M. Night Shyamalan

Manoj Nelliyattu Shyamalan , conocíu como M. Night Shyamalan, ye un direutor de cine y guionista indiu con nacionalidá d'Estaos Xuníos. Foi candidatu a los Premios Óscar pola so película The Sixth Sense.

 Biografía 

 Inicio 
Creció en Penn Valley, Pennsylvania, (Estaos Xuníos). A los ocho años regaláron-y una cámara Super-8, y a partir d'esti fechu surdió la so pasión por faer cine asonsañando al so héroe d'aquel entós, Steven Spielberg. A los 17 años realizara 45 películes caseres. Estudió na Escuela Tisch de les Artes (TSOA) de la Universidá de Nueva York, y foi nesta dómina cuando camudó'l so segundu nome, Nelliyattu, pol de Night.

Praying with Anger foi'l so primer llargumetraxe, y ta basáu en parte na so primer visita a la India desque la so familia emigró a EE. XX.

 Carrera 
160px|miniatura|left|M. Night Shyamalan xunto a Mark Wahlberg
Les carauterístiques principales del cine de Shyamalan son argumentos con xiros inesperaos, un tratamientu realista del terror y el suspense y l'apaición curtia de Shyamalan en cada unu de los sos filmes. Hasta agora, incluyendo The Happening, toles sos películes —quitando Praying with anger (1992)—, fueron rodaes en Filadelfia o en dalgún llugar del estáu de Pennsylvania.

El despegue comercial y críticu de Shyamalan deber a The Sixth Sense (con Bruce Willis), película que dirixó y produció. Foi un gran ésitu internacional y en EE. XX., y foi la segunda película que más recaldación llogró en 1999. Consiguió seis nominaciones a los Óscar, ente elles al meyor direutor y al meyor guión. 

Tres esti ésitu y l'ésitu económicu de Unbreakable (tamién protagonizada por Willis) ufiertáron-y escribir la cuarta parte de la serie cinematográfica Indiana Jones —saber de la so almiración por Spielberg, el so direutor favoritu, y Hitchcock— y dirixir la tercer película de Harry Potter, y refugó dambes ufiertes. Más tarde empezó a producir la película que la convirtió nel guionista meyor pagáu de Hollywood cuando la Disney dio-y cinco millones de dólares por Signs (Signs, 2002). Gracies a esta película, volvió recrear se nos mieles del ésitu.

Nos sos dos siguientes películes, The Village (El monte o L'aldega, 2004) y Lady in the Water (2006), la crítica estremóse: unos que sofiten incondicionalmente el so cine, diciendo qu'estes películes superen a les anteriores, y el restu que dicen qu'empecipió un cayente del qu'esperen que remonte.

En xunu de 2008 estrenóse The Happening. Concibióse primeramente como The Green Effect, pero foi refugáu categóricamente por dellos estudios, hasta que la Fox echó-y un güeyada y fíxose colos derechos pa producila siempres que Shyamalan reescribiera'l guión de cabu a rabu. Foi la primer película del direutor que recibió la clasificación Ensin encamentar pa menores de 18 años» en EE. XX.

En 2010 estrenóse The Last Airbender con un presupuestu tresmandáu, basada na serie animada Avatar: The Last Airbender, de Nickelodeon Movies. Siendo ésta, unu de los sos más bultables fracasos según la crítica, principalmente pola so escesiva diferencia cola serie de televisión. El repartu de la película afitar en 2008 con actores amateurs: Nicola Peltz (Katara), Jackson Rathbone (Sokka), unu de los protagonistes de Twilight (Twilight) y Noah Ringer (Aang). En xineru de 2009 amestar al repartu Dev Patel, protagonista de la película multipremiada colos Óscar Slumdog Millionaire, reemplazando a Jesse McCartney pa interpretar a Zuko. 

En 2013 estrenóse After Earth. Foi la primer película de Shyamalan en coescribir el guión. La película foi producida por Will Smith. Llogró xeneralmente crítiques negatives, comentando'l rendimientu de los actores y la falta d'orixinalidá. La web Rotten Tomatoes afirmó qu'un 11% de 189 críticos diéron-y a la película una crítica positiva, y con una calificación permediu de 3.8/10. Ye ensin dulda el tropiezu más grande de la carrera del direutor. El mesmu Will Smith aceptó darréu qu'esta película camudara la so filosofía sobre como faer cine y qu'inclusive tuvo a puntu de fundir la so carrera.

En xineru de 2014 anuncióse la realización de Labor of Love. Escrita y empobinada por Shyamalan y protagonizada por Bruce Willis sería la tercer cinta que realicen xuntos pero'l proyeutu foi retardáu. 

