নৰহৰি তীৰ্থ

নৰহৰি তীৰ্থ (আনুমানিক ১২৪৩ - ১৩৩৩) এজন দ্বৈত দাৰ্শনিক, পণ্ডিত, ৰাষ্ট্ৰনেতা আৰু মধ্বাচাৰ্যৰ অন্যতম শিষ্য আছিল। শ্ৰীপদৰাজৰ সৈতে তেওঁক হৰিদাস আন্দোলনৰ আদিপুৰুষ বুলি গণ্য কৰা হয়। যদিও তেওঁৰ মাত্ৰ দুখন বিদ্বান গ্ৰন্থহে আছে, তথাপি ইয়াৰ বৈশিষ্ট্য হৈছে ইয়াৰ বাক্যকুশলতা আৰু বিচ্যুতিৰ অভাৱ। তেওঁৰ কেইটামান গীত ৰঘুকুলটিলকত আছে। পূব গংগাৰ শাসকসকলৰ যথেষ্ট প্ৰভাৱশালী মন্ত্ৰী হিচাপে আৰু পিছলৈ মধ্বাচাৰ্য মঠৰ পুৰোহিত হিচাপে নৰহৰিয়ে সিংহচলম মন্দিৰক খ্যাতিসম্পন্ন শিক্ষা প্ৰতিষ্ঠান আৰু বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ ধৰ্মীয় কেন্দ্ৰলৈ ৰূপান্তৰিত কৰে।
জীৱন
তেওঁৰ প্ৰাৰম্ভিক জীৱনৰ বিষয়ে একো জনা নাযায়, ইয়াৰ বাহিৰে তেওঁ কলিঙ্গত (বৰ্তমান উত্তৰ অন্ধ্ৰ আৰু ওড়িশা) পূব গংগা ৰাজ্যত মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল আৰু পিছত সন্ন্যাসী হিচাপে অধিষ্ঠিত হোৱাৰ পূৰ্বে দ্বিতীয় নৰসিংহ দেৱৰ ঠাইত শাসক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। তেওঁৰ জীৱনৰ তথ্য নৰহৰিয়তীস্তোত্ৰ নামৰ জীৱনীগ্ৰন্থ, নাৰায়ণ পণ্ডিতৰ মধ্ব বিজয় আৰু শ্ৰীকুৰ্মম্ আৰু সিংহচলম মন্দিৰৰ শিলালিপিৰ পৰা আহৰণ কৰা হৈছে, যিবোৰে তেওঁৰ শাসনকালৰ প্ৰমাণ দিয়ে। শিলালিপিসমূহে তেওঁৰ শাস্ত্ৰ আৰু অস্ত্ৰ কৌশলৰ বিশেষজ্ঞতাৰ কথাও উল্লেখ কৰিছে।  ১২৮১ খ্ৰীষ্টাব্দৰ পিছৰ শিলালিপিসমূহৰ উপস্থিতি আৰু বিষয়বস্তুৰ পৰা শৰ্মাই অনুমান কৰে যে তেওঁ আছিল "দেশৰ ভাৰ্চুৱেল অধিপতি"। ক্ষমতাৰ উচ্চতাত তেওঁ শ্ৰীকুৰ্মত যোগানন্দ নৰসিংহ মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰিছিল আৰু চহৰখনক ভাঙি পেলোৱাৰ আক্ৰমণৰ পৰা ৰক্ষা কৰিছিল। প্ৰথম ভানুদেৱ আৰু তেওঁৰ ৱাৰ্ড দ্বিতীয় নৰসিংহ দেৱে তেওঁক পৃষ্ঠপোষকতা কৰা বুলিও প্ৰমাণ পোৱা যায় আৰু লগতে তেওঁ সমগ্ৰ কলিংগত মাধৱৰ দৰ্শন প্ৰচাৰ কৰিছিল। তেওঁৰ পাৰ্থিৱ অৱশিষ্ট হাম্পিৰ ওচৰৰ চক্ৰতীৰ্থত থোৱা হৈছে।
কৰ্ম আৰু উত্তৰাধিকাৰ
মাধৱৰ গীতা ভাষ্যৰ ওপৰত নৰহৰিৰ ভৱপ্ৰকাশিকা নামৰ গ্ৰন্থখন জয় তীৰ্থ আৰু ৰাঘবেন্দ্ৰ তীৰ্থৰ উল্লেখ কৰি দ্বৈত নীতিৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ গ্ৰন্থ বুলি বিবেচিত হৈছে। শৰ্মাই লক্ষ্য কৰিছে যে নৰহৰিয়ে উৎস গ্ৰন্থখনৰ অস্পষ্ট অংশসমূহৰ ওপৰত বিস্তাৰ কৰিছে আৰু শংকৰ আৰু ৰামানুজৰ ধাৰাবাহিকৰ বিৰুদ্ধে বিতৰ্কমূলক সূত্ৰ নিৰ্দেশ কৰিছে। যদিও অনুমানিকভাৱে তেওঁ কানাড়া মূলৰ নহয়, তেওঁৰ বহুতো ৰচনা সেই ভাষাত আছিল যদিও কানাড়া ভাষাত তেওঁৰ মাত্ৰ তিনিটা ৰচনাহে জীয়াই আছে নৰহৰি আৰু শ্ৰীপদৰাজক হৰিদাস আন্দোলনৰ আগশাৰীৰ বুলি গণ্য কৰা হয়, বেছিভাগেই মাধৱৰ শিক্ষা সৰলীকৃত আৰু স্থানীয় ভাষাৰ কানাড়া ভাষাত সংগীতেৰে সজ্জিত গীত আৰু গীত ৰচনা কৰি। পৰম্পৰাগতভাৱে নৰহৰিক আটাওৰ প্ৰতিষ্ঠাপক বুলিও গণ্য কৰা হয় যিটো উডুপিত টুলু ভাষাত বজোৱা হৈছিল পিছলৈ ইয়াক যক্ষগনা আৰু বায়ালাটা নামেৰে জনাজাত হৈছিল, যিটো নৃত্যৰ ধৰণ তুলুনাডুত, কৰ্ণাটকৰ অন্যান্য অঞ্চলত আৰু বৰ্তমানৰ কেৰেলাৰ তুলুনাডু- কাছাৰগোডত এতিয়া জনপ্ৰিয় হৈছে।

তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:ভাৰতীয় দাৰ্শনিক