Castellanismu (llingüística)

Un castellanismu ye un barbarismu que consiste nel emplegu d'una pallabra del castellanu n'otra llingua. Nel casu asturianu, esisten castellanismos que llexítimamente incorporárense a la llingua a lo llargo de la so historia (y darréu formen parte d'ella) y dellos otros non normativos que son resultáu del billingüismu inorganicu que tiende a la meza de les dos variedaes llingüístiques.

Castellanismos incorporaos al asturianu
alambre dende'l Castellanu alambre. Asturianu: alamar < *alame.
alhaxa dende'l Castellanu: alhaja. Ráramente, l'ALLA valídalu xunta'l llariegu alfaya.
antoxu dende'l Castellanu: antojo y esti del llat. ante-oculus. n'asturianu yera esperable *antueyu.
bautismu dende'l Castellanu bautismo. Esperable n'asturianu *baltismu < *baptismus.
ciudá dende'l Castellanu ciudad. Esperable n'asturianu cildá < civ'tá. Presente como topónimu enos Montes Cildá de Cantabria y Palencia.
deporte dende'l Castellanu deporte. (Magar que Carlos Suari amosare que la forma llariega n'asturianu ye spor"Deporte una pallabra en xuiciu por necesidá" Carlos Suari Rodrigue. Lletres asturianes 93. Ed. ALLA. Uviéu 2006.., entá nun se conseña nel DALLA).
char dende'l Castellanu: echar. Asturianu occidental: xeitar, asturianu medieval getar [ʒeˈtaɾ] (fueru d'Uviéu).
llexos (Castellanu: lejos) (Asturianu: lloñe/llonxe)
ocho dende'l Castellanu: ocho. Asturianu medieval: uecho, Mirandés: uito, Senabrés güeitu.
vientu (Castellanu: viento) (Asturianu: aire)
xamón dende'l Castellanu jamón. Esperable n'asturianu *xambón.
xaréu dende'l Castellanu jaléo.
xurgar dende'l Castellanu hurgar <furicare. L'asturianu patrimonial ye furgar.
yema dende'l castellanu yema. Autóctonu xema < gema

Castellanismos non normativos n'asturianu
hermosu (Castellanu: hermoso) (Asturianu: formosu)
ḥoder (Castellanu: Joder)
fosa (Castellanu: fosa) (Asturianu: fuexu)
habitación (Castellanu: Habitación) (Asturianu: Cuartu)
cubinos de Xelu (Castellanu: Cubitos de hielo) (Asturianu: piedres de xelu)
grifu (Castellanu: Grifo) (Asturianu: Mosca o Cañu)
bolsiellu (Castellanu: Bolsillo) (Asturianu: Bolsu)
xentuza (Castellanu: Gentuza) (Asturianu: gandaya)
hoi (Castellanu: hoy) (Asturianu: güei, güe)

 Referencies 

Categoría:Llingüística