ভাৰতত জৈন ধৰ্ম

জৈন ধৰ্ম ভাৰতৰ ষষ্ঠ বৃহত্তম ধৰ্ম। ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি ভাৰতৰ ১.৩৫ বিলিয়ন জনসংখ্যাৰ ভিতৰত অধিকাংশই মহাৰাষ্ট্ৰ, ৰাজস্থান, গুজৰাট, মধ্যপ্ৰদেশ, কৰ্ণাটক ইত্যাদিত জৈন ধৰ্মালাম্বী লকে বাস কৰে। কিন্তু ভাৰতীয় আৰু দক্ষিণ এছিয়াৰ জনসংখ্যাৰ ওপৰত জৈন ধৰ্মৰ প্ৰভাৱ এই সংখ্যায় প্ৰকাশ কৰাতকৈ বহু বেছি হৈছে। ভাৰতৰ বৃহৎ সমাজৰপৰা সৰু সমাজলৈকে প্ৰতিখন ৰাজ্য আৰু প্ৰতিখন কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলত জৈনসকলক পোৱা যায়। ১৬,৩০১ জন জনসংখ্যা আৰু জৈন লোকৰ সংখ্যা ঝাৰখণ্ড ৰাজ্যত সন্মেদ শিখৰৰ আটাইতকৈ পৱিত্ৰ তীৰ্থকেন্দ্ৰও আছে। ভাৰতীয় জৈনক সমগ্ৰ বিশ্বৰ আন বহু দেশতো পোৱা যায়। 

ইতিহাস

জৈন মতবাদে শিকায় যে জৈন ধৰ্ম সদায় আছিল আৰু সদায় থাকিব।Varni, Jinendra; Ed. Prof. Sagarmal Jain, Translated Justice T.K. Tukol and Dr. Narendra Bhandari. . New Delhi: Bhagwan Mahavir memorial Samiti. "The Historians have so far fully recognized the truth that Tirthankara Mahavira was not the founder of the religion. He was preceded by many tirthankaras. He merely reiterated and rejuvenated that religion. It is correct that history has not been able to trace the origin of the Jaina religion; but historical evidence now available and the result of dispassionate researches in literature have established that Jainism is undoubtedly an ancient religion." Pp. xii  – xiii of introduction by Justice T. K.Tutkol and Dr. K. K. Dixit. প্ৰায়বোৰ প্ৰাচীন ভাৰতীয় ধৰ্মৰ দৰে জৈন ধৰ্মৰো শিপা সিন্ধু উপত্যকাৰ সভ্যতাৰপৰাই হৈছে, ভাৰত-আৰ্য্য ভাৰতলৈ প্ৰব্ৰজনৰ পূৰ্বৰ থলুৱা আধ্যাত্মিকতাক প্ৰতিফলিত কৰে।Larson, Gerald James (1995); India’s Agony Over Religion; SUNY Press; p. 27; . "There is some evidence that Jain traditions may be even older than the Buddhist traditions, possibly going back to the time of the Indus valley civilization, and that Vardhamana rather than being a 'founder' per se was, rather, simply a primary spokesman for much older tradition."Beversluis, Joel Diederik (2000); in: Sourcebook of the World's Religions: An Interfaith Guide to Religion and Spirituality; Novato, California: New World Library;  Originating on the Indian sub-continent, Jainism is one of the oldest religion of its homeland and indeed the world, having pre-historic origins before 3000 BC and the propagation of Indo-Aryan culture.... p. 81Jainism by Mrs. N.R. Guseva p.44 আন আন পণ্ডিতসকলে শ্ৰমণ পৰম্পৰাসমূহ পৃথক আৰু ঐতিহাসিক বৈদিক ধৰ্মৰ ভাৰত-আৰ্য্য ধৰ্মীয় আচাৰ-ব্যৱহাৰৰ সমসাময়িক বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছিল। ২০০৫ চনৰ আগষ্ট মাহত ভাৰতৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ে জৈন ধৰ্ম, শিখ ধৰ্ম (আৰু বৌদ্ধ ধৰ্ম) সুকীয়া ধৰ্ম যদিও হিন্দু ধৰ্মৰ সৈতে আন্তঃসংলগ্ন আৰু আন্তঃসম্পৰ্কীয়, গতিকে এই তিনিওটা বহল বহল হিন্দু ধৰ্মৰ অংশ, ইয়াৰ পিছত ঐতিহাসিক পটভূমিৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি সংবিধান অস্তিত্বলৈ আহিছিল। কিন্তু ২০০৬ চনৰ ৰায়দানত উচ্চতম ন্যায়ালয়ে "জৈন ধৰ্ম নিৰ্বিবাদে হিন্দু ধৰ্মৰ অংশ নহয়" বুলি ৰায় দিয়ে।para 25, Committee of Management Kanya Junior High School Bal Vidya Mandir, Etah, Uttar Pradesh v. Sachiv, U.P. Basic Shiksha Parishad, Allahabad, U.P. and Ors., Per Dalveer Bhandari J., Civil Appeal No. 9595 of 2003, decided On: 21.08.2006, Supreme Court of India

