মাঘ মেলা

মাঘ মেলা, মাঘ মাহত (জানুৱাৰী/ফেব্ৰুৱাৰী) কোনো নদীৰ পাৰত আৰু হিন্দু মন্দিৰৰ ওচৰত পৱিত্ৰ পুখুৰীৰ পাৰত অনুষ্ঠিত হোৱা বাৰ্ষিক উৎসৱ। প্ৰায় প্ৰতি বাৰ বছৰৰ মূৰে মূৰে মাঘমেলাবোৰ বৃহস্পতি, সূৰ্য্য আৰু চন্দ্ৰৰ জ্যোতিষীয়ভাৱে শুভ অৱস্থান বুলি বিশ্বাসীসকলে বিশ্বাস কৰা স্থানৰ লগত মিল আছে আৰু এইবোৰক প্ৰয়াগৰাজৰ দৰে কুম্ভ মেলা বুলি কোৱা হয়। দক্ষিণে কুম্ভকোনামৰ মহামহাম টেংকত ই এটা উল্লেখযোগ্য উৎসৱ; পূবে পশ্চিম বংগৰ সাগৰ দ্বীপ আৰু পুৰিৰ কোনাৰ্কত মাঘ মেলা হয়।Thousands take holy dip near Konark on Magha Mela, The Hans India (January 2019)Hindu devotees bathe in the Ganges river in India on the occasion of Makar Sankranti at the Magh Mela, Telegraph UK (2019), Quote: "Pilgrims walk in a serpentine queue to offer their respects at the Kapil Muni temple after taking holy dips on the occasion of Makar Sankranti at Gangasagar on Sagar Island" মাঘী উৎসৱৰ লগতে উপাসনা হিচাপে স্নান অনুষ্ঠানো ইণ্ডোনেছিয়াৰ বালিত হিন্দু সম্প্ৰদায়ে পালন কৰে।

অমাৱস্যা আৰু মকৰ সংক্ৰান্তিৰ দৰে কিছুমান বিশেষ তাৰিখ বিশেষভাৱে পৱিত্ৰ বুলি গণ্য কৰা হয়, যাৰ ফলত উক্ত বৃহৎ সমাৱেশ হয়। এই উৎসৱত পানীত নানা আচাৰ-বিধি কৰা হয় যদিও ইয়াত মেলা, শিক্ষা, সন্তসকলৰ ধৰ্মীয় বক্তৃতা, সন্ন্যাসী আৰু দৰিদ্ৰসকলৰ বাবে দান আৰু সামূহিক ভোজ, মনোৰঞ্জনৰ দৃশ্য আদিও অনুষ্ঠিত হয়। 

মাঘ মেলাৰ ধৰ্মীয় ভিত্তি হ’ল এই বিশ্বাস যে, তীৰ্থযাত্ৰা হৈছে অতীতৰ ভুলৰ বাবে প্ৰয়াশ্চিত (প্ৰত্যাখ্যান, তপস্যা)ৰ মাধ্যম, প্ৰচেষ্টাই তেওঁলোকক পাপৰ পৰা শুদ্ধ কৰে আৰু এই উৎসৱবোৰত পৱিত্ৰ নদীত গা ধোৱাৰ এক ত্ৰাণ মূল্য আছে, মোক্ষৰ বাবে – পুনৰ্জন্মৰ চক্ৰৰ পৰা মুক্তিৰ মাধ্যম।Kama McLean (2009), Seeing, Being Seen, and Not Being Seen: Pilgrimage, Tourism, and Layers of Looking at the Kumbh Mela, Cross Currents, Vol. 59, Issue 3, pages 319-341 ডায়েন ইক্(Diane Eck) নামৰ – তুলনামূলক ধৰ্ম আৰু ভাৰতীয় অধ্যয়নৰ অধ্যাপিকাৰ মত অনুসৰি এই উৎসৱসমূহ হৈছে "মহান সাংস্কৃতিক মেলা" যিয়ে মানুহক একত্ৰিত কৰে, ধৰ্মীয় ভক্তিভাবৰ একেডাল সূতা, বাণিজ্য আৰু ধৰ্মনিৰপেক্ষ মনোৰঞ্জনৰ লগত জড়িত হুলস্থুলৰ সৈতে বান্ধি ৰাখে।

