প্ৰতীপ

প্ৰতীপ হিন্দু ধৰ্মৰ এজন কিম্বদন্তি ৰজা। তেওঁ হস্তিনাপুৰৰ ৰজা আৰু চন্দ্ৰ বংশৰ সদস্য। শান্তনুৰ পিতৃ আৰু ভীষ্ম,[1]চিত্ৰংগদ, আৰু বিচিত্ৰবীৰ্যৰ ককাক। হিন্দু মহাকাব্য মহাভাৰতত এই ৰজাৰ কথা উল্লেখ আছে।

কিম্বদন্তি
মূল
পুৰাণৰ মতে প্ৰতীপ ভীমসেনৰ প্ৰপৌত্ৰ আৰু দিলীপৰ পুত্ৰ আছিল।M.M.S. Shastri Chitrao, Bharatavarshiya Prachin Charitrakosha (Dictionary of Ancient Indian Biography, in Hindi), Pune 1964, p. 469 কিন্তু মহাভাৰতৰ মতে তেওঁ কৈকেয়ৰ ৰজা ভীমসেন আৰু ৰাজকুমাৰী সুকুমাৰীৰ পুত্ৰ আছিল। তেওঁ শিৱীসকলৰ সুনন্দাক বিয়া কৰায় আৰু তেওঁৰ পৰা দেৱপী, বাহ্লীকা আৰু শান্তনুৰ জন্ম হয়।Mbhr. 1.90.45–46 (Pune Critical Edition)

গংগাৰ সৈতে সাক্ষাৎ
এবাৰ ৰজা প্ৰতীপে গংগা নদীৰ পাৰত ধ্যান কৰি সূৰ্যক প্ৰাৰ্থনা কৰি থাকোঁতে সত্যলোকত ব্ৰহ্মাৰ পৰা অভিশাপৰ ফলত গংগা দেৱীৰ আবিৰ্ভাৱ হয়। গংগা আহি প্ৰতীপৰ সোঁ উৰুত বহিল, যাৰ বাবে তেওঁৰ ধ্যান ভাঙি গ’ল। তেওঁ প্ৰতীপক বিয়া কৰাবলৈ অনুৰোধ কৰিলে।
প্ৰতীপে ক’লে যে, যিহেতু গংগাই তেওঁৰ সোঁ কোলাত বহিছিল, যিটো কন্যা বা বোৱাৰীৰ বাবে আছিল, গতিকে প্ৰতীপে পুত্ৰ জন্ম নোহোৱালৈকে তেওঁ থাকিব লাগিব। সেয়ে তেওঁ গংগাক প্ৰস্তাৱ দিলে যে তেওঁ তেওঁৰ পুত্ৰলৈ বিয়া কৰোৱাই তেওঁৰ বোৱাৰী হ’ব পাৰে।
এই সময়ত প্ৰতীপ আৰু তেওঁৰ পত্নীৰ সন্তান নাছিল যদিও কিছুমান তপস্যা কৰাৰ পিছত তেওঁলোকৰ তিনিজন পুত্ৰ দেৱপী, বাহ্লীকা আৰু  শান্তনুৰ জন্ম হয়। কনিষ্ঠ পুত্ৰ শান্তনুৱে হস্তিনাপুৰ ৰাজ্য উত্তৰাধিকাৰী সূত্ৰে লাভ কৰে।  পিছলৈ শান্তনুৱে গংগাক বিয়া কৰাই ভীষ্ম নামেৰে বেছি পৰিচিত দেৱব্ৰতৰ পিতৃ হয়।Mbhr. 1.92
তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:মহাভাৰতৰ চৰিত্ৰ