 ভাৰতত মৰ্যাদা 
২০১৪ চনৰ ২০ জানুৱাৰীত ভাৰত চৰকাৰে ৰাষ্ট্ৰীয় সংখ্যালঘু আয়োগ (এনচিএম) আইন (এনচিএম), ১৯৯২ৰ ধাৰা ২(গ) অনুসৰি ভাৰতৰ "জাতীয় সংখ্যালঘু", মুছলমান, খ্ৰীষ্টান, শিখ, বৌদ্ধ, আৰু পাৰ্চীসকলৰ পিছত জৈন সম্প্ৰদায়ক সংখ্যালঘুৰ মৰ্যাদা প্ৰদান কৰে। যদিও উত্তৰ প্ৰদেশ, মধ্যপ্ৰদেশ, ছত্তীশগড় আৰু ৰাজস্থানকে ধৰি ভাৰতৰ ১১খন ৰাজ্যত ইতিমধ্যে জৈনসকলৰ সংখ্যালঘুৰ মৰ্যাদা আছিল, ২০০৫ চনত সম্প্ৰদায়ৰ প্ৰতিনিধিৰদ্বাৰা ভাৰতৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ত এখন আবেদন দাখিল কৰা হয়, যাক ৰাষ্ট্ৰীয় সংখ্যালঘু আয়োগেও সমৰ্থন কৰিছিল। ৰায়দানত আদালতে এই সিদ্ধান্ত কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ ওপৰত এৰি দিয়ে।

ৰাজ্য অনুসৰি জৈন ধৰ্ম
ধৰ্ম হিচাপে জৈন ধৰ্ম সমগ্ৰ ভাৰততে বিদ্যমান। ৰাজ্যভেদে জৈন ধৰ্মৰো ভিন্নতা আছে যদিও মূল মূল্যবোধ একে। 
+ ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চল অনুসৰি জৈন জনসংখ্যাৰ শতকৰা হাৰ (২০১১ চনৰ লোকপিয়ল) ৰাজ্য বা কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চল জৈন জনসংখ্যা মুঠ জনসংখ্যা শতাংশ জৈন (%) মহাৰাষ্ট্ৰ  ১,৪০০,৩৪৯  ১১২,৩৭৪,৩৩৩  ১.২৫ ৰাজস্থান  ৬২২,০২৩  ৬৮,৫৪৮,৪৩৭  ০.৯১ গুজৰাট  ৫৭৯,৬৫৪  ৬০,৪৩৯,৬৯২  ০.৯৬ মধ্য প্ৰদেশ  ৫৬৭,০২৮  ৭২,৬২৬,৮০৯  ০.৭৮ কৰ্ণাটক  ৪৪০,২৮০  ৬১,০৯৫,২৯৭  ০.৭২ দিল্লী  ১৬৬,২৩১  ১৬,৭৮৭,৯৪১  ০.৯৯ উত্তৰ প্ৰদেশ  ২১৩,২৬৭  ১৯৯,৮১২,৩৪১  ০.১১ তামিলনাডু  ৮৯,২৬৫  ৭২,১৪৭,০৩০  ০.১২ চত্তীশগড়  ৬১,৫১০  ২৫,৫৪৫,১৯৮  ০.২৪ পশ্চিম বংগ  ৬০,১৪১  ৯১,২৭৬,১১৫  ০.০৭ অন্ধ্ৰ প্ৰদেশ  ৫৩,৮৪৯  ৪৯,৫৭৭,১০৩  ০.১১ হাৰিয়ানা  ৫২,৬১৩  ২৫,৩৫১,৪৬২  ০.২১ পাঞ্জাৱ  ৪৫,০৪০  ২৭,৭৪৩,৩৩৮  ০.১৬ অসম  ২৫,৯৪৯  ৩১,২০৫,৫৭৬  ০.০৮ বিহাৰ  ১৮,৯১৪  ১০৪,০৯৯,৪৫২  ০.০২ ঝাৰখণ্ড  ১৪,৯৭৪  ৩২,৯৮৮,১৩৪  ০.০৫