মহাভাৰত আৰু বহুতো প্ৰধান পুৰাণত মাঘমেলা উৎসৱৰ কথা উল্লেখ আছে। বৃহস্পতিৰ বিভিন্ন ৰাশিলৈ পৰিৱৰ্তিত হোৱাৰ পিছত নদী উৎসৱৰ এটা অংশ মাঘ মেলা। এই নদী উৎসৱবোৰ – যাক পুষ্কৰাম (বা পুষ্কৰালু) বুলি কোৱা হয় – বছৰটোৰ ভিতৰতে ভাৰতৰ প্ৰধান নদীবোৰৰ কাষৰ ঘাট আৰু মন্দিৰ আদিলৈ গৈ থাকে আৰু প্ৰত্যেকতে পৱিত্ৰ নদী দেৱী হিচাপে পূজন কৰা হয়। ইয়াৰ ভিতৰত আচাৰ-ব্যৱহাৰৰ লগতে পূৰ্বপুৰুষৰ প্ৰতি প্ৰাৰ্থনা, ধৰ্মীয় বক্তৃতা, ভক্তিমূলক সংগীত আৰু গায়ন-বায়ন, দান-বৰঙণি, সাংস্কৃতিক কাৰ্যসূচী আৰু মেলা আদি অন্তৰ্ভুক্ত।

সংগম যুগৰ প্ৰাচীন তামিল সংকলনসমূহতো বাৰ্ষিক স্নান উৎসৱৰ কথা উল্লেখ আছে। উদাহৰণস্বৰূপে পৰিপাটাল সংকলনৰ এতিয়ালৈকে প্ৰাপ্ত কবিতাসমূহৰ ভিতৰত ৯টা কবিতা নদী দেৱী বৈকাইৰ নামত উৎসৰ্গিত।, Quote: "seventy poems dedicated to gods Tirumal (Visnu), Cevvel (Murukan) and the goddess, the river Vaiyai (presently known as Vaikai)." এই কবিতাসমূহত মাৰ্গাঝি মাহৰ পিছত তামিল মাহ টাই মাহত (জানুৱাৰী/ফেব্ৰুৱাৰী) গা ধোৱা উৎসৱৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে, যিটো সময় উত্তৰ মাঘ মাহৰ সৈতে ওপৰত ওপৰত। এই গা ধোৱা উৎসৱসমূহক আধ্যাত্মিকভাৱে শুভ আৰু জল ক্ৰীড়া, মেলা আৰু সম্প্ৰদায়ৰ সমাৱেশৰ অনুষ্ঠান হিচাপে চিত্ৰিত কৰা হৈছে।The festive bathing lines in the poem also allude to rebirths and merits in previous lives; Pari. 11:88–92, 

শিখ ধৰ্মত মাঘ মেলা – দীপাৱলী আৰু বৈশাখীৰ সৈতে – গুৰু অমৰ দাসে স্বীকৃতি দিয়া তিনিটা উৎসৱ আছিল, যিয়ে শিখসকলক সামূহিক উৎসৱৰ বাবে একত্ৰিত হ'বলৈ আহ্বান জনাইছিল (১৫৫২–১৫৭৪ খ্ৰীষ্টাব্দ)। ইয়াক জনপ্ৰিয়ভাৱে মাঘী নামেৰে জনা যায় আৰু এতিয়া ইয়াত গুৰু গোবিন্দ সিংহৰ সময়ত মুছলমান-শিখ যুদ্ধৰ সময়ত (১৭০৫ খ্ৰীষ্টাব্দ) চল্লিশজন শ্বহীদৰ স্মৃতি চিহ্নিত কৰা হৈছে। আটাইতকৈ ডাঙৰ মাঘী মেলা মুক্তিসৰত পোৱা যায়।B.S. Marwaha (1969), Maghi fair – Muktsar, Sikh Review, 18(186): 44–46 পছৌৰা সিং আৰু লুই ফেনেচৰ মতে গুৰু অমৰ দাসে গোইন্দৱাল চাহাবক শিখ তীৰ্থস্থান হিচাপে নিৰ্মাণ কৰিছিল। তেওঁ গোইন্দৱালত আচাৰ-বিধিৰ বাবে এটা ষ্টেপযুক্ত পানীৰ টেংকি বাওলি–ও নিৰ্মাণ কৰিছিল।
তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:হিন্দু ধৰ্মীয় প্ৰথা