মাধৱ চন্দ্ৰ দাশ

মাধৱ চন্দ্ৰ দাশ (); জন্ম: ১৯৩৯ চনত ওড়িশাৰ পুৰীত) এজন ভাৰতীয় পৰিৱেশ বিজ্ঞানী আৰু পৰিবেশ জীৱবিজ্ঞানী। বৰ্তমান তেওঁ উৰিষ্যা চৰকাৰৰ আপীল কৰ্তৃপক্ষ, পানী (পিচিপি) আইন, ১৯৭৪ৰ সদস্য।http://www.nieindia.org/ijees/PDF/V34/34-223.pdf তেওঁ সম্বলপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰাক্তন উপাচাৰ্য (২০০১–২০০৪)। তেওঁ উৰিষ্যা ৰাজ্যিক প্ৰদূষণ নিয়ন্ত্ৰণ ব’ৰ্ডৰ ভূতপূৰ্ব অধ্যক্ষ (১৯৯৭–২০০১) আৰু নতুন দিল্লীৰ কেন্দ্ৰীয় প্ৰদূষণ নিয়ন্ত্ৰণ ব'ৰ্ডৰ এজন প্ৰাক্তন সদস্য। দাশে ১৯৭৩ চনৰ পৰা ১৯৯৭ চনলৈকে সম্বলপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ স্কুল অৱ লাইফ চাইন্সেছত পৰিৱেশ বিজ্ঞানৰ অধ্যাপনা কৰিছিল আৰু বিভাগটোৰ সম্প্ৰসাৰণৰ লগতে ইয়াক বহল জীৱ বিজ্ঞানৰ পাঠ্যক্ৰমৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰা ভাৰতৰ প্ৰাৰম্ভিক শৈক্ষিক বিভাগসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম কৰি তোলাত সহায় কৰিছিল৷ ১৯৭৫ চনত তেওঁ পূৰ্ণকালীন প্ৰাধ্যাপক হয় আৰু ১৯৭৪ চনৰ পৰা ১৯৮৭ চনলৈকে বিভাগটোৰ মুৰব্বী আছিল।
শৈক্ষিক পটভূমি
মাধৱ চন্দ্ৰ দাশে ১৯৩৯ চনত উৰিষ্যাৰ পুৰীত ব্ৰাহ্মণ পৰিয়ালত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল৷ কটকৰ ৰেভেনশ্ব কলেজৰ পৰা প্ৰাণীবিজ্ঞান (অনাৰ্ছ)ত স্নাতক ডিগ্ৰী সম্পূৰ্ণ কৰে আৰু পাছলৈ উৎকল বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰাণীবিজ্ঞান বিভাগৰ পৰা স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে। দাশে ১৯৭০ চনত কেলগাৰী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা জে বি ক্ৰেগৰ তত্ত্বাৱধানত ডক্টৰেট (পি এইচ ডি) ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তেওঁৰ থিছিছৰ শিৰোনাম আছিল "ৰকি মাউণ্টেনৰ অৰণ্যৰ মাটিত (কানাস্কিছ অঞ্চল, আলবাৰ্টা, কানাডা) এনচাইট্ৰেইড (Oligochaeta)ৰ পৰিৱেশবিজ্ঞান"।

পি এইচ ডি সম্পূৰ্ণ কৰাৰ পাছত তেওঁ ভাৰতলৈ উভতি আহি উৰিষ্যাত জৈৱ বিজ্ঞানৰ বিকাশত সহায় কৰে আৰু সম্বলপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ জীৱ বিজ্ঞান বিদ্যালয়ত যোগদান কৰে।
অৱদানসমূহ
দাশে ভাৰ্মিটেকন’লজী, মাটিৰ পৰিৱেশ বিজ্ঞান, সাগৰীয় কচ্ছপ সংৰক্ষণ, জনসংখ্যা জীৱবিজ্ঞান, পৰিমাণগত পৰিৱেশ বিজ্ঞান, মাটিৰ অলিগোচেটৰ শক্তিবিজ্ঞান, উভচৰৰ শক্তিবিজ্ঞান, পৰিৱেশ প্ৰভাৱ মূল্যায়ন (EIA), বহনক্ষম উন্নয়ন, পৰিৱেশ প্ৰদূষণ আৰু ইয়াৰ প্ৰশমনৰ ক্ষেত্ৰত অগ্ৰণী কাম কৰিছে৷ ৪১ জন ডক্টৰেট ডিগ্ৰীধাৰী ছাত্ৰ আৰু অসংখ্য স্নাতকোত্তৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীক পথ প্ৰদৰ্শন কৰাত তেওঁ যথেষ্ট সহায় কৰিছে।

ভাৰ্মিটেকন'লজীৰ ওপৰত তেওঁৰ কাম ১৯৭০ চনৰ শেষৰ ফালে ভাৰতৰ প্ৰথমৰ ফালৰ কামৰ ভিতৰত অন্যতম আছিলhttp://www.nieindia.org/ijees/PDF/35-163.pdf আৰু তেওঁ উৰিষ্যাৰ উপকূলত (গহিৰ্মথা) কচ্ছপৰ প্ৰব্ৰজন আৰু প্ৰজননৰ ওপৰত প্ৰাৰম্ভিক অধ্যয়ন কৰিছিল। তেওঁ ১৯৯০ চনত ভাৰতৰ পূব উপকূললৈ কচ্ছপৰ প্ৰব্ৰজন আৰু জনসংখ্যা অধ্যয়নৰ অন্যতম প্ৰথম গ্ৰন্থ উৰিষ্যাৰ গহীৰ্মথাৰ সহ-লেখক আছিল।[10] তেওঁ পৰিৱেশ প্ৰদূষণৰ ওপৰত বিশেষকৈ লোহাৰ অক্সাইড উদ্যোগ, তীখা আৰু এলুমিনিয়াম উদ্যোগৰ সম্পৰ্কত কাম কৰি আহিছে।

দাশ নতুন দিল্লীত থকা ভাৰত চৰকাৰৰ পৰিৱেশ আৰু বন মন্ত্ৰালয়ৰ খনি প্ৰকল্পৰ ইআইএ আৰু ইএমপিৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বিশেষজ্ঞ সমিতিৰ (১৯৯৫–১৯৯৭ – ৩ বছৰ) প্ৰাক্তন সদস্য।
তথ্যসূত্ৰ