উত্‍স: ভাৰতৰ লোকপিয়ল ২০১১ৰপৰা সংকলিত তথ্য।Office of the Registrar General & Census Commissioner, India. "Census of India 2011: Religion Data".

 ভাৰতৰ লোকপিয়ল, ২০১১ 

+২০১১ চনৰ লোকপিয়লত ১%তকৈ অধিক জৈন থকা ভাৰতীয় জিলা জিলা ৰাজ্য জৈন জনসংখ্যা (অনুমাণিক) মুঠ জনসংখ্যা জৈন শতাংশ (%) মুম্বাই চহৰ জিলা মহাৰাষ্ট্ৰ ১,৬৬,০০০ ৩,০৮৫,৪১১ ৫.৩৮% কলহপুৰ জিলা ১৫৪,৮৮২ ৩,৮৭৬,০০১ ৪.০০% মুম্বাই উপনগৰ জিলা ৩৪৩,৬৩৯ ৯,৩৫৬,৯৬২ ৩.৬৭% ছাংলি জিলা ৮৭,৪৫৩ ২,৮২২,১৪৩ ৩.১০% থানে জিলা ১৭২,০৫২ ১১,০৬০,১৪৮ ১.৫৬% পুনে জিলা ১২৭,৭৮৬ ৯,৪২৯,৪০৮ ১.৩৬% উদয়পুৰ জিলা ৰাজস্থান ৭৮,৬৪৭ ৩,০৬৮,৪২০ ২.৫৬% আজমেৰ জিলা ৪৫,৬১৪ ২,৫৮৩,০৫২ ১.৭৭% চিত্তৰগড় জিলা ২৫,৮৪৩ ১,৫৪৪,৩৩৮ ১.৬৭% টংক জিলা ২২,৪৫৮ ১,৪২১,৩২৬ ১.৫৮% ভিলৱাৰা জিলা ৩৫,১৪৯ ২,৪০৮,৫২৩ ১.৪৬% কোটা জিলা ২৫,৭৪২ ১,৯৫১,০১৪ ১.৩২% বাৰ্মাৰ জিলা ৩৪,০১০ ২,৬০৩,৭৫১ ১.৩১% বিকানেৰ জিলা ৩০,৮৫০ ২,৩৬৩,৯৩৭ ১.৩১% ৰাজসামন্দ জিলা ১৪,৯৬৬ ১,১৫৬,৫৯৭ ১.২৯% বনশ্বৰা জিলা ২২,৬১৩ ১,৭৯৭,৪৮৫ ১.২৬% জয়পুৰ জিলা ৮১,০৭৯ ৬,৬২৬,১৭৮ ১.২২% বুণ্ডি জিলা ১৩,৪৫৫ ১,১১০,৯০৬ ১.২১% ডুংগৰপুৰ জিলা ১৬,১৪১ ১,৩৮৮,৫৫২ ১.১৬% আহমেদাবাদ জিলা গুজৰাট ২০৯,২৮৭ ৭,২১৪,২২৫ ২.৯০% সুৰত জিলা ১১২,৮৩৫ ৬,০৮১,৩২২ ১.৮৬% সুৰেন্দ্ৰনগৰ জিলা ২২,৯৯২ ১,৫৮৫,২৬৮ ১.৩১% কুচ জিলা ২৫,৩১২ ২,০৯২,৩৭১ ১.২১% নৱসাৰী জিলা ১৩,৩৮৬ ১,৩২৯,৬৭২ ১.০১% সাগৰ জিলা মধ্য প্ৰদেশ ৬২,৯৯২ ২,৩৭৮,৪৫৮ ২.