India

India o, de manera oficial, República India ye un país del sur d'Asia. Ocupa el subcontinente indiu, lo que lu convierte nel séptimu país más grande del mundu. Ye, tamién, el segundu más pobláu, y la mayor democracia del mundu. Arrodiada pel Océanu Índicu pel sur, pela mar d'Arabia pel oeste y pel golfu de Bengala al este, tien 7.517 km de costa, y llenda al oeste con Paquistán, al norte con China, Nepal y Bután, y al este con Bangladex y Myanmar. Cerca d'ella, na mar, atópense tamién Sri Lanka y les islles Maldives.

Llugar de nacencia y espoxigue de la cultura del valle del Indo, el subcontinente indiu foi, per munchos sieglos, un llugar de gran riqueza económica y cultural. Nelli nacieron cuatro grandes relixones: hinduismu, budismu, xainismu y sikhismu. A elles se xuntaron, nel primer mileniu de la era cristiana, el xudaísmu, el cristianismu, l'islam y el zoroastrianismu. Foi dapoco anexonáu pola Compañía Británica de les Indies Orientales dende l'entamu del sieglu XVIII, y dempués colonizáu pola Corona británica dende mediaos del sieglu siguiente. Un sieglu dempués, en 1947, consiguió la independencia dempués d'una campaña de resistencia pacífica na que rescampló la figura de Gandhi. 

Alministrativamente ta dixebráu en 28 estaos, seis territorios de la Xunión ya un territoriu capital nacional. La so capital ye Nueva Delhi, con más de 18 millones d´habitantes. Hai, aparte d'ella, delles ciudaes pergrandes: Mumbai, con 21 millones d'habitantes nel so área metropolitana, o Kolkata (enantes conocida como Calcuta), con cuasi 14 na de so. 

Fálense nel so territoriu más de cien llingües distintes, de les families dravidiana y indo-aria les más d'elles. La Constitución de la India proclama l'hindi ya l'inglés como idiomes oficiales pal gobiernu nacional, pero tamién son oficiales otres 22 llingües, usaes pelos distintos gobiernos rexonales. Les relixones con más siguidores son l'hinduismu (79.8%) ya l'islam (13.7%). Hai tamién xainistes, sikhs, budistes...

+ National symbols of the Republic of India (Official) National animal  50px National bird  50px National tree  50px National flower  50px National heritage animal  50px National aquatic marine mammal  50px National reptile  50px National heritage mammal  50px National fruit  50px National temple  50px National river  50px National mountain  50px
 Historia 
El 15 d'agostu de 1947 alcanzó la independencia gracies a los esfuercios de Mohandas Gandhi.

 Organización territorial 

La India británica, qu'incluyía lo qu'anguaño ye India, Paquistán, Bangladex y Bután, taba organizada en: provincies, nes que mandaba un gobernador que nomaba'l virréi; estaos principescos, nos que mandaben los xefes llocales, que-yos pasaben el cargu a los sos heriedes, y que se sometíen a la soberanía británica a cambiu de mantener l'autonomía pa cuestiones internes. Al partise en 1947 lo que yera la India británica, provincies y estaos principescos foron asignaos a ún o otru país, y namái que dos provincies (Punjab y Bengala), se partieron ente los dos. L'estáu de Hyderabad, nel que hai una mayoría de población musulmana, quixo ser independiente, pero foi anexonáu militarmente a India. Hubo tamién una engarrada ente indios y paquistaninos pol control del estáu de Jammu y Kashmir, que quedó pa la India pese a que la so población ye mayormente musulmana.

Dende la independencia hasta 1950, cuando se formó la República de India, los estaos principescos foron convirtiéndose en provincies. Los actuales estaos se formaron, según les afinidaes llingüistiques, a partir de les normes establecíes pol acta de reorganización estatal (States Reorganisation Act) de 1956; les sos llendes siguen dende aquella mayormente igual. Sicasí, hebo dellos cambios. Asina, Haryana dixebróse del Punjab en 1966, y lo que yera'l reinu de Sikkim foi anexonáu en 1975 y convertíu n'estáu. Hai, amás, otros trés estaos que se crearon en 2000: Jharkhand, Chhattisgarh y Uttaranchal. 

A resultes de toos estos cambios, a India ye anguaño una Federación que se subdivide en 28 estaos, seis Territorios de la Xunión y un Territoriu de la Capital Nacional. Tolos estaos, y los territorios de Puducherry y Delhi, elixen parllamentos y gobiernos según el modelu inglés. Los otros territorios son alministraos direutamente pol gobiernu federal a traviés de delegaos. Estaos y territorios sodivídense en distritos alministrativos, que pueden sodividise tamién en tehsils y en aldees.


