Georgia

Georgia ye un estáu del Sur d'Estaos Xuníos, perteneciente a la subrexón conocida como Sur profundu (Deep South). Llenda al norte con Tennessee y Carolina del Norte, al noreste con Carolina del Sur, al sureste col océanu Atlánticu, al sur con Florida y al oeste con Alabama. Ye'l 24ᵘ más estensu del país, con 153.909 km² de terrenu, y el 8ᵘ más pobláu, con 10.617.423 habitantes (estimación del U.S. Census Bureau pa 2019). La so capital y mayor ciudá ye Atlanta, una ciudá global beta +. La so área metropolitana, con una población estimada de más de seis millones d'habitantes, ye la novena mayor del país, y abarca'l 57% de tola población del estáu.

Fundada como colonia británica en 1733, Georgia foi la última de les Trece Colonies, y la más meridional, en ser fundada. Nomada Georgia n'honor del rei Xurde II de Gran Bretaña, la Colonia de Georgia comprendía'l territoriu británicu asitiáu al sur de Carolina del Sur; llendaba tamién cola Florida Española al sur, y cola Luisiana francesa, de la que la separtaba'l ríu Mississippi, al oeste. Georgia foi'l cuartu estáu en ratificar la Constitución de los Estaos Xuníos: fízolo'l 2 de xineru de 1788. De 1802 a 1804 la fastera occidental del territoriu de la colonia foi dixebráu d'ella pa formar el Territoriu de Mississippi, a partir del cuálu formaríense dempués los estaos d'Alabama y Mississippi. Georgia declaró la so secesión de la Xunión el 19 de xineru de 1861, y foi ún de los siete Estaos Confederaos orixinales. Tres de la guerra civil foi'l caberu estáu en ser reincorporáu a la Xunión, el 15 de xunetu de 1870. Na era posterior a la Reconstrucción la economía del estáu foi tresformada de la manu d'un grupo de políticos, empresarios y periodistes, dirixíos por Henry W. Grady, siguiendo los principios de la filosofía conocida daquella como Nuevu Sur (New South), basada nos principios de reconciliación, industrialización y supremacía blanca. Nel sieglu XX hebo dellos xeorxanos, ente los que rescampla la figura de Martin Luther King, que foron figures destacaes del movimientu polos derechos civiles. De magar 1945 l'estáu tien esperimentao una importante medría poblacional nel contestu del españíu demográficu del Cinturón del Sol. Asina, 14 de los condaos del estáu taben, en 2007-08, nel ránking de los 100 condaos del país con mayor crecimientu demográficu.

Georgia ye una tierra con bayura de fauna y flora, y con estremaos paisaxes. La fastera más septentrional del estáu forma parte de la cordelera de los montes Blue Ridge, parte del sistema montañosu de los Apalaches. La meseta de Piedmont estiéndese dende'l final d'eses cordeleres, en dirección sur, hasta la Fall Line, un escarpe de la llanura costera que define orográficamente la fastera meridional del estáu. Sacante delles zones de gran altitú de los montes Blue Ridge tol territoriu de Georgia tien un clima subtropical húmidu.

 Referencies 

 Enllaces esternos 

 Páxina web oficial del estáu
 Guía de recursos sobre Georgia na Llibrería del Congresu d'Estaos Xuníos
 The New Georgia Encyclopedia
 Virtual Georgia, colección de archivos sobre l'estáu del Sistema d'Universidaes de Georgia

*