Día Internacional de les Persones con Discapacidá

En 1992, al términu del Deceniu de les Naciones Xuníes pa los Impidíos (1983-1992), l'Asamblea Xeneral proclamó'l día 3 d'avientu Día Internacional de les Persones con Discapacidá. El Deceniu fuera un periodu de toma de conciencia y de midíes empobinaes escontra l'aición y destinaes al constante meyoramientu de la situación de les persones con discapacidaes y a la consecución de la igualdá d'oportunidaes para elles. Darréu, l'Asamblea fixo un llamamientu a los Estaos Miembros por que destacaren la celebración del Día, con mires a fomentar una mayor integración na sociedá de les persones con discapacidaes.

 Celebración 

El 14 d'ochobre de 1992 l'Asamblea Xeneral de les Naciones Xuníes na Resolución 47/3 proclama'l día 3 d'avientu como Día Internacional de les Persones con Discapacidá. Organización de les Naciones Xuníes

 Temes del Día Internacional de les Persones con Discapacidá 

 Añu  Tema 2014  «El desenvolvimientu sostenible: la promesa de la teunoloxía» 2013  «Romper les barreres, abrir les puertes: por una sociedá inclusiva pa toos» 2012  «Esaniciar les barreres pa crear una sociedá incluyente y accesible a toos» 2011  «Xuntos en pro d'un mundu meyor pa toos, qu'entienda la participación de les persones con discapacidá nel desenvolvimientu» 2010  «Caltener la promesa: incorporación de la discapacidá nos oxetivos de desenvolvimientu del Mileniu escontra 2015 y más allá» 2009  «Por unos Oxetivos de Desarrollu del Mileniu inclusivos: empoderamiento de les persones con discapacidá y les sos comunidaes en tol mundu» 2008  «Convención sobre los derechos de les persones con discapacidá: dignidá y xusticia pa toos» 2007  «Trabayu decente pa les persones con discapacidá» 2006  «Accesibilidá electrónica» 2005  «Los derechos de les persones con discapacidá: aición pal desenvolvimientu» 2004  «Nada que nos afecte ensin cuntar con nós» 2003  «Nuesa mesma voz» n'inglés 2002  «Vida independiente y medios de vida sostenibles» n'inglés 2001  «Participación ya igualdá plenes: necesidá de nuevos métodos pa evaluar los progresos y los resultaos» n'inglés 2000  «Les teunoloxíes de la información al algame de toos» n'inglés 1999  «Accesibilidá pa toos nel nuevu mileniu» n'inglés 1998  «Arte, cultura y vida independiente» n'inglés 1997  «Arte, deporte y discapacidá» n'inglés

 Persones con discapacidá en Mèxico. 

Acordies con datos proporcionaos pol Institutu Nacional d'Estadística y Xeografía (INEGI) en Méxicu 5.7 millones de persones carecen dalguna discapacidá, cifra qu'equival a 5.1 per cientu de la población total nel país.

Del Censu de Población y Vivienda 2010 realizáu por dichu Institutu alviértese que la población con discapacidá nel país ta formada principalmente por adultos mayores, esto ye, persones de 60 años y más, según adultos ente los 30 y los 59 años; lo anterior revela que'l riesgu d'adquirir una discapacidá crez de manera importante, a midida que aumenta la edá.

Les entidaes federatives con mayor proporción de persones con discapacidá son Zacatecas y Yucatán, siguíes por Michoacán, Nayarit, Colima y Oaxaca, toes con proporción cimera a la reparada na media nacional que ye de 5.1 per cientu.

Les entidaes con menor proporción de persones con discapacidá son Chiapas, Quintana Roo, Baxa California y Nuevo León.

Abondó que 58 per cientu de les persones con discapacidá tienen llimitaciones pa movese y síguen-y les discapacidaes pa ver, oyer, trestornos mentales, de la fala o de comunicación, según les limitantes pal autocuidado personal.

En cuanto al accesu a la educación, namái 45 per cientu de les persones con discapacidá asisten a la escuela en permediu.

De los neños, namái 79 per cientu allega a un centru educativu, polo que'l nivel d'analfabetismu nesti sector de la población xube a 24.5 per cientu.

En cuanto al accesu al trabayu, consideráu fundamental pal desenvolvimientu del individuu, los datu del Censu 2010 revelen qu'entá persisten grandes disparidades pa les persones con discapacidá.

Ente que el porcentaxe de población ensin discapacidá de 12 años y más que trabaya ye de 54 per cientu, la cifra varia a 30 per cientu pa la población con discapacidá que trabaya.

Les muyeres con discapacidá son les menos arreyaes porque namái 18.3 per cientu d'elles participa nuna actividá económica, frente a 42.3 per cientu d'homes con discapacidá y 35.5 per cientu d'aquelles ensin discapacidá.

