Ribeseya

Ribeseya ye un conceyu d'Asturies. Tien una población de 

 Historia 

 Prehistoria 
Yá dende los tiempos prehistóricos del paleolíticu, el territoriu de Ribeseya tuvo colonizáu pola raza humana, como asina lo amuesen los importantes descubrimientos topaos en diverses cueves y abellugos naturales localizaos n'estremaos puntos del conceyu, destacando sobre too la Cueva d'El Pozu'l Ramu‎, qu'agospia abondoses representaciones del arte rupestre, tando cubiertes les sos paredes por dellos grabaos que nos amuesen figures d'animales y signos que mos asitien na edá magdaleniense.

Les primeres referencies que tenemos escrites daten del sieglu I enantes de Cristu y son del griegu Estrabón, que fala de la ría de "Noega" que xebraba “a los Ástures de los Cántabros”. Les xentes de Ribeseya de la dómina llevaben el nome de Salaenos y dominaben Colunga, Les Arriondes y Llanes.

 Romanización 
Tres la victoria Romana, estos deciden estremar a la población pel ríu Sella, incluyendo a la xente ástur en Lusitania y a la cántabra na Tarraconense.

La fundación formal de la villa facer nel sieglu XIII so mandatu del rei Alfonsu X el Sabiu, cola unión de los territorios de Leces y Meluerda, unu a cada llau del ríu, y fórmase l'ente municipal que perdura hasta los nuesos díes. La nueva población ye dotada d'una carta puebla de derechos civiles y de un gobiernu tuteláu pola corona.

 Dómina medieval y moderna 
Mientres la Edá Media la villa vivía un momentu de rellumanza gracies a los estelleros que se nutríen de la madera que se faía baxar pol Sella, y al comerciu marítimu, especialmente del sal (indispensable para la salazón de los pexes). Sicasí, l'actividá más rentable yera la captura de los salmones nel Sella, controlada polos “Amoriantes”, y les caces de les ballenes qu'envernaben neses agües. Por cuenta de esto derívase la Casa de les ballenes que perdura na villa hasta'l sieglu XIX.

Nel planu políticu, Ribeseya pasó a ser una plaza bien apostada gracies a les sos innumberables fontes de riqueza y pola so estratéxica situación xeográfica. Ye equí cuando la casa Quiñones apoderar de la villa en tiempos de Xuan II, volviéndose a incorporar a la corona en tiempos de los Reis Católicos que desalluguen a la familia Quiñones de les sos posesiones.

Nel sieglu XVI tien llugar un acontecimientu históricu para la villa como ye la llegada del emperador Carlos I d'España, arriendes de la cual festéxase l'acontecimientu mientres dos díes siguíos. Ye nesta etapa cuando se fortifica la cortil de la ermita de la Guía para defender el puertu de pueblos enemigos. Ye una dómina de relativa tranquilidá no referente a la seguridá.

Mientres el sieglu XVII intentóse crear en Ribeseya'l puertu principal d'Asturies, amás d'enllaz col pandu, presentando un proyeutu de carretera per Ponga, pero por influencia de Xovellanos, finalmente recayó nel puertu de Xixón que proyeutaba la carretera de Payares para l'accesu al pandu per Llión. Non por esto estancóse la villa, pos Carlos III donó 100.000 reales para les obres d'enanche y meyora del puertu que seríen remataes un sieglu dempués.

 Xeografía 
Dende'l puntu de vista xeográficu, Ribeseya enmárcase dientro d'una faza estratigráfica que se desendolca, cuasi dafechu, dientro del terrén carboníferu, cola sóla esceición d'una zona meridional que presenta un alliniamientu de capes caliares y margues cretácees. Nos márxenes del estuariu del ríu Seya, el subsuelu márcase colos sos aluviones, prolongándose en direición oeste una vez desemboca na mar. Siguiendo en esta direición, alcontramos arenisca, espatu, pudingues y margues irisaes del Xurásicu y Triásicu.

