অৰ্জুন ৰথ

অৰ্জুন ৰথ  ভাৰতৰ তামিলনাডুৰ কাঞ্চীপুৰম জিলাৰ বংগ উপসাগৰৰ কৰ’মেণ্ডেল উপকূলৰ মহাবলীপুৰমত পল্লৱ যুগৰ এক কীৰ্তিচিহ্ন। সপ্তম শতিকাৰ এইখন প্ৰাচীন দ্ৰাবিড় স্থাপত্য আৰু পল্লৱ ৰাজ্যৰ প্ৰথম মহেন্দ্ৰবৰ্মান আৰু তেওঁৰ পুত্ৰ প্ৰথম নৰসিংহবৰ্মান (৬৩০–৬৮০ খ্ৰীষ্টাব্দ)ৰ ৰাজত্বকালৰ সপ্তম শতিকাৰ শেষৰ ফালৰ একক ভাৰতীয় শিল কাটি স্থাপত্যৰ উদাহৰণ। পঞ্চৰথৰ ভিতৰত অন্যতম,  ইয়াক ধৰ্মৰাজ ৰথৰ আগতেই সম্পূৰ্ণ হোৱা বুলি বিশ্বাস কৰা হয় আৰু সেই আৰু ভীমৰথৰ দৰেই এই শিলৰ মন্দিৰটো ইয়াৰ পূৰ্বৰ কাঠৰ সংস্কৰণৰ প্ৰতিৰূপ। ১৯৮৪ চনৰ পৰা ইউনেস্কোৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ হিচাপে নিৰ্ধাৰণ কৰা  মহাবলীপুৰমৰ স্মৃতিসৌধৰ গোটৰ ভিতৰত ই অন্যতম।

ভূগোল
কাঞ্চীপুৰম জিলাৰ ভাৰত মহাসাগৰৰ বংগ উপসাগৰৰ কৰ’মেণ্ডেল উপকূলৰ মহাবলীপুৰম (পূৰ্বতে মমল্লপুৰম নামেৰে জনাজাত)ত এই গঠনটো অৱস্থিত। ই ৰাজধানী চহৰ চেন্নাই (পূৰ্বতে মাদ্ৰাজ নামেৰে জনাজাত)ৰ পৰা প্ৰায় ৩৫ মাইল (৫৬ কিলোমিটাৰ) দক্ষিণে,  আনহাতে চেংগলপট্টু প্ৰায় ২০ মাইল (৩২ কিলোমিটাৰ) দূৰত।

ইতিহাস
আন চাৰিটা পঞ্চৰথৰ দৰেই এই শিলৰ গঠনটোও পূৰ্বৰ কাঠৰ সংস্কৰণৰ প্ৰতিলিপি। এই স্মৃতিসৌধটো অসম্পূৰ্ণ।
স্থাপত্য
সকলো পঞ্চৰথই উত্তৰ-দক্ষিণ দিশত প্ৰান্তিককৃত আৰু এটা উমৈহতীয়া মঞ্চ ভাগ কৰে যিটো উত্তৰ-দক্ষিণ দিশতো অভিমুখী আৰু ইয়াৰ ঢাল কোমল। ভাৰতীয় স্থাপত্যত ইহঁতৰ কোনো নজিৰ নাই আৰু দক্ষিণ ভাৰতীয় দ্ৰাবিড় মন্দিৰ স্থাপত্যৰ পৰম্পৰাত বৃহৎ মন্দিৰ নিৰ্মাণৰ বাবে "টেমপ্লেট" হিচাপে প্ৰমাণিত হয়।  যদিও একক শিলৰ পৰা কাটি লোৱা হয়, তথাপিও ইয়াক নিয়মীয়াকৈ নিৰ্মাণৰ ৰূপত গাঁথনিগত মন্দিৰ হিচাপে খোদিত কৰা হয় আৰু সেয়েহে ইয়াক "অৰ্ধ-শিলিক মন্দিৰৰ ৰূপ" বুলি কোৱা হয়।

বিন্যাস
সৰু ৰাজপ্ৰসাদ বা পেভিলিয়নৰ সদৃশ সৰল গঠন হৈছে ৰাথা। ইয়াক এটা দীঘলীয়া শিলৰ গঠনৰ ওপৰত খোদিত কৰা হৈছে, এটা ঢালাই কৰা প্লিন্থৰ উপকূলৰ ওচৰৰ বালিৰ ওপৰত (যিটোৰ উত্তৰ মূৰৰ পৰা দক্ষিণ মূৰলৈকে ক্ৰমান্বয়ে ওপৰলৈ উঠি অহা ঢাল থাকে) এটা ওলাই থকা অংশ, ধৰ্মৰাজ ৰথৰ দৰেই বৰ্গক্ষেত্ৰৰ পৰিকল্পনা। ইয়াৰ পশ্চিম দিশ আৰু জোখ ১১.৫ বাই ১৬ ফুট (৩.৫ মিটাৰ × ৪.৯ মিটাৰ) আৰু উচ্চতা ২০ ফুট (৬.১ মিটাৰ)। ইয়াৰ কাষতে থকা দ্ৰৌপদী ৰথৰ সৈতে একেটা উপপিঠাতে (গৌণ মঞ্চ) আছে।

লগতে চাওক
 পঞ্চৰথ
 দ্ৰৌপদী ৰথ
 গংগাৰ অৱতৰণ

তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ
শ্ৰেণী:ভাৰত
শ্ৰেণী:তামিলনাডু