Softastur

Softastur ye una asociación ensin ánimu de llucru que tien por oxetivu fomentar l'usu y facer presente la llingua asturiana nes nueves teunoloxíes, concretamente nel Software llibre.

L'asociación ta formada por programadores informáticos, filólogos, diseñadores y profesores en llingua asturiana. El compromisu principal ye la traducción y desarrollu de software llibre n'asturianu. Ente los proyeutos de Softastur a solliñar, tán el sistema operativu Ubuntu, el caltenimientu del restolador Firefox en llingua asturiana, y el proyeutu MediaWiki, nel que se sofita por exemplu, esta wikipedia. Softastur tamién ufre soporte y documentación de baldre a los usuarios de Software llibre.

Nel añu 2008, Softastur recibió'l premiu Andrés Solarhttp://www.asturnews.com/index2008.php?idn=7460  Entrega de Premios Andrés Solar a Softastur, qu'entrega la Xunta Pola Defensa de la Llingua Asturiana, pol so trabayu d'inclusión del Asturianu nes nueves teunoloxíes, y sobremanera n'Ubuntu, el primer sistema operativu en llingua asturiana.

 Antecendentes 
El 5 de xunu de 2002 anunciábase "Mozilla 1.0: el primer restolador n'asturianu", y nun yera sólo el primer restolador sinón tamién el primer software llibre tornáu al asturianu. Daquella l'asturianu entá nun tenía códigu ISO 639. La obtención d'un códigu pa una llingua ye fundamental, darréu que ye la base pa poder dar soporte a la llingua en cualesquier proyeutu, polo que ficiéronse entós los trámites p'algamar esi códigu. Anguaño, el códigu pa la llingua asturiana ye: ast.

 Historia 
Pero la idea de entamar una comunidá pa la torna de software llibre a llingua asturiana, nun xurde hasta l'añu siguiente (2003), nesi añu proponse l'entamu d'un proyeutu común que coordinase y diere soporte a la torna de cualesquier software llibre al asturianu y evitar el duplicar esfuercios.

Dempués de pasar por dellos servidores gratuitos, y milenta cayíes de la páxina y llistes del proyeutu, algamóse un sirvidor priváu p'agospiar la web y abellugu na comunidá SourceForge.net pa ficheros y llistes de corréu. Nel añu 2007 la Comunidá empecipia a xorrecer y les aportaciones son bultables, créase la wiki collaborativa centrando la mayor parte de los esfuercios nel sistema operativu Ubuntu. Nel añu 2009 Softastur da un pasu más y constitúise dafechu como Asociación. Nel añu 2010, un miembru de Canonical Ltd. califica la versión Lucid Lynx en llingua asturiana como «completa»http://www.asturies.com/node/9827  Ubuntu yá ta dafechu n'asturianu. Asturies.com

Dende entós munchos coordinadores de los principales proyeutos de software llibre, entamen a collaborar cola Asociación y preba d'ello ye'l númberu d'aplicaciones asoleyaes en tan pocu tiempu, entre les que destaquen Firefox, Ubuntu, Libreoffice, Thunderbird, OpenOffice.org, Gnome, KDE, Aspell, etc.

 Anguaño 
Anguaño Softastur caltién Ubuntu, que ye'l primer sistema operativu n'asturianu, participando nel proyeutu Rosetta pa la so torna, asina como los principales proyeutos d'escritoriu y distribuciones de software llibre. L'equipu de Softastur cunta ente les sos files con profesores, escritores/traductores en llingua asturiana, programadores, y l'asesoramientu direutu de l'Academia de la Llingua, asina como d'un grupu de correutores pa les traducciones finales. 

Otros proyeutos nos que trabayen los miembros de Softastur, ye na implantación de Hunspell nel sistema operativu, na suite ofimática LibreOffice y nel restolador web Firefox. Hunspell ye un programa interactivu de revisión ortográfica y que pue usase como llibrería o como correutor ortográficu independiente.

