Llingües túrquiques

El túrquicu ye una familia llingüística, biltu del altaicu faláu por unos 180 millones de persones nel mundu, principalmente en Turquía y n'Asia Central

Les llingües túrquiques más falaes son el turcu (63 millones en 2007), l'uzbecu (27 millones en 2011), l'azerbaixanu (26 millones en 2010), el kazaquistanín (11 millones en 2007), l'uigur (10,4 millones en 2010), el turcomanu (7 millones en 2007), el tártaru (5,3 millones en 2010), el kirguís (4,3 millones en 2009), el baxkir (1,2 millones en 2010), el chuvaxu (1,8 millones en 2010) y el qaxcái (1,5 millones en 1997). En fondu peligru de despaición tán: el tofalar, el yugur y el karaim ente otres.

Les carauterísitiques más típiques de les llingües túrquiques son l'armonía vocálica, l'aglutinación y l'ausencia de xéneru gramatical. Estes carauterístiques tan presentes en cuasique en toles llingües túrquiques.

 Clasificación 
 Túrquicu meridional
 Turcu de Turquía
 Azerbaixanu
 Turcomanu
 Gagáusicu
 Tártaru de Crimea 
 Afkhariu
 Kasgáicu 
 Uigur
 Uzbecu
 Uigur modernu 
 Grupu oghur o bulgáricu
 Chuvaxu
 † Bulgáricu
 † Kházaru
 † Llingua de los Hunos
 † Aváricu (túrquicu)
 Kichacu
 Baxkiriu
 Karáimicu
 Karakalpákicu
 Kasacu
 Kirguís
 Tártaru 
 Túrquicu de Sibiria
 Dolgánicu
 Jakúticu
 Túrquicu siberianu meridional 

 Interllexibilidá 
Estes llingües presenten un altu grau d'interllexibilidá. Ver la tabla comparativa:

+Comparanza ente les llingües túrquiques más importantes Asturianu/Lleonés Turcu  Azerbaixanu  Turcomanu Tártaru Kazakhu  Kirguís Uzbecu  Uigur "¿Cuántes pallabres hai pa los pasos d'un caballu? Atın yürüyüşleri için hangi sözler var?  Atın yerişi üçün hansı sözler var?  Atın yörişleri barada ne hili sözler bar?  Atnıng yürişleri turında nindi süzler bar?  Atıng cürisin sıypattaytın kanday sözder bar?  Attım cürüşü cönündö kanday atayın terimder bar?  Atnıng yurişleri üçün kanday sözler bar? Atnıng mengiş ve yürügişliri toğısında kandak atamlarılar bar?

