Azur

En heráldica, azur ye la denominación heráldica d'un color azul intensu o escuru. D'ente los esmaltes heráldicos, pertenez al grupu de los colores, xunto col gules (colloráu), el sable (negru), el sinople (verde) y el púrpura.

Per otra parte, azur ye un color que dende antiguu aplicóse a les coloraciones intenses entemedies ente'l celeste y l'índigo, polo que na moderna teoría del color puede considerase que l'azur ye un color espectral entemediu ente'l cian y l'azul, y por lo mesmo pertenez al círculu cromáticu natural.Maerz and Paul 1930. A Dictionary of Color

 Sinónimos 
Dacuando esti esmalte foi llamáu turquí.

 Etimoloxía 
El términu «azur» provién del francés azur,«azure», Online Etymology Dictionary, Douglas Harper, 2001–2012, consultáu'l 18 de xineru de 2013. que comparte orixe con «azul», al que se considera deriváu del árabe hispánicu lazawárd, esti del árabe lāzaward, 'lapislázuli', esti del persa laǧvard o lažvard, y esti del sánscritu rājāvarta, 'rizu del rei'. Otra interpretación sostién que'l persa laǧvard o lažvard derivaría de Lajward, una rexón de Turquestán onde, según Marco Polo, llográbase'l lapislázuli, piedra semipreciosa de color azul.

 Historia 
Nos entamos de la heráldica, ente los sieglos XII y XIII, l'azur yera un esmalte pocu emplegáu: el historiador Michel Pastoureau topó qu'apaecía solamente nel 10 al 15 % de les armeríes europees. Sicasí, escontra mediaos del sieglu sieglu XIV ganara terrén por cuenta del gules y del sable, volviéndose'l color predominante nos blasones europeos.


 Representación 
L'azur nun s'atopa definíu con exactitú. Arriendes d'ello, el tonu y el matiz d'azul a emplegar pa representalo queden a criteriu del artista heráldicu. Encamiéntase, sicasí, que l'azul seya fuerte y fiel a la so naturaleza; nun tien de ser purpúreo nin verdosu.

Cuando nun se dispón de colores, l'azur puede representase por aciu un rayáu bien finu de llinies horizontales paraleles, según el métodu atribuyíu al xesuita Silvestre Pietra Santa. Este ye'l métodu de representación que se ve comúnmente en grabaos a una tinta.

 Exemplos d'usu 
Siguen tres ejemplos antiguos y notables del usu del azur.

Nel Muséu de Tessé, en Le Mans, caltiénse una placa esmaltada proveniente de la tumba de Godofredo Plantagenet que lo representa empuñando la so espada y el so escudu (d'azur, semáu de leoncillos d'oru). Esta efixe, que se remonta a alredor del añu 1160, ye considerada la imaxe más antigua d'un escudu en color que llegara hasta nós.


 Usu nos vevos 
D'ente los forros heráldicos, los vevos son típicamente d'azur y plata, anque en rares ocasiones pueden ser d'otros colores. Créese que l'azur de los vevos provién del fechu de qu'esti motivu heráldicu, güei bien estilizado, yera d'antiguo un forru iguáu con munches pieles d'esguil gris, que se cosíen ente sigo alternando los retazos correspondientes al llombu (azur) colos que se tomaben del banduyu de los animales (plata).

 Usu nes ondes 
La figura heráldica llamada «ondes», según les particiones y pieces ondulaes, usáronse con cierta frecuencia pa representar cuerpos y corrientes d'agua (el mar, ríos, etc.); nestos casos la suxerencia d'agua suel reforzase por aciu l'usu del esmalte azur.

Nel casu de les ondes, magar pueden representase en cualquier combinación de color y metal, pa faer referencia a l'agua suel recurrise a les de plata y azur.

 Nomes, atribuciones y significaos en desusu 
Escontra l'entamu del Renacimientu desenvolvióse un sistema de correspondencies simbóliques pa los colores heráldicos que güei s'atopa en desusu.
Ye de notar qu'escontra 1828 esti sistema yera consideráu absurdu pol heraldista inglés William Berry,«Dellos heraldos imaxinativos de tiempos pasaos, pa mayor distinción y honor del portador de les armes, llamaron na so ayuda non solo a los cuerpos celestes, sinón a les más precioses piedres del orbe pa describir los colores de les armes de los príncipes soberanu y noble de la tierra; y llevaron la so imaxinación entá más lloñe, atribuyendo a cada planeta, signu celestial [zodiacal], piedra preciosa, metal y color les virtúes que representen, según a los meses, díes, flores, elementos, estaciones del añu, complexones y númberos que por estos s'entendíen. Ensin suscribir a estos caprichos y fantasíes, nin col deséu de perpetuar estes llocures, sinón a cencielles al envís d'amosar l'entusiasmu estravagante con que la heráldica foi practicada delles vegaes, l'autor amestó un paradigma d'estos absurdos...» anque l'español Francisco Piferrer, en 1858, comentar como si inda fuera válidu.

