Múnic

MúnicL'asturianu que vien. Observaciones y suxerencies sobre l'asturianu normativu y el so usu; Ramón d'Andrés, Publicaciones Ámbitu, s.l., Uviéu, 2008; ISBN: 978-84-96413-48-1. (n'alemán München, en bávaru Minga y en checu Mnichov) ye una ciudá n'Alemaña, capital y principal ciudá del estáu llibre de Baviera. Asitiada a la vera del ríu Isar, al norte de los Alpes Bávaros, la ciudá ye la tercera mayor d'Alemaña y la decimosegunda mayor de la Xunión Europea, con una población d'alredor de 1.450.381 habitantes, y de seis millones na so área metropolitana. La ciudá, considerada la primera d'Alemaña y la cuarta d'Europa en calidá de vida (encuesta Mercer, 2015Quality of Living City Rankings), ye ún de los principales centros culturales, de teunoloxía y finances, educativu, financieru y turísticu del país y del continente.

El nome de la ciudá deriva de la pallabra del alemán antiguu Munichen, que significa "polos monxos". y fai referencia a los monxos benedictinos que vivíen nún monesteriu asitiáu nel llugar qu'anguaño ocupa'l cascu antiguu de la ciudá. La primera mención documental de la ciudá remóntase a 1158; de magar 1255 la ciudá foi'l llugar de residencia de los duques de Bavaria. Los colores oru y prietu, los colores del Sacru Imperiu Romanu Xermánicu, tienen sío los colores oficiales de la ciudá de magar la dómina de Lluis IV de Baviera, que fizo de la ciudá la sede de la residencia imperial. Tres de la xunificación definitiva, tres d'un periodu de más de 200 años de divisiones y subdivisiones, de Baviera, la ciudá convirtióse na so capital en 1506.

La católica Múnic foi un baluarte cultural de la Contrarreforma, y llugar de combates na posterior Guerra de los Trenta Años. Sicasí, caltúvose físicamente intacta pese a la ocupación de los protestantes suecos, porque l'alcalde prefirió abri-yos les puertes de la ciudá a los invasores a soportar un sitiu y la destrucción y el saqueo que lu habrían de siguir. 

La ciudá, que pasó de ser capital d'un ducáu a capital d'un electoráu en 1623, y en 1806 d'un reinu soberanu, aprovechó esta cabera circunstancia pa dir ganando, demientres el sieglu XIX, el so calter de centru artísticu, cultural y científicu, pa lo qu'aprovechó'l sofitu de los reis de Baviera. En 1918, demientres la Revolución Alemana, la casa de Wittelsbach, que tenía gobernao Bavaria dende 1180, foi obligada a abdicar en Múnic, a lo que siguió la proclamación d'una efímera república socialista.

Na década de 1920 la ciudá foi'l llugar de nacencia de dellos partíos políticos: el más destacáu foi'l partíu nazi (NSDAP), fundáu nella en 1920. Magar que'l primer intentu nazi de baltar el gobiernu alemán en 1923, el conocíu como Putsch de Múnic, fracasó al ser albortáu pola policía bavara, los nazis, dempués d'algamar el poder, declararon la ciudá como Hauptstadt der Bewegun (capital del movimientu). Demientres la Segunda Guerra Mundial la ciudá foi fuertemente bombardiada, de forma que más del 50% de tola ciudá, incluyíu'l 90% del so cascu históricu, foi destruyíu poles bombes aliaes.

El periodu postbélicu entamó cola ocupación de la ciudá, hasta 1949, pol exércitu de los Estaos Xuníos. Dempués de que colaran entamó la medría de la so población y del so crecimientu económicu, nel periodu conocíu como Wirtschaftswunder (milagru económicu). A diferencia d'otres ciudaes alemanas que foran destruyíes polos bombardeos demientres la guerra, Múnic reconstruyó la mayoría del so paisaxe arquiteutónicu tradicional, que complementó con edificaciones modernes destinaes a agospiar los Xuegos Olímpicos de 1972. Nes décades vinientes Múnic y la so rodiada conocieron un importante crecimientu económicu, que llevó a ella a industries d'alta teunoloxía ya instituciones científiques de sonadía. La ciudá, que tien tases de desemplegu perbaxes, ye la sede d'importantes multinacionales como BMW, Siemens, MAN, Linde o Allianz, y tamién de cientos de pequeñes y medianes empreses. Hai na ciudá importantes universidaes, museos y teatros, que, xunto colos eventos deportivos, festivales y la fiesta del Oktoberfest, atraen a la ciudá a millones de visitantes añalmente. 

 Historia 
La ciudá nun foi fundada tan ceo como otres de la redolada. "Munichen" foi fundáu en 1158 y algamó'l títulu de ciudá mediu sieglu depués.

En 1327 un fueu destruyó tola ciudá, que foi reconstruida pol emperador Lluis IV.

 Economía 
En Múnic tán les centrales Allianz AG (seguros), BMW (automóviles) y Siemens AG (electricidá y electrónica).

 Universidaes 
 Ludwig-Maximilians-Universität München
 Technical University of Munich
 Munich University of Applied Sciences

 Referencies 


 Enllaces esternos 

Categoría:Llocalidaes d'Alemaña