বৃক্ষ দেৱতাৰ তালিকা

বৃক্ষ দেৱতা বা গছৰ আত্মা হৈছে গছৰ লগত জড়িত প্ৰকৃতি দেৱতা। এনে দেৱতা পৃথিৱীৰ বহু সংস্কৃতিত উপস্থিত।
সাধাৰণতে তেওঁলোকক এগৰাকী যুৱতী হিচাপে প্ৰতিনিধিত্ব কৰা হয়, ই প্ৰায়ে প্ৰাচীন উৰ্বৰতা আৰু বৃক্ষ পূজাৰ জ্ঞানৰ সৈতে জড়িত।.Heinrich Zimmer, Myths and Symbols in Indian Art and Civilization. (1946) গছৰ দেৱতাৰ অৱস্থা স্থানীয় পৰী, ভূত, যখিনী বা অপেশ্বৰীৰ পৰা আৰম্ভ কৰি দেৱীৰ অৱস্থালৈকে বেলেগ বেলেগ হয়।

গছৰ দেৱতাৰ উদাহৰণ
হিন্দু ধৰ্মৰ লগতে বৌদ্ধ আৰু জৈন পৌৰাণিক কাহিনীতো পৌৰাণিক কুমাৰী দেৱতা যক্ষী বা যক্ষিণী গছৰ লগত বিশেষকৈ অশোক গছ আৰু শাল গছৰ লগত ওতঃপ্ৰোতভাৱে জড়িত। যদিও এই গছৰ দেৱতাসকল সাধাৰণতে উপকাৰী, অৱশ্যে ভাৰতীয় লোককথাত কু-অভিপ্ৰায়ৰ বৈশিষ্ট্য থকা যক্ষিণীও আছে।

পালমাইৰা তালৰ তামিল নাম পানাইৰ নামেৰে নামাকৰণ কৰা পানাইভেৰিয়াম্মান এই তাল গছৰ সৈতে জড়িত এক প্ৰাচীন উৰ্বৰতা দেৱতা যি তামিল সংস্কৃতিত অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ। এই দেৱতাক তালবাসিনী বুলিও কোৱা হয়, যিটো নামে তেওঁক সকলো ধৰণৰ তাল গছৰ সৈতে আৰু অধিক সম্পৰ্কিত কৰে। আন কিছুমান তামিল গছৰ দেৱতা প্ৰাচীন কৃষি দেৱতাৰ সৈতে সম্পৰ্কিত, যেনে তেঁতেলী গছৰ দেৱতা পুলিয়িদৈৱলাইয়াম্মান আৰু কদম্ব গছৰ সৈতে জড়িত কদম্বৰিয়াম্মান আদি। এইবোৰক প্ৰচুৰ পৰিমাণে ফল দি আশীৰ্বাদ দিয়া দেৱীৰ প্ৰকাশ হিচাপে দেখা গৈছিল।

থাইলেণ্ডত গছৰ সৈতে জড়িত গাঁৱৰ ভূত বা পৰীক সাধাৰণতে নাং মাই (นางไม้) বা নাং টাকিয়ান আৰু নাং টানি বুলি জনা যায়। এইসকল মহিলা ভূত। আন গছৰ ভূতো আছে যিবোৰ মতা ভূত।

প্ৰাচীন উত্তৰ ইউৰোপীয় জ্ঞানত গছৰ দেৱতা সাধাৰণ আছিল। চাৰ্লমেগনৰ সময়ত ৭৮২ চনত কেপিটুলেচিঅ' ডি পাৰ্টিবাছ চেক্সোনিয়াৰ পিছত পবিত্ৰ গছ বা গছ আৰু বসন্তৰ আত্মাৰ আন যিকোনো ধৰণৰ পূজা নিষিদ্ধ কৰা হৈছিল। আনকি ১২২৭ চনৰ শেষৰ ফালেও ট্ৰাইয়াৰৰ চিন'ডে গছ আৰু উৎসৰ পূজা নিষিদ্ধ বুলি আদেশ দিয়া হৈছিল।Leander Petzoldt: Kleines Lexikon der Dämonen und Elementargeister, 3. Auflage München 2003; Seite 31–32; Lemma „Baumgeist“

গছৰ দেৱতাৰ তালিকা
পৃথিৱীৰ বিভিন্ন সংস্কৃতিৰ গছৰ দেৱতাসকলৰ ভিতৰত আছে:

ফিলিপাইনছৰ থলুৱা পৌৰাণিক কাহিনীৰ বিভিন্ন জীৱবাদী প্ৰকৃতিৰ আত্মা অনিটো সাধাৰণতে বেলেট গছত বাস কৰে বুলি বিশ্বাস কৰা হয়
 বা মোক ভিয়েটনামী গছৰ দেৱী
চুহাইষ্টাৰ, ইউক্ৰেইনৰ গছৰ আত্মা, লগতে লিছ’ভিক
ৰবাৰ্ট গ্ৰেভছে ১৯৪৮ চনত তেওঁৰ অধ্যয়ন দ্য হোৱাইট গডেছত প্ৰস্তাৱ কৰা কাল্পনিক গ্যালিক গছৰ দেৱী দ্ৰুৱান্সিয়া; নিওপেগানসকলৰ মাজত জনপ্ৰিয়
গ্ৰীক পৌৰাণিক কাহিনীৰ ড্ৰিয়াড আৰু হামাড্ৰিয়াড
হাথৰ, যাক মিচৰৰ পুৰণি ৰাজ্যত লেডী অৱ দ্য চাইকামোৰ বুলিও কোৱা হয়
জিনমেনজু, জাপানী পৌৰাণিক কাহিনীত মানুহৰ মুখৰ ফল থকা গছ
কোডামা আৰু কুৰোজোমে, প্ৰুনাছ চেৰুলাটা (জাপানীজ চেৰী)ৰ আত্মা
কুকুনোচি, জাপানীজ গছৰ আত্মা
লাউমা, পূব বাল্টিক পৌৰাণিক কাহিনীত গছ, জলাশয় আৰু অৰণ্যৰ দেৱী/আত্মা
লেশ্বি, তেওঁৰ পত্নী লেছাচিখা(বা কিকিমোৰা) আৰু সন্তান (লেশ্বনকি, লেশ্বনকি)ৰ সৈতে পৌত্তলিক স্লাভিক পৌৰাণিক কাহিনীত অৰণ্যৰ এজন টিউটেলাৰী দেৱতা।
গ্ৰীক পৌৰাণিক কাহিনীত ফ্ৰাক্সিনাছ (Ash tree) ৰ অপেশ্বৰী মেলিয়া
ইষ্ট’নিয়াৰ পৌৰাণিক কাহিনীৰ অৰণ্যৰ মাতৃ মেটছাইমা
ইষ্ট’নিয়াৰ পৌৰাণিক কাহিনীৰ অৰণ্যৰ বুঢ়া মানুহ মেটছভানা
ফিনলেণ্ডৰ পৌৰাণিক কাহিনীত অৰণ্যৰ দেৱী মিএলিকি
থাই লোককথাত Hopea odorata (তা-খিয়ান গছ)ৰ সৈতে জড়িত নাং টা-খিয়ান
নাং টানি, মুছা বালবিচিয়ানা (বন্য কলৰ গছ)ত বাস কৰা এগৰাকী অস্পষ্ট নাৰী আত্মা
বৌদ্ধ পৌৰাণিক কাহিনীৰ নাৰিফন গছ যিয়ে কণমানি মাইকী জীৱৰ আকৃতিত ফল দিয়ে
চীনা পৌৰাণিক কাহিনীত কুকুৰ আকৃতিৰ আত্মা পেংহৌ
পাই-ফাং, চীনা গছৰ দেৱতাWolfram Eberhard, The Local Cultures of South and East China, pg. 64
মাদাগাস্কাৰৰ পবিত্ৰ গছৰ দেৱতা ৰাকাপিলা
শালভঞ্জিকা, হিন্দু গছৰ অপেশ্বৰাৰ আন এক সাধাৰণ শব্দ
শিজু ইউফৰ্বিয়া মিলি ভাৰ অসম আৰু নেপালৰ বড়ো লোক বা মেচৰ বাথৌইষ্ট ধৰ্মৰ পৰম দেৱতা বাথৌব্ৰাইৰ জীৱন্ত মূৰ্তিক শোভা বঢ়ায়
কৰ্নিছ পৌৰাণিক কাহিনীৰ পৰা স্প্ৰিগান গছৰ দৰে জীৱ
টানে-মাহুতা, অৰণ্য আৰু চৰাইৰ আতুয়া (দেৱতা), আৰু মাওৰী পৌৰাণিক কাহিনীত ৰংনুই আৰু পাপাটুআনুকুৰ অন্যতম সন্তান[8]
ফিনলেণ্ডৰ পৌৰাণিক কাহিনীত অৰণ্যৰ দেৱতা টেপিও
বাৰ্মিজ পৌৰাণিক কাহিনীৰ পৰা থুয়াং ফলমূলৰ গছ
কুৰুপিৰা, গুয়াৰানি পৌৰাণিক কাহিনী আৰু ব্ৰাজিলৰ পৌৰাণিক কাহিনীৰ এক শক্তিশালী দানৱ/বন আত্মা আদি।

তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:তালিকাসমূহ
শ্ৰেণী:দেৱ-দেৱী
শ্ৰেণী:ভূত-প্ৰেত