 Estaos 

 Nᵘ Estáu Nome na llingua llocal Capital Estensión (km²) Población (2007)  Llingües oficiales 1 Andhra Pradesh ఆంధ్ర ప్రదేశ్ Hyderabad  Telugú y urdú 2 Arunachal Pradesh अरुणाचल प्रदेश  Itanagar   Hindi 3  Assam অসম  Dispur   Assamés, bengalí y bodo 4 Bihar  बिहार, بہار  Patna   Hindi y urdú 5  Chhattisgarh छत्तीसगढ़ Raipur   Hindi 6  Goa गोंय Panaji   Konkani y maratí 7  Gujarat ગુજરાત Gandhinagar  Guyaratí e hindi 8  Haryana हरियाणा, ਹਰਿਆਣਾ  Chandigarh   Hindi y punjabí 9  Himachal Pradesh हिमाचल प्रदेश, ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼  Shimla   Hindi y punjabí 10  Jammu y Kashmir جموں و کشمیر Srinagar y Jammu   Urdú  11  Jharkhand झारखंड Ranchi   Hindi  12  Karnataka ಕರ್ನಾಟಕ  Bengaluru   Canarés  13  Kerala കേരളം  Thiruvananthapuram   Malayalam e inglés 14  Madhya Pradesh मध्य प्रदेश  Bhopal   Hindi  15  Maharastra महाराष्ट्र Mumbai   Maratí e inglés 16  Manipur মনিপুর  Imphal   Manipurí  17  Meghalaya - Shillong   Inglés, khasi y garo 18  Mizoram -  Aizol   Mizo 19  Nagaland -  Kohima   Inglés 20  Orissa ଓଡ଼ିଶା  Bhubaneswar  Oriya 21  Panyab ਪੰਜਾਬChandigarh   Punjabí 22  Rayastán राजस्थान  Jaipur   Hindi 23  Sikkim सिक्किम  Gangtok   Inglés y nepalés 24  Tamil Nadu தமிழ்நாடு  Chennai   Tamil  25  Tripura ত্রিপুরা Agartala   Inglés, bengalí y kokborok 26  Uttar Pradesh उत्तर प्रदेश, اتر پردیش Lucknow   Hindi y urdú 27  Uttaranchal  उत्तराखण्ड  Dehradun   Hindi, urdú y inglés 28  Bengala Occidental পশ্চিমবঙ্গ  Kolkata   Bengalí y nepalés

 Territorios de la Xunión 

Lletra TerritoriuNome na llingua llocalCapitalEstensiónPoblación (2007)Llingües oficiales A  Islas Andaman y Nicobarअंडमान और निकोबार द्वीप समूह, Andaman and Nicobar Islands  Port Blair 8.293 km² 405.525Inglés, Hindi, Tamil B  Chandigarhचंडीगढ़, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ  Chandigarh 114 km²  1.074.625 Punjabí, Hindi C  Dadra y Nagar Haveliदादरा आणि नगर हवेली, દાદરા અને નગર હવેલી  Silvasa 491 km² 278.826 Maratí, Gujaratí D  Damán y Diuદમણ અને દિવ, दमण आणि दीव  Daman 110 km²  200.284 Gujaratí, Inglés, Maratí E  Lakshadweepലക്ഷദ്വീപ് Kavaratti 32 km² 65.545Malayalam F  PondicherryTerritoire de Pondichéry, புதுச்சேரி
Union Territory of Pondicherry  Pondicherry 492 km² 1.071.578 Francés, Tamil, Inglés

 Territoriu de la capital nacional 
LletraTerritoriuNome na llingua llocalCapitalEstensiónPoblación (2007)Llingües oficiales G  Delhiदिल्ली, دہلی, ਦਿੱਲੀ  Delhi 1.485 km² 16.862.735Hindi, urdú, punjabí

 Economía 

Económicamente ye la decimosegunda mayor economía del mundu, y la cuarta en paridá de poder adquisitivu. Anque la mayoría de la población entá trabaya nel sector primariu, les reformes económiques que se desendolcaron dende 1991 faen que seya ún de los países que tienen un mayor crecimientu económicu. Por embargu, hai dellos problemes graves nel país qu'entá tán ensin resolver: probitú, analfabetismu y malnutrición.

 Referencies 

 Enllaces esternos 

Categoría:India