বুদ্ধবংশ

বুদ্ধবংশ (বুদ্ধৰ বুৰঞ্জী বুলিও কোৱা হয়) গৌতম বুদ্ধৰ জীৱন আৰু তেওঁৰ পূৰ্বে বুদ্ধত্ব লাভৰ ভৱিষ্যদ্বাণী কৰা চৌব্বিছজন বুদ্ধৰ জীৱনৰ বৰ্ণনা কৰা এটা জীৱনীমূলক বৌদ্ধ গ্ৰন্থ। ই খুদ্দাকা নিকায়ৰ চতুৰ্দশ গ্ৰন্থ, যিখন পাছলৈ সুত্ত পিটকৰ পঞ্চম আৰু শেষ বিভাগ। সূত্ত পিটক তিনিটা পিটক (মূল খণ্ড)ৰ ভিতৰত এটা যিয়ে একেলগে টিপিটক বা থেৰাবাদ বৌদ্ধ ধৰ্মৰ পালি ধৰ্মশাস্ত্ৰ গঠন কৰে।

 অপাদান আৰু চৰিয়াপিটকৰ লগতে বুদ্ধবংশক বেছিভাগ পণ্ডিতে খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১ম আৰু দ্বিতীয় শতিকাৰ সময়ছোৱাত ৰচিত বুলি গণ্য কৰে আৰু সেয়েহে ই পালি কেননত পলমকৈ সংযোজন কৰা হৈছে।A textual and Historical Analysis of the Khuddaka Nikaya – Oliver Abeynayake Ph. D. , Colombo,  First Edition – 1984, p. 113.

সাৰাংশ
প্ৰথম অধ্যায়ত কোৱা হৈছে যে গৌতম বুদ্ধই কেনেকৈ নিজৰ অতিস্বাভাৱিক জ্ঞান প্ৰদৰ্শন কৰিবলৈ আকাশত ৰত্নেৰে সজ্জিত খোজকাঢ়ি যোৱা পথ এটা সৃষ্টি কৰে। এই প্ৰদৰ্শন দেখি সাৰিপুত্তই বুদ্ধক সুধিছে:

"কেনেকুৱা, মহান নায়ক, মানুহৰ মাজত সৰ্বোচ্চ, তোমাৰ সংকল্প আছিল? কি সময়ত, জ্ঞানী, তোমাৰ দ্বাৰা পৰম জাগৰণ আকাংক্ষিত আছিল? ... কেনেধৰণৰ, জ্ঞানী, জগতৰ নেতা, তোমাৰ দহটা সিদ্ধতা আছিল? উচ্চ সিদ্ধতা কেনেকৈ পূৰণ হৈছিল, কেনেকৈ চূড়ান্ত সিদ্ধতা?" ইয়াৰ উত্তৰত বুদ্ধই বুদ্ধবংশৰ বাকী অংশ প্ৰকাশ কৰে।

দ্বিতীয় অধ্যায়ত গৌতমে কয় যে কেনেকৈ সুমেধ নামৰ এজন সাধাৰণ ব্যক্তি হিচাপে সুদূৰ অতীতৰ জীৱনত তেওঁ দীপাংকৰ বুদ্ধৰ পৰা এটা ভৱিষ্যদ্বাণী পাইছিল যে "পৰৱৰ্তী যুগত আপুনি গৌতম নামৰ বুদ্ধ হ'ব" আৰু তেওঁ অভ্যাস কৰিবলগীয়া দহটা সিদ্ধিৰ কথা কৈছিল।

৩ৰ পৰা ২৬ অধ্যায়ত দীপংকৰ আৰু গৌতমৰ মাজত বুদ্ধত্ব লাভ কৰা চৌবিশজন ঐতিহাসিক বুদ্ধৰ বিৱৰণ আৰু গৌতমে তেওঁলোকৰ প্ৰতি পূৰ্বৰ জীৱনত কৰা পুণ্যৰ কামৰ বিৱৰণ দিয়া হৈছে।

২৭ নং অধ্যায়ত গৌতম বুদ্ধৰ জীৱনৰ বিৱৰণ দিয়া হৈছে।

২৮ নং অধ্যায়ত দীপংকৰৰ পূৰ্বৰ তিনিটা বুদ্ধৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে, লগতে ভৱিষ্যতৰ বুদ্ধ মৈত্ৰেয়ৰ কথাও উল্লেখ কৰা হৈছে।

২৯ নং অধ্যায়ত গৌতম বুদ্ধৰ মৃত্যুৰ পিছত তেওঁৰ অৱশেষৰ বিতৰণৰ বিষয়ে কোৱা হৈছে।
বৌদ্ধ বংশত বুদ্ধৰ ক্ৰম
 ১ দীপংকৰ বুদ্ধ।
 ২ কন্দন বুদ্ধ।
 ৩ মংগল বুদ্ধ।
 ৪ সুমন বুদ্ধ।
 ৫ ৰেৱত বুদ্ধ।
 ৬ সোভিতা বুদ্ধ।
 ৭ অনমদাসী বুদ্ধ।
 ৮ পডুমুটা বুদ্ধ।
 ৯ নাৰদ বুদ্ধ।
 ১০ পদুমুত্তৰ বুদ্ধ।
 ১১ সুমেধ বুদ্ধ।
 ১২ সুজাতা বুদ্ধ।
 ১৩ পিয়াদাছি বুদ্ধ।
 ১৪ আত্থাছি বুদ্ধ।
 ১৫ ধম্মাদাসী বুদ্ধ।
 ১৬ সিদ্ধত্ত বুদ্ধ।
 ১৭ টিছা বুদ্ধ।
 ১৮ ফুছা বুদ্ধ।
 ১৯ বিপাশী বুদ্ধ।
 ২০ শিখী বুদ্ধ।
 ২১ ভেছাভু বুদ্ধ।
 ২২ কাকুসন্ধ বুদ্ধ।
 ২৩ কোনাগমন বুদ্ধ।
 ২৪ কাছাপ বুদ্ধ।
 ২৫ গোতম বুদ্ধ (বৰ্তমানৰ বুদ্ধ)

টীকা

শ্ৰেণী:গ্ৰন্থ
শ্ৰেণী:বৌদ্ধ ধৰ্মগ্ৰন্থ