৬৫% ইন্দোৰ জিলা ৭১,৬৬৭ ৩,২৭৬,৬৯৭ ২.১৯% ৰতলাম জিলা ২৯,৩৫৩ ১,৪৫৫,০৬৯ ২.০২% দামোহ জিলা ২৫,০০৫ ১,২৬৪,২১৯ ১.৯৮% অশোকনগৰ জিলা ১৫,০৯৪ ৮৪৫,০৭১ ১.৭৯% নীমচ জিলা ১৪,১৬৫ ৮২৬,০৬৭ ১.৭১% মন্দসৌৰ জিলা ১৯,০২৯ ১,৩৪০,৪১১ ১.৪২% জবলপুৰ জিলা ৩৩,৭২৮ ২,৪৬৩,২৮৯ ১.৩৭% বিদেশ জিলা ১৮,৪৯০ ১,৪৫৮,৮৭৫ ১.২৭% উজ্জয়িন জিলা ২৪,৬২২ ১,৯৮৬,৮৬৪ ১.২৪% ভিণ্ড জিলা ১৯,৯৫০ ১,৭০৩,০০৫ ১.১৭% ভোপাল জিলা ২৫,৯৫০ ২,৩৭১,০৬১ ১.০৯% গুনা জিলা ১৩,৪৭৪ ১,২৪১,৫১৯ ১.০৯% টিকামগড় জিলা ১৫,৫৬৯ ১,৪৪৫,১৬৬ ১.০৮% বেলাগাৱী জিলা কৰ্ণাটক ১৭৮,৩১০ ৪,৭৭৯,৬৬১ ৩.৭৩% ধৰৱাদ জিলা ২৯,০৩৭ ১,৮৪৭,০২৩ ১.৫৭% বাগালকোট জিলা ২৫,১৯৮ ১,৮৮৯,৭৫২ ১.৩৩% ললিতপুৰ জিলা উত্তৰ প্ৰদেশ ২০,৩৯০ ১,২২১,৫৯২ ১.৬৭% বাগপাট জিলা ১৬,১৩৯ ১,৩০৩,০৪৮ ১.২৪% পূব দিল্লী দিল্লী ৪৬,৯২৭ ১,৭০৯,৩৪৬ ২.৭৫% উত্তৰ দিল্লী ১৩,০৪৯ ৮৮৭,৯৭৮ ১.৪৭% উত্তৰ পশ্চিম দিল্লী ৪৩,৪৬০ ৩,৬৫৬,৫৩৯ ১.১৯% উত্তৰ-পূব দিল্লী ২৪,৬৭৩ ২,২৪১,৬২৪ ১.১০% মধ্য দিল্লী ৫,৮৮৬ ৫৮২,৩২০ ১.০১% চেন্নাই জিলা তামিলনাডু ৫১,৭০৮ ৪,৬৪৬,৭৩২ ১.১১%

+ ধৰ্মৰ অনুসৰি ভাৰতত সাক্ষৰতা ধৰ্ম সাক্ষৰতাৰ হাৰজৈন৯৪.৯খ্ৰীষ্টান৮৪.৫বৌদ্ধ৮১.৩শিখ৭৫.৪হিন্দু৭৩.৩ইছলাম৬৮.৫

 লগতে চাওক 

জৈন মন্দিৰৰ তালিকা

টোকা

তথ্যসমূহ


 Elst, K. (2002). Who is a Hindu?: Hindu revivalist views of Animism, Buddhism, Sikhism, and other offshoots of Hinduism. 


Category:জৈন ধৰ্ম