টেৰেছা আলবুকাৰ্ক

টেৰেছা আলবুকাৰ্ক (নী ম'ৰায়েছ; ১৯৩০ – জুন ২০১৭) এগৰাকী ভাৰতীয় ইতিহাসবিদ আছিল। তেওঁ গোৱান প্ৰবাসী সমাজ আৰু বোম্বেৰ ঔপনিৱেশিক ইতিহাস বিষয়ত বিশেষজ্ঞতা অৰ্জন কৰিছিল। 

প্ৰাৰম্ভিক আৰু ব্যক্তিগত জীৱন

টেৰেছা ম'ৰায়েছৰ জন্ম ১৯৩০ চনত পুনে, বোম্বে প্ৰেছিডেন্সীত, এটা প্ৰতিষ্ঠিত গোৱান পৰিয়ালত হৈছিল। তেওঁৰ ভাই আছিল সাংবাদিক ফ্ৰেংক ম'ৰায়েছ।

তেওঁ বোম্বেৰ ছেইণ্ট জেভিয়াৰছ কলেজৰপৰা ইংৰাজী আৰু ফৰাচী বিষয়ত বিএ (সম্মান) ডিগ্ৰী লাভ কৰিছিল, তাৰ পিছত তেওঁ বোম্বে বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা ইতিহাস বিষয়ত এমএ আৰু পিএইচডি ডিগ্ৰী অৰ্জন কৰে। তেওঁ মেথিউ আলবুকাৰ্কক বিবাহ কৰিছিল।

কৰ্মজীৱন

আলবুকাৰ্কে প্ৰথমে উচ্চ বিদ্যালয়ত ইংৰাজী আৰু ইতিহাস বিষয়ৰ শিক্ষয়িত্ৰী হিচাপে কৰ্মজীৱন আৰম্ভ কৰে। ইতিহাস পাঠ্যপুথি পৰ্যালোচনা কৰা এখন সমিতিত কিছুসময় কৰ্ম কৰাৰ পাছত তেওঁ ইতিহাস বিষয়ত স্নাতকোত্তৰ অধ্যয়ন আৰম্ভ কৰে। তাৰ পিছত তেওঁ হেৰাছ ইনষ্টিটিউট অৱ ইণ্ডিয়ান হিষ্ট্ৰী এণ্ড কালচাৰত গৱেষক হিচাপে যোগদান কৰে।

ইনষ্টিটিউটৰ সঞ্চালক জন কোৰেইয়া-আফোঁছোৰ উৎসাহত তেওঁ গোৱাৰ ইতিহাস গৱেষণা আৰম্ভ কৰে।

এই গৱেষণাৰপৰা কেইবাখনো গ্ৰন্থ আৰু প্ৰবন্ধ প্ৰকাশ পায়, বিশেষকৈ ‘আঞ্জুনা: প্ৰ'ফাইল অৱ এ ভিলেজ ইন গোৱা’, যি তেওঁৰ স্বামীৰ জন্মস্থান আছিল, লগতে ‘গোৱা: দ্য ৰাচ'ল লেগেচি’, য’ত গোৱাত থকা এটা যেছুইট ছেমিনাৰীৰ চাৰি শবছৰীয়া ইতিহাস আলোচনা কৰা হৈছে।

ঔপনিৱেশিক শিল্প আৰু স্থাপত্য বিষয়ত তেওঁৰ আগ্ৰহৰ ফলস্বৰূপে ‘আণ্ডাৰ দ্য আৰ্কএঞ্জেল’ছ উইংস: ৪০০ ইয়াৰ্ছ অৱ ছেইণ্ট মাইকেল’ছ চাৰ্চ, আঞ্জুনা’ নামৰ গ্ৰন্থ প্ৰকাশ পায়।

হেৰাছ ইনষ্টিটিউটৰ এটা বৃত্তিৰ সহায়ত তেওঁ গোৱান প্ৰবাসী সমাজ অধ্যয়ন কৰে আৰু ‘গোৱানছ ইন কেনিয়া’ নামৰ গ্ৰন্থ প্ৰকাশ কৰে। ১৯৬০ চনৰ আগলৈকে পূব আফ্ৰিকা গোৱান প্ৰব্ৰজনৰ এটা মুখ্য কেন্দ্ৰ আছিল। এই গ্ৰন্থ পিছলৈ গৱেষকসকলৰ বাবে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ উৎস হিচাপে পৰিগণিত হয়।

