John von Neumann

John von Neumann (János Lajos Margittai Neumann)  foi un matemáticu, nacíu n'Hungría, que fizo delles importantes contribuciones en física cuántica, análisis funcional, teoría de conxuntos, informática, economía y otres munches estayes.

El so nome orixinal yera János Lajos Margittai Neumann, y nació en Budapest (el mayor de tres hermanos). El so pá yera abogáu. Ya de nuéu víase que tenía capacidades estraordinaries de memoria y de cálculu. So pá mercó un títulu nobiliariu en 1913, y d'ehí la marca de nobleza d'Austria nel so apellidu, "von". Camudóse'l nome por "John" cuando foi a vivir a los Estaos Xuníos, nos años 1930.

Doctoróse en matemátiques na Universidá de Budapest a los 23 años. Estudió química en Suiza, y ente 1926 y 1930 foi profesor priváu en Berlín.

Invitáronlu na Universidá de Princeton en 1930, y foi ún de los cuatro primeros miembros del Institute for Advanced Study (Institutu d'Estudios Avanzaos). Ehí trabayó dende 1933 hasta que morrió.

En 1937 nacionalizóse ciudadanu de los Estaos Xuníos, y en 1938 diéron-y el Böcher Memorial Prize pol so trabayu n'análisis.

Von Neumann foi entamador en teoría de xuegos, trabayó nel Proyeutu Manhattan, y fizo trabayos perimportantes en mecánica cuántica, pero ye conocíu de manera especial pol so trabayu n'informática. L'arquiteutura von Neumann ye la de práuticamente tolos ordenadores non paralelos de anguaño, y ta venceyada al funcionamientu de los llinguaxes imperativos.

Selected works
 1923. On the introduction of transfinite numbers, 346–54.
 1925. An axiomatization of set theory, 393–413.
 1932. Mathematical Foundations of Quantum Mechanics, Beyer, R. T., trans., Princeton Univ. Press.
 1944. Theory of Games and Economic Behavior, with Morgenstern, O., Princeton Univ. Press, online at archive.org. 
 1945. First Draft of a Report on the EDVAC TheFirstDraft.pdf 
 1963. Collected Works of John von Neumann, Taub, A. H., ed., Pergamon Press. ISBN 0-08-009566-6
 1966. Theory of Self-Reproducing Automata, University of Illinois Press. 

 Referencies 

 Enllaces esternos 

Categoría:Matemáticos y matemátiques
Categoría:Informáticos ya informátiques
Categoría:Persones d'Hungría
Categoría:Persones de Budapest