কেদ্দাছো

কেদ্দাছো, কেদ্দাসোৱে বা কেদ্দাছা বা ভূমি পুজে বুলিও বানান কৰে, দক্ষিণ ভাৰতৰ তুলুনাডু অঞ্চলত "পৃথিৱী মাতৃ পূজাৰ উৎসৱ" বুলি জনপ্ৰিয়ভাৱে জনা যায়। পৃথিৱী মাতৃ (ভূমি দেৱী) ঋতুস্ৰাৱ হয় আৰু তুলুনাডুত ‘কেদ্দাছা’ৰ নামত এই দিনটো সামগ্ৰিকভাৱে পালন কৰা হয়। টুলু মাহ পনি (গ্ৰেগ’ৰিয়ান মাহ ফেব্ৰুৱাৰী)ৰ সামৰণি দিনত পালন কৰা এইটো এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ চাৰিদিনীয়া প্ৰজনন পূজা। এই উৎসৱে সেই অঞ্চলত বাস কৰা লোকসকলৰ পৰিৱেশ সজাগতা দেখুৱাইছে।Tulunadina Sasya Janapada by B Shivarama Shetty, Ph.D., Mangaluru University, 1992, p. 163.

পৰম্পৰা
কেদ্দাছো সাধাৰণতে ফেব্ৰুৱাৰী মাহত পৰে আৰু তিনিদিন ধৰি কেদ্দাছা, নাডু কেদ্দাছা আৰু কাদে কেদ্দাছা নামেৰে উদ্‌যাপন কৰা হয়। এই অঞ্চলৰ শীতকালত এই উদ্‌যাপন কৰা হয়, য'ত ইয়াৰ বিশ্বাস যে ভূমি দেৱী ঋতুস্ৰাৱ হয় আৰু খেতিৰ বাবে উৰ্বৰ হৈ পৰে। 
তিনিদিন ধৰি দেৱীয়ে অশৌচ কৰি বিশ্ৰাম লয়। এই অঞ্চলৰ মানুহে কোনো খেতিৰ কাম নকৰে যাতে পৃথিৱী মাতৃৰ সৈতেও একে মাতৃক জিৰণি দিয়ে।জনবিশ্বাস অনুসৰি মহিলাসকলে ঋতুস্ৰাৱ হোৱাৰ দৰে, যিটো উৰ্বৰতাৰ লক্ষণ, তেনেকৈয়ে পৃথিৱী মাতৃকো ঋতুস্ৰাৱ হয়। গতিকে এই উৎসৱৰ তিনিওটা দিনকে পৃথিৱী মাতৃৰ ঋতুস্ৰাৱ বুলি ধৰা হয়। উৎসৱৰ সময়ত সকলো কৃষি কাম-কাজ বন্ধ হৈ থাকে। হিন্দু ঘৰত যেনেকৈ ঋতুস্ৰাৱী মহিলাসকল নিৰ্জন হৈ থাকে আৰু একো স্পৰ্শও নকৰে আৰু সম্পূৰ্ণ বিশ্ৰাম দিয়া হয়, ঠিক তেনেকৈয়ে পৃথিৱী মাতৃকো তিনিদিন সম্পূৰ্ণ বিশ্ৰাম দিয়া হয় যাৰ বাবে সকলো কৃষি কাৰ্য বন্ধ কৰা হয়। কাদে কেদ্দাছাৰ সময়ত পৰিয়ালৰ এগৰাকী বৃদ্ধা ভদ্ৰমহিলাই এই অনুষ্ঠানটো কৰে, য'ত তেওঁ সাৰ্নাদ্দে বনায়; তুলুনাদৰ অনন্য খাদ্য আৰু তুলাছি কাটেৰ সন্মুখত প্লেট কৰে। ৰাতিপুৱাই তাই সাৰ পাই তুলসী কট্টেৰ চাৰিওফালে গৰুৰ গোবৰ (আম্বি) দি লেম্প জ্বলাই দিয়ে। তাৰ লগতে তাই কুমকুম, শিকাকাইক কট্টেৰ সন্মুখত ৰাখে। তেওঁ গা ধুবলৈ যোৱাৰ আগতে, পৃথিৱী মাতৃক তেল দি থকাৰ প্ৰতীক হিচাপে মাটিত নাৰিকল তেল ঢালি দিয়ে।Tulunadina Sasya Janapada by B Shivarama Shetty, Ph.D., Mangaluru University, 1992, p. 170.
মাটি মাতৃয়ে শিকাকাইৰে গা ধোৱে বুলি কৰা বিশ্বাসৰ ভিত্তিত শিকাকাই ৰখা হয়। গা-ধোৱাৰ পিছত তেওঁ ঘূৰি আহে; কুমকুম ৰাখে আৰু কলৰ পাতত ৰখা সাৰ্নাদ্দেক লৈ যায়।

বিশেষ খাদ্য
কেদ্দাছাৰ সময়ত আৰু এটা প্ৰথা প্ৰচলিত আছিল ঘোঁৰাৰ চকা, সেউজীয়া চকা, শুকান নাৰিকল, চাউল আৰু বাদামৰ দৰে মচুৰ দাইল যাক কুডু আৰি বুলি কোৱা হয়।[7] সকলোবোৰ পোৰা হয় আৰু সকলোকে দিয়া হয়। কাৰণ শীতকালত শৰীৰত বহুত প্ৰটিন আৰু তেলৰ প্ৰয়োজন হয়। এই মচুৰ দাইলবোৰে কামৰ অৱস্থাত শৰীৰক অক্ষত অৱস্থাত ৰখাত সহায় কৰিব।

চিকাৰ কৰা
গাঁৱৰ আৰাছুসকলে গাঁৱৰ মানুহৰ সৈতে বন্টে (চিকাৰ)ৰ বাবে গৈছিল। এইটো এক প্ৰকাৰে কৃষি কামত অশান্তি দিয়া জীৱ-জন্তুৰ পৰা মুক্তি পোৱাৰ লগতে মনোৰঞ্জনৰ বাবেও আছিল। খেতিৰ পৰা বিৰতি পাবলৈ তুলুভাছে কেদ্দাছাৰ সময়ত চিকাৰ কৰাৰ অভ্যাস গঢ়ি তুলিছিল।

পৰম্পৰাগতভাৱে ভূত কোলা কৰা নালিকে সম্প্ৰদায়ে ঘৰৰ প্ৰতিজন সদস্যক নিজৰ নিজৰ আজালু গাঁও অনুসৰি ভ্ৰমণ কৰি আমন্ত্ৰণ জনায় আৰু কেদ্দাছা বন্টে (চিকাৰ)ৰ আহ্বান জনায়। পৰিয়ালৰ জ্যেষ্ঠ ভদ্ৰমহিলাই ডাঙৰ নাৰিকল, ভাল পৰিমাণৰ চাউল, এৰিকানাট, সুমথিৰা পাত, মৰিচা, হালধি, পিয়াঁজ, অমিতা আৰু অন্যান্য উপাদান আগবঢ়ায় যিবোৰ চিকাৰ কৰা চিকাৰৰ তৰকাৰী বনাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ সংস্কৃতি