Axencia Central d'Intelixencia

La Central Intelligence Agency o CIA (n'asturianu Axencia Central d'Intelixencia) ye una axencia gubernamental de los Estaos Xuníos d'América. Cola fin de desendolcar investigaciones y operaciones sobro gobiernos estranxeros, empreses o individuos que puen afeutar a los Estaos Xuníos.

 Historia 
La CIA creóla en 1947 el presidente Harry S. Truman (1884 - 1972), nel entamu de la Guerra Fría.

Pa coordinar les actividaes de l'Axencia, hai una Direición Xeneral d'Intelixencia, col envís de coneutar la comunidá d'información col Presidente de los Estaos Xuníos, lo que permite intervenir si ye preciso, n'organizaciones o estaos estranxeros. La so sede central asítiase en Langley, Virxinia. 

Ente los sos llogros destaquen la detención de bien de militares soviéticos na Guerra Fría, el rescate d'un somarín atómicu del fondu del Océanu Pacíficu en 1974 - colos sos secretos, el derrocamientu de Mossadeq d'Irán (1953), Jacobo Arbenz de Guatemala (1954), Sukarno d'Indonesia (1965) o de Salvador Allende de Chile (1973).

 Control 
La CIA ye una axencia independiente, pero embaxo de l'autoridá del Conseyu de Seguridá Nacional, anque'l so direutor y los xefes más importantes tienen rellación direuta cola Casa Blanca. Nel Congresu de los Estaos Xuníos hai amás un comité formáu por políticos pa fiscalizar a la CIA y torgar escesos o omisiones, y ye, poro, precisa la so fiscalización polos congresistes que tienen poderes pa esixir responsabilidaes civiles y militares.

La misión de la CIA ye sofitar al presidente, el Conseyu de seguridá nacional, y tolos funcionarios que fan y executen la política de seguridá nacional norteamericana. 

 Atribuciones de la CIA 
Executar el monitoramientu de la intelixencia estranxera de forma precisa, integral, y afayadiza p'asegurar la seguridá nacional. 

Executar actividaes de contrainformación, alministrando actividaes especiales, y otres funciones venceyaes a la intelixencia estranxera nacional, cuando seya ordenao pol Presidente. 

Pa desendolcar la so misión, la CIA ocúpase de la investigación y el desendolcu de teunoloxía d'altu nivel, como axencia independiente. La CIA ye tamién una fonte d'anális de datos, trabayando con otres organizaciones na Comunidá d'Intelixencia y Seguridá Nacional, p'asegurar que los datos recoyíos aporten con precisión a Washington, cuando seya preciso.
 Organización 
Departamentos de la CIA:

 Departamentu d'Intelixencia Central del Congresu, son atribuciones de la direición a la presentación de cuentes al Congresu

 Departamentu Executivu de l'Axencia d'Intelixencia Centrla, lleva'l control y garra los determinos propios de l'alministración central, interactúa con toles otres direiciones col envís d'ameyorar el desempeñu y l'alministración interdepartamentales, arriendes de coordinar y ameyorar la distribución de datos ente tolos departamentos

 Departamentu d'Intelixencia, fai los análisis, procesa los datos y estadístiques, que marchen pa Presidencia pa tomar les decisiones sobro los datos recoyíos y procesaos. La direición d'intelixencia, vixila los otros departamentos de l'Axencia central. 

 Departamentu de Ciencia y Teunoloxía, ye'l responsable de la creación y emplegu d'información, equipamientos de vixilancia, comunicaciones armamentos, equipamientos pa la observación, información contra información, espionaxe convencional, espionaxe espacial, contra espionaxes de tolos tipos, ye responsable pa la posibilitación de condiciones de vixilancia en territoriu nacional o nel estranxeru.

 Departamentu d'Operaciones, tolos axentes dependen d'esti departamentu, onde se dan les órdenes de serviciu y execución d'aiciones en territoriu nacional o en territoriu enemigu, como les vixilancies ya intervenciones, cuando foren percises nes polítiques llocales.

 Centru d'Estudios d'Intelixencia y materiales históricos y estadística, tolos datos, emplegados o non, depués de procesalos y catalogalos van equí, pal so emplegu en cualuquier tiempu y momentu en que seya preciso usalos, ye nesti departamentu onde se fai'l procesamientu estadísticu a llargu plazu de los rumbos de poder mundial y les sos naciones, y del que surden los conseyos pa que'l presidente analice conxuntamente cola opinión de les ótres direiciones, y axencies.

 Escritoriu de Deliberación Xeneral, nesti escritoriu execútase'l procesamientu de decisiones importanets pa l'axencia, ta surbordináu al presidente direutamente. 

 Escritoriu de Negocios públicos, nesti escritoriu fáense los contratos colos países aliaos y ye d'au emana la información precisa pal so usu.

 Referencies 

 Enllaces esternos 
 Páxina oficial (n'inglés)

Categoría:Estaos Xuníos