reportó-y una nominación al Óscar. Tanto l'influyente críticu de cine Roger Ebert como l'aclamáu direutor de cine Martin Scorsese nomaron a la película como una de les diez meyores de los años 90.

Malcolm X tresformó la carrera de Denzel Washington, convirtiéndolu n'unu de los actores de Hollywood más respetaos y aclamaos. Refugó dellos papeles asemeyaos, como la posibilidá d'interpretar a Martin Luther King.

Denzel Washington interpretó'l papel del abogáu Joe Miller en Philadelphia (1993), xunto a Tom Hanks, pero esta vegada l'Academia nin siquier lu nomó. Tom Hanks, sicasí, dixo d'él que yera l'actor del que más deprendiera.

En películes como The Pelican Brief, Crimson Tide, The Preacher's Wife, Fallen y The Bone Collector, foron ésitos de taquilla. Trabayó en  The Hurricane (1999), na qu'encarnaba a un boxeador acusáu inxustamente d'un triple homicidiu pol que tuvo venti años na cárcele. Por esti papel llogró'l Globu d'Oru y l'Osu de Plata de la Berlinale.

Denzel Washington tien un estilu bien particular qu'entemez la bondá y la pasión, esti amiestu innatu da-y a los complicaos personaxes qu'interpreta una solidez bien creíble qu'apasiona al públicu, quiciabes una de les interpretaciones más representatives del so estilu seya nel filme dramáticu John Q de Nick Cassavetes, con Robert Duvall y Anne Heche.

Washington fixo'l so debú como direutor con Antwone Fisher en 2002, una película que co-protagonizó xunto a Derek Luke, na qu'interpreta a un psiquiatra naval qu'ayuda a un mozu marine con un traumáticu pasáu.

Tamién participó en grandes películes como Man on Fire,  The Manchurian Candidate (2004) y Plan ocultu (2006), última película de Spike Lee.

En 2007 protagonizó American Gangster, rodada so les órdenes de Ridley Scott y acompañáu nel repartu por Russell Crowe, na qu'interpreta a Frank Lucas, un vendedor d'heroína de Harlem de la década de los 60.

Denzel Washington tamién asumió un tipu de papel bien distintu, yá que actuó como productor executivu de dos documentales biográficos: 'Half past autumn: The Gordon Parks Story', que foi nomáu pa dos premios Emmy nes categoríes d'Especial de Non Ficción y Direutor de Fotografía d'un Programa de Non Ficción. La so narración de la lleenda de 'John Henry' foi nomada pa un Grammy en 1996 na categoría de Meyor Álbum Faláu pa neños y foi gallardoniáu col premiu NAACP pola so interpretación nel especial infantil de dibuxos animaos 'Happily Ever After: Rumpelstiltskin'.

Según la revista especializada "Cahiers du cinema", l'actor preparaba pa 2012 la interpretación na gran pantalla d'un biopic sobre Obama.Cahiers du cinema, nᵘ44. Abril 2011

Pere Molina encargóse de doblar la so voz nes versiones en castellán.La Voz

 Filmografía 
 The Equalizer 2 (2017)
 The Equalizer (2014) d'Antoine Fuqua
 2 Guns (2013) de Baltasar Kormákur
 Flight (2012) de Robert Zemeckis
 Safe House (2012) de Daniel Espinosa
 Unstoppable (2010) de Tony Scott
 The Book of Eli (2010) de Los Hermanos Hughes.
 The Taking of Pelham 123 (2009) de Tony Scott
 The Great Debaters (2007) de Denzel Washington.
 American Gangster (2007) de Ridley Scott.
 Déjà vu (2006) de Tony Scott.
 Plan ocultu (2006) de Spike Lee.
 The Manchurian Candidate (2004) de Jonathan Demme.
 Man on Fire (Man on Fire) (2004) de Tony Scott
 A contrarreló (2003) de Carl Franklin.
 Antwone Fisher (2002) de Denzel Washington
 John Q (2001) de Nick Cassavetes.
 Training Day (2001) d'Antoine Fuqua.
 Remember the Titans (2000) de Boaz Yakin
 The Hurricane (1999) de Norman Jewison.
 The Bone Collector (1999) de Phillip Noyce.
 Fallen (1998) de Gregory Hoblit.
 The Siege (1998) d'Edward Zwick.
 He Got Game (1998) de Spike Lee.
 The Preacher's Wife (1996) de Penny Marshall.
 Courage Under Fire (1996) d'Edward Zwick.
 Devil in a Blue Dress (1995) de Carl Franklin.
 Virtuosity (1995) de Brett Leonard.
 Crimson Tide (1994) de Tony Scott.
 Philadelphia (1993) de Jonathan Demme.
 The Pelican Brief (The Pelican Brief) (1993) d'Alan J. Pakula
 Much Ado About Nothing (Much Ado About Nothing) (1993) de Kenneth Branagh.
 Malcolm X (1992) de Spike Lee.
 Ricochet (1991) de Russell Mulcahy.
 Mississippi Masala (1991) de Mira Nair.
 Mo' Better Blues (1990) de Spike Lee.
 Black Ghost (Heart Condition) (1990) de James D Parriott.
 Tiempos de gloria (Glory) (1989) d'Edward Zwick.
 The Mighty Quinn (1989) de Carl Schenkel.
 For Queen and Country (1988) de Martin Stellman.
 Cry Freedom (1987) de Richard Attenborough.
 The George McKenna Story (1986) de Eric Laneuville.
 Power (1986) de Sydney Lumet.
 A Soldier's Story (1984) de Norman Jewison.
 License to Kill (1984) de Jud Taylor.
 Carbon Copy (Carbón Copy) (1981) de Michael Schultz.
 Flesh & Blood (1979) de Jud Taylor.
 Coriolanus (1979) de Wilford Leach.
 Wilma (1977) de Bud Greenspan.

 Narrador 
 Baaka: The People of the Rainforest (1987) de Phil Agland.

 Televisión 
 St. Elsewhere (1982) de David Anspaugh, 137 episodios.
 Happyly Ever After: Fairy Tales for Every Child (1995 - 2000) Apaez nel capítulu Mother Goose en 1997. Ye animación.

 Direutor 
 The Great Debaters (2007)
 Antwone Fisher: el trunfu del espíritu (2002)

 Productor 
 The Book of Eli (2010)
 Antwone Fisher (2002)
 Half Past Autumn: The Life and Works of Gordon Parks (2000) (TV)
 Hank Aaron: Chasing the Dream (1995). Como Productor executivu

 Premios 
Premiu Óscar
 Añu  Categoría  Película  Resultáu 2013Meyor actorFlightCandidatu 2001Meyor actorTraining DayGanador1999Meyor actorThe HurricaneCandidatu 1992Meyor actorMalcolm XCandidatu 1989Meyor actor de repartuTiempos de gloriaGanador1987Meyor actor de repartuGlaya llibertáCandidatu 

Premiu Globu d'Oru
 Añu  Categoría  Película  Resultáu 2013Meyor actor - DramaFlightCandidatu 2008Meyor actor - DramaAmerican GangsterCandidatu 2001Meyor actor - DramaTraining DayCandidatu 1999Meyor actor - DramaThe HurricaneGanador1992Meyor actor - DramaMalcolm XCandidatu 1989Meyor actor de repartuTiempos de gloriaGanador1987Meyor actor - DramaGlaya llibertáCandidatu 

Premios del Sindicatu d'Actores
 Añu  Categoría  Película  Resultáu 2013Meyor actorFlightCandidatu 2008Meyor repartuAmerican GangsterCandidatu 2001Meyor actorTraining DayCandidatu 1999Meyor actorThe HurricaneCandidatu 

Premios Satellite
 Añu  Categoría  Película  Resultáu 2007Meyor Actor - Drama American GangsterCandidatu 

Premiu Stanley Kramer
 Añu  Película  Resultáu 2003Antwone FisherGanador

Premios Tony
 Añu  Categoría  Obra  Resultáu  Ref. 2010  Meyor actor  Fences  Ganador 

 Referencies 

 Enllaces esternos 

Categoría:Direutores de cine d'Estaos Xuníos
Categoría:Actores y actrices d'Estaos Xuníos
Categoría:Ganadores del premiu Óscar al meyor actor
Categoría:Ganadores del premiu Óscar al meyor actor de repartu
Categoría:Persones de Nueva York
Categoría:Ganadores del Globu d'Oru al meyor actor dramáticu