San Esteban de la Sierra

San Esteban de la Sierra ye un conceyu y llocalidá española de la provincia de Salamanca, na comunidá autónoma de Castiella y Llión. Intégrase dientro de la contorna de la Sierra de Francia y la subcomarca de Las Quilamas. Pertenez al partíu xudicial de Béjar.

El so términu municipal ta formáu por un solu nucleu de población, ocupa una superficie total de 20,83 km² y según los datos demográficos recoyíos nel padrón municipal ellaboráu pol INE nel añu , cuenta con una población de  habitantes.

 Xeografía 
La llocalidá asítiase a 619 msnm nel sureste de la provincia de Salamanca.

 Historia 
La fundación de San Esteban encuádrase dientro del procesu de repoblación lleváu a cabu na zona polos reis lleoneses na Edá Media, cuando delles families afacer na contorna buscando agua pa mover los sos molinos. Aquelles families asitiar pa fundar la judería sobre la cual, tres la espulsión de la península de musulmanes, xudíos y moriscos, fundaríase l'asentamientu cristianizado de San Esteban de la Sierra, que los sos primeros rexistros y menciones de San Esteban daten del sieglu XV, cuando se constata qu'esistía na llocalidá una comunidá xudía con barriu propiu. D'esta miente, San Esteban de la Sierra, entós Santisteban, pasó a formar parte del cuartu de Peña del Rei de la xurisdicción de Salamanca, dientro del Reinu de Llión.Mínguez, José María (Coord.) (1997). Historia de Salamanca. II Edá Media. Salamanca: Centru d'Estudios Salamanquinos. Páx. 319 Cola creación de les actuales provincies en 1833, San Esteban de la Sierra foi incluyíu na provincia de Salamanca, dientro de la Rexón Lleonesa.

 Demografía 

Según el censu de 2011 cuenta con una población de 365 habitantes, de los cualos 187 son homes y 178 son muyeres, nuna superficie de 20,83 km². La so altitú ye de 623 m sobre'l nivel del mar.

Anque la población sigue amenorgándose col pasu de los años debíu al éxodu rural, el pueblu multiplica exponencialmente la so población al consiguir xunir a la práutica totalidá de les families, amigos y munchos turistes en periodos de fiesta, Selmana Santa, Navidá y branu.

La so xestión depende del so Conceyu, inscritu na Diputación de la Provincia de Salamanca; perteneciente a la Comunidá Autónoma de Castiella y Llión, formando parte de les contornes tradicionalmente lleoneses d'esta Comunidá Autónoma birregional.
El so actual códigu postal ye 37671.

 Xeografía 
San Esteban de la Sierra fuelga nuna fastera y ta arrodiáu de montes ente les cualos atópase'l monte Tiriñuelo, conocíu por dar nome al conocíu vinu del pueblu, gallardoniáu cola 'Espiga de Plata' nel añu 1997.
La llocalidá tien una superficie de 22,4 km². Una parte del terrén ye utilizáu polos llabradores pa cultivar la uva, actividá principal que se ve compensada tres la vendimia gracies a los bonos vinos que s'ellaboren.

La parte baxa del pueblu ye travesada pel ríu Alagón, que piérdese colos sos meandros ente los montes, pa darréu desaguar nel Tajo.

 Fiestes 

Santa Águeda (5 de febreru)

Segunda fiesta n'importancia. A pesar de lo cual espierta un interés especial nos sos habitantes de porque se realiza en temporada de poco trabayu nel campu. A diferencia d'otres llocalidaes onde ye una típica fiesta matriarcal, en San Esteban de la Sierra tolos años hai mayordomos que formen matrimonios. Estos matrimonios aprovechaben los productos llograos del campu pa faer dulces artesanales típicos tales como perronillas y sacatrapos y bebíes como'l anisete. Estos productos siguen ufiertándose na alborada que se celebra la nueche del 4 de febreru. Consiste nun pasucáis polos barrios del pueblu onde se van recitando estrofes de la vida de la Santa y distintos ruegos y pidimientos. El día 5 ye Santa Águeda, y celébrase la ceremonia relixosa siguida por procesión na que los mayordomos van vistíos colos traxes típicos del folclor rexonal. Dempués los mayordomos ufierten una convidada pa tol pueblu. A otru día los mayordomos comen nel conceyu un platu típicu llamáu 'llimón', bien apreciáu polos habitantes de tola Sierra de Francia que la so receta contién naranxa, llimón, carne asao, chorizu, güevu fritu, güevu cocíu, aceite, escabeche y vinu.

San Esteban (3 d'agostu)

Tradicionalmente, la fiesta patronal yera la fiesta grande por cuenta de que'l santu da nome al propiu pueblu; pero por cuenta de que dicha fecha topábase allugada en plena dómina de siega, adulces foise popularizando la denomada "Fiesta del Cristu" del 14 de setiembre; fiesta qu'amás conmemora'l final de la collecha y la vendimia. 
A pesar de dexar de ser la fiesta principal sigue celebrándose gracies a la construcción de la bodega cooperativa, que añu tres d'añu convida al pueblu a la convidada vecinal, siempres acompañáu de verbenes, bailles y actividaes lúdiques. Anque son les fiestes chiques”, tamién son les más allegaes anguaño por cuenta de la gran arribación de turistes qu'esfruten de les sos vacaciones de branu na Sierra de Francia, y en concretu mientres la fiesta de San Esteban.

Fiestes del Cristu (14 de setiembre)

Col pasar de los años estes fiestes fueron tomando ciertu protagonismu, pasando a ser considerada la so fiesta mayor. Tradicionalmente fórmense peñes (anguaño más de venti) constituyíes por xente de toles edaes que s'axunten nun llocal pa festexar y abren les sos puertes al visitante pa tomar un vinu o una cerveza, o a cencielles pasar una ratada parolando. La fiesta abrir cola coronación de la reina de les fiestes y les sos dames y la Quema del Castillo”, que consiste nuna tradición enraigonada nel medievu na qu'un mozu tien d'engatar un mástil d'un árbol primeramente desramado, nel cual cuélgase de la so parte más alta un premiu a manera de troféu mientres n'el so base realiza una pira que les sos llapaes miden dellos metros. Dende va delles décades, el premiu suel ser una pieza entera de xamón curáu. Mientres los 5 díes siguientes puede esfrutase d'orquestes, convidaes, xuegos y actividaes conxuntes per tol pueblu. L'últimu día a les 9 de la mañana partir escontra la devesa de toros bravos a buscar los novillos que van ser trepaos pela tarde na plaza del pueblu precedíos por un desfile de xarrés. Na devesa enxáulase'l ganáu, qu'en siendo llevaos al pueblu por una comitiva d'automóviles práuticamente en procesión, toréense unes vaquillas na empedrada Plaza Mayor o del Conceyu cerrando tolos sos accesos y el vinu y la comida típica de la Sierra acompañen a la música hasta'l final de les fiestes.

 Turismu 
El pueblu esperimentó nos últimos años una diversificación del sector servicios, disponiendo de delles cases rural y distintu chigres y restoranes, según tiendes naturales. Amás puede esfrutase d'escelentes llugares pa la restauración, yá sía al campu en plena naturaleza o nun mesón típicu.
San Esteban cunta con distintes construcciones altomedievales de vanguardia románica; tales como la so ermita o la mesma Ilesia de San Esteban, que foi llevantada en plena reconquista. Amás esiste una ponte que traviesa'l ríu Alagón tamién d'esta dómina. A pesar de ser románicu, popularizóse como "la ponte romana"; bien probablemente pola semeyanza etimolóxica de dambos términos, pero tamién porque la orixinal ponte romana fora restauráu o reconstruyíu en dómina medieval.
El treme urbanu tien la forma típica d'una judería, que ye lo que San Esteban foi nel so orixe. Pequeñes cais enxaréyense dibuxando les sos cases d'arquiteutura artesanal d'adobe y madera, mientres les pronunciaes cuestes indíquennos a qué distancia tamos del ríu.

La riqueza del pueblu tocantes a dominiu natural ye notable. San Esteban ta enclaváu nun valle dende'l que s'abrir un trupu monte de castañales y ocalitos, ideales pa realizar distintes rutes de senderismo de cualquier dificultá esfrutando de paisaxes totalmente naturales onde de l'acción artificial del ser humanu llindar a bancales y cultivos de la zona como la vide y la olivar.

A pocu más de 20 km del pueblu atopa la Sierra de Francia qu'alluga arquiteutura románica en pueblos con increíble encantu como San Martín del Castañar, La Alberca o Miranda del Castañar. Un pocu más alloñada atópase la Peña de Francia, dende la cual puede reparase tola contorna gracies a la so gran altitú.

Béjar, una de les principales poblaciones de la provincia de Salamanca, topar a pocu menos de 30 km. Ye un llugar d'interesante tradición oral popular como les lleendes del Los Homes de Mofu. Na actualidá alluga la estación d'esquí “Sierra de Béjar - La Covatilla” lo cual atrai a turistes aficionaos a los deportes d'iviernu.

Más al norte de la provincia asitia la capital, Salamanca. Una ciudá universitaria con sieglos d'historia, estraordinarios monumentos y arrogante patrimoniu artísticu y arquiteutónicu col inconfundible tonu de la piedra arenisca de Villamayor de la Armuña.

 Ver tamién 
 Llista de conceyos de Salamanca
 Sierra de Francia
 Sierra de les Quilamas

 Referencies 

 Bibliografía 


 Enllaces esternos 

Conceyu de San Esteban de la Sierra
Diputación de Salamanca: Índiz de conceyos
Web non oficial de San Esteban de la Sierra 

Categoría:Conceyos de Salamanca
Categoría:Llocalidaes de la provincia de Salamanca