অনামিকা (কবি)

অনামিকা (জন্ম ১৭ আগষ্ট ১৯৬১) এগৰাকী সমকালীন ভাৰতীয় কবি, সমাজকৰ্মী আৰু উপন্যাসিকা। তেওঁ হিন্দী ভাষাত কবিতা আৰু উপন্যাস লিখে আৰু ইংৰাজী ভাষাত সমালোচনা ৰচনা কৰে। My Typewriter Is My Piano হ'ল ইংৰাজীত অনুবাদিত তেওঁৰ এটা কবিতা সংকলন। তেওঁ নাৰীবাদী চিন্তাধাৰা, সামাজিক ন্যায় আৰু লিঙ্গসমতাৰ প্ৰতি সংবেদনশীল দৃষ্টিভঙ্গিৰ বাবে বিশিষ্ট।

প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা
অনামিকাৰ জন্ম ১৭ আগষ্ট ১৯৬১ তাৰিখে মুজাফ্ফৰপুৰ, বিহাৰত হৈছিল। তেওঁৰ পিতৃ শ্যামানন্দ কিশোৰ এজন হিন্দী কবি আৰু তেওঁৰ “কবিতাৰ প্ৰথম শিক্ষক” বুলি অনামিকাই উল্লেখ কৰিছে। তিনি বছৰ বয়সৰপৰাই দেউতাকৰ পুথিভঁৰালৰ কিতাপসমূহ তেওঁ পঢ়িবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। এক বৃহৎ পৰিয়ালত অকলশৰীয়া শিশু হিচাপে তেওঁৰ মানসিক বিকাশত সাহিত্যই বিশেষ ভূমিকা লয়। 

অনামিকাই মুজাফ্ফৰপুৰ, লক্ষ্ণৌ আৰু দিল্লীৰ বিভিন্ন শৈক্ষিক প্ৰতিষ্ঠানত অধ্যয়ন কৰিছিল। তেওঁৰ পি এইচ ডি ডিচাৰ্টেচন আছিল "মধ্যযুগত ডনৰ সমালোচনা।" তাৰ পিছত তেওঁ DLit ডিচাৰ্টেচনত "যুদ্ধৰ পিছৰ আমেৰিকান মহিলা কবিৰদ্বাৰা প্ৰেম আৰু মৃত্যুৰ চিকিৎসা" বিষয়ত গৱেষণা সম্পূৰ্ণ কৰে। দিল্লীৰ টিন মূৰ্তি ভৱনত ফেলো হিচাপে তেওঁৰ চলন্ত গৱেষণা বিষয় হৈছে "সমকালীন ব্ৰিটিছ আৰু হিন্দী কবিতাত মহিলাৰ তুলনামূলক অধ্যয়ন।"  বৰ্তমানে তেওঁ দিল্লীৰ এখন মহাবিদ্যালয়ত ইংৰাজী সাহিত্যৰ অধ্যাপক হিচাপে কৰ্মৰত।

সাহিত্যকৰ্ম
thumb
অনামিকা সমকালীন হিন্দী কবিতা-জগতৰ অন্যতম বিশিষ্ট স্বৰ। তেওঁৰ কবিতাত অনুমান, লোকসংস্কৃতি, দেহ-ৰাজনীতি, মাতৃত্ব, বিদ্ৰোহ, স্মৃতি আৰু ব্যৱস্থাগত বৈষম্যৰ দৰে বিষয় সমূহ গভীৰভাৱে প্ৰতিফলিত হয়। ভাষাৰ প্ৰৱাহ, ব্যক্তিগত অভিজ্ঞতা আৰু স্নেহ-সৌম্যতাৰে ভৰা তেওঁ লেখা কবিতাবোৰ পাঠক-সমালোচকৰ মাজত সমভাবে স্বীকৃতি লাভ কৰিছে। 

তেওঁৰ আঠটা কবিতা-সংকলনৰ উপৰি পাঁচখন উপন্যাস, চাৰিখন গৱেষণা গ্ৰন্থ আৰু বহুসংখ্যক নাৰীবাদী প্ৰবন্ধ প্ৰকাশ পাইছে। সমকালীন হিন্দী নাৰীবাদী কবিতাৰ পৰিসৰত তেওঁ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ স্থান দখল কৰিছে। তেওঁৰ কবিতা বহু ভাষাত অনুবাদিত হৈছে আৰু বহু সাহিত্য-মঞ্চত পাঠ কৰা হৈছে। 

বঁটা আৰু সন্মান
১৯৯৬ চনত তেওঁ কবিতাৰ বাবে ভাৰত ভূষণ সন্মান লাভ কৰে। ১৯৯৮ চনত সাহিত্যকৰ সন্মান আৰু গিৰিজা মাথুৰ সন্মান লাভ কৰে। ২০০১ আৰু ২০১৪ চনত তেওঁ পৰম্পৰা সন্মান, ২০০৪ চনত সাহিত্য-সেতু সন্মান আৰু ২০০৭ চনত কেদাৰ সন্মান লাভ কৰে। 

তেওঁৰ কবিতা Tokri Mein Digant 'Their Gatha': 2014-ৰ বাবে তেওঁ ২০২০ চনত সাহিত্য অকাডেমি বঁটা লাভ কৰে। সাহিত্য অকাডেমিৰ ৬৫ বছৰৰ ইতিহাসত তেওঁ এই বঁটা লাভ কৰা প্ৰথম আৰু একমাত্ৰ মহিলা কবি।

কাব্য সংকলন
 টোকৰী মে দিগন্ত
 অনুষ্টুপ
 দুব-ধান
 খুৰদাৰী হঠেলিয়াঁ
 পানী কো সব য়াদ থা

বাহ্যিক সংযোগ
 হিন্দী ভাষাৰ চাৰিটা কবিতা 
 হিন্দী কবিতা (কিছুমান ইংৰাজী অনুবাদসহ) — shabdankan.com
 মহিলা, foundationsaarcwriters.comৰ সংৰক্ষিত সংস্কৰণ
 Salt — worldliteraturetoday.org
 কবিতাকোষ
 Shakhsiyat — youtube.com

তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:হিন্দী কবি
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় সাহিত্যিক
শ্ৰেণী:হিন্দী ভাষাৰ সাহিত্য অকাডেমি বঁটা বিজয়ী