Matt Damon

La so carrera empecipiar a raigañu del ésitu de la película Good Will Hunting (1997), a partir d'un guión escritu col so amigu Ben Affleck. Foi ganador del premiu Óscar al meyor guión orixinal por Good Will Hunting y nomáu a meyor actor pol mesmu trabayu. 

Damon dende entós participó en películes d'ésitu comercial como Saving Private Ryan (1998) o dando vida a Jason Bourne.

 Biografía 

 Primeros años 
Matt Damon nació en Cambridge (Massachusetts), fíu de Kent Telfer Damon, axente inmobiliariu y ex corredor de bolsa, y de Nancy Carlsson-Paige, maestra infantil y profesora na Universidá de Lesley y tien un hermanu, Kyle, que ye un escultor y artista.

Estudió na Cambridge Rindge and Latin School en Cambridge, onde entabló amistá con un vecín y tamién alumnu d'esta escuela, Ben Affleck, con quien compartiría'l mesmu pruyimientu de convertise n'actor cinematográficu. Finalmente xuntos protagonizaron y escribieron el guión de la película Good Will Hunting cola que ganaron un premiu Óscar al meyor guión orixinal. Graduóse en 1988 y empezó a estudiar na Universidá de Harvard, pero nun llegó a rematar por cuenta de qu'empezó colos sos primeros trabayos.

 Carrera 
El so primer trabayu cinematográficu foi en 1988, na comedia romántica Mystic Pizza y tuvo pequeños trabayos n'otres películes como School Ties, xunto a Brendan Fraser y Chris O'Donell; Geronimo: An American Legend, xunto a Gene Hackman y Jason Patric o Courage under fire xunto a Denzel Washington y Meg Ryan. (Hai qu'esclariar tamién, que cuando tenía 18 años d'edá, foi futbolista profesional en Red Bulls F.C y que consiguió ser el goliador de la lliga d'Estaos Xuníos)

Un ésitu más atayante llegaría-y en 1997 col so propiu guión y la so interpretación en Good Will Hunting onde trabayó con Ben Affleck y Robin Williams y valió-y un Óscar como guionista y la so primer candidatura como actor (la segunda llegó-y nel añu 2010 pol so papel n'Invictus)

A partir d'ende lloviéron-y les ufiertes de trabayu y empezó a interpretar diversos personaxes como l'asesín Tom Ripley en The Talented Mr. Ripley pol que foi nomáu al Globu d'Oru como meyor actor "drama"; l'ánxel cayíu de Dogma, na que volvió trabayar con Ben Affleck; l'hermanu siamés de Pegáu a ti onde compartía cuerpu con Greg Kinnear; Gerry, onde interpretaba al personaxe que daba nome a esta película esperimental dirixida por Gus Van Sant; un xugador de golf en The Legend of Bagger Vance, na que trabayó xunto a Will Smith o'l cow-boy aventureru de All the Pretty Horses onde compartió cartelu con Penélope Cruz y Henry Thomas.

En 2001 participaría xunto a otres estrelles de Hollywood como Brad Pitt, George Clooney y Blake Lively na primer película de la saga Ocean's, dirixida por Steven Soderbergh. Tanto en Ocean's Eleven como en Ocean's Twelve y Ocean's Thirteen interpretaría a Linus Caldwell, unu de los integrantes de la banda de lladrones. Pero ensin dulda la so triloxía más esitosa ye na que da vida a Jason Bourne, un axente d'élite de la CIA que, tres un episodiu amnésicu, trata de recuperar la so identidá. En 2002 estrenaría The Bourne Identity que vendría siguida de The Bourne Supremacy y The Bourne Ultimatum, gracies a les cualos consiguió ser de los actores más rentables del cine.

Otros trabayos posteriores fueron tan variaos como'l del analista enerxéticu de Syriana; el d'unu de los hermanos Grimm nel filme de Terry Gilliam; Colin Sullivan, el policía corruptu de The Departed, ganadora del Óscar a la meyor película y onde trabayó con Jack Nicholson, Leonardo DiCaprio y Mark Wahlberg, ente otros; o Edward Wilson, l'axente de la CIA qu'interpretó en El bon pastor, dirixida por Robert De Niro. En 2011 interpretó'l personaxe d'un políticu norteamericanu que caltién un romance con una baillarina Emily Blunt en The Adjustment Bureau, un filme con una suerte de romance, ciencia ficción y suspense; escrita y empobinada por George Nolfi. Y en 2013 foi'l protagonista de Elysium.

 Vida privada 
El so ésitu en Hollywood como actor valió-y tamién por que el 25 de xunetu de 2007 fuera'l númberu 2.343 en recibir una estrella nel Paséu de la Fama de Los Angeles. En 2007, la revista People escoyer como l'home más sexy del mundu,Revista People, payares de 2007 "pol so físicu, el so sentíu del humor y la so humildá que llega a l'alma".El País, 15/11/2007 Ta casáu cola arxentina Luciana Bozán Barroso, con quien tien tres fíos: Isabella (2006), Gia (2008) y Stella (2010), a les que se xune Alexia (1999), fía d'una anterior rellación de Luciana.

