কাৰ্তিকা দীপম

কাৰ্তিকা দীপম ()  হিন্দূৰ পোহৰৰ উৎসৱ। ইয়াক প্ৰধানকৈ ভাৰত, শ্ৰীলংকা আৰু উল্লেখযোগ্য তামিল জনসংখ্যা থকা অন্যান্য অঞ্চলৰ তামিলসকলে উদ্‌যাপন কৰে। কৃত্তিকা নক্ষত্ৰৰ লগত মিল থকা কাৰ্তিক মাহৰ প্ৰথম পূৰ্ণিমা দিৱসত ইয়াক পালন কৰা হয় আৰু গ্ৰেগৰিয়ান কেলেণ্ডাৰৰ নৱেম্বৰ বা ডিচেম্বৰ মাহত পৰে। যদিও ই কাৰ্তিক পূৰ্ণিমাৰ সৈতে মিল খায়, তথাপি তামিল পঞ্জিকাত বসন্ত বিষুৱৰ সংশোধনৰ বাবে ই বেলেগ দিনত পৰে। 

এই উৎসৱ শৈৱ ধৰ্মৰ সৈতে জড়িত, আৰু কাৰ্তিকেয়ৰ জন্ম আৰু শিৱৰ জ্যোতিৰ্লিংগ হিচাপে প্ৰকাশৰ স্মৃতিত। কেৰালাত পাৰ্বতী দেৱীৰ সন্মানত ইয়াক থ্ৰিকৰ্থিকা হিচাপে পালন কৰা হয়। 

 ইতিহাস 

এই উৎসৱৰ আটাইতকৈ প্ৰাচীন উল্লেখ তামিল সংকলন আকানানুৰুত পোৱা যায়, যিটো সংগম যুগৰ (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২০০ৰপৰা খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩০০ চনলৈকে)। কবি অৱৱায়াৰৰ গীততো এই উৎসৱৰ কথা উল্লেখ আছে। সাংগম সাহিত্যতো এই উৎসৱক পেৰুভিজা নামেৰে জনা যায়।

 ধৰ্মতত্ত্ব 

কাণ্ড পুৰাণৰ মতে সুৰপদ্মন, তাৰকাসুৰণ আৰু সিংহমুকন নামৰ তিনিজন অসুৰে (আকাশী সত্তাৰ এটা জাতি) ভগৱান শিৱক সন্তুষ্ট কৰিবলৈ তপস্যা কৰিছিল। শিৱই তেওঁলোকক কেইবাটাও আশীৰ্বাদ প্ৰদান কৰিছিল, তেওঁলোকক প্ৰায় অমৰত্ব প্ৰদান কৰিছিল আৰু ত্ৰিজগত জয় কৰাৰ শক্তি প্ৰদান কৰিছিল।  পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁলোকে নিজৰ ৰাজ্যত অত্যাচাৰ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে, যাৰ ফলত দেৱতাসকলে শিৱৰ ওচৰত সহায়ৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা কৰিবলৈ বাধ্য হয়। ইয়াৰ প্ৰতিক্ৰিয়া স্বৰূপে শিৱই আৰু পাঁচটা মূৰ সৃষ্টি কৰিলে আৰু ছয়টা মূৰৰ প্ৰতিটোৰপৰাই এটা ঐশ্বৰিক স্ফুলিংগ ওলাই আহিল। এই স্ফুলিংগবোৰ বতাহৰ দেৱতা বায়ু আৰু অগ্নিৰ দেৱতা অগ্নিয়ে গংগা নদীলৈ লৈ গৈছিল। প্ৰচণ্ড তাপৰ ফলত গংগাৰ পানী বাষ্পীভৱন হৈ পৰিল, সেয়েহে গংগা দেৱীয়ে তেওঁলোকক সৰ্বান হ্ৰদলৈ লৈ গ’ল, য’ত প্ৰতিটো স্ফুলিংগ লৰা শিশুলৈ ৰূপান্তৰিত হ’ল।  ছয়টা ল’ৰাক কৃতিকা নামেৰে জনাজাত দাসীয়ে ডাঙৰ-দীঘল কৰিছিল আৰু পিছলৈ পাৰ্বতীয়ে তেওঁলোকক একত্ৰিত কৰিছিল, যাৰ ফলত ছয়মূৰীয়া কাৰ্তিকেয়ৰ জন্ম হৈছিল।  হিন্দু পৌৰাণিক কাহিনী অনুসৰি শিশুটিক লালন-পালনত সহায় কৰা ছয় কৃতিকা–শিৱ, সম্ভুতি, প্ৰীতি, সন্নতি, অনসুয় আৰু ক্ষমাক  শিৱই অমৰত্ব প্ৰদান কৰিছিল আৰু প্লেইডিছ নক্ষত্ৰৰ অংশ হিচাপে আকাশত চিৰন্তন তৰালৈ ৰূপান্তৰিত হৈছিল।[6]  এই উৎসৱত কৃত্তিকা আৰু পাৰ্বতীয়ে কাৰ্তিকেয়ৰ ছয় ৰূপক একত্ৰিত কৰা দিনটোৰ স্মৃতিত। 

