425

Fechos 
 Los vándalos instálense en Cartagena, solmenando un duru golpe a la seguridá del comerciu ente Roma y Hispania. Apodérense tamién d'Andalucía y constrúin una flota, que-yos dexa invadir Mallorca.
 Aeciu lleva a Roma un exércitu reclutáu ente los hunos pa sofitar al usurpador Xuan. 
 Teodosiu II, emperador d'Oriente, unvia a Italia un exércitu lideráu pol xeneral Ardabur y el so fíu Aspar, pa tratar de restablecer la dinastía oficial, representada por Valentinianu III.
 Aspar toma Aquilea, mentes que'l so padre trata de tomar Rávena. Ardabur ye fechu prisioneru, pero esto déxa-y facese coles tropes de Xuan l'usurpador, que ye fechu prisioneru y degolláu darréu. 
 23 d'ochobre - Valentinianu III ye proclamáu en Roma emperador d'Occidente (hasta 455). La so madre, Gala Placidia, controla l'Imperiu d'Occidente.
 El xeneral romanu Aeciu xúnese a la causa del nuevu emperador, Valentinianu III, recibe'l títulu de conde, y la dignidá de xefe del exércitu de la Galia.
 Ésitu d'Aeciu y de los sos auxiliares hunos sobre los francos y los visigodos na Galia (425-428).
 Progresivu abandonu de les llinies renanes a les infiltraciones xermániques (425-460).
 Los heftalís (hunos blancos) crucien el ríu Syrdarja y amenacen la ciudá de Bactriana.
 En China, el rei To-pa Tau empecipia una campaña contra los reinos de Jeu-Han y Hia.
 Na India, Kakusthavarman, de la dinastía Kadamba reina sobre'l territoriu de Karnataka (dende Kaveri hasta Godaviri) hasta 450. 
 Fundación de los Ateneos (universidaes) de Roma, Constantinopla y Beirut, por Teodosiu II, animáu pola so esposa Odoxa. Emplega a un gran númberu de profesores, pagaos pol Estáu, y concéde-yos el monopoliu de la educación superior. A les materies tradicionales de la Retórica (elocuencia, sofística y gramática llatina y griega) se añaden la Filosofía y el Derechu. Xunto colos Ateneos, crea tamién biblioteques (na de Constantinopla, con 120000 volúmenes).
Xuan Casianu, teóricu monásticu llatín, termina De institutionis coenobiorum.
 Constrúyese la ilesia de Santa Sabina en Roma, que consta de tres naves ensin cruceru. 
 Redáctase la Notitia dignitatum, catálogu de los cargos civiles y militares del imperiu romanu.
 A la muerte del Patriarca del Sanedrín Gamaliel VI, el Sanedrín ye abolíu pol Imperiu Romanu d'Oriente.
 El Budismu empieza a estendese pel sureste d'Asia.

 Nacencies 
 Zu Chongzhi, matemáticu y astrónomu chinu.
 Zenón, emperador romanu d'Oriente (fecha averada).

 Muertes 
 10 d'ochobre - Áticu, Patriarca de Constantinopla.
 Xuan, usurpador del Imperiu Romanu d'Occidente.
 Flaviu Castín, políticu romanu.
 Gamaliel VI, el postreru nasi (príncipe hebréu).
 Mavia, reina árabe.

 Referencies 

 Enllaces esternos 

Categoría:425
Categoría:Sieglu V