Panamá

La República de Panamá ye un país d'América Central, allugáu ente Costa Rica y Colombia, el Mar Caribe y l'Océanu Pacíficu.

Nél afáyase la Canal de Panamá canal interoceánica que facilita la comunicación ente l'océanu Pacíficu y l'Atlánticu. El país tamién abarca la estaya llibre de Colón, la fana franca más grande del hemisferiu occidental y la segunda más grande del mundu.

 Historia 

 Política y gobiernuLos datos recoyíos nesti apartáu tán sacaos del Anuario Iberoamericano 2012 del Real Institutu Elcano y l'Axencia Efe. Disponible en http://www.anuarioiberoamericano.es/ 

 Organización política 
La Constitución actual del país foi aprobada'l 11 d'ochobre de 1972, magar que foi modificada delles vegaes. La última d'elles foi en 2004, cuando se creó una Asamblea Constituyente paralela. Dempués d'eso, nel 2009, elimináronse dellos cargos, como'l de vicepresidente y ún de los dos suplentes de caún de los 78 diputaos, y reafirmóse l'autonomía de la Canal de Panamá pa que'l so funcionamientu como vía internacional de comunicaciones nun s'afectara poles engarradielles polítiques del país.

El poder executivu exércelu'l presidente, elixíu por sufraxu direutu pa cinco años y que tien un gabinete de ministros pa sofitalu y desarrollar la llabor de gobiernu. El poder llexislativu ta representáu pola Asamblea Llexislativa, que dende 2009 ta formada por 71 miembros, escoyíos tamién pa cinco años. Tocántenes al poder xudicial, el so muérganu cimeru ye la Corte Suprema de Xusticia.

 Gobiernu 
El presidente del país ye, dende'l 1 de xunetu de 2009, Ricardo Martinelli Berrocal, que tien a Juan Carlos Varela como'l so vicepresidente. El presidente de l'Asamblea Llexislativa ye Héctor Aparicio. El gabinete los ministros ta formáu polos siguientes ministerios y persones:
 Presidencia: Demetrio Papadimitriu.
 Rellaciones Esteriores: Roberto Henríquez.
 Comerciu ya Industria: Ricardo Quijano.
 Educación: Lucy Molinar.
 Seguridá Pública: José Raúl Mulino.
 Gobiernu: Jorge Ricardo Fábrega.
 Salú: Franklin Vergara.
 Vivienda: José Domingo Arias.
 Trabayu y Desarrollu Llaboral: Alma Cortés.
 Economía y Finances: Frank De Lima.
 Desarrollu Agropecuariu: Oscar Armando Osorio Casal.
 Obres Públiques: Federico José Suárez.
 Desarrollu Social: Guillermo Ferrufino.
 Asuntos de la Canal: Rómulo Roux.
 Micro, Pequeña y Mediana Empresa: Giselle Burillo.
 Alministrador Xeneral de la Autoridá de Turismu de Panamá (ATP): Salomón Shamah.

 Partíos políticos y sindicatos 
Los principales partíos políticos, y los sos principales cabezaleros, son los que vienen darréu:
 Partíu Panameñista (PPA), que'l so presidente ye l'actual vicepresidente Juan Carlos Varela.
 Partíu Revolucionariu Democráticu (PRD). El so secretariu xeneral ye Mitchel Doens, y Francisco Sánchez Cárdenas el so presidente
 Movimientu Lliberal Republicanu Nacionalista (MOLIRENA). El so principal cabezaleru ye Sergio González Ruiz.
 Partíu Popular (PP), que ta presidíu por Milton Henríquez.
 Partíu Cambiu Democráticu (PCD), que'l so presidente ye'l presidente de la República Ricardo Martinelli.
 Partíu Lliberal (PL). El so presidente ye Joaquín F. Franco Vásquez.

D'ente los sindicatos, pela so banda, rescamplen pola so fuercia los que vienen darréu:
 Consetu Nacional de Trabayadores Organizaos (CONATO), que tien una direición coleutiva y rotatoria.
 Central Nacional de Trabayadores de Panamá (CNTP). La so secretaria xeneral ye Norma Cano.
 Federación Nacional de Servidores y Trabayadores Públicos (FENASEP), que ta dirixíu por Alfredo Berrocal.
 Confederación de Trabayadores de la República de Panamá (CTRP), que'l so secretariu xeneral ye Guillermo Puga.
 Central Xeneral Autónoma de Trabayadores de Panamá (CGTP). El so secretariu xeneral ye Mariano Mena.
 Converxencia Sindical (CS), que'l so secretariu xeneral ye Luis González.
 Sindicatu Únicu Nacional de Trabayadores de la Construcción y Similares (SUNTRACS). El so principal cabezaleru ye Saúl Méndez.
 Confederación Nacional d'Unidá Sindical (CONUSI), que'l so principal cabezaleru ye Gabriel Castillo.
 Federación Sindical de Trabayadores de la República de Panamá, que tien como principal cabezaleru a Manuel Teju.

 Xeografía 

 Organización territorial 
Dende'l puntu de vista de la so organización alministrativa, Panamá divídese en nueve provincies, 75 distritos o conceyos, trés rexones indíxenes, con categoría asemeyada a la de la provincia, y 640 corregimientos, incluyíos dos comarcales.

ProvinciaCapitalBanderaSuperficiePoblación (Censu 2010)HomesMuyeresViviendesBocas del ToroBocas del Toro45px4.643,9 km²121.95263.08858.86428.948CocléPenonomé45px4.927 km²228.676116.927111.74972.840ColónColón45px4.868,4 km²232.748117.721115.02773.445ChiriquíDavid45px6.547,7 km²416.817208.186201.635134.033DariénLa Palma 11.896,5 km²46.95125.76421.18715.310HerreraChitré45px2.340,7 km²107.91154.44753.46439.861Los SantosLas Tablas45px3.804,6 km²88.48745.17043.31738.999PanamáPanamá45px11.670,92 km²1.663.913826.933836.980537.666VeraguasSantiago45px 10.629,6 km²226.641118.027108.61474.092ComarcaCapitalBanderaSuperficiePoblación (2)HomesMuyeresViviendesKuna YalaEl Porvenir45px2.340,7 km²31.57714.98116.5965.662Emberá-WounaanUnión Choco--- 4.383,5 km²9.5445.1484.3962.411Ngöbe-BugléBuabidi45px6.968 km²154.35576.17678.17932.941TotalPanamá78.200 km²3.322.5761.672.5681.650.0081.056.208

 DemografíaLos datos recoyíos nesti apartáu tán sacaos del Anuario Iberoamericano 2012 del Real Institutu Elcano y l'Axencia Efe. Disponible en http://www.anuarioiberoamericano.es/ 
La población del país, según el censu del 2010, ye de 3.405.813 habitantes. D'ellos el 55% son mestizos, el 18% negros, el 17% blancos, el 6% amerindios y el 3% asiáticos.

Les mayores ciudaes del país según el so númberu d'habitantes, acordies col citáu censu, son:

CiudáPoblación (2010)Ciudá de Panamá880.691San Miguelito315.019Arraiján220.779Colón206.553La Chorrera161.470David144.858

 Economía 

 Cultura 

 Enllaces esternos 
 Presidencia de la República
 Bancu Nacional de Panamá
 Institutu Nacional d'Estadística y Censu
 Autoridá de Turismu de Panamá

 Referencies 

 Enllaces esternos 

Categoría:Países d'América
Categoría:Miembros de la OEA
Categoría:Organización de les Naciones Xuníes