Bucarest

Bucarest (București en rumanu) ye la capital de Rumanía y, al mesmu tiempu, la ciudá más grande del país, centru industrial y comercial. La primer vez qu'apaez mentada la ciudá ye nun documentu de 1459 y dende 1862 ye la capital del estáu. Nel periodu d'enteguerres la so arquiteutura, elegante y burguesa, valió-y el nomatu de "Pequeña París". Güei, la ciudá, dividida en seis distritos (sectoare) ye un conceyu (municipiu) que nun ta incluyíu en nenguna provincia (județ), anque ta rodiada dafechu pola provincia d'Ilfov. 

 Xeografía 
Bucarest ta nel SE del país, ente Ploiești y Giurgiu, a orielles del ríu Dâmbovița, afluente del ríu Danubiu. Amás hai un gran númberu de llagos na redolada de la ciudá, como'l llagu Floreasca, el llagu Tei o'l llagu Colentina, mesmo nel centru de la ciudá hai un llagu, el llagu Cișmigiu. Esti llagu, antiguu trampal na ciudá medieval, ta redoláu pol Xardín Cișmigiu, inauguráu nel 1847 según planos del arquiteutu alemán F.W. Meyer.

 Historia 

Diz la lleenda que Bucarest foi fundada por un pregueru de nome Bucur (allegre). Paez más probable de toes toes que fuera fundada por Mircea'l Vieyu (Mircea cel Bătrân) a finales del sieglu XIV. 

El primer testimoniu documental apaez nun acta emitida por Vlad Țepeș. Nesa dómina la ciudá xugaba un papel estratéxicu na vixilancia del camín que xunía Târgșor y Giurgiu, ésta última sede d'una guarnición otomana. 

En 1659, baxo'l reináu de Gheorghe Ghica, Bucarest conviértese na capital de Valaquia (Valahia o Țara Românească, "País rumanu"), y entama la so modernización: empiédrense les cais, fúndase la primer universidá y constrúise'l Palaciu Mogoșoaiei (Constantin Brâncoveanu), edificiu nel que güei s'atopa'l Muséu d'Arte Feudal Brâncoveanu. Darréu Bucarest espoxiga dende'l puntu de vista económicu: crez el númberu d'artesanos y la población en xeneral. En 1798 había 30.030 habitantes, y pa 1831 yá yeren más del doble. 


Adulces va apaeciendo tou un riestru d'instituciones y servicios públicos: el Teatru Nacional, el Xardin Cișmigiu, el Campusantu Șerban Vodă, la Sociedá Académica de Bucarest, la Sociedá Filarmónica de Bucarest, la Universidá de Bucarest, la Estación del Norte, el Diariu Universul, el Bancu Nacional de Rumanía, etc. 

 Feches destacaes 
 1459: Primer mención de Bucarest
 1465: El príncipe Radu'l Guapu (Radu cel Frumos) escueye Bucarest como residencia real. 
 1659: Gheorghe Ghica establez ehí la capital. 
 1808: Abre la "Posada de Manuc" (Hanul lui Manuc), llugar onde diba roblase, en 1812, el Tratáu de Bucarest, ente Rusia y Turquía
 1852: Inaugúrase'l Teatru Nacional "I. L. Caragiale"
 1872: Primer llinia de tranvía. 
 1894: Primer tranvía llétricu.
 1922: Constrúise con madera l'Arcu'l Trunfu
 1928: Entamen les emisiones de la Sociedá Rumana de Radiodifusión
 1929: Desaníciase la cabera llinia de tranvía a caballos 
 1935 Reconstrúise con granitu l'Arcu'l Trunfu
 1936: El sociólogu Dimitrie Gusti abre'l Muséu del Pueblu (Muzeul Satului), ún de los primeros museos etnográficos del mundu.
 1944, 4 abril: los Aliaos bombardien la ciudá.
 1948: L'Aeropuertu Băneasa entama les sos actividaes
 1954: Abre la Opera Rumana
 1956, 31 avientu: Na nuechevieya difúndese la primer emisión televisiva del país. 
 1970: L'Aeropuertu d'Otopeni empicipia les actividaes
 1977, 4 marzu: Un seísmu de 7,2 na escala Richter esfarrapa la mayor parte del cascu antiguu de Bucarest 
 1979: Inaugúrase la primer llinia de metro
 1981 - 1988: Constrúise la Casa'l Pueblu de Bucarest (Casa Poporului), el segundu mayor edificiu del mundu. Pa construyilu, baltáronse edificios nuna superficie equivalente a la de la ciudá de Venecia

 Evolución demográfico 
 1798: 30.030
 1831: 60.587
 1877: 177.302
 1930: 639.040 
 1956: 1.236.905
 1964: 1.372.130
 1998: 2.029.899
 2002: 1.921.753
 2005: 1.929.615

 Cadarma confesional 

1.850.414 ortodoxos (96,05%), 23.450 católicos romanos (1,21%), 9.488 musulmanes (0,49%), 7.558 católicos griegos (0,39%), 5.452 pentecostales, 4.381 adventistes 

 Minoríes 

 Comunidá xudía 
Antaño yera la comunidá más numberosa. En 1930 vivíen en Bucarest 69.885 xudíos, que representaben el 10,93% de la población. Los fechos de la Segunda Guerra Mundial, y darréu les migraciones pa Israel llevaron a la desapaición de la comunidá xudía de Bucarest. Sicasí sigue funcionando un Teatru Hebréu estatal.

 Comunidá húngara 
Nel añu 1930 vivíen en Bucarest 24.052 húngaros, el 3,76% de la población.
Nel añu 2002 la población ye de 5.834 maxares, namás el 0,3% del total. Publícase en Bucarest el periódicu n'húngaru de tirada nacional Új Magyar Szó

 Otres comunidaes 
Hai en Bucarest delles minoríes más: armenios, griegos, turcos y ucraínos, con presencia antigua na ciudá. 

 Universidaes 

 Academia de Studii Economice
 Universitatea din București
 Universitatea de Medicină și Farmacie "Carol Davila" din București
 Universitatea de Științe Agronomice și Medicină Veterinară din București
 Universitatea Politehnica București
 Universitatea Româno-Americană
 Universitatea Tehnică de Construcții București

 Equipos deportivos 

 Fúbol 
 FC Rapid
 FC Steaua
 FC Dinamo
 FC Național 
 Sportul Studențesc

 Baloncestu 
 Dinamo Erbasu
 Rapid Isover

 Bibliografía 

(del artículu rumanu) 

 Nicolae Iorga, Istoria Bucureștilor, 1940
 C.Bacalbașa, Bucureștii de altădată, 1935
 G.Ionnescu-Gion, Istoria Bucureștilor, 1899
 George D.Florescu, Din vechiul București, 1935
 George Potra, Din Bucureștii de altădată, 1981

 Referencies 

 Enllaces esternos 

  Conceyu de Bucarest


Categoría:Llocalidaes de Rumanía
Categoría:Wikipedia:Páxines con enllaces interllingüísticos