বাহ্লীকা

বাহ্লীকা, বানান ৱাহলিকা বা বালহিকাও হয়, হিন্দু সাহিত্যত উল্লেখ কৰা বাহলিকা ৰাজ্যৰ এজন ৰজা আছিল, বিশেষকৈ মহাভাৰতত উল্লেখ থকা। তেওঁ চন্দ্ৰ বংশৰ ৰজা প্ৰতীপৰ দ্বিতীয় পুত্ৰ আৰু শান্তনুৰ জ্যেষ্ঠ ভাতৃ, পিছলৈ কুৰু ৰাজ্যৰ ৰজা আৰু ভীষ্মৰ পিতৃ। বাহলিকা কৌৰৱ বংশৰ এগৰাকী বিশিষ্ট বয়োজ্যেষ্ঠ ব্যক্তিও আছিল আৰু কুৰুক্ষেত্ৰ যুদ্ধৰ আগৰ আৰু কুৰুক্ষেত্ৰ যুদ্ধৰ সময়ত হোৱা অনুষ্ঠানত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।
জীৱনী
সিংহাসনত আৰোহণ
হস্তিনাপুৰৰ ৰজা-ৰাণী প্ৰতীপ আৰু তেওঁৰ পত্নী সুনন্দাৰ তিনি পুত্ৰৰ ভিতৰত বাহ্লীকা দ্বিতীয়। জ্যেষ্ঠ পুত্ৰ দেৱপীক উত্তৰাধিকাৰী হিচাপে লোৱাৰ লগে লগে প্ৰতীপে দ্বিতীয় পুত্ৰক নতুনকৈ জয় কৰা কিছু ভূমি উপহাৰ দিলে (যদিও কাহিনীটোৰ কিছুমান সংস্কৰণত এইখিনিয়েই সেই ভূমি যি জৰাসন্ধই বাহ্লীকাক উপহাৰ দিছিল);Purwadi. Mahabharata. Yogyakarta: Media Abadi, 2004. Print. ফলত সেই মাটিৰ নাম বাহলীকা ৰখা হ’ল। কিন্তু কুষ্ঠ ৰোগৰ বাবে প্ৰতীপৰ জ্যেষ্ঠ পুত্ৰ দেৱপীয়ে সিংহাসনত আৰোহণ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰি হাবিলৈ গৈ তপস্যা কৰে। তাৰ পিছত শান্তনু ৰাজকুমাৰ হয় আৰু প্ৰতীপৰ মৃত্যুৰ লগে লগে বাহ্লীকাৰ আশীৰ্বাদত হস্তিনাপুৰাৰ ৰজা হয়।Muir, J. Original Sanskrit Texts on the Origin and History of the People of India, Their Religion and Institutions, by J. Muir. New Delhi: Oriental Publishers and Distributors, 1976. Print.
পৰিয়াল
বাহ্লীকাৰ সোমদত্ত নামৰ এজন পুত্ৰ আছিল, যাৰ পাছলৈ ভূৰিশ্ৰৱ, ভূৰী আৰু শালাকে ধৰি কেইবাজনো পুত্ৰ হৈছিল। হৰিবংশৰ মতে তেওঁৰ এগৰাকী কন্যাও আছিল—পৌৰৱী (ৰোহিণী বুলিও কোৱা হয়)—যিজনে যাদৱ বংশৰ বাসুদেৱক বিয়া কৰাইছিল। ৰোহিণীক বলোৰাম আৰু সুভদ্ৰাৰ মাতৃ বুলি চিনাক্ত কৰা হৈছে। পৌৰৱীৰ পুত্ৰসকলৰ ভিতৰত অৱগহা আৰু নন্দকাও আছিল। সোমদত্তৰ কন্যা কাশীৰ ৰজা অভিভুৰ লগত বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়, যিজনে পিছলৈ কুৰুক্ষেত্ৰ যুদ্ধৰ সময়ত কৌৰৱ পক্ষত যুদ্ধ কৰিছিল।

