Reinu Xuníu

El Reinu Xuníu o Reinu Uníu ye un país del norte d'Europa formáu por Inglaterra, Escocia y Gales (na islla de Gran Bretaña) ya Irlanda del Norte (na islla d'Irlanda). Ye una monarquía constitucional y una democracia parllamentaria. La principal cámara del Parllamentu ye la Cámara los Comunes, integrada por 650 parllamentarios elixíos por sufraxu universal. Unes 700 persones puen optar a ún escañu na cámara cimera, o Cámara de los Lores (títulu vitaliciu). Esiste un Parllamentu allugáu n'Escocia, con sede n'Edimburgu, con grandes poderes llocales, y una Asamblea Galesa, con sede en Cárdif, con autoridá más llimitada.

Los ingleses suponen más del 80% de la población, los escoceses casi el 10% y los galeses ya irlandeses del norte parte del restu. El Reinu Xuníu tamién recueye diverses comunidaes d'inmigrantes, sobro too, de les sos antigües colonies del Caribe, India, Paquistán, Bangladesh y África. La so economía ta sofitada nel Sector Servicios, magar que caltién la so capacidá industrial nel sector de les cimeres teunoloxíes ente otros. L'área metropolitana de Londres ye una de les places finacieres más importantes del mundu.

 Historia 
El Reinu Xuníu d'anguaño ye'l resultáu de daqué xuniones creaes demientres los últimos 1.000 años. Escocia ya Inglaterra esisten como entidaes polítiques separaes dende'l sieglu X. Gales, baxo'l control de los reis ingleses dende'l 1284, foi parte del Reinu d'Inglaterra dende 1535. Col Acta de Xunión, de 1707, los reinos separaos d'Escocia y d'Inglaterra, que teníen el mesmu rei dende 1602, acordaren formar una xunión permanente como'l Reinu de la Gran Bretaña.

Más tarde, col Acta de Xunión de 1800, el reinu amestárase'l Reinu d'Irlanda, formando el Reinu Xuníu de la Gran Bretaña ya Irlanda. 
La creación de la República d'Irlanda en 1921 supunxo la lliberación de la islla, anque los irlandeses de la provincia del Ulster, quedaríen baxo soberanía británica. Tamién el nome camudaríase hasta llegar al d'agora, Reinu Xuníu de la Gran Bretaña ya Irlanda del Norte.

El Reinu Xuníu foi la potencia marítima ya industrial dominante del sieglu XIX, qu'estendió les idees d'Occidente a gran parte del mundu. 
L'Imperiu Británicu, dominaría una cuarta parte de la superficie de la Tierra, y una tercera parte de la población del mundu, en resume, l'imperiu más grande de la historia. L'imperiu Británicu sería afeutáu enforma pola I Guerra Mundial, y la II Guerra Mundial. Dende'l sieglu XIX el gobiernu empezó a dar mayor autonomía a les sos colonies, un procesu que nun finaría fasta'l sieglu XX.

En 1973, el Reinu Xuníu tornaría a formar parte de la Xunión Europea. Magar que siempre hebo una fuerte oposición a la permanencia en dicha institución, yá qu'hai sectores que quieren deslligase por completu de la mesma, cosa que llegó a producise '1 de febreru de 2020 cola so salida de la Xunión. El Reinu Xuníu fuera ún de los estaos que nun adoptaron l'Euru, con Suecia y Dinamarca.

 Gobiernu y política 
El Reinu Xuníu ye una monarquía parllamentaria sofitada nuna Common law, pero nun tien una constitución, siendo l'únicu país d'Europa que nun la tien. Les sos práutiques son inherentes a les instituciones del gobiernu, que son la Corona, el gabinete de ministros, el Conseyu Priváu y el Parllamentu.

El rei británicu ye'l xefe d'Estáu y del executivu, asina como máxima autoridá de la Ilesia Anglicana. Amás escueye formalmente al primer ministru y al gobiernu. 

Los encargaos de les funciones executives son los ministros dirixíos pol primer ministru y pa eso dependen del sofitu de la mayoría de miembros de la cámara de los comunes. El partíu con mayoría ye l'encargáu de formar gobiernu y el primer ministru y el líder del partíu. El primer ministru, escueye a los ministros del gobiernu. El partíu Conservador y el partíu Llaborista tienen dominada la vida política del país dende'l fin de la Primer Guerra Mundial.

