Mancomunidá de Naciones

La Mancomunida de Naciones o Commonwealth of NationsDeclaración de Londres, 1949: "miembros llibres ya iguales de la Mancomunidá de Naciones, cooperando llibremente na búsqueda de la paz, la llibertá y el progresu" ("free and equal members of the Commonwealth of Nations, freely co-operating in the pursuit of peace, liberty and progress")., anantes conocida como British Commonwealth, y a la que ye vezu referise xeneralmente como the Commonwealth, ye una organización intergubernamental de 53 países que, sacante Mozambique, son los heriedes de los distintos territorios que formaron parte del Imperiu británicu. La Commonwealth funciona al traviés de decisiones de consensu intergubernamentales de tolos sos miembros, organizaos nel Secretariáu de la Mancomunida, y de organizaciones non gubernamentales, organizaes al traviés de la Commonwealth Foundation..

L'orixe de la Mancomunidá remóntase a mediaos del sieglu XX, momentu de la descolonización del Imperiu británicu al traviés de la concesión de niveles crecientes d'autogobiernu a los distintos territorios. Constituyose formalmente cola Declaración de Londres de 1949, qu'establez que tolos sos miembros son "llibres ya iguales". El símbolu d'esta llibertá ye la reina d'Inglaterra Sabela II, que tien el cargu de Xefa de la Commonwealth. Trenta y ún de los países que la formen son republiques, y cinco tienen monarquíes con reis o reines distintos d'ella, pero la reina Sabela ye la xefa del estáu y monarca constitucional de dieciseis países de la Commonwealth, los nomaos reinos de la Mancomunidá. De magar la fundación de la Mancomunidá la reina dexó de ser xefa del estáu, y poro de tener dengún cargu formal, en dellos países más: India, Paquistán, Sri Lanka, Malasia and Singapur..

Los estaos miembros nun tienen denguna obligación llegal pa colos otros; tán xuníos namái por una llingua, cultura ya historia común, y polos valores compartíos de democracia, llibertá d'espresión, respetu a los derechos humanos y al imperiu de la llei.. Estos valores tán consagraos na Carta de la Commonwealth, y son promovíos al traviés de la celebración, cada cuatro años, de los Xuegos de la Commonwealth.

Los miembros de la Mancomunida tienen un territoriu conxuntu de 29.958.050 km², esto ye, un 20% de la superficie total non sumerxida de la Tierra, espardíos pelos seis continentes. La so población conxunta ye de 2.419.000.000 d'habitantes, cuasi un terciu de la poblacion mundial, qu'esfruten del 14% del productu interior brutu mundial.

 Estaos miembros 
 Nr.  País  Añu d'ingresu  Códigu ISO 3166-1 Superficie (en km²)  Población (est. 2004)  Capital  Notes
  1    1981  ATG 442 69.000  San Xuan  2    1931  AUS 7.692.030 21.507.717  Canberra  3    1973  BHS 13.939 314.000  Nasáu   4    1972  BGD 147.570 135.684.000  Dhaka  5    1966  BRB 430 269.000  Bridgetown  6    1981  BLZ 22.965 253.000  Belmopán   7    1966  BWA 581.730 1.712.000  Gaborone  8    1984  BRN 5.765 351.000  Bandar Seri Begawan  9    1995  CMR 475.442 15.769.000  Yaundé  10    1931  CAN 9.984.670 31.362.000  Ottawa  11    1961  CYP 9.251 765.000  Nicosia  12    1978  DMA 751 72.000  Roseau  13    1970 (Suspendíu dende 2006)  FJI 18.376 823.000  Suva  Retiráu ente 1987 y 1997. Suspendíu entre 2000 y 2001. 14    1965  GMB 10.300 1.360.681  Banxul  Retirau ente 2013 y 2018. 15    1957  GHA 238.537 20.271.000  Accra  16    1974  GRD 344 109.590  San Xurde  17    1966  GUY 214.969 766.000  Georgetown  18    1947  IND 3.166.414 1.048.641.000  Nueva Delhi  19    1962  JAM 10.991 2.641.000  Kingston  20    1963  KEN 580.367 31.345.000  Nairobi  21    1979  KIR 811 95.000  Bairiki  22    1966  LSO 30.355 1.777.000  Maseru  23    1964  MWI 118.484 10.743.000  Lilongüe  24    1957  MYS 329.847 24.305.000  Kuala Lumpur  25    1964  MLT 316 397.000  La Valeta  26    1968  MUS 2.040 1.212.000  Port Louis  27    1995  MOZ 799.380 18.438.000  Maputu  28    1990  NAM 824.292 1.985.000  Windḥoek  29    1968  NRU 21 12.000  Yaren  30    1960  NGA 923.768 132.785.000  Abuya  Suspendíu ente 1995 y 1999. 31    1931  NZL 270.534 3.939.000  Wellington  32    1947  PAK 796.095 144.902.000  Islamabad  Retiráu ente 1972 y 1989. Suspendíu ente 1999 y 2004 y otra vuelta ente 2007 y 2008. 33    1975  PNG 462.840 5.378.000  Port Moresby  34    1931  GBR 242.910 59.229.000  Londres  35    2009  RWA 26.338 8.648.248  Kigali  36    1978  SLB 27.556 443.000  Honiara  37    1970  WSM 2.831 176.000  Apia  38    1983  KNA 269 46.000  Basseterre   39    1979  VCT 389 117.000  Kingstown  40    1979  LCA 616 160.000  Castries  41    1976  SYC 455 84.000  Victoria  42    1961  SLE 71.740 5.235.000  Freetown  43    1965  SGP 660 4.164.000  Singapur  44    1948  LKA 65.525 18.968.000  Colombu  45    1968  SWZ 17.363 1.088.000  Mbabane  46    1931  ZAF 1.219.090 45.345.000  Ciudá del Cabu  Retiráu ente 1961 y 1994. 47    1964  TZA 945.087 35.181.000  Dodoma  48    1970  TON 748 101.000  Nuku'Alofa  49    1962  TTO 5.128 1.304.000  Puertu España  50    1978  TUV 26 11.000  Funafuti  51    1962  UGA 241.139 24.600.000  Kampala  52    1980  VUT 12.190 206.000  Port Vila  53    1964  ZMB 752.614 10.244.000  Lusaka 