 Tresporte Públicu 

El serviciu de tresporte públicu alcuéntrase en delda total coles persones que tienen capacidaes distintes, anguaño nun s'atopen les adecuaciones pertinentes, según señalamientos, nin los accesos pal so correutu tránsitu. Anque anguaño cúntase con ramples pa descensu, asientos y pasos, la realidá ye qu'en Méxicu entá falta cultivar esa cultura.

Árees pa persones discapacitaes.

En Méxicu, acordies cola Llei Xeneral pa la Inclusión de les Persones con Discapacidá, publicada'l 30 de mayu de 2011, toles persones con discapacidá tienen derechu a l'accesibilidá universal y a la vivienda, polo que se van deber emitir normes, lineamientos y reglamentos que garanticen l'accesibilidá obligatoria n'instalaciones públiques o privaes, que-yos dexe'l llibre desplazamientu en condiciones dignes y segures.

Coles mesmes señala que les dependencies y entidaes competentes de l'Alministración Pública Federal, Estatal y Municipal, van vixilar el cumplimientu de les disposiciones qu'en materia d'accesibilidá, desenvolvimientu urbanu y vivienda establecer na llei, pa lo cual, los edificios públicos tendrán de suxetar a la llexislación, regulaciones y Normes Oficiales Mexicanes vixentes, pal aseguramientu de l'accesibilidá a los mesmos.

Otramiente, p'asegurar l'accesibilidá na infraestructura básica, equipamientu o redolada urbana y los espacios públicos, van contemplar ente otros, los siguientes lineamientos:

I. Que seya de calter universal, obligatoria y afecha pa toles persones;

II. Qu'incluya l'usu de señalización, facilidaes arquiteutóniques, teunoloxíes, información, sistema braille, llingua de señes mexicana, ayudes téuniques, perros guía o animal de serviciu

y otros sofitos, y

III. Que l'adecuación de les instalaciones públiques seya progresiva.

 Cultura escontra les persones discapacitaes. 

En mèxico la cultura escontra les persones discapacitaes en bien baxa, yá que se tien pocu respetu a estes persones y nun se-yos respeta les sos árees como nel tresporte públicu según les árees reservaes pa estos como n'aparcamientos, cines, museos, escueles, la falta de compromisu per parte del gobiernu ye bultable, yá qu'en munches de les ceres nun hai ramples pa discapacitaos nin señalamientu, ceres en mala traza qu'obliga a les persones discapacitaes a circular per aveníes y cais. nes escueles non se-yos inculca el respetu y tratu equitativo a persones con discapacidá, según el fomentu al respetu. 

 Referencies 

 Ver tamién 

 Convención sobre los Derechos de les Persones con Discapacidá
 Día de los Derechos Humanos
 Día Internacional de la Eliminación de la Violencia contra la Muyer
 Día Internacional de Tolerancia Cero cola Mutilación Xenital Femenina
 Día Mundial de Concienciación sobre l'Autismu
 Día Mundial de la Salú Mental
 Día Mundial de la Visión
 Día Mundial del Síndrome de Down
 Día mundial n'alcordanza de les víctimes de los accidentes de tráficu
 Discapacidá

 Enllaces esternos 

 Sitiu Oficial del Día Internacional de les Persones con Discapacidá

Sistema de la ONX
 Naciones Xuníes Enable: Desarrollu y derechos humanos pa toos
 Oficina de l'Alta Comisionada de les Naciones Xuníes pa los Derechos Humanos n'inglés
 Comité de los derechos de les persones con discapacidá
 Grupu de Sofitu Interinstitucional
 Estadístiques sobre discapacidá n'inglés
 ACNUDH - Derechos Humanos de les persones con discapacidá n'inglés
 OIT: Discapacidá y trabayu
 UIT: Coalición dinámica sobre accesibilidá y discapacidá n'inglés
 UNESCO – Neños con Discapacidá
 OMS – Discapacidaes
 UNICEF – Discapacidaes n'inglés
 ACNUR – Persones con discapacidaes
 OCAH – Oficina de Coordinación d'Asuntos Humanitarios  n'inglés
 PNUD – Programa de les Naciones Xuníes pal Desarrollu  n'inglés
 Plan d'Aición de les Naciones Xuníes sobre l'Amenorgamientu del Riesgu de Desastres pa la Resiliencia
 ONX Muyeres n'inglés
 El Bancu Mundial n'inglés

Eventos rellacionaos
 Xunta d'Altu Nivel:«El camín a siguir: una axenda pal desenvolvimientu que tenga en cuenta a les persones con discapacidá pa 2015 y dempués d'esi añu» (23 de setiembre de 2013)

Persones
Categoría:Cultura de la discapacidá
Categoría:Día Internacional
Categoría:Festividaes llaiques
Categoría:Organización de les Naciones Xuníes
Categoría:Organización Mundial de la Salú