কৃতবৰ্মা

কৃতবৰ্মা হিন্দু পৌৰাণিক কাহিনীৰ যদুবংশৰ যোদ্ধা। তেওঁ মহাভাৰতত এটা সৰু চৰিত্ৰ হিচাপে দেখা যায়, কৌৰৱসকলৰ হৈ তেওঁ কুৰুক্ষেত্ৰ যুদ্ধত যুঁজিছে। তেওঁ যদু বংশৰ অন্ধক বংