Berberis moranensis

Berberis moranensis o Palu mariellu, palu muertu, ye una especie botánica de planta con flor na familia de les Berberidaceae. 
Descripción
Arbolito baxu o arbustu qu'algama un tamañu de 1 a 3 m d'altor o un pocu más. Les fueyes tán estremaes en 7 a 13 fueyuques que paecen moños, colos sos cantos serruchaos y con escayos, de color verde brillante nel anversu. Les flores son marielles y tán en recímanos colgantes. Los frutos son allargaos y carnosos, de color moráu y cubiertos d'una capa delgada de cera.
Distribución y hábitat
Ye orixinaria de Méxicu, onde habita en climes semisecos y templaos ente los 2550 y los 3900 metros, acomuñada a montes d'encina, de pinu y mistu de pinu-encino.
Propiedaes
Esta especie emplegar nel estáu d'Hidalgo pa carecimientos de los güeyos. Cuando hai irritación, aconseya llaváselos cola cocción de les cañes, que se dexó serenar per una nueche. Pa la vista, rallar el pulgu de los tarmos y asítiase nun vasu con agua, déxase serenar una nueche y a la mañana siguiente llávense, dempués faise cada tercer día.

Coles mesmes, utilízase-y contra les reumes. Nel Estáu de Méxicu, prepárase un fervinchu col tarmu y les fueyes, n'alcohol, pa depués dar frotaciones, o bien, con tola caña ellabora un té, qu'amás de tomase untar na zona doliente. Cuando hai frialdá utiliza tola planta fervida n'agua pa dar baños. En dellos casos usen les fueyes y tarmos nel bañu de vapor caliente, como reconfortante.
 Taxonomía 
Berberis moranensis describióse por Hebenstr. & Ludw. ex Schult. & Schult.f. y espublizóse en Systema Vegetabilium 7: 17. 1829.
Etimoloxía
Berberis: nome xenéricu llatinizáu del nome árabe pal frutu.Nome Botánicos

moranensis: epítetu
Sinonimia
 Mahonia fascicularis DC. 
 Mahonia moranensis (Schult. & Schult. f.) I.M. Johnstone 
 Mahonia pinnata Kunth 
 Odostemon fascicularis (DC.) Abrams en PlantList

 Ver tamién 
 Terminoloxía descriptiva de les plantes
 Cronoloxía de la botánica
 Historia de la botánica
 Carauterístiques de les berberidacees

 Referencies 

Bibliografía
 CONABIO. 2009. Catálogo taxonómico de especies de México. 1. In Capital Nat. Méxicu. CONABIO, Mexico City.
 Marroquin, J. S. 1993. Berberidaceae. Fl. Veracruz 75: 1–16.
 Marroquín, J. S. 1972. A Monographic Study of the Genus Berberis L. in Mexico, Ph.D. Thesis. 1–177.

Categoría:Plantes melecinales
moranensis
Categoría:TBSpecies