পূমালা ভাগৱতী

পূমালা ভাগৱতী আৰ্যপুমালা বুলিও কোৱা হয়) ভাৰতৰ কেৰালা ৰাজ্যৰ উত্তৰ মালাবাৰ অঞ্চলত পূজা কৰা এগৰাকী দেৱী। পূমালাক থিয়্যা সম্প্ৰদায়ৰ কুলাদেৱতা হিচাপে পূজা কৰা হয়। এই দেৱীৰ মূল মন্দিৰসমূহ কান্নুৰ জিলা আৰু কাছাৰগোড জিলা জিলাত বিস্তৃত। 

লোককথা
পৌৰাণিক কাহিনী অনুসৰি পূমালা দেৱী স্বৰ্গীয় উদ্যানত সখীসকলৰ সৈতে আমোদ কৰি আছিল। তাই ফুল ছিঙিব বিচাৰিলে, কিন্তু উদ্যানৰ ঐশ্বৰিক প্ৰহৰীয়ে বাধা দিয়ে। পূমালাই এজন প্ৰহৰীৰ সহায় বিচাৰে, যিজন শিৱৰ উৎপত্তিৰ আৰু ফুলি থকা ফুলৰ ভিতৰত বতাহৰ ৰূপত অৱস্থিত আছিল। দেৱীয়ে তেওঁক ‘পূমাৰুথা’ বুলি ডাকনামেৰে মাতিছিল (মালয়ালম ভাষাত ‘পূ’ মানে ফুল আৰু ‘মৰুথান’ মানে বতাহ)। এইদৰে তেওঁ আৰ্যপূমালাৰ ভাতৃ-বন্ধু হৈ পৰে। পিছলৈ পূমালা আৰু পূমাৰুথান পৃথিৱীলৈ আহি আৰ্যনাডুৰ আৰ্যপুঙ্কাভুত উপস্থিত হয় আৰু মালানাডু অঞ্চল চাবলৈ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰে। 

এদিন-ৰাতিপুৱা আৰ্য ৰজাৰ কন্যা আৰ্যপুঙ্কনিয়ে উৰ্বৰতাৰ দেৱতা কামদেৱক অৰ্পণ কৰিবলৈ ফুল সংগ্ৰহ কৰি থাকোঁতে হঠাতে অজ্ঞান হৈ পৰে। ‘পূৰম ব্ৰত’ পালন কৰি থকা আৰ্যপুঙ্কনীয়ে দেৱীৰ আধিপত্য লাভ কৰিছিল বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। প্ৰথা অনুসৰি ৰজাই জ্যোতিষীৰ সৈতে পৰামৰ্শ কৰে আৰু গম পায় যে ৰাজকুমাৰীগৰাকীক এক দেৱতাই আৱিষ্ট কৰিছে, যিয়ে মালানাডুৰ সৌন্দৰ্য্য চাব বিচাৰে। 

বিশ্বকৰ্মাক ৰজাৰ আগত আহ্বান জনোৱা হয়। এখন বৃহৎ কাঠৰ জাহাজ নিৰ্মাণৰ নিৰ্দেশ দিয়া হয়। বিশ্বকৰ্মাই চন্দন আৰু কেশৰ কাঠ ব্যৱহাৰ কৰি একচল্লিছ হাত-দীঘল আৰু একবিংশ হাত বহল এখন জাহাজ সাজি তোলে আৰু ৰেচমী বস্ত্ৰেৰে সুশোভিত কৰে। পূমালা আৰু পূমাৰুথান সেই জাহাজত মালানাডু অভিমুখে যাত্ৰা কৰে আৰু চেৰুভাথুৰৰ ওৰিয়াৰা মোহনাত উপস্থিত হয়। কাহিনী অনুসৰি ওৰিয়াৰা মন্দিৰৰ দেৱতা বিষ্ণুমূৰ্তিয়ে তেওঁলোকক কোমল নাৰিকল পানী দি আদৰণি জনায়।

আন এক কাহিনী অনুসৰি পূমালাই এঝিমালাৰ কুৰুবন্তাটাত অৱতৰণ কৰি স্থানীয় সৌন্দৰ্য্যত মোহিত হয় আৰু নিজৰ জন্মভূমিলৈ উভতি নাযায় বুলি সিদ্ধান্ত লয়। সেয়েহে কুৰুবন্তাথ আৰু ৰমন্থালী কেৰালাৰ প্ৰথম পূমালা মন্দিৰ বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।

পূজা
পূমালাক প্ৰধানকৈ থিয়্যা সম্প্ৰদায় উত্তৰ মালাবাৰে পূজা কৰে। মালয়ালম পঞ্জিকাৰ মালয়ালম পঞ্জিকা মাহত মন্দিৰত পূৰাম পালন কৰা হয়। ইয়াত প্ৰেম আৰু উৰ্বৰতাৰ দেৱতা কামদেৱক যৌৱনকাল নোপোৱা ছোৱালীয়ে পূজা কৰি আছে। এই সময়ত পূৰক্কালিও মন্দিৰত পৰিৱেশন কৰা হয়।

থেয়্যাম
আৰ্য পূমালা ভাগৱতীৰ ভাতৃ পূমৰুথনক পূৰথন থেয়্যাম হিচাপে পৰিৱেশন কৰা হয়। কিন্তু আৰ্য পূমালাৰ তেয়্যাম ৰূপ নাই।

তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:লোককথা
শ্ৰেণী:কেৰালা
শ্ৰেণী:হিন্দু দেৱী