 El 15 de xineru de 2009, Softastur robla cola Academia y col Colexu d'Inxenieros n'Informática del Principáu d'Asturies, la constitución del Centru de Terminoloxía Asturiana (Termast)http://www.asturnews.com/index2008.php?idn=9252  Presentación de Termasthttp://www.youtube.com/watch?v=bBNGXkFwXR8  Videu de la presentación de Termast, centru encargáu de la coordinación xeneral de les xeres terminolóxiques venceyaes a la llingua asturiana. 

 Na primavera-branu de 2009, Softastur asoleyahttp://www.asturies.com/node/5021  Noticia d'Edubuntu n'asturianu la distro educativa d'Ubuntu, Edubuntu.http://blogs.altuxa.com/tapaponga/cronica-edubuntu-nasturianu.html Crónica de la noticia

 En febreru de 2010, Softastur fina'l trabayu de la suite Ofimática OpenOfficehttp://www.lesnoticies.com/lesnoticies/noticies/softastur-completa-traduccion-asturianu-d%27open-office/4984 Softastur completa la traducción d'OpenOffice, primer suite ofimática en Llingua Asturianahttp://blogs.altuxa.com/tapaponga/descarga-openoffice-org-nasturianu.html  Enllaz a la noticia

 En marzu de 2010, Softastur llanza la Rede social en Llingua asturiana: Ximielga.mehttp://www.asturies.com/node/9390  Ximiélga.me abre pa tolos usuarios

 N'abril de 2010, Softastur fina la migración d'equipos a Ubuntu que-y encargare l'ALLA. Al actu, acude un miembru de Canonical LTD y tamién miembru de Softcatalà

 En xunu de 2010, Softastur fina la primer alpha d'Aspell, totalmente funcional n'Ubuntu. D'igual mou habilita Hunspellhttp://extensions.services.openoffice.org/en/dictionaries  Hunspell n'asturianu n'openoffice pa la correición automática na suite Openoffice

 El 28 de setiembre de 2010, Softastur fina los trabayos de traducción de Libreoffice, fork d'OpenOffice.

 Nel añu 2011, Softastur llanza les aplicaciones pa smartphones Diccionariu y Ayureshttp://ayures.softastur.net/  Páxina web d'Ayures. Diccionariu ye una en aplicación en llinia basada nel DALLA, y Ayureshttp://www.lavozdeasturias.es/asturias/Onde-tas-Toi-Taralluengu_0_545345542.html  el avilesín David Rodríguez Álvarez y el llionés Ayoze Roberto Bernardo de Softastur, llanzen Ayures ye la primer ferramienta de xeollocalización con Toponimia en llingua asturiana 

 El 4 de febreru de 2012, Softastur fina los trabayos de llocalización de Thunderbird en llingua asturiana.[http://blogs.altuxa.com/tapaponga/por-fin-thunderbird-nasturianu.html 

 Proyeutos principales en llingua asturiana 
+Proyeutos40pxUbuntu48pxLibreOffice50pxFirefox55pxThunderbird50pxGnome50pxKDE50pxaMule50pxMediaWikiTolos proyeutos de Softastur

 Programes y aplicaciones tornaos en llingua asturiana 
Ésta ye namái una curtia muestra de dalgunos de los programes y aplicaciones más importantes pa GNOME y KDE y multiplataforma, tornaos anguaño a llingua asturiana. La llista ye dinámica, y poro, incompleta. Pa facese una idea, meyor visitar el sitiu web de Launchpad (versión Utopic) 

 S emeyes 
http://wiki.softastur.org/Ubuntu:Ubuntízate_en_Candás
 Na so páxina web www.softastur.org pues alcontrar más información pa xunite al proyeutu Rossetta (Nota 30 d'abril de 2010: versión Lucid. Les versiones camuden cada 6 meses. Ver versiones equí)

 Referencies 

 Enllaces esternos 
Web oficial de Softastur
Llista de correu de Softastur
Grupu de torna d'Ubuntu al asturianu

Categoría:Software llibre