Calendariu persa

El calendariu persa o calendariu iranín ye un calendariu solar nel que l'añu empieza col equinociu de primavera. En marzu de 2015 empezó l'añu 1394 del calendariu persa. Ye'l calendariu oficial n'Irán y Afganistán.

 Historia 
El rei Djemchyd nel añu 800 e.C. constituyó'l calendariu persa, ya instituyó la fiesta de Newruz o del añu nuevu, única fiesta civil que conocíen los perses. Dalgunos atribúyenlu al xefe de los Karismios perses, Djelaleddin, la institución nel sieglu XIII d'un calendariu que dicen preferible al gregorianu, nel que ta afitada la fecha de la renovación del añu solar nel día del equinocciu de primavera. De toes formes ye ciertu que los perses tomaron el calendariu de los caldeos, col añu de 360 díes, y amestaron otros 5 o 6 complementarios, y asina resulta nel antiguu añu persa, llamáu inda Yesdedjirdique, yera'l que se trataba d'establecer en Francia en 1793 col nome d'era republicana.

Na so forma actual, el calendariu foi adoptáu en 1925 n'Irán y considérase más precisu que'l calendariu gregorianu, yá que nel gregorianu hai un fallu d'un día cada 3320 años, ente que nel persa'l mesmu fallu apaecería cada 3.5 millones d'años. Afganistán adoptó'l calendariu persa na forma yalalí (جلالی), más antigua, en 1922.Calendario Persa o Iraní De Perú.com. 

 Descripción 
El calendariu persa tien seis meses con 31 díes, los cinco meses siguientes con 30 díes y el postreru con 29 o 30 díes según seya bisiestu o non. L'añu empieza en Nowruz que coincide col 21 de marzu del gregorianu.Calendario Persa o Iraní De Perú.com. 
 Los díes y la so denominación son les siguientes
 Sábadu: shambé (شنبه).
 Domingu: yekshambé (یک‌شنبه).
 Llunes: doshambé (دوشنبه).
 Martes seshambé (سه‌شنبه).
 Miércoles: chaharshambé (چهارشنبه).
 Xueves: panchshanbé (پنج‌شنبه).
 Vienres: yom'é (جمعه).Calendario Persa o Iraní De Perú.com. 
 Los meses
 Nome  Nome iranín  Día d'entamu  Duración 1  Farvardín  فروردین 21 de marzu 31 2  Ordibehesht  اردیبهشت  21 d'abril31 3  Jordad  خرداد  22 de mayu31 4  Tir  تیر  22 de xunu31 5  Mordad  مرداد  23 de xunetu31 6  Shahrivar  شهریور  23 d'agostu31 7  Mehr  مهر  23 de setiembre30 8  Abán  آبان  23 d'ochobre30 9  Azar  آذر  22 de payares30 10  Dey  دی  22 d'avientu30 11  Bahmán  بهمن  21 de xineru30 12  Esfand  اسفند  20 de febreru29/30

 Referencies 

 Bibliografía 
 Mateo Domingo, Alfredo. El Calendario, Editorial Oriente, Santiago de Cuba, 1988, pg 22-23.

 Enllaces esternos 
 An online Persian/Gregorian date convertor, Persian calendar for mobile (j2me)

persa