El 10 de setiembre de 2008, nuna entrevista a l'axencia AP, declaró la so molición sobre la candidata a vicepresidenta del Partíu Republicanu a la presidencia de los Estaos Xuníos, la gobernadora d'Alaska Sarah Palin, pola so poca esperiencia en política internacional y la medrana a reformes educatives ultraconservadoras. El Partíu Republicanu reaccionó con un comunicáu desacreditando al actor al nun tener esperiencia política y calificándolo como "de la farándula". Sicasí los siguidores del Partíu Demócrata aplaudieron les declaraciones de Damon.

 Filmografía 

 Añu  Película  Personaxe  Notes 1988  Mystic Pizza Steamer 1992  School Ties  Charlie Dillon  1993  Geronimo: An American Legend  2nd Lt. Britton Davis  1996  Glory Daze  Edgar Pudwhacker   Courage Under Fire  Specialist Ilario  1997  Good Will Hunting  Will Hunting   The Rainmaker  Rudy Baylor  Chasing Amy  Shawn Oren  Caméu 1998  Rounders  Mike McDermott  Saving Private Ryan  Soldáu James Francis Ryan   1999 The Talented Mr. Ripley  Tom Ripley   Dogma  Loki  2000 Finding Forrester  Steven Sanderson  Caméu All the Pretty Horses   The Legend of Bagger Vance  Rannulph Junuh   Titan A.E.  Cale Tucker  Voz  2001  The Majestic  Luke Trimble  Namái voz Ocean's Eleven  Linus Caldwell Jay and Silent Bob Strike Back Caméu 2002  Confessions of a Dangerous Mind  Matt, bachelor #2  Caméu The Bourne Identity  Jason Bourne  Spirit: Stallion of the Cimarron  Spirit  Voz Gerry  Gerry  Tamién co-escritor The Third Wheel  Kevin  2003  Pegáu a tí  Bob Tenor  2004  Howard Zinn: You Can't Be Neutral on a Moving Train  Narrador  Voz Ocean's Twelve  Linus Caldwell  The Bourne Supremacy  Jason Bourne  Jersey Girl  PR Exec #2  Caméu Eurotrip  Donny  Caméu 2005  Syriana  Bryan Woodman  The Brothers Grimm  Will (Wilhelm) Grimm   2006  El bon pastor Edward Wilson  Los Infiltrados  Colin Sullivan   2007  The Bourne Ultimatum  Jason Bourne  Ocean's Thirteen  Linus Caldwell  Youth Without Youth  Ted Jones, Life Magacín Reporter Caméu 2008  Che: Part Two  Fr. Schwarz Caméu 2009 Ponyo  Koichi  Voz (versión inglesa) The Informant!  Mark Whitacre   Invictus  Francois Pienaar   The People Speak Also Producer 2010  Green Zone  Alférez Roy Miller   Inside job  Voz en off (versión inglesa) Documental Hereafter  George Lonegan  True Grit  LeBouef   2011  The Adjustment Bureau  David Norris  Andada  Thomas Emhoff  Margaret Mr. Aaron Happy Feet Two  Bill the Krill (voz)  We bought a zoo   2012  Tierra prometida (película de 2012) Steve Butler 2013 Behind the Candelabra Scott Thorson Película de TV Elysium The Zero TheoremManagement 2014The Monuments MenJames Rorimer InterestelarDr. Mann 2015 The Martian Mark Watney2016 Remortina de Bourne ensin títulu Jason Bourne ProtagonistaEn producción The Great Wall En filmación

 Premios y nomamientos 
Premiu Óscar
 Añu  Categoría  Película  Resultáu 2009Meyor actor de repartuInvictusCandidatu 1997Meyor actorGood Will HuntingCandidatu 1997Meyor guión orixinalGood Will HuntingGanador

Premiu Globu d'Oru
 Añu  Categoría  Película  Resultáu 2013Meyor actor de miniserieBehind the CandelabraCandidatu 2009Meyor actor - Comedia o musicalThe Informant!Candidatu 2009Meyor actor de repartuInvictusCandidatu 1999Meyor actor - DramaThe Talented Mr. RipleyCandidatu 1997Meyor actor - DramaGood Will HuntingCandidatu 1997Meyor guiónGood Will HuntingGanador

Premios del Sindicatu d'Actores
 Añu  Categoría  Película  Resultáu 2009Meyor actor de repartuInvictusCandidatu 2006Meyor repartuThe DepartedCandidatu 1998Meyor repartuSaving Private RyanCandidatu 1997Meyor repartuGood Will HuntingCandidatu 1997Meyor actorGood Will HuntingCandidatu 

 Referencies 

 Enllaces esternos 

Categoría:Actores y actrices de Massachusetts
Categoría:Actores y actrices de doblaxe d'Estaos Xuníos
Categoría:Persones de Massachusetts
Categoría:Ganadores del premiu Globu d'Oru
Categoría:Ganadores del premiu Óscar al meyor guión orixinal
Categoría:Guionistes de cine d'Estaos Xuníos