আলবুকাৰ্কে ভাৰতৰ ঔপনিৱেশিক ইতিহাস, বিশেষকৈ পৰ্তুগীজ আৰু ব্ৰিটিছ শাসনৰ সংযোগ বিষয়ত বহুতো গ্ৰন্থ প্ৰকাশ কৰে। ১৮৭৮ চনৰ ব্ৰিটেইন আৰু পৰ্তুগালৰ মাজত হোৱা চুক্তিৰ পিছত গোৱাৰ অৰ্থনীতি ব্ৰিটিছ নিয়ন্ত্ৰণত আহে। সামগ্ৰী ব্ৰিটিছ ভাৰতলৈ প্ৰৱাহিত হৈছিল আৰু পৰ্তুগীজসকলে ৰাজহ ক্ষতি পূৰণ কৰিবলৈ গোৱাত কৰ বৃদ্ধি কৰিছিল। গোৱাক ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ সৈতে সংযোগ কৰা নতুন ৰে’লপথে বহু আৰ্থিকভাৱে দুৰ্বল লোকক বোম্বেলৈ প্ৰব্ৰজন কৰিবলৈ সহায় কৰে।*

তেওঁৰ ‘গোৱান পায়োনিয়াৰ্ছ ইন বোম্বে’ (২০১১) গ্ৰন্থত ব্ৰিটিছ ভাৰতলৈ অহা গোৱানসকলৰ কাহিনী আলোচনা কৰা হৈছে; আৰু ‘দ্য এংগ্লো-পৰ্তুগীজ ট্ৰিটি অৱ ১৮৭৮: ইটছ ইম্পেক্ট অন দ্য পিপল অৱ গোৱা’ (১৯৯০) প্ৰবন্ধত চুক্তিখনৰ বিস্তৃত সামাজিক প্ৰভাৱ ব্যাখ্যা কৰা হৈছে। 

গোৱানসকলে সংগীতজীৱনকো জনপ্ৰিয় পেছা হিচাপে গ্ৰহণ কৰিছিল, বিশেষকৈ বোম্বেৰ পথবেণ্ড আৰু অ’ৰ্কেষ্ট্ৰাত। আলবুকাৰ্কে উল্লেখ কৰিছিল যে গোৱান সংগীতজ্ঞৰ চাহিদা ইমানেই বেছি আছিল যে ফ্ৰান্সিস্কো মেনেজেছ নামৰ এজন উদ্যোগীয়ে বেকাৰ লোকসকলক শোভাযাত্ৰাত বাদ্যযন্ত্ৰ নাবজাই কেৱল গাল ফুলাই মিছিল কৰিবলৈ নিয়োগ কৰিছিল।

আন এটা জনপ্ৰিয় পেছা আছিল বেকাৰী ব্যৱসায়। ১৯২০ চনৰপৰা বহু গোৱান প্ৰব্ৰজনকাৰী মুম্বাইৰ বান্দ্ৰা অঞ্চলত বাস কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। ৰুটি বনোৱাৰ দক্ষতাৰ বাবে নগৰৰ আন বাসিন্দাসকলে গোৱানসকলক “পাও” বুলি মাতিছিল, যি পৰ্তুগীজ শব্দ “পাঁও” (ৰুটি)ৰপৰা আহিছে।

তেওঁৰ আন এখন গুৰুত্বপূৰ্ণ গ্ৰন্থ আছিল ‘দ্য ৰোল অৱ খ্ৰীষ্টিয়ানছ ইন দ্য ন্যাশনেল ষ্ট্ৰাগল ফৰ ফ্ৰিডম’ (২০০৬)।

মৃত্যু

আলবুকাৰ্কে ২০১৭ চনৰ জুন মাহত মুম্বাইত ৮৭ বছৰ বয়সত মৃত্যুবৰণ কৰে।

গ্ৰন্থসমূহ

গ্ৰন্থ

প্ৰবন্ধ

তথ্যসূত্ৰ 

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ইতিহাসবিদ