খান্দুৱা

খান্দুৱা () হৈছে ওড়িশাৰ পৰা উৎপাদিত পৰম্পৰাগত "বন্ধা" বা ইকাট শাৰী, যিবোৰ সচৰাচৰ বিয়াৰ সময়ত মহিলাসকলে পিন্ধে আৰু ইয়াৰ এটা বিশেষ প্ৰকাৰৰ প্ৰভু জগন্নাথে পিন্ধে। 
কাপোৰবোৰত গীত গোবিন্দৰ গ্ৰন্থৰ লেখা বয়ন কৰা আছে।  ১২ ফুট আৰু ২ কানি (প্ৰতিটো কানিৰ দৈৰ্ঘ্যৰ জোখ এটা হাতৰ দৈৰ্ঘ্য) কেন্দুলি খান্দুৱাক গীত গোবিন্দৰ পৰা অংকিত স্তৱক আৰু চিত্ৰৰ সৈতে খান্দুৱা হিচাপে পিন্ধিবলৈ আগবঢ়োৱা হয়।

ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান
ওড়িয়া ভাষাত খান্দুৱা শব্দৰ অৰ্থ হ’ল শৰীৰৰ তলৰ অৰ্ধেক অংশত পিন্ধা কাপোৰ। পৰম্পৰাগতভাৱে কেন্তুলি খান্দুৱাক জগন্নাথক তলৰ কাপোৰ হিচাপে আগবঢ়োৱা হয়।  ইয়াৰ উৎপত্তিস্থল কটক জিলাৰ মণিয়াবন্ধাৰ বাবে আন দুটা নাম কটাকি আৰু মণিয়াবন্ধীৰ বুলিও জনা যায়।

ইতিহাস
কটকৰ মনিয়াবন্ধা আৰু নুয়াপাটানা ৰ বয়নকাৰী সম্প্ৰদায়ে পৰম্পৰাগতভাৱে এই ধৰণৰ পাটা বয়। গজপতিৰ শাসন কালত শাৰী তৈয়াৰ কৰি জগন্নাথ মন্দিৰলৈ লৈ যোৱা হৈছিল। বড়াখেমুণ্ডিৰ ৰজা নীলকান্ত দেৱক চৌকণ্ডিকা নামৰ খান্দুৱা ৰেচমৰ এটা টুকুৰাৰে তৈয়াৰী খান্দুৱা শাৰী আগবঢ়োৱা হৈছিল।

ৰং আৰু ডিজাইন
খান্দুৱা পৰম্পৰাগতভাৱে ৰঙা বা কমলা ৰঙৰ হয়। ৰঙা ৰংটো শ্বোৰিয়া ৰবষ্টা (ছাল গছ)ৰ পৰা প্ৰাকৃতিকভাৱে প্ৰস্তুত কৰা হয়। ডিজাইনৰ মটিফত এটা শুভ হাতী আছে যিয়ে বুদ্ধক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে যিটোত ময়ুৰ থকা পিছফালৰ লতাৰে আগুৰি আছে, এটা বৃহৎ বহু পাহিযুক্ত ফুল, নবগুঞ্জৰা নামৰ এটা অনন্য উৰিষ্যাৰ প্ৰাণী, এটা দেউলা কুম্ভ। নুয়াপাটানাৰ পৰা অহা খান্দুৱা ইকাটত থকা হাতীটো সাধাৰণতে সম্বলপুৰী শাৰীৰ পৰা অহা ইকাটত হাতীৰ উদ্দেশ্যৰ পৰা পৃথক হোৱাৰ লগতে উৰিষ্যাৰ অন্যান্য অঞ্চলৰ ইকাটৰ পৰাও ভিন্ন হয়।উৰিষ্যাৰ আন ইকাটৰ ক্ষেত্ৰত মটিফ থকা সীমাৰ বিপৰীতে খান্দুৱাৰ সমতল সীমা আছে।

তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:বস্ত্ৰ