James Cromwell

James Oliver Cromwell  ye un actor d'Estaos Xuníos, conocíu tamién por ser un defensor de los animales, vexetarianu dempués d'actuar na película Babe y dase cuenta de cómo se trataba a los animales nes granxes. En 2013 ganó un Emmy pol so papel de Dr. Arden en American Horror Story: Asylum.

 Biografía 
Nació en Los Angeles (California), en 1940, pero bien llueu foi lleváu a Manhattan (Estaos Xuníos) onde pasó parte de la so infancia. Tien ascendencia inglesa.

Fíu adoptivu del actor y direutor John Cromwell y de l'actriz Kay Jonson, recibió parte de la so educación nel Middlebury College y nel Carnegie Institute of Technology. Finalmente, al llegar a la Carnegie Mellon University decidió siguir los pasos de los sos padres y optó por estudiar interpretación.

Nun tardaron en llega-y los sos primeros papeles nel teatru, onde interpretó (al igual que los sos padres) toles obres de Shakespeare. Y amás probó suerte con diversos montaxes de corte un tanto esperimental.

Como nota interesada, comentar que nos sos entamos tuvo munchos problemes pa consiguir trabayos, por cuenta de la so estatura, 2 metros y un centímetru. Ello ye que foi l'actor nomáu a los Óscars, más altu na hestoria de l'Academia.

Nel añu 1974 dio'l saltu a la televisión apaeciendo regularmente en All in the Family onde interpretaba'l papel de Stretch Cunningham, l'eternu compinche de Archie Bunker na serie.

Protagonista pocu dempués de la serie, tamién pa TV Hot L Baltimore onde encarnaba a Bill Lewis, y nun sería hasta l'añu 1976 cuando participaría na so primer película como actor profesional, Murder by Death. Una comedia empobinada por Robert Moore, na qu'un excéntrico millonariu convidaba a los meyores detectives del mundu por que resolvieren un crime qu'entá taba por cometer se.

Mientres los siguientes años, alternó la so carrera ente'l cine y la televisión. Series pa TV como The Nancy Walker Show, Born to the Wind o Once an Eagle viéron-y pasar por elles y tamién podemos atopa-y en películes como Barefoot in the Park o The Man with Two Brains, casi siempres en pequeñes apaiciones onde pasaba desapercibíu.

Asina llegamos a La vengación de los novatos (1984) onde Anthony Edwards (de la serie de televisión Urxencies) protagoniza con Robert Carradine esta satírica representación de la vida universitaria y onde qué tanto, nun podía ser d'otra manera, James Cromwell interpretó otru papel secundariu. 

Dende l'añu 1984 ábrese un periodu de tiempu, onde encarnó papeles en diverses producciones, una vegada más, moviéndose ente la TV y el cine. Ente les películes, tenemos toles continuaciones de La vengación de los novatos y tamién otres como Esploradores, onde James interpretó'l papel del Sr. Muller y con River Phoenix. 

Llegamos a lo que puede considerase como'l llanzamientu a la fama de James Cromwell:

Primero foi Babe, una película modesta que-y valió una nominación al Óscar al meyor actor de repartu, onde interpretaba a un simpáticu granxeru empeñáu en que'l so gochu participara nel más importante certame de perros oveyeros del Reinu Xuníu.

Y de segundes, Star Trek: First Contact, nel papel del Dr. Zefram Cochrane, quiciabes unu de los sos meyores papeles. Amás, como interés, dicir que'l Dr. Zefram foi l'únicu personaxe de la saga qu'usó les pallabres Star Trek nuna de les sos frases.

Paez que James se vuelve más metódicu y empieza a escoyer los sos papeles más curioso. The People vs. Larry Flynt ye quiciabes el meyor exemplu d'ello. Pero ye n'añu 1997 onde s'amuesa'l so, pa dalgunos, meyor actuación hasta'l momentu, nel papel del capitán Dudley Smith na que puede considerase una de les meyores películes de los años noventa: L. A. Confidential.

Dende esi momentu, empiecen a llove-y papeles pa películes taquilleres que James acepta ensin duldar:

En Deep Impact, onde ye l'acabante dimitir asesor del presidente (Morgan Freeman) al qu'entrevista Jenny (Téa Leoni) al pie del so barcu mientres esti lo intenta cargar coles abondes provisiones pa escapar del meteoritu.

En RKO 281 onde apaez como William Randolph na hestoria onde Orson Welles (Liev Schreiber) llucha por sacar alantre'l so proyeutu Citizen Kane.

En The Green Mile como'l máximu responsable del corredor de la muerte, que la so muyer (Patricia Clarkson) taba ente la vida y la muerte. Finalmente ella sálvase por cuenta de la intervención divina de Coffey (Michael Clarke Duncan).

En La fía del xeneral como'l padre encubridor de la violación de la so propia fía, Elisabeth Campbell (Leslie Stefanson), a manes d'otros soldaos mientres unes maniobres de combate.

En Space Cowboys como'l direutor de la NASA Bob Gerson, enemistado hasta'l migollu col personaxe qu'interpreta Clint Eastwood.

En Llerza nuclear como'l presidente de los Estaos Xuníos, Robert Fowler. Esta foi la tercer vegada qu'interpretó'l papel de presidente d'Estaos Xuníos.

En I, Robot como'l doctor Alfred Lanning, creador de la robótica y de los sos trés lleis, asesináu pol robot Sonny a pidimientu so nun intentu de sollertar al detective Del Spooner (Will Smith) sobre la intriga en redol a USR.

En The Queen interpretó a Felipe d'Edimburgu, consorte de la reina Sabela II d'Inglaterra (Helen Mirren). L'argumentu xira en redol a la muerte de Diana de Gales y la so repercusión sobre la familia real británica.

Toos ellos, exemplos de los sos trabayos más relevantes. Tamién son destacables les sos últimes participaciones en películes como Spider-Man 3, Becoming Jane, W. o The Artist.

Formáu tamién como direutor nel Carnegie Tech, Cromwell dirixó en teatros permanentes de tol país y foi'l fundador y el direutor artísticu de la so propia compañía, Stage West, en Springfield (Massachusetts). 

Tamién formó parte del repartu d'American Horror Story -Assylum- na so segunda temporada que s'estrenó n'Estaos Xuníos el 17 d'ochobre de 2012, xunto a Jessica Lange, Joseph Fiennes, Lily Rabe, Adam Levine, Zachary Quintu, Evan Peters, ente otros.

Tocantes a la so vida personal, tuvo casáu cola tamién actriz Julie Cobb ente 1986 y 2006."James Cromwell files for divorce", Associated Press, 14 de xineru 2005 Enantes tuvo una rellación d'una década con Anne Ulvestad, cola que tuvo tres fíos. Confiésase vexetarianu y cree na esistencia de vida intelixente más allá del nuesu planeta. El 1 de xineru de 2014, casóse cola actriz Anna Stuart na casa de la estrella Charles Keating.

Como persona, Cromwell ye un lliberal convencíu, que sofita bien de causes. Ye veganu, tien una llucha abierta contra la crueldá y el maltratu a los animales. Fechu esti postreru, pol que foi arrestáu en xunetu del 2003, xunto a otros cuatro activistes del grupu PETA por intentar boicotiar un restorán de la cadena de comida rápida Wendy’s mientres una manifestación a favor de los derechos de los animales en Virxinia. Mientres 5 hores permaneció deteníu na comisaría por negase a confesar la so identidá. Salió en llibertá en pagando $100 pola aición nocriminal y $263,50 de costu xudicial.http://host.madison.com/ct/news/local/writers/steven_elbow/attorney-for-actor-james-cromwell-agrees-to-fine-for-pro/article_d0e63d46-9578-11e2-a621-001a4bcf887a.html

 Filmografía 

 Televisión 
 En TV 
 Añu  Títulu  Rol  Notes 1974  Terry Episodiu: "The Countess" 1974 All in the Family Stretch Cunningham 3 episodios 1974 Maude Alfie Episodiu: "Last Tango in Tuckahoe" 1975 Hot l Baltimore Bill Lewis 13 episodios 1975 Barbary Coast Roy Episodiu: "The Ballad of Redwing Jail" 1976–1977  Glen 13 episodios 1977 Police Story Lutz Episodiu: "Ice Time" 1977 M*A*S*H Capitán Leo Bardonaro Episodiu: "Last Laugh" 1977 Three's Company Detective Lannigan Episodiu: "Chrissy's Night Out" 1977 Barney Miller Sgto. Wilkinson Episodiu: "Group Home" 1978 Maude Dr. Farrington Episodiu: "The Obscene Phone Call" 1978 Alice Detective Ralph Hilton Episodiu: "Who Ordered the Hot Turkey?" 1979 Barney Miller Neil Spencer Episodiu: "Strip Joint" 1979 Eight Is Enough Coach Pollard Episodiu: "The Better Part of Valor" 1979 Diff'rent Strokes Padre O'Brien Episodiu: "Arnold's Hero" 1979  Mr. Hamilton Episodiu: "Mainstream" 1980 Flo Leon 2 episodios 1980  Art Cummings Episodiu: "The Death of Me Yet" 1980 Little House on the Prairie Harve Miller 2 episodios 1981 Barney Miller Jason Parrish Episodiu: "Liquidation" 1982 Nurse Paul Moore Episodiu: "A Place to Die" 1982 Father Murphy Farley Webster 2 episodios 1984 Buffalo Bill Staunton McMoller Episodiu: "Jerry Lewis Week" 1984 Gimme a Break! Russell Cosgrove Episodiu: "Class of '84" 1984–1985 Dallas Gerald Kane 3 episodios 1985 Night Court Alan Episodiu: "Nuts About Hurry" 1985 Family Ties John Hancock Episodiu: "Philadelphia Story" 1985 Riptide Joey Dietz Episodiu: "Girls Night Out" 1985 Hardcastle and McCormick Jake Fellows Episodiu: "Undercover McCormick" 1985 Knight Rider Curtis Episodiu: "Ten Wheel Trouble" 1985 Wildside Fake Buffalo Bill Episodiu: "Buffalo Who?" 1985 Hill Street Blues Lowenhandler Episodiu: "Grin and Bear It" 1985 Hunter Seymour Robbins Episodiu: "Sniper" 1985 The Twilight Zone (1985) Obediah Payne Episode: "A Message From Charity" 1985–1986 Scarecrow and Mrs. King Gregory 2 episodios 1986 Cuentos estelantes Francis Episodiu: "One for the Road" 1986 Magnum, P.I. Policía francés Episodiu: "Photo Play" 1986–1987 Easy Street Quentin Standard 22 episodios 1988 China Beach Embaxador Episodiu: "Pilot" 1988 Mr. Belvedere Roy Gallagher Episodiu: "Fat Cats" 1988 Mama's Boy Lucky 3 episodios 1989 Christine Cromwell Arthur Episodiu: "Things That Go Bump in the Night" 1990 Life Goes On Bill Henderson Episodiu: "Thacher and Henderson" 1990 Matlock Judge Raymond Price Episodiu: "Nowhere to Turn" 1990 Star Trek: The Next Generation Prime Minister Nayrok Episode: "The Hunted" 1991  Jacob Episodiu: "Peacemakers" 1991 Jake and the Fatman Havilland Episodiu: "It Never Entered My Mind" 1993 Star Trek: The Next Generation Jaglom Shrek 2 episodios  1994 Home Improvement Fred Episodiu: "My Dinner with Wilson" 1995 Picket FencesEpisodiu: "Saint Zach" 1995 Hawkeye Unknown Episodiu: "The Visit" 1995 Star Trek: Deep Space Nine Hanok Episodiu: "Starship Down" 1995–1996 Partners Mr. Saxonhouse 2 episodios 1996 Strange LuckEpisodiu: "Healing Hands" 1996 The Client Oficial Joe Denton Episodiu: "The High Ground" 2001 ER Obispu Stewart 4 episodios 2001 Star Trek: Enterprise Dr. Zefram Cochrane 2 episodios 2001 Citizen Baines Senador Elliot Baines 7 episodios 2003 Angels in America Henry 2 episodios 2003–2005 Six Feet Under George Sibley 27 episodios 2004  Presidente D. Wire Newman Episodiu: "The Stormy Present" 2007 24 Phillip Bauer (padre de Jack) 8 episodios 2007 Masters of Science Fiction Randolph Ludwin Episodiu: "Watchbird" 2008 My Own Worst Enemy Apuntar Trumble 6 episodios 2009 Impact Lloyd 2 episodios 2010 Sotto il Cielo di Roma Papa Pío XII 2 episodios 2012–2013 Boardwalk Empire  Andrew W. Mellon 4 episodios 2012–2013 American Horror Story: Asylum  Dr. Arthur Arden 10 episodios 2013 Do Non Harm3 episodios 2013–2014 Betrayal Thatcher Karsten 13 episodios 2014 Murder in the First Warren Daniels 9 episodios 2015 Halt and Catch Fire Jacob Wheeler 2 episodios

 Nominaciones 
Premiu Óscar
 Añu  Categoría  Película  Resultáu 1995Meyor actor de repartuBabeNomáu 

Premios Primetime Emmy
 Añu  Categoría  Película  Resultáu 2000Meyor actor de reparto - Miniserie o telefilmeRKO 281Nomáu 2001Meyor actor convidáu - Serie dramáticaERNomáu 2003Meyor actor convidáu - Serie dramáticaSix Feet UnderNomáu 2013Meyor actor de reparto - Miniserie o telefilmeAmerican Horror Story: AsylumGanador
Premios del Sindicatu d'Actores
 Añu  Categoría  Película  Resultáu  
1996Meyor repartuL. A. ConfidentialNomáu 1999Meyor repartuThe Green MileNomáu 2003Meyor repartu de TV - DramaSix Feet UnderNomáu 2004Meyor repartu de TV - DramaSix Feet UnderNomáu 2011Meyor repartuThe ArtistNomáu 

 Referencies 

 Enllaces esternos 



Categoría:Actores y actrices d'Estaos Xuníos
Categoría:Vexetarianos
Categoría:Persones de Los Angeles
Categoría:Wikipedia:Páxines con enllaces interllingüísticos