মেৰিনা তবচ্চুম

মেৰিনা তবচ্চুম (জন্ম ১৯৬৮ বা ১৯৬৯) এগৰাকী বাংলাদেশী স্থপতি। তেওঁ মেৰিনা তবচ্চুম আৰ্কিটেক্টছৰ প্ৰধান স্থপতি। 

তবচ্চুমে দুবাৰকৈ স্থাপত্যৰ বাবে আগা খান বঁটা লাভ কৰে - ২০১৬ চনত ঢাকাৰ বৈত-উৰ-ৰৌফ মছজিদৰ ডিজাইনৰ বাবে আৰু ২০২৫ চনত বাংলাদেশৰ বিভিন্ন স্থানত খুদি বাৰীৰ ডিজাইনৰ বাবে। ২০২০ চনত প্ৰস্পেক্টে তবচ্চুমক ক'ভিড-১৯ যুগৰ তৃতীয় শ্ৰেষ্ঠ চিন্তাবিদ হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰে, আলোচনীখনে লিখিছিল: "নিজৰ প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশৰ লগত মিল থকা অট্টালিকা সৃষ্টিৰ ক্ষেত্ৰত আগৰণুৱা এই বাংলাদেশী স্থপতিজনে আমি সামূহিকভাৱে গ্ৰহটোৰ প্ৰতি যি কৰি আছোঁ তাৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা ডিজাইন প্ৰত্যাহ্বানকো আঁকোৱালি লৈছে।" তবচ্চুম আছিল প্ৰথম দক্ষিণ এছিয়ান ব্যক্তি যিয়ে "লিছবন ট্ৰায়েনেল লাইফটাইম এচিভমেণ্ট এৱাৰ্ড" (২০২২) লাভ কৰিছিল। ২০২৪ চনৰ ১০০ জন আটাইতকৈ প্ৰভাৱশালী লোকৰ তালিকাত টাইম আলোচনীৰ নাম অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। ২০২৬ চনত বাংলাদেশৰ দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ অসামৰিক ৰাষ্ট্ৰৰ সন্মান একুশে পদক সন্মানেৰে সন্মানিত হয়।
প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা
বাংলাদেশৰ ঢাকাত এজন অংক’লজিষ্টৰ কন্যা হিচাপে জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল তবচ্চুমে। ১৯৪৭ চনত বংগ বিভাজনৰ সময়ত তেওঁৰ পৰিয়াল ভাৰতৰ পৰা বাংলাদেশৰ ঢাকালৈ প্ৰব্ৰজন কৰে। তেওঁ হলি ক্ৰছ গাৰ্লছ স্কুল আৰু কলেজত পঢ়িছিল। ইয়াৰ পিছত ১৯৯৪ চনত বাংলাদেশ অভিযান্ত্ৰিক আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা স্থাপত্য বিভাগত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে।

কৰ্মজীৱন
১৯৯৫ চনত তবচ্চুমে কাশ্বেফ চৌধুৰীৰ সৈতে বাংলাদেশৰ ঢাকাত ভিত্তি কৰি URBANA নামৰ এটা স্থাপত্য অনুশীলনৰ প্ৰতিষ্ঠান প্ৰতিষ্ঠা কৰে। প্ৰায় দহ বছৰ ধৰি এই প্ৰতিষ্ঠানটোৱে কেইবাটাও প্ৰকল্পৰ ডিজাইন কৰিছিল।

২০০৫ চনত টাবাছমে মেৰিনা তবচ্চুম আৰ্কিটেক্টছ প্ৰতিষ্ঠা কৰে আৰু তেওঁ ইয়াৰ প্ৰধান স্থপতিবিদ হিচাপে কাম কৰে।

তবচ্চুমে ঢাকাৰ বেইট উৰ ৰৌফ মছজিদৰ ডিজাইন কৰিছিল, যিটো ২০১২ চনত সম্পূৰ্ণ হৈছিল। এই প্ৰকল্পৰ বাবে ২০১৬ চনত তেওঁ স্থাপত্যৰ বাবে প্ৰথম আগা খান বঁটা লাভ কৰে।

২০২৫ চনৰ হিচাপত তবচ্চুম নেদাৰলেণ্ডৰ ডেলফ্ট প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ স্থাপত্য বিভাগৰ জলবায়ু অভিযোজনৰ বাবে স্থাপত্য ডিজাইনৰ অধ্যাপক নিযুক্ত হয়। ২০২২–২০২৩ চনৰ ভিতৰত তেওঁ টৰন্টো বিশ্ববিদ্যালয়ত গেহৰী অধ্যক্ষৰ পদত অধিষ্ঠিত হৈছিল। তেওঁ হাৰ্ভাৰ্ড গ্ৰেজুৱেট স্কুল অৱ ডিজাইন, টেক্সাছ বিশ্ববিদ্যালয়, বেংগল ইনষ্টিটিউট আৰু ব্ৰাক বিশ্ববিদ্যালয়ত অধ্যাপনা কৰিছিল।

তবচ্চুমে ফাউণ্ডেশ্যন ফৰ আৰ্কিটেকচাৰ এণ্ড কমিউনিটি ইকুইটি (F.A.C.E) আৰু ভাড়া ব্যৱসায় সংস্থা প্ৰক্ৰিটিৰ অধ্যক্ষ।[8]
তেওঁ ৰয়েল ছ'চাইটি অৱ আৰ্টছৰ (আৰ এছ এ) ফেলো।

তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:স্থপতিবিদ
শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ ব্যক্তি