800px|center|thumb|Países miembros de la Mancomunidá. Los reinos de la Mancomunidá apaecen de color azul, les repúbliques en color rosa y los países cola so propia monarquía en color verde.

 Cadarma institucional 
Xefe de la Mancomunidá
Siguiendo la fórmula establecida na Declaración de Londres, Sabela II d'Inglaterra ye la Xefa de la Mancomunidá. Esti títulu ye, por llei, ún de los títulos reales que Sabela tien en caún de los reinos de la Commonwealth, los 16 miembros de la Mancomunida que la reconocen como la so reina. Por embargu, cuando la reina muerra el so socesor a la corona britanica nun hereda automáticamente'l cargu de Xefe de la Commonwealth. Esti cargu, puramente simbólicu, representa la llibre asociación de los miembros de la Mancomunidá, 31 repúbliques y cinco monarquíes cola so propia casa real: Brunei, Lesotho, Malasia, Suazilandia y Tonga.

Conceyu de Xefes de Gobiernu de la Mancomunidá
El principal muérganu de decisión de la organización ye'l conceyu de los xefes de gobiernu de la Mancomunidá (Commonwealth Heads of Government Meeting, CHOGM), formáu por primeros ministros y presidentes de los estaos miembros, que s'axunten cada dos años demientres varios díes pa tratar temes d'interés mutuu. Esti conceyu ye l'heriede de los conceyos de primeros ministros de la Commonwealth y de los sos antecesores, les Conferencies Coloniales y les Conferencies Imperiales, que se remonten a 1887. Hai, amás d'esti conceyu, reuniones regulares de ministros d'economía, salú... Ye vezu nun invitar a eses reuniones, ministeriales o xenerales, a los representantes de los países morosos nel pagu de les cuotes de la organización.

El xefe de gobiernu del país nel que se celebra'l conceyu tien el cargu de presidente n'exerciciu de la Commonwealth dende qu'entama la reunión nel so país hasta qu'entama la siguiente, momentu nel que tresfiere'l cargu al xefe de gobiernu del país anfitrión.
Secretariáu de la Mancomunidá
El Secretariáu de la Mancomunidá (Commonwealth Secretariat), establecíu en 1965, ye la principal axencia intergubernamental de la Mancomunidá, y tien como oxetivu facilitar les consultes y la cooperación ente los países y gobiernos miembros, ante los que ye responsable de les sos aiciones. El Secretariáu representa a la organización delantre l'Asamblea Xeneral de les Naciones Xuníes col estatus d'observador. El Secretariáu organiza les cumbres y les reuniones ministeriales y de téunicos, axuda nel desarrollu de polítiques de la organización y da conseyu políticu, amás de facilitar la comunicación multillateral ente los gobiernos de los países miembros. Da, tamién, sofitu téunicu a los gobiernos p'axudalos al desarrollu social y económicu de los sos países, trabayando siempres acordies colos valores políticos fundamentales de la MancomunidáCook and Paxton, Commonwealth Political Facts (1978) part 3..

El Secretariáu ta dirixíu pol Secretariu Xeneral, elixíu polos xefes de gobiernu de los países miembros pa un periodu non mayor de dos mandatos de cuatro años. Elli, asistíu por dos axudantes, dirixen la cadarma alministrativa del Secretariáu. L'actual secretaria xeneral ye Patricia Scotland, de Dominica, que sustituyó el 1 d'abril de 2016 al indiu Kamalesh Sharma.

Ciudadanía de la Mancomunidá y altos comisionaos
En reconocencia de la so herencia histórica y cultural común los países de la Mancomunidá nun son consideraos "foriatos" ente sí, magar que la estensión d'esti derechu de "ciudadanía" ye variable nos diferentes países. Con independencia d'ello, la cercanía ente estos países refléxase polo menos nos protocolos diplomáticos que dirixen les sos rellaciones. Asina, los estaos miembros nun intercambien embaxadores ente ellos, sinón altos comisionaos.

Amás, dellos estaos miembros traten a los ciudadanos de los demás miembros que viven ente ellos con un tratu preferencial respectu al que-y dan a los ciudadanos de países ayenos a la Mancomunida. Inglaterra, y tamién dellos otros países, principalmente caribeños, garanticen el derechu al votu de los ciudadanos de la Commonwealth que viven ente ellos. Amás, los ciudadanos de los países de la Mancomunidá que viven en países nos que'l so propiu país nun tien embaxada pueden recibir asistencia consular na embaxada británica, y hai alcuerdos d'asistencia consular ente otros estaos de la Commonwealth, como'l robláu por Canadá y Australia en 1986.

 Enllaces esternos 
 Páxina oficial de la Mancomunidá Británica de Naciones (n'inglés)

 Referencies 

Categoría:Mancomunidá Británica de Naciones
Categoría:Organizaciones internacionales