Berlín

Berlín (pronúnciase [bɛɐ̯ˈliːn]) ye la capital d'Alemaña y uno de los sos dieciséis estaos. Ye, colos sos 3,45 millones d'habitantes, la mayor ciudá del país. Ye, tamién, la segunda ciudá y la séptima área metropolitana mayor de tola Xunión Europea.. Asitiada na gran llanura europea, tien un clima templáu. Atraviésenla los ríos Spree y Havel, y alredor d'una tercera parte del so territoriu ta formada por viesques, parques y xardinos, ríos y llagos.

Fundada en 1237 col nome de Cölln, foi demientres la so historia capital del reinu de Prusia (1701–1918), del Imperiu Alemán (1871–1918), de la República de Weimar (1919–1933) y del Tercer Reich (1933–1945).. La ciudá, que yera la tercera mayor del mundu nos na década de 1920, quedó partida en dos dempués de la Segunda Guerra Mundial. La parte oriental (Berlin-Pankow) convirtióse na capital de la República Democrática d'Alemaña, y la parte occidental quedó como un enclave de l'Alemaña Federal que tuvo arrodiáu, de 1961 a 1989, por un muru. Tres la reunificación alemana en 1990 la ciudá recuperó'l so estatus de capital alemana.

La ciudá ye, pola so posición nel continente, un importante ñudu de comunicaciones aérees y ferroviaries. Ye, tamién, un importante destín turísticu, y sede de numberoses empreses farmacéutiques, d'inxeniería biomédica, biotecnolóxiques, electróniques... Ye la sede de varies universidaes y institutos d'investigación, y tien importantes orquestas y museos.

 Historia 
300px|left|thumb| Mapa de Berlín na dómina'l Muru y los dos Berlines. El mapa amosa tamién les entraes poles que teníen que dir los habitantes por mor la so pertenencia (vecín, funcionariu, diplomáticu foriatu, etc).

Nos sieglos II e.C. - I d.C. la redolada de Berlín emprimó a ser habitada por tribus desconocíes que asitiáronse nes marxenes de los ríos Spree e Havel. Nel sieglu VI tribes eslaves construyeren fortificaciónes nes acutuales zones suburbanes de Spandau y Köpenick. 
Hebo d'esperar fasta'l sieglu XI pa ver comu Berlín tornase xermana de la man del guerreru saxón Albrecht, primer conde de Brandemburgu. D'aquella los xermanos entamaben a espardise al este del ríu Elba, aportando a Berlín colonistes del valle del Rhín y de Franconia.

La primera referencia histórica ye d'un cartafueyos del añu 1237. Berlín nun foi conocíu hasta munchu tiempu dempués, de la man del príncipe Friedrich Wilhelm von Hohenzollern nel sieglu XVII, que fizo un plan de desendolcu pa Berlín cola base nes muries de la ciudá, la construcción d'una canal que xunciera los ríos Spree ya Oder y nel embellecimientu del centru. La ciudá algamó nos caberos años del sieglu XVII 20.000 habitantes.

Pocos años dempués'l rei Federicu III de Prusia remocica Brandemburgu nun réinu y pon la capital en Berlín. Ye la domina dorada de la Berlín brandemburguesa: surden les Academies de Belles Artes y de la Ciencia, constrúyense edifícios grandonos como'l "Zeughaus" o'l castiellu de Branu (en Charlottenburg).

 Referencies 

 Enllaces esternos 

*
Categoría:Premiu Princesa d'Asturies de la Concordia