শিৱ পুৰাণৰ মতে ব্ৰহ্মা (সৃষ্টিৰ দেৱতা) আৰু বিষ্ণু (ৰক্ষাৰ দেৱতা)ৰ মাজত তেওঁলোকৰ আধিপত্যক লৈ তৰ্ক হৈছিল।  বিতৰ্ক নিষ্পত্তি কৰিবলৈ শিৱই জ্যোতিৰ্লিংগৰ ৰূপ লৈছিল, যিটো পোহৰৰ এক অসীম স্তম্ভ।  শিৱই ঘোষণা কৰিলে যে দুয়োজনে তেওঁৰ মূৰ আৰু ভৰি বিচাৰি পালে বিবাদৰ সমাধান হ’ব। বিষ্ণুৱে বৰাহৰ ৰূপ লৈ তেওঁৰ ভৰি বিচাৰি নামি গ'ল, আনহাতে ব্ৰহ্মই হাঁহতত উঠি তেওঁৰ মূৰ বিচাৰি গ'ল। বিষ্ণুৱে ভৰি বিচাৰি নাপালে আৰু সততাৰে তেওঁৰ সন্ধানৰ ফলাফল খবৰ দিলে। কিন্তু ব্ৰহ্মাই শিৱৰ মূৰৰপৰা সৰি পৰা কেভাদা ফুল এটা পাই শিৱৰ মূৰটো দেখা বুলি দাবী কৰি শিৱক দেখুৱাই দিলে। এই অসৎতাই ব্ৰহ্মাক ক্ষুব্ধ কৰি তুলিলে আৰু তেওঁ ব্ৰহ্মাক গালি পাৰিলে যে তেওঁক পূজা কৰা নহ’ব; তেওঁ লগতে ঘোষণা কৰিছিল যে বিষ্ণুৰ সততাৰ বাবে সদায় পূজা কৰা হ'ব।  এই উৎসৱত জ্যোতিৰ্লিংগ ৰূপত শিৱৰ আবিৰ্ভাৱৰ স্মৃতিত। 

অনুষ্ঠানৰ সময়
কাৰ্তিকা দীপাম হৈছে ভাৰত, শ্ৰীলংকা আৰু উল্লেখযোগ্য তামিল প্ৰব্ৰজনকাৰী অঞ্চলৰ হিন্দু তামিলসকলে প্ৰধানকৈ পালন কৰা পোহৰৰ উৎসৱ।  কৃতিকা নক্ষত্ৰৰ লগত সংগতি ৰাখি কাৰ্তিগাই মাহৰ প্ৰথম পূৰ্ণিমাৰ দিনটোত এই উৎসৱ পালন কৰা হয়, যিটো গ্ৰেগৰিয়ান নৱেম্বৰ বা ডিচেম্বৰ মাহত পৰে।  যদিও ই কাৰ্তিক পূৰ্ণিমাৰ সৈতে মিল খায়, তামিল পঞ্জিকাত বিষুৱ ৰাশিৰ সংশোধনৰ বাবে ই বেলেগ দিনত পৰে। কেৰালাত এই উৎসৱক থ্ৰিকাৰ্থিকা নামেৰে জনাজাত, আৰু ইয়াক পাৰ্বতী দেৱীৰ প্ৰতি শ্ৰদ্ধাঞ্জলি হিচাপে পালন কৰা হয় 

 অভ্যাস 

এই উৎসৱ উপলক্ষ্যে মানুহে মাটিৰ তেলৰ চাকি জ্বলাই।  তেলৰ লেম্পক শুভ প্ৰতীক বুলি গণ্য কৰা হয় আৰু ই অশুভ শক্তিক দূৰ কৰে, আৰু সমৃদ্ধি আৰু আনন্দৰ সূচনা কৰে বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।  মানুহে আতচবাজী,ফটকা আদি ফুটাই আৰু মিঠাই বিনিময় কৰে। মাৱলী হৈছে জ্বলা পালমাইৰা ফুলৰপৰা তৈয়াৰী আৰু ঘূৰি ঘূৰি স্ফুলিংগ সৃষ্টি কৰা পৰম্পৰাগত আতচবাজী। 

 তথ্যৰ উৎস 

 বাহ্যিক সংযোগ 

শ্ৰেণী:দক্ষিণ এছিয়াৰ সংস্কৃতি
শ্ৰেণী:হিন্দু ধৰ্মীয় প্ৰথা