29 de xineru

El 29 de xineru ye'l 29ᵘ día del añu del calendariu gregorianu. El 29 de xineru queden 336 díes p'acabar l'añu (337 nos años bisiestos).

 Fechos 
904 - Serxu III vuelve del so retiru y ye elixíu papa tres de la deposicion del antipapa Cristóbal.
1258 - Primer invasión mongola de Vietnam: Les tropes del reinu de Đại Việt vencen a los mongoles na batalla de Đông Bộ Đầu, y estos colen del país.
1595 - Primer representación de Romeo y Julieta, de William Shakespeare.
 1814 - Guerra de la Sesta Coalición: Francia derrota a Rusia y Prusia na Batalla de Brienne.
1819 - El británicu Stamford Raffles funda, nuna islla del estremu más meridional de la península malaya, l'asentamientu inicial de l'actual ciudá de Singapur.
 1845 - El cuervu d'Edgar Allan Poe espublízase nel semanariu The Evening Mirror de Nueva York. 
 1861 - Kansas conviértese nel Estáu númberu 34 d'Estaos Xuníos.
 1886 - Karl Benz patenta el primer automóvil de gasolina.
 1891 - Liliuokalani ye proclamada reina del reinu de Ḥawai.
 1895 - José Martí entama la guerra d'independencia de Cuba
1911 - Revolución Mexicana: Les tropes del Partíu Lliberal Mexicanu tomen la ciudá de Mexicali, lo que da aniciu a la rebelión magonista de 1911.
 1916 - Primer guerra mundial: Los alemanes bombardien París con zepelinos por primer vegada.
 1933 - El Presidente d'Alemaña Paul von Hindenburg noma a Adolf Hitler Canciller.
1944 - Segunda Guerra Mundial: Un bombardéu destrúi'l teatru anatómicu de la universidá de Boloña (Italia).
 1983 – El petroleru de bandera panamiana Eniwetok golpia los cables del funicular que xune la ciudá de Singapur cola islla de Sentosa, faciendo cayer dos cabines al agua: morrieron siete persones, y otres trece tuvieron atrapaes demientres varies hores.
 1989 – Guerra Fría: Hungría establez rellaciones diplomátiques con Corea del Sur; ye'l primer país del Bloque del Este en facelo.
 1996 - El presidente francés Jacques Chirac anuncia el "final definitivu" de los ensayos nucleares del so país.
 2001 – Miles d'estudiantes asalten el parllamentu d'Indonesia nel contestu de la revuelta popular que pide la dimisión del presidente Abdurrahman Wahid, implicáu n'asuntos de corrupción.
 2002 – El presidente d'Estaos Xuníos George W. Bush, define, nel Debate sobre l'Estáu de la Xunión, como exe del mal a un garapiellu de países que protexen el terrorismu, ente los qu'inclúi a Iraq, Irán ya Corea del Norte.
 2005 - Restablécense, por primer vegada dende 1949, los vuelos comerciales directos ente China y Taiwán: un avión procedente de Cantón aterriza en Taipéi, y poco dempués un avión de China Airlines procedente de la islla aterriza en Beixín.

 Nacencies 
 1749 - Cristian VII, rei de Dinamarca (m. 1808).
1773 - Friedrich Mohs, xeólogu y mineraloxista alemán (m. 1839).
1782 - Daniel Auber, compositor francés (m. 1871).
1832 - Nikolái Ignátiev, políticu rusu (m. 1908).
 1843 – William McKinley, abogáu, militar y políticu d'Estaos Xuníos, presidente del país de 1897 a 1901 (m. 1901).
1860 - Anton Chekhov, dramaturgu y cuentista rusu (m. 1904).
 1867 - Vicente Blasco Ibáñez, escritor y periodista español (m. 1928).
1874 – John D. Rockefeller, Jr., empresariu y filántropu d'Estaos Xuníos (m. 1960).
1877 - Hugo Obermaier, sacerdote y paleontólogu alemán (m. 1946).
1880 – W. C. Fields, actor y guionista d'Estaos Xuníos (m. 1946).
1892 – Ernst Lubitsch, director de cine, productor, actor ya escritor d'Estaos Xuníos d'orixe alemán (m. 1947).
1913 - Victor Mature, actor d'Estaos Xuníos (m. 1999).
1918 - John Forsythe, actor d'Estaos Xuníos (m. 2010).
1933 – Sacha Distel, cantante y guitarrista francés (m. 2004).
1944 – Yoweri Museveni, escritor y políticu ugandés, presidente d'Uganda de magar 1996.
1949 - Tommy Ramone, músicu d'Estaos Xuníos d'orixe húngaru, batería de la banda Ramones (m. 2014).
1950 – Jody Scheckter, piloto de Fórmula 1 y comentarista deportivu sudafricanu.
1954 – Oprah Winfrey, actriz, presentadora de televisión y productora d'Estaos Xuníos, fundadora de la productora Harpo Productions. 
1960 – Gia Carangi, supermodelu d'Estaos Xuníos (d. 1986). 
1962 - Olga Tokarczuk, escritora polaca, Premiu Nobel de Lliteratura en 2018. 
1966 – Romário, futbolista, entrenador de fútbol y políticu brasileñu. 
1968 – Edward Burns, actor, productor ya director de cine d'Estaos Xuníos. 
1970 - Heather Graham, actriz d'Estaos Xuníos. 
1970 - Paul Ryan, políticu d'Estaos Xuníos, presidente de la Cámara de Representantes de los Estaos Xuníos de 2015 a 2019. 
1981 - Wojciech Bakun, políticu polacu.
1985 - Marc Gasol, xugador de baloncestu español. 
 1990 - Isma López, futbolista español.

 Muertes 
 1119 – Xelasiu II, papa (n. 1060).
 1676 - Alexis I, zar de Rusia (n. 1629).
 1696 - Iván V, zar de Rusia (n. 1666).
 1763 – Louis Racine, poeta francés (n. 1692).
 1820 – Xurde III, rei del Reinu Xuníu (n. 1738).
 1899 – Alfred Sisley, pintor francobritánicu (n. 1839).
 1901 - Cristian IX, rei de Dinamarca (n. 1818).
 1934 - Fritz Haber, químicu alemán, Premiu Nobel de Química en 1918 (n. 1868).
1938 - Armando Palacio Valdés, escritor asturianu (n. 1853).
 1951 - Evaristo Valle, pintor asturianu (n. 11 de xunetu de 1873).
 1963 – Robert Frost, poeta y dramaturgu d'Estaos Xuníos (n. 1874).
 1964 – Alan Ladd, actor d'Estaos Xuníos (n. 1913).
 1969 – Allen Welsh Dulles, abogáu, banqueru y diplomáticu d'Estaos Xuníos, primer director civil de la CIA ente 1953 y 1961 (n. 1893).
 1970 – B. H. Liddell Hart, soldáu, periodista ya historiador franco-británicu (n. 1895).
 1994 – Ulrike Maier, esquiadora austriaca (b. 1967).
 2012 – Oscar Luigi Scalfaro, abogáu y políticu italianu, presidente d'Italia ente 1992 y 1999 (n. 1918).
 2017 - Paloma Chamorro, periodista bien arreyada a la llamada Movida MadrilanaMuere Paloma Chamorro, mito de la movida madrileña La Nueva España, consultao'l 02.02.2017

 Referencies 

29