El relieve del conceyu presenta dos partes bien estremaes. La faza interior del conceyu presenta allineaciones montañoses de calíz y cuarcita, ente les que destaca la sierra d'Escapa, col máximu altor del picu Mofrechu, de 897 metros, y dendú puédense ver estupendes panorámiques de la boca de la ría y de los Picos d'Europa; la sierra de les Pandes, col picu de Ḥorao de 749 metros; la sierra d'El Fitu y la sierra de Les Corones, col techu nel picu Ḥabarico (465 m.)

 Costa 
La franxa costera ye estrecha y d'ún relieve muncho más nidiu, formáu sobro caliares carboníferes sacante la parroquia de Berbes. La so llinia costera ye abrupta sacante les sableres del conceyu (Vega, Santa Marina y La Atalaya).

Sicasí l'accidente más destacáu de la xeografía rioseyana ye'l ríu Seya qu'estrema al conceyu en dos metaes formando un estupendu estuariu na so desaguada. Otros ríos perimportantes son los del Acebo (que desagua na samblera de Vega), el San Miguel, el San Pedro (un afluente del Seya) y el ríu Guadamía, que fai de llende col conceyu de Llanes.

 Clima 
La so climatoloxía presenta les mesmes traces que tolos conceyos marítimos de la rexón, caracterizándose por tener unes condiciones benignes en tol territoriu, con unes temperatures nidies y templaes, y un porcentaxe de mugor bastante altu. Asina, la temperatura medio añal ye d'en redol a los 16°C, siendo predominantes los vientos de direición norte, presentándose con una mayor frecuencia los del nordeste.

Debíu al clima nidio y húmedo del conceyu, y gracies, sobre manera, a les repoblaciones postreres, abonden les coníferes y los ocalitos, siendo escasa la superficie ocupada en rellación col total.

 Politica 
Nel conceyu de Ribeseya, dende 1979, el partíu que más tiempu gobernó foi'l PSOE (véase llista d'alcaldes de Ribeseya). L'actual alcalde ye'l socialista Ramón Manuel Canal Tirador, quien gobierna dende 2007 en coalición con Izquierda Xunida.

<table border="1" width="40%" align="center">
PP
PSOE
IU-BA
CDS
URAS
Otros
Total
1979
0
5
2
6
-
0
13
1983
3
7
1
1
-
1
13
1987
3
6
2
2
-
0
13
1991
3
3
1
0
-
6
13
</tr>
1995
5
5
1
-
-
2
13
</tr>
1999
2
5
1
-
5
0
13
</tr>
2003
7
5
1
-
0
0
13
2007
6
4
3
-
0
0
13
2011
2
4
2

5
13
2015
2
2
2

7
13
</table>
</div>

 Parroquies 

 Demografia 
 Población del conceyu de Ribeseya Fuente: INE

 Economía 
+Emplegaos nos diversos sectores económicos (añu 2010)Númberu de trabayadoresTantu por cientuTOTAL2.154100Agricultura, ganadería y pesca1376,36Industria23310,82Construcción33415,51Servicios1.45067,32* Datos tomaos del Anuariu Estadísticu d'Asturies 2011, SADEI

+Usos del suelu del conceyu (añu 2010)UsuSuperficie (km²)Tierres de llabrantíu1,98Praderíes31,03Terrenu forestal37,65Otros usos (industrial, residencial, tierra ermo...)13,71* Datos tomaos del Anuariu Estadísticu d'Asturies 2011, SADEI

+Carauterístiques del sector primariu (añu 2010)Ganaderíes de bovín125Cabeces de ganáu bovín2.911Cabeces de ganáu ovín1.107Cabeces de ganáu cabrín318Ganaderos con cuota llechera20Quilos de cuota llechera3.547.750Metros cúbicos de madera valtao 12.260* Datos tomaos del Anuariu Estadísticu d'Asturies 2011, SADEI

 Referencies 

 Enllaces esternos 
 Páxina web del Ayuntamientu 
 Ribeseya turismu 

Ribeseya