উৰিষ্যাৰ সামুদ্ৰিক ইতিহাস

উৰিষ্যাৰ সামুদ্ৰিক ইতিহাস প্ৰাচীন কালত কলিংগ নামেৰে জনাজাত। প্ৰাচীন সূত্ৰ অনুসৰি খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৮০০ চনৰ বহু আগতেই আৰম্ভ হৈছিল। বংগোপসাগৰৰ উপকূলৰ কাষৰীয়া পূব ভাৰতৰ এই অঞ্চলৰ লোকসকলে ভাৰতৰ উপকূলৰ ওপৰেৰে তললৈ জাহাজ চলাই গৈছিল, আৰু ভাৰত চীন আৰু সমগ্ৰ সামুদ্ৰিক দক্ষিণ-পূব এছিয়ালৈ যাত্ৰা কৰিছিল, যাৰ সৈতে তেওঁলোকে ব্যৱসায় কৰিছিল তেওঁলোকৰ সংস্কৃতিৰ উপাদানসমূহৰ পৰিচয় দিছিল।

ষষ্ঠ শতিকাৰ মঞ্জুশ্ৰীমুলাকল্পত বংগ উপসাগৰক কলিংগোদ্ৰা বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে আৰু প্ৰাচীন ধ্ৰুপদী ভাৰতত বংগ উপসাগৰক কলিংগসাগৰ (কলিংগ সাগৰ) বুলি জনা গৈছিল, ইয়াৰ পৰা সামুদ্ৰিক বাণিজ্যত কলিংগৰ গুৰুত্বৰ ইংগিত পোৱা যায়।  বালি যাত্ৰা নামৰ মহানদী নদীৰ পাৰৰ কটকত অনুষ্ঠিত হোৱা প্ৰধান উদযাপনকে ধৰি বাৰ্ষিক বয়তা বন্দনা উৎসৱত এতিয়াও পুৰণি পৰম্পৰা পালন কৰা হয় আৰু অক্টোবৰ–নৱেম্বৰ মাহত বিভিন্ন উপকূলীয় জিলাত সাত দিন ধৰি অনুষ্ঠিত হয়, যদিও কটকত আটাইতকৈ বিখ্যাত।

অৱস্থান
ভাৰতৰ পূব উপকূলত অৱস্থিত প্ৰাচীন কলিংগ ৰাজ্য গংগাৰ পৰা গোদাবৰী নদীলৈকে বিস্তৃত আছিল, য'ত আধুনিক ওড়িশা, অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে থকা কিছু অংশও আছিল।
ৰাজনীতি বিজ্ঞানী সুদামা মিশ্ৰৰ মতে, কলিং জনপদ প্ৰথমে পুৰী আৰু গঞ্জাম জিলাই সামৰি লোৱা অঞ্চলটোক সামৰি লৈছিল। গংগা, মহানদী, বামসাধৰা, গোদাবৰীকে ধৰি নাৱিক নদীসমূহে অভ্যন্তৰীণ অঞ্চললৈ যোৱাৰ সুবিধা প্ৰদান কৰিছিল, য'ত বহুমূলীয়া আৰু অৰ্ধমূল্যবান শিল পোৱা গৈছিল আৰু ইয়াৰ বদ্বীপসমূহে প্ৰাকৃতিক বন্দৰ প্ৰদান কৰিছিল। এই বন্দৰসমূহৰ পৰা এই অঞ্চলৰ লোকসকলে দক্ষিণে চিলন, পূবে বাৰ্মা আৰু আৰু অধিক দূৰত দক্ষিণ-পূব এছিয়া, ইণ্ডোচাইনা আৰু চীনৰ ৰাজ্যসমূহৰ সৈতে সাগৰীয় পথেৰে ব্যৱসায় কৰিছিল। কলিংগাৰ সামুদ্ৰিক কাৰ্য্যকলাপ ইমানেই বিস্তৃত আছিল যে বৰ্তমান বংগোপসাগৰ বুলি কোৱা ঠাইখনক এসময়ত কলিংগ সাগৰ বুলি কোৱা হৈছিল।

উপকূল অস্থিৰ। দক্ষিণ-পশ্চিম বাৰিষাই উপকূলৰ কাষেৰে পলস আনে, কেতিয়াবা বন্দৰক সুৰক্ষা দিয়া বাৰ আৰু থু সৃষ্টি কৰে, আৰু কেতিয়াবা সুৰক্ষামূলক জলভংগ ধ্বংস কৰে। নদীবোৰে পলি কঢ়িয়াই লৈ ফুৰে, ইয়াৰ বদ্বীপবোৰ বৃদ্ধি কৰি পুৰণি বন্দৰবোৰ ভৰাই তোলে। এই কাৰণে প্ৰাচীন কালত নিৰ্দিষ্ট কৰা কিছুমান বন্দৰ এতিয়া নাই, বা বহু পৰিমাণে হ্ৰাস কৰা হৈছে।
উদাহৰণস্বৰূপে, চিলিকা হ্ৰদ এসময়ত এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ বন্দৰ আছিল যদিও পিছলৈ পলি পৰাৰ বাবে গভীৰ পানীৰ জাহাজৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰিব নোৱাৰা হৈ পৰিছিল।

বন্দৰসমূহ
আৰম্ভণিৰ ওড়িশাত দুবিধ বন্দৰ আছিল। স্থানৰ ভিত্তিত শ্ৰেণীবিভাজন কৰা হৈছিল। সেইবোৰ হ’ল-

 পাট্টানা- এই বন্দৰবোৰ সাগৰৰ পাৰত অৱস্থিত আছিল য’ত সামগ্ৰী ভৰাই নমাই অনা হৈছিল।
 দ্ৰোনিমুখ- এই বন্দৰসমূহ নদী আৰু সাগৰৰ সংগমস্থলীৰ ওচৰত অৱস্থিত আছিল।
খৃষ্টীয় দ্বিতীয় শতিকাত ভূগোলবিদ টলেমীয়ে উল্লেখ কৰা কিছুমান বন্দৰ হ’ল নানিগাইনা (পুৰী), কাতিকৰ্দমা (কটক) আৰু কান্নাগৰা (কোনাৰক)। কলিংগ উপকূলৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ বন্দৰসমূহ আছিল তাম্ৰলিপ্ত, খালকাটাপট্না, মণিকাপট্না (চেলিতালো), পালুৰ (দন্তপুৰা), গোপালপুৰ (মনছুৰকোটা), দোছাৰেণ, সোণাপুৰ, বৰুৱা (বৰুৱা), কলিংগপট্নাম, পিথুণ্ডা। পিছলৈ খ্ৰীষ্টীয় নৱম আৰু দশম শতিকাত আৰব সূত্ৰত গঞ্জাম, কলিংগনগৰ, কেইলকান, আল-লাভা আৰু নুবিনৰ কথা উল্লেখ আছে। পঞ্চদশ শতিকাৰ পিছত বন্দৰসমূহৰ ভিতৰত বালাসৌৰ, পিপিলী, গঞ্জাম, হৰিষপুৰ, চন্দাবলী আৰু ধমৰা আদি আছিল।

টোকা

তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:এছিয়া
শ্ৰেণী:উৰিষ্যা