 Organización del territoriu 
La capital del Reinu Xuníu ye Londres. Alcuéntrase tarazáu en cuatro territorios, rexones o tamién nomaos países constituyentes: Inglaterra, Escocia, Gales ya Irlanda del Norte, siendo la capital del estáu tamién la d'Inglaterra. Les otres rexones tienen allugaes les sos capitales n'Edimburgu, Cárdif y Belfast respeutivamente. Toes tienen una cierta autonomía, siendo mayor nel territoriu norirlandés. Asina mesmu, tamién posee 14 territorios d'Ultramar:
 Seña  TT. BB. UU.  Población  Capital  Reclamáu por:  Archipiélagu Anguila (Nel Caribe) (Alluga les siguientes islles: Anguila, Anguilita, Dog, Little Scrub, Prickly Pear, Sandy, Seal y Sombrero)  12.800 hab. (2002) The Valley -  Bermudes (Allúguense n'América del Norte, nel Atlánticu) (Tien más de 150 islles, de les más importantes son: Main o Gran Bermuda, Somerset), Ireland, Saint George's, Saint David's y Boaz) 64.482 hab. (2003) Hamilton    Islles Xeorxa del Sur y Sandwich del Sur (Allúguense nel Atlánticu Sur) (Abarca les islles Xeorxa del Sur y Sandwich del Sur) 100 hab. (2003)  Grytviken  Arxentina 50px  Islles Caimán (Allúguense cerca de Xamaica, nel Mar Caribe) (Tien principalmente tres islles: Gran Caimán, Cayman Brac, y Caimán Minor) 44.270 hab. (2005) George Town 50px Islles Malvines (Allúguense nel Atlánticu Sur) (Tien más de 200 islles, ente elles: Gran Malvina y Soledad) 2.967 hab. (2005)  Stanley  Arxentina  Islles Pitcairn (Allúguense na Polinesia) (Abarca les islles Pitcairn, Sandi, Oenu, Henderson y Ducie) 48 hab. (2003) Adamstown  -  Islles Turques y Caicos (Allúguense al norte de la República Dominicana.) Ta formada poles islles Caicos (Caicos Central; Caicos del Norte; Caicos Meridional y Oriental; Providenciales y Caicos Occidental) y Turques  19.500 hab. (2003)  Cockburn Town  -  Islles Vírxenes Britániques (Allugaes cerca de Puertu Ricu) (Abarca mas de 50 islles, les más importantes son: Tórtola, Virxe Farta, Jost Van Dyke, Anegá, Peter Island y Salt Island) 21.730 hab. (2002) Road Town - 50px Gibraltar (Allúgase nel Peñón de Gibraltar, nel sur d'España)  27.776 hab. (2005) Gibraltar España  Monserrat (Allúgase cerca de la islla Puertu Ricu) [Abarca la islla Monserrat (Parroquia Alministrativa San Antonio; Parroquia Alministrativa San Jorge; Parroquia Alministrativa San Pedro)] 9.245 hab. (2004) Plymouth -  Saint Helena (Allúgase a más de 2.000 quilómetros de la costa occidental d'Angola) (Tien más de 50 islles, les más importantes son: Ascensión, Tristan da Cunha y Diego Alvares) 7.367 hab. (2003) Jamestown -  Territoriu Antárticu Británicu (Posee toles tierres al sur del paralelu 60° S, ente'l meridianu 20° O y 80° O) (Esixíes pol Reinu Xuníu pero baxo xurisdicción de les Naciones Xuníes) 200 milit. y civiles (2005) - Arxentina y Chile  Territoriu Británicu nel Océanu Índicu (Sesenta islles aproximadamente nel Océanu Índicu, nes coordenaes: 6°S, 71°30'E.) (Tien los siguientes archipiélagos Chagos, Aldabra, Farquhar y las islas de Des Roches) 3.500 hab. y milit. (2005) Diego García Mauriciu y Seixeles

 Referencies 

 Enllaces esternos 

*
Categoría:OTAN