En 2015 vuelve cola cinta The Visit. Recibida pola crítica una vegada más de manera estremada pero con más crítiques positives que negatives, llevándose una puntuación de 6.9 per parte de la IMDb. Ente'l repartu cuntar con: Olivia DeJonge, Ed Oxenbould, Deanna Dunagan. Les crítiques más positives reconocieron la cinematografía, l'argumentu y el suspense. 

Fixo'l so debú na televisión nel añu 2015 cola serie Wayward Pines. Basada na novela homónima de Blake Crouch, creada por M. Night Shyamalan y Chad Hodge. La serie cuntó con 10 episodios. Cabo mentar el llanzamientu d'un episodiu piloto d'esta serie que la so receición per parte de la crítica foi bien bona.

A mediaos de 2016 anuncióse l'estrenu pa xineru 2017 del thriller Split, escritu y empobináu por Shyamalan, y protagonizáu por James McAvoy y Anya Taylor-Joy.

 Cameos 
Shyamalan tuvo roles secundarios en distintes películes empobinaes por él:

 En The Sixth Sense ye'l médicu qu'atiende al neñu, qu'abarrunta de posibles malos tratos per parte de la so madre.
 En Unbreakable apaez como un simple asistente nel estadiu onde trabaya'l personaxe de Bruce Willis, quien lo revisa creyendo que trafica con drogues.
 En Signs escueye un personaxe más importante, siquier nel aspeutu dramáticu, yá que ye quien por accidente mata a la muyer del personaxe de Mel Gibson.
 En The Village ye tamién un personaxe en ciertu mou importante: ye'l guardia del llugar onde tán les medicines que precisa Ivy Walker.
 En Lady in the Water sale carauterizáu como un escritor novel que s'atopa escribiendo un llibru que va ser bien influyente pal futuru; nesta película ye na que la so apaición ye más qu'un pequeñu cameo, yá que'l so personaxe tien bastantes apaiciones a lo llargo del filme.
 En The Happening ye Joey, el compañeru de trabayu que constantemente llama a Alma Moore. Solo oise un «hola» de la voz de Joey. Tamién puede trátelo sentáu n'unu de los asientos llaterales del tren, y asómase cuando'l vehículu detiénse.

Esti tipu de participaciones ye común na filmografía del maestru del suspense Alfred Hitchcock nes cualos mientres los trés décades dirixó películes en Hollywood a razón d'una per añu, acutar en toes elles una curtia apaición (cameo), siempres ensin diálogu.

 Filmografía 
 Añu  Títulu  Papel  Crítica  Notes 1992  Praying with Anger  Direutor, Productor, Guionista, actor  -  1998  Wide Awake  Direutor, Guionista  39%  1999  Stuart Little  Guionista  66%  Escrita con Greg Brooker 1999  The Sixth Sense  Direutor, Guionista, actor  85%  2000  Unbreakable  Direutor, Productor, Guionista, actor  68%  2002  Signs  Direutor, Productor, Guionista, actor  74%  2004  El Monte  Direutor, Productor, Guionista, actor  43%  2006  Lady in the Water  Direutor, Productor, Guionista, actor  24%  2008  L'incidente  Direutor, Productor, Guionista, actor  18%  2010  The Last Airbender  Direutor, Productor, Guionista, actor  6%  2010  Devil  Productor, Hestoria orixinal  52%  2013  After Earth  Direutor, Productor, Guionista, actor  11%  Escrita con Gary Whitta 2015  La visita  Direutor, Productor, Guionista  64%  2016  Split  Direutor, Productor, Guionista, actor  75% 

 Televisión 
 Añu  Programa  Papel  Notes 2015-2016  Wayward Pines  Creador, Direutor, Guionista, Productor executivu 

 Premios 

 Premiu Óscar 
 Añu  Categoría  Película  Resultáu1999Óscar al meyor direutorThe Sixth Sense1999Óscar al meyor guión orixinalThe Sixth Sense

 Collaboradores habituales 
  The Sixth Sense (1999) Unbreakable (2000) Signs (2002) L'aldega (2004) Lady in the Water (2006) L'incidente (2008)Múltiple (2016)Frank CollisonBryce Dallas HowardCherry JonesJoaquin PhoenixBruce Willis

 Referencies 

 Enllaces esternos 

 Web oficial de M. Night Shyamalan


Categoría:Direutores de cine d'Estaos Xuníos
Categoría:Direutores de cine de la India
Categoría:Autores ganadores del premiu Nébula
Categoría:Candidatos al premiu Óscar a la meyor direición