 Referencies 

 Enllaces esternos 

Categoría:Llingües túrquiques

 Vocabulariu Comparativu 

SignificáuTurcu AntiguuTurcuAzerbaixanuTurcomanuTártaruBaxkirKazakhuKirguísUzbecuUigurYakutuChuvaxuPersones y FamiliaresPáAtaAtaAtaAtaAttaAta(y)AtaAtaOtaAtaAtaAteMaAnaAna/AnneAnaEneAnaInä(y)/AsayAnaEneOnaAnaAnneFíuO'gulOğul/OğlanOğulOgulUl, uğılUlUlUulOʻgʻilOghulUolYvăl, UlHomeEr(kek)Er(kek)Ər/ErkəkErkekİrİr(käk)Er(kek)ErkekErkakErErAr/ArşçinNeñaKyzKızQızGyzQızQıðQızKızQizQizKy:sHĕrPersonaKişiKişi/ŞahısKişi/ŞəxsKişiKesheKeşeKisiKishiKishiKishiKihiŞçinNoviaKelinGelinGəlinGelinKilenKilenKelinKelinKelinKelinKylynKinSuegraKaynanaQaynanaGaýyn eneQayın anaQäynäQayın eneKayneneQaynonaQeyinanaHun'amaPartes del CuerpuCorazónYürekYürekÜrəkÝürekYöräkYöräkJürekJürökYurakYürekSüreqČĕreSangreQanKanQanGanQanQanQanKanQonQanQa:nJunCabezaBašBaşBaşBaşBaşBaşBasBashBoshBashBasPuśPeluQılKılQılGylQılQılQılKılQilQilKılGüeyuKözGözGözGözKüzKüðKözKözKoʻzKözKosKuśPestañaKirpikKirpikKirpikKirpikKerfekKerpekKirpikKirpikKiprikKirpikKirbi:HărpăkOyíu/OreyaQulqaqKulakQulaqGulakQolaqQolaqQulaqKulakQuloqQulaqGulka:kHălhaNarizBurunBurunBurunBurunBorınMoronMurınMurunBurunBurunMurunBrazuQolKolQolGolQulQulQolKolQoʻlQol,BilekQolHul/HolManoEl(ig)ElƏlElAlaqanAlakanIlikIli:AlăDeuBarmakParmakBarmaqBarmakBarmaqBarmaqBarmaqBarmakBarmoqBarmaqPürne/Porn'aUñaTyrnaqTırnakDırnaqDyrnakTırnaqTırnaqTırnaqTyrmakTirnoqTirnaqTynyraqČĕrneRodiellaTizDizDizDyzTezTeð, tubıqTizeTizeTizzaTizTüsäχČĕrpuśśiPantorríaBaltyrBaldırBaldırBaldyrBaltırBaltırBaltırBaltyrBoldirBaldirBallyrPılPieAdaqAyakAyaqAýakAyaqAyaqAyaqAyakOyoqAyaqAtaqUraBandulluQarynKarınQarınGarynQarınQarınQarınKarynQorinQerinQarynHyrămAnimalesCaballuAtAtAtAtAtAtAtAtOtAtAtUtCabaña (de ganáu)Siyir, İnekSığır, İnekİnək, Sığır SygyrSıyırHıyırSïırSıyırSigirSiyirInaxVılehPerruYtİtİtItEtEtÏtItItItYtJytăPexeBalyqBalıkBalıqBalykBalıqBalıqBalıqBalıkBaliqBeliqBalykPulăPioyuBitBitBitBitBetBetBïtBitBitPitBytPyjtă/Put'ăOtros SustantivosCasaUyEvEvÖýÖyÖyÜyÜyUyÖyAv*TiendaOtagOtağOtaqOtagOʻtoqOtaqOtu:CamínYolYolYolÝolYulYulJolJolYoʻlYolSuolŚulPonteKöprüqKöprüKörpüKöpriKüperKüperKöpirKöpüröKoʻprikKövrükKürpeKĕperFlechaOqOkOxOkUqUqOqOkOʻqOqOχUhăFueuOtOdOdOtUtUtOtOtOʻtOtUotVut/VotCernadaKülKülKülKülKölKölKülKülKulKülKülKĕlAguaSuvSuSuSuwSuHıwSuSuuSuvSuUiŠyv/ŠuBarcuKemiGemiGəmiGämiKöymäKämäKemeKemeKemaKemeKimĕLlaguKölGölGölKölKülKülKölKölKoʻlKölKüölKülĕSol/DíaKünešGün(eş)Gün(əş)GünKönKönKünKünKunKünKünKunÑubeBulutBulutBuludBulutBolıtBolotBultBulutBulutBulutBylytPĕlĕtEstrellaYulduzYıldızUlduzÝyldyzYoldızYondoðJuldızJıldızYulduzYultuzSulusŚăltărTierraTopraqToprakTorpaqToprakTufraqTupraqTopıraqTopurakTuproqTupraqToburaχTăpraCumal (de cuetu)TöpüTepeTəpəDepeTübäTübäTöbeTöböTepaTöpeTöböTüpĕÁrbol/ MaderaYağacAğaçAğacAgaçAğaçAğasAğaşJygachYogʻochYahachJyvăśDios (Tengri)TengriTanrıTanrıTaňryTäñreTäñreTäñiriTeñirTangriTengriTanaraTură/TorăCielu, AzulKökGökGöyGökKükKükKökKökKoʻkKökKüöqKăvak/KoakAxetivosLlarguUzunUzunUzunUzynOzınOðonUzınUzunUzunUzunUhunVărămNuevuYanyYeniYeniÝaňyYañaYañıJañaJañıYangiYengiSanaŚĕnĕGorduSemizSemizSemizSimezHimeðSemizSemizSemizSemizEmisSamărEnllenuToluDoluDoluDolyTulıTulıTolıToloToʻlaToluqToloruTulliBlancuAqAkAğAkAqAqAqAkOqAqPrietuQaraKaraQaraGaraQaraQaraQaraKaraQoraQaraXaraHuraEncarnáuQyzylKızılQızılGyzylQızılQıðılQızılKızılQizilQizilKyhylHĕrlĕNumberos1BirBirBirBirBerBerBirBirBirBirBi:rPĕrre2EkiİkiİkiIkiİkeİkeEkiEkiIkkiIkkiIkkiIkkĕ4TörtDörtDördDörtDürtDürtTörtTörtToʻrtTörtTüörtTăvattă7YetiYediYeddiÝediCideYeteJetiJetiYettiYettiSetteŚiččĕ10OnOnOnOnUnUnOnOnOʻnOnUonVunnă/Vonnă100YüzYüzYüzÝüzYözYöðJüzJüzYuzYüzSü:sŚĕrTurcu AntiguuTurcuAzerbaixanuTurcomanuTártaruBaxkirKazakhuKirguísUzbecuUigurYakutuChuvaxu