Imperiu kushán

L'Imperiu kushán (alredor de los sieglos I y III) foi un imperiu de l'antigua India que —na cume del so poder (ente 105 y 250)— estendióse dende'l territoriu del actual Taxiquistán hasta'l mar Caspiu y polo que güei ye Afganistán hasta'l valle del ríu Ganges.

L'imperiu foi fundáu por una tribu de los yuezhi, la llamada kushán, procedente de la moderna Xinjiang (China) y posiblemente rellacionada colos tocarios. Tuvieron contactos diplomáticos con Roma, la Persia sasánida y China, y mientres dellos sieglos tuvieron nel centru de los intercambios ente Oriente y Occidente.

 Escayencia 

Dende'l sieglu III, l'Imperiu kushán empezó a estazase.

Hacia l'añu 225 morrió Vasudeva I y l'Imperiu kushán estremóse en dos metaes, la oriental y la occidental. Ente 224 y 240 los sasánides invadieron Bactriana y el norte de la India, onde son conocíos como los indo-sasánides.

Escontra 270, los kushán perdieron los sos dominios na llanura del Ganges, onde l'Imperiu gupta establecióse alredor del 320.

A mediaos del sieglu IV, un vasallu del Imperiu kushán en Paquistán, llamáu Kidara, alzóse col poder, destronando a l'antigua dinastía. Creó un reinu conocíu como reinu kidarita, anque él considerábase probablemente kushán, según paez inferise de les monedes qu'acuñó. El reinu kidarita paez ser prósperu, anque nuna escala menor que'l so predecesor, l'Imperiu kushán.

Los restos del Imperiu kushán terminaron siendo barríos nel sieglu V poles invasiones de los hunos blancos y, darréu, pola espansión del islam.

 Principales gobernantes kushán 

(Davezu'l periodu de gobiernu de los kushán ta discutíu)
 Hereo (c. 1 – 30), primer gobernante kushán
 Kujula Kadphises (c. 30 – c. 80)
 Vima Takto (c. 80 – c. 105), nomatu Sóter Megas o 'gran salvador'
 Vima Kadphises (c. 105 – c. 127), el primer gran emperador kushán
 Kanishka I (127 – c. 147)
 Vāsishka (c. 151 – c. 155)
 Huvishka (c. 155 – c. 187)
 Vasudeva I (c. 191 – 225), l'últimu de los grandes emperadores kushán
 Kanishka II (c. 226 – 240)
 Vashishka (c. 240 – 250)
 Kanishka III (c. 255 – 275)
 Vasudeva II (c. 290 – 310)
 Chhu (c. 310? – 325?)
 Shaka I (c. 325 – 345)
 Kipunada (c. 350 – 375)

 Ver tamién 
 Tocarios
 Bactriana
 Gandhara
 Reinu grecobactrianu
 Reinu indogriegu
 Grecobudismu
 Mahāyāna

 Referencies 

 Enllaces esternos 

En castellanu:
 PROEL.org (sistema d'escritura kushán).
 Transoxiana.org («El arte kushán», de Paola Raffetta, 2000).

Categoría:Asia