Magar Jean Courtois, Heraldo Sicilia del Reinu d'Aragón, menta nel so tratáu -y blason des couleurs (1414) que cualesquier d'estes asociaciones del azur puede usase para blasonar, na práutica ye posible que solamente s'usaron el sistema planetariu y el sistema de piedres precioses. P'Alberto y Arturo García Caraffa (1919), el blasonado con xemes correspondía a los títulos y el de planetes a los soberanos.
Arthur Fox-Davies cita un exemplu de blasonado con piedres precioses que data de 1458.Blasonado de les armes daes a Mödling bei Wien en 1458:
Mit namen ain Schilt gleich getailt in fasse, des ober und maister tail von Rubin auch mit ainer fasse von Berlein, der under thail von grunt des Schilts von Schmaragaden, darinneain Pantel von Silber en Rampannt.
«Esto ye, un escudu cortáu en partes iguales: la parte cimera y mayor de rubín, tamién con una faxa de perlla; la parte inferior del campu del escudu d'esmeralda, y nél una pantera de plata, rampante.»

Debaxo danse dalgunes de les antigües correspondencies simbóliques del azur, según dalgunos de los nomes que se-y atribuyeron.

 Nomes «griegos»Los tratadistas heráldicos de sieglos pasaos sosteníen que los blasones aniciárense nel antiguu Exiptu, na antigüedá clásica o inclusive en socesos rellataos nel Antiguu Testamentu (ver García Caraffa, op. cit., p. 6). Pa Piferrer, los nomes citaos corresponderíen a les dómines anterior y posterior a la destrucción de Troya.  sidero, veneto, stagonne, detrady Metal  el cobre, el fierro, l'aceru Planeta  Xúpiter, Venus Piedra preciosa  el zafiru Signu del Zodiacu  Tauro y Llibra Elementu  l'aire Estación del añu  la primavera, el seronda, el branu Mes  abril y setiembre Día de la selmana  el vienres, el xueves, el martes Númberos  4, 9 Árbol  l'álamu, el carbayu Flor  l'azucena azul, l'aciano, la violeta Ave  el pavu real Cuadrúpedu  el camaleón Edá del home  la segunda infancia, los quince años Complexón humana  sanguínea, griespa Virtúes teologales y cardinales  la xusticia, la fortaleza Virtúes y cualidaes mundanes  la llealtá, la ciencia, la fermosura, l'allabancia, la dulzura, la claridá, la pureza, la sonadía, la nobleza, l'esfotu, la vixilancia, la recreación, el celu Obligaciones del portador  defender a los servidores de los príncipes que se quedaron ensin remuneración de los sos servicios

 El color azur anguaño 

Anguaño, l'azur ye un color usáu n'ocasiones nel ámbitu de la pintura decorativa, cosmética y otros. Ye importante la influyencia del idioma italianu, onde'l color azzurro (vèase azzurri) ye más claru que'l blu, pero más intensu que'l celeste. N'inglés azure defínese como'l color del cielu estenu.azure Merriam-Webster Dictionary, Encyclopædia Britannica Company En rusu, Голубой (goluboi = celeste y azul claro) ta definíu como un color distintu de Синий (sinii = azul y azul escuro).

Puede llamase azur a los tonos que se perciben como entemedios ente l'azul y el cian. El so color complementariu ye'l naranxa.

 Variaciones y coloraciones similares 

|}

 Galería 

 Ver tamién 

Los metales heráldicos:
 Oru
 Plata

Los otros esmaltes heráldicos principales:
 Gules
 Sable
 Sinople
 Púrpura

Y amás:
 Heráldica
 Esmalte (heráldica)
 Azul
 Turquí
 Una llista de colores nel Colores

 Notes 

 Referencies 

 Enllaces esternos 

Categoría:Esmaltes heráldicos
Categoría:Colores
Categoría:Wikipedia:Páxines con enllaces interllingüísticos