কুৰুক্ষেত্ৰ যুদ্ধৰ আগতে
কুৰু ৰাজকুমাৰৰ যুদ্ধ দক্ষতা প্ৰদৰ্শন আৰু যুধিষ্ঠিৰক যুৱৰাজ হিচাপে অভিষেক ঘটোৱাকে ধৰি কুৰু বংশৰ উল্লেখযোগ্য অনুষ্ঠানত বাহ্লীকা উপস্থিত আছিল। যুধিষ্ঠিৰৰ ৰাজসূয় যজ্ঞৰ সময়ত বাহ্লীকাই তেওঁৰ কৰ্তৃত্ব স্বীকাৰ কৰি সোণৰ ৰথ উপহাৰ দিয়ে। পাণ্ডৱসকলৰ নিৰ্বাসনৰ কাৰণ হোৱা কুখ্যাত পাশা খেলতো তেওঁ অংশ লৈছিল।

পিছলৈ বাহ্লীকাই ভাৰতৰ মাজত শান্তিৰ পোষকতা কৰি কৌৰৱ আৰু পাণ্ডৱ উভয়কে যুদ্ধত লিপ্ত হোৱাৰ পৰা বিৰত ৰাখিব বিচাৰিছিল। কিন্তু শত্ৰুতা আৰম্ভ হোৱাৰ পিছত তেওঁ কৌৰৱসকলৰ সৈতে মিলি যায়।

কুৰুক্ষেত্ৰ যুদ্ধৰ সময়ত
যুদ্ধৰ সময়ত বাহ্লীকা আৰু তেওঁৰ ৰাজ্য দুৰ্যোধনৰ পক্ষত যুদ্ধ কৰিছিল। ভীষ্মই তেওঁক অতিৰথী বুলি গণ্য কৰিছিল। প্ৰথম দিনাই বাহ্লীকাই ধৃষ্টকেতুৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধ কৰে। নৱম দিনা ভীমে বাহ্লীকাৰ ৰথ ধ্বংস কৰিলে; অৱশ্যে  লক্ষ্মণ কুমাৰে তেওঁক ৰক্ষা কৰিছিল। তেৰ দিনৰ দিনা অভিমন্যুৰ হত্যাত অংশ লৈছিল (তেওঁক সক্ৰিয় অংশগ্ৰহণকাৰী বুলি উল্লেখ কৰা হোৱা নাই, আৰু নীৰৱ দৰ্শক বুলি ধৰা হৈছে)। চতুৰ্দশ দিনা উপপাণ্ডৱ আৰু শিখণ্ডীৰ বিৰুদ্ধে একেলগে যুদ্ধ কৰে, তেওঁলোকক প্ৰতিহত কৰি।

মৃত্যু
যুদ্ধৰ চতুৰ্দশ দিনা বাহ্লীকাই সেনবিন্দুক বধ কৰে। ইয়াৰ পিছত সাত্যকীয়ে বাহ্লীকাৰ পুত্ৰ সোমদত্তৰ লগত যুঁজি কাঁড়েৰে তেওঁক অচেতন কৰি পেলায়। ক্ষুব্ধ হৈ বাহ্লীকাই পুত্ৰৰ সহায়ৰ বাবে লৰালৰিকৈ গ’ল, মাথোঁ ভীমে তেওঁক বাধা প্ৰদান কৰিলে।
বাহ্লীকাই ভীমক এটা গদাৰে আঘাত কৰিলে যাৰ ফলত ভীমক অচেতন কৰি তুলিলে। জ্ঞান লাভ কৰাৰ লগে লগে ভীমে বাহ্লীকাৰ মূৰত গদা নিক্ষেপ কৰি হত্যা কৰিলে।

যুদ্ধই বাহ্লীকাৰ বংশৰ অন্ত কৰে
তেওঁৰ একমাত্ৰ সন্তান আৰু উত্তৰাধিকাৰী সোমদত্তৰ লগতে সোমদত্তৰ জ্যেষ্ঠ পুত্ৰ ভূৰিশ্ৰৱাক সাত্যকিৰ দ্বাৰা হত্যা কৰা হয়।
চতাহুৰ্দী সংকলনত ভূৰিশ্ৰৱাৰ নজন ভাতৃৰ মৃত্যুও হয়।Ganguli, Kisari Mohan. The Mahabharata of Krishna-Dwaipayana Vyasa Translated into English Prose by Kisari Mohan Ganguli. ভূৰিশ্ৰৱাৰ দুই পুত্ৰ প্ৰতীপ আৰু প্ৰজন্যক যুদ্ধৰ তেৰ দিনৰ দিনা অভিমন্যুই হত্যা কৰে।

তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:মহাভাৰতৰ চৰিত্ৰ