ছাবেৰিন

thumb
ছাবেৰিন হৈছে উদ্ভিদত পোৱা এটা লিপ’ফিলিক, জটিল পলিয়েষ্টাৰ বায়’পলিমাৰ। ই দীঘল শৃংখলাযুক্ত ফেটি এচিড (যাক ছাবেৰিন এচিড বুলি কোৱা হয়) আৰু গ্লিচাৰলৰ দ্বাৰা গঠিত। ছাবেৰিন কুটিন আৰু লিগনিনৰ সৈতে আন্তঃসংযোগী আৰু উচ্চ উদ্ভিদৰ এপিডাৰ্মাল আৰু পেৰিডাৰ্মাল কোষ বেৰত সুৰক্ষামূলক বাধা গঠন কৰে। ছাবেৰিন আৰু লিগনিনক ক্ৰমে লিপিড আৰু কাৰ্বহাইড্ৰেটৰ সৈতে সসঙ্কেতভাৱে জড়িত বুলি ধৰা হয়। লিগনিন পুনৰ ছাবেৰিনৰ সৈতে আৰু কম পৰিমাণে কুটিনৰ সৈতে সসঙ্কেতভাৱে সংযুক্ত হয়, যাৰ ফলত এটা জটিল বৃহৎ আণৱিক মেট্ৰিক্স গঠন হয়। ছাবেৰিন কৰ্কৰ এটা প্ৰধান উপাদান, আৰু ইয়াৰ নামকৰণ কৰা হৈছে কৰ্ক ওক গছৰ নামেৰে, Quercus suber। ইয়াৰ মূল কাম হৈছে পানী আৰু দ্ৰৱীভূত পদাৰ্থৰ গতিবিধিৰ বাধা হিচাপে।
এনাট’মী
ছাবেৰিন অতি হাইড্ৰফবিক আৰু কিছু পৰিমাণে ‘ৰবৰৰ দৰে’ পদাৰ্থ। শিপাত ছাববেৰিন এণ্ডোডাৰ্মাল কোষৰ ৰেডিয়েল আৰু ট্ৰেন্সভাৰ্ছ/টেনজেন্সিয়েল কোষ বেৰত জমা হয়। কেস্পেৰিয়ান ষ্ট্ৰিপ বা কেস্পেৰিয়ান বেণ্ড নামেৰে জনাজাত এই গঠনটোৱে শিপাটোৱে গ্ৰহণ কৰা পানী আৰু পুষ্টিকৰ পদাৰ্থবোৰ এপ’প্লাষ্টৰ জৰিয়তে ষ্টেলত প্ৰৱেশ কৰাত বাধা দিয়ে। বৰঞ্চ পানীয়ে চিম্প্লাষ্টৰ জৰিয়তে এণ্ড’ডাৰ্মিছক বাইপাছ কৰিব লাগিব। ইয়াৰ ফলত উদ্ভিদটোৱে উদ্ভিদৰ ভিতৰলৈ আৰু অধিক পাৰ হৈ যোৱা দ্ৰৱীভূত পদাৰ্থবোৰ নিৰ্বাচন কৰিব পাৰে। এইদৰে ই ক্ষতিকাৰক দ্ৰৱীভূত পদাৰ্থৰ প্ৰতি এক গুৰুত্বপূৰ্ণ বাধা গঠন কৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, মেংগ্ৰোভে নিজৰ উপকূলীয় বাসস্থানৰ পৰা নিমখ কম কৰিবলৈ ছাবেৰিন ব্যৱহাৰ কৰে।

পেৰিডাৰ্ম (বা কৰ্ক)ৰ ফেলেম স্তৰত ছাবেৰিন পোৱা যায়। এইটো বাকলিৰ আটাইতকৈ বাহিৰৰ তৰপ। এই স্তৰৰ কোষবোৰ মৃত আৰু প্ৰচুৰ পৰিমাণে ছাবেৰিন থাকে, যাৰ ফলত তলৰ কলাৰ পৰা পানী ক্ষয় হোৱাত বাধা দিয়ে। আন বিভিন্ন উদ্ভিদৰ গঠনতো ছাবেৰিন পোৱা যায়। উদাহৰণস্বৰূপে, বহু উদ্ভিদৰ ঠাৰিৰ ওপৰত থকা লেন্টিচেলত ইহঁত থাকে আৰু মণ্ট্ৰিয়েল মেলন এটাৰ ছালত জালৰ গঠনটো ছাবৰিজড কোষেৰে গঠিত।
গঠন আৰু জৈৱসংশ্লেষণ
ছাবেৰিন দুটা ডমেইনৰে গঠিত, এটা পলিএৰোমেটিক আৰু এটা পলিএলিফেটিক ডমেইন। পলিএৰোমেটিকবোৰ প্ৰধানকৈ প্ৰাথমিক কোষবেৰৰ ভিতৰত অৱস্থিত আৰু পলিএলিফেটিকবোৰ প্ৰাথমিক কোষ বেৰ আৰু  কোষ পৰ্দাৰ মাজত অৱস্থিত। ডমেইন দুটা ক্ৰছ লিংক হোৱাৰ কথা। ছাববেৰিন মনোমাৰৰ সঠিক গুণগত আৰু পৰিমাণগত গঠন বিভিন্ন প্ৰজাতিৰ মাজত ভিন্ন হয়। কিছুমান সাধাৰণ এলিফেটিক মনোমাৰৰ ভিতৰত α-হাইড্ৰক্সিএচিড (মূলতঃ ১৮-হাইড্ৰক্সিঅক্টাডেক-৯-ইন’ইক এচিড) আৰু α,ω-ডাইএচিড (মূলতঃ অক্টাডেক-৯-ইন-১,১৮-ডাইঅ’ইক এচিড) অন্তৰ্ভুক্ত। পলিএৰোমেটিকৰ মনোমাৰ হ’ল হাইড্ৰক্সিচিনামিক এচিড আৰু ডেৰাইভেটিভ, যেনে ফেৰুল’ইলটাইৰামাইন।

এৰোমেটিক আৰু এলিফেটিক উপাদানৰ উপৰিও কিছুমান প্ৰজাতিৰ গ্লিচাৰল এটা প্ৰধান ছাবেৰিন উপাদান বুলি কোৱা হৈছে। গ্লিচাৰলৰ ভূমিকা এলিফেটিক মনোমাৰক আন্তঃসংযোগ কৰা, আৰু সম্ভৱতঃ পলিএলিফেটিকক পলিএৰোমেটিকৰ সৈতে সংযোগ কৰাও প্ৰস্তাৱ কৰা হৈছে, ছাবেৰিন পলিমাৰ সমাবেশৰ সময়ত। সুগন্ধি মনোমাৰৰ পলিমাৰাইজেচন পদক্ষেপত পেৰাক্সিডেজ বিক্ৰিয়া জড়িত হোৱা দেখা গৈছে।

এলিফেটিক মনোমাৰৰ জৈৱসংশ্লেষণে কুটিন জৈৱসংশ্লেষণৰ সৈতে একেধৰণৰ উৰ্ধমুখী বিক্ৰিয়া ভাগ কৰে আৰু সুগন্ধি পদাৰ্থৰ জৈৱসংশ্লেষণে লিগনিন জৈৱসংশ্লেষণৰ সৈতে একে উৰ্ধমুখী বিক্ৰিয়া ভাগ কৰে।

ছাবেৰিন মিশ্ৰণৰ বহু সুগন্ধি অংশতো ফ্ল’বাফেন পোৱা যায়।
তথ্যসূত্ৰ