Aristotelia chilensis

Aristotelia chilensis ye una especie botánica de planta fanerógama de la familia de les elaeocarpacees, mesma de Chile y zones axacentes del sur d'ArxentinaDatos en sib.gov

 Carauterístiques 
Ye un pequeñu árbol dioicu, qu'algama un altor d'ente 4-5 m, siempres verde, con tueru estremáu que tien una corteza llisa desprendible nes sos partes íntimes. Les sos cañes son abondoses, delgaes y flexibles.

Les sos fueyes perennifolies, simples, opuestes, decusaes, péndulas, oval-llanceolaes, con cantu serrucháu, glabres, semicoriacees, y de nervadura marcada, peciolu llargu y acoloratáu. 
El so flores pequeñes, axilares sobre corimbos curtios, hermafrodites o unisexuales (col otru sexu atrofiáu), blanques o marielles, de 5 pétalos. El Frutu ye una pequeña baga carnosa comestible (verde cuando ye inmadura y negru moráu cuando madura), que amás ye comida pa dellos páxaros, quien la esvalixen. Floria en payares xineru, fructifica en fin del branu.

 Usos 
El frutu ye comestible y enantes de la llegada de los españoles yá yera consumíu polos mapuches. Claudio Gay documentó amás, que los nativos usar pa preparar chicha; según comenta en 1844 nel so "Atles d'Historia Física y Política de Chile". Anguaño, tamién se suel utilizar pa faer mermelada y zusmiu. Amás, ye emplegáu como astringente.
Tamién s'utiliza pa preparar curanto. Amás, les sos fueyes nueves son totalmente comestibles y puede inxerise en forma d'ensalada, al estilu de la llechuga.

Les sos fueyes sirven pa quemadures; el zusmiu de les fueyes pa enfermedaes de gargüelu; el fervinchu de fueyes utilizar pa firíes, tumores, gargüelu engafáu, foria; y como analxésicu y febrífugo. Les fueyes seques sirven pa curar firíes y como vulnerarias.

llantóse-y n'España.

 Taxonomía 
Aristotelia chilensis  describióse por (Molina) Stuntz y espublizóse en Stirpes Novae aut Minus Cognitae 31. 1785.
Etimoloxía
Aristotelia: nome xenéricu dau n'honor del filósofu griegu Aristóteles.Genaust, Helmut (1976). Etymologisches Wörterbuch der botanischen Pflanzennamen ISBN 3-7643-0755-2

chilensis: epítetu xeográficu qu'alude a la so llocalización en Chile.
Sinonimia
 Aristotelia glabra Miers 
 Aristotelia glandulosa Ruiz & Pav. 
 Aristotelia llucida Salisb. 
 Aristotelia macqui L'Hér. 
 Aristotelia macqui var. alpestris Reiche 
 Aristotelia macqui var. andina Phil.
 Aristotelia macqui var. brachystyla Kurz. 
 Aristotelia macqui var. leucocarpa Dimitri 
 Beaumaria macqui Deless. ex Steud. 
 Cornus chilensis Molina en PlantList

 Ver tamién 
 Maquia
 Terminoloxía descriptiva de les plantes
 Cronoloxía de la botánica
 Historia de la botánica
 Carauterístiques de les elaeocarpacees

 Referencies 

 Enllaces esternos 
 Descripción de la especie
 Descripción de la especie (n'inglés) 
 Imáxenes de la especie

Categoría:Árboles de clima templáu marítimu
Categoría:Árboles frutales
Categoría:Árboles de Chile
chilensis
Categoría:Flora d'Arxentina
Categoría:Flora de Chile
Categoría:Plantes melecinales
Categoría:Plantes ornamentales
Categoría:Plantes descrites en 1785
Categoría:TBSpecies