অম্বৰীশ

হিন্দু গ্ৰন্থত অম্বৰীশ (সংস্কৃত अम्बरीष) এজন ইক্ষ্বাকু বংশৰ ৰজা, এয়া সেই বংশ, য'ত ভগৱান ৰামৰো আবিৰ্ভাৱ হৈছিল। অম্বৰীশ মথুৰাৰ মান্ধাতাPargiter, F.E. (1972) [1922]. Ancient Indian Historical Tradition, Delhi: Motilal Banarsidass, p.92.ৰ পুত্ৰ। তেওঁ এসপ্তাহত সমগ্ৰ বিশ্ব জয় কৰা বুলি জনা যায়। চাৰিটা চক্ৰীয় যুগৰ ভিতৰত দ্বিতীয় ত্ৰেতা যুগত তেওঁ জীয়াই আছিল। শ্ৰীমদ্ভাগৱত অনুসৰি অম্বৰীশ সকলো ইন্দ্ৰিয়কে ভগৱানৰ সেৱাত নিয়োজিত কৰাৰ বাবে বিখ্যাত। 
কিংবদন্তি
ৰামায়ণ
ৰামায়ণত আৰু ঐতৰেয় ব্ৰাহ্মণ কিংবদন্তিত ৰজা হৰিশ্চন্দ্ৰৰ বিষয়ে ভিন্নতা আছে। ৰামায়ণ সংস্কৰণত ৰজাৰ নাম হৰিশ্চন্দ্ৰৰ পৰিৱৰ্তে অম্বৰীশ বুলি কোৱা হৈছে। এই কিংবদন্তি অনুসৰি অম্বৰীশ এসময়ত নিজৰ ৰাজধানী অযোধ্যাত অশ্বমেধ যজ্ঞত নিয়োজিত আছিল। এই অনুষ্ঠানৰ সময়ত অশ্বমেধৰ ঘোঁৰাটো ইন্দ্ৰই চুৰি কৰি লৈ যায়। অনুষ্ঠান পৰিচালনা কৰা পুৰোহিতে ৰজাক ক’লে যে তেওঁ ঘোঁৰাটো বিচাৰি উলিয়াব লাগিব, বা পৰিস্থিতিৰ ফলত হোৱা দুৰ্ভাগ্য ৰোধ কৰিবলৈ নৰবলি দিব লাগিব। ঘোঁৰাটো বিচাৰি নাপাই ৰজাই বলিৰ বাবে ঋষিৰ পুত্ৰ ছুনাহচেপক কিনিলে। বিশ্বামিত্ৰ ঋষিয়ে দিয়া দুটা গীত আবৃত্তি কৰি ছুনাহচেপে বলি যোৱাৰ পৰা ৰক্ষা পৰে।
ভাগৱত পুৰাণ
[[File:Ambarisha and Durvasa.jpg|thumb|দুৰ্বাসা (নীলা-ৰঙৰ) ৰজা অম্বৰীশক কেন্দ্ৰীয় ব্যক্তিত্ব হিচাপে লৈ; মাজত থকা চক্ৰটো।
ভাগৱত পুৰাণৰ মতে ৰজা বিষ্ণুৰ মহান ভক্ত আছিল, আৰু সত্যনিষ্ঠ আছিল। তেওঁৰ ভক্তিত সন্তুষ্ট হৈ বিষ্ণুৱে তেওঁৰ সুদৰ্শন চক্ৰ অম্বৰীশক দিছিল আৰু তেওঁ অতি ভক্তিৰে দেৱতাৰ অস্ত্ৰ পূজা কৰিছিল। এবাৰ বৈকুণ্ঠ একাদশীৰ সময়ত অম্বৰীশে বৃন্দাবনত দ্বাদশী ব্ৰত কৰিছিল, য'ত ৰজাই একাদশীৰ দিনা উপবাসে থাকিব লাগিব, আৰু দ্বাদশীৰ আৰম্ভণিতে (দ্বাদশ দিন) ভাঙিব লাগিব, আৰু নিজৰ সকলো লোকক খুৱাব লাগিব। উপবাস ভংগৰ মুহূৰ্ত ওচৰ চাপি অহাৰ লগে লগে মহান ঋষি দুৰ্বাসা আহি পালে, আৰু অম্বৰীশে তেওঁক সকলো সন্মানেৰে অতিথি বৰণ কৰিলে। দূৰ্বাসাই ৰজাৰ সন্মানীয় অতিথি হ’বলৈ কৰা অনুৰোধত সন্মতি দিলে, আৰু যমুনা নদীত গা ধুই ঘূৰি অহালৈকে ৰজাক অপেক্ষা কৰিবলৈ ক’লে। ব্ৰতৰ লক্ষ্য পূৰণৰ বাবে ৰজাই ব্ৰত ভংগ কৰিবলগীয়া হোৱা শুভ মুহূৰ্তটো ওচৰ চাপি অহাৰ সময়তো দুৰ্বাসা উপস্থিত নহ’ল। পুৰোহিতসকলৰ উপদেশত ৰজাই অলপ পানী খাই উপবাস ভংগ কৰিলে, আৰু তেওঁলৈ খাদ্য আগবঢ়াবলৈ দুৰ্বাসা ঋষিৰ আগমনৰ বাবে অপেক্ষা কৰিলে। স্বল্পক্ৰোধিত স্বভাৱৰ বাবে সুপৰিচিত দুৰ্বাসাই অনুভৱ কৰিলে যে আলহীয়ে আহাৰ গ্ৰহণ কৰাৰ আগতেই উপবাস ভংগ কৰি আলহীৰ প্ৰাপ্য সন্মান অম্বৰীশে উলংঘা কৰিছে, আৰু ক্ৰোধত অম্বৰীশক হত্যা কৰিবলৈ নিজৰ চুলিৰ পৰা অসুৰ সৃষ্টি কৰিলে। অম্বৰীশ মহান ভক্ত হোৱাৰ বাবে সুদৰ্শন চক্ৰই হস্তক্ষেপ কৰি অসুৰ ধ্বংস কৰি নিজেই দুৰ্বাসাক খেদিবলৈ ধৰিলে। দুৰ্বাসাই ৰক্ষাৰ বাবে ব্ৰহ্মা আৰু শিৱৰ ওচৰলৈ গ’ল।
দুয়োজনে তেওঁক বচাব নোৱাৰাৰ বাবে ক্ষমা প্ৰাৰ্থনা কৰিলে। তেওঁ নিজেই বিষ্ণুৰ ওচৰলৈ যোৱাত, অম্বৰীশৰ নিষ্কলুষ ভক্তিত বান্ধ খাই থকাৰ বাবে একো কৰিব নোৱাৰো বুলি কৈ ঋষিক ৰজাৰ ক্ষমা বিচাৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিলে।
দুৰ্বাসাই অম্বৰীশৰ ওচৰলৈ গ’ল, তেতিয়া অম্বৰীশে বিষ্ণুক প্ৰাৰ্থনা কৰিলে যে তেওঁৰ চক্ৰক তেওঁ ওভোতাই নিয়ক আৰু দুৰ্বাসাক বচাওক। এইদৰে দুৰ্বাসাৰ জীৱন ৰক্ষা পৰিল।Vettam Mani (1975). "Puranic Encyclopedia: a comprehensive dictionary with special reference to the epic and Puranic literature". Motilal Banarsidass, Delhi. Ambarīṣa

তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:ৰামায়ণৰ চৰিত্ৰ
শ্ৰেণী:পৌৰাণিক কথা