Los Estrunfinos

Los EstrunfinosL'estrunfísimu, primer álbum traducíu al asturianu; Ediciones Radagast, traducción de Xon de la Campa, Uviéu, 2024, ISBN 978-84-18365-48-5 (orixinalmente en francés: ) son unos pequeños seres azules qu'en dalgún llugar de la Europa medieval vivíen en setes formando una sociedá –una nación azul- ensin lleis basada nel respetu a la natura. Les Schtroumpfs son una creación del belga Peyo, nomatu de Pierre Culliford (Bruxeles, 1928-1992)

Los personaxes vieron la lluz pela primer vez el 23 d'ochobre de 1958 na revista Le Journal de Spirou como secundarios dientro de la serie Johan et Pirluit, pero nun foi hasta un añu dempués cuando protagonizaron el so primer álbum: Les Schtroumpfs noirs. 

Nél nárrase como la picadura d'una mosca tresmite una enfermedá que vuelve a un estrunfín prietu y esti esparde la enfermedá al traviés de mordiatos. La enfermedá va avanzando y los estrunfinos vuélvense prietos, violentos (ataquen a los otros pa mordelos) y pierden la fala hasta qu'al final namás que queden unos cuantos estrunfinos sanos atrincheraos n'aldea. 

Hai quien diz que l'argumentu ye xenófobu (n'ediciones posteriores camudóse'l prietu pol moráu) y propiu de la Bélxica colonial de la dómina d'espublización del llibru. Pero tamién hai quien entiende esti argumentu como too un precursor del xéneru zombi (el cómic foi espublizáu cinco años enantes de que George Romero estrenara la fundacional “La nueche de los muertos vivientes"). 

Dempués vinieron otros 15 títulos y el primer llargumetraxe que foi too un ésitu nos países de fala francesa. Sicasí, nun foi hasta 1981 cuando los estrunfinos se fixeron mundialmente conocíos gracies a l'adaptación televisiva de les sos aventures que la NBC encargó a Hanna-Barbera y qu'anguaño tovía se ve nes pantalles de mediu mundu.

 Los estrunfinos y les llingües 
El nome orixinal en francés tornóse de les maneres que vien darréu:, pitufos en castellanu, schlümpfe n'alemán, smurfen en neerlandés, puffi n'italianu, smurfs n'inglés, barrufets en catalán, hupikék törpikék n'húngaru y potxokiak n'euskara (enantes pitufoak) y n'asturianu como Los Estrunfinos. 

La primer vez qu'aparecieron los estrunfinos n'España foi nel añu 1967 y falando catalán, nun sería hasta dos años dempués cuando s'espublizaren en castellán. 

El nome asturianu de “Los Estrunfinos” ye l'adaptación fonética y gráfica del orixinal francés Les Schtroumpfs ([ le ʃtʁumf ]). 

Nel Estáu la serie d'animación foi emitida primeru en castellán per TVE y dempués nes otres tres llingües oficiales al ñacer les televisiones autonómiques.

Hai tamién una historia na nación azul onde hai un conflictu llingüísticu y una metáfora sobre la situación política de Bélxica. 

 Referencies 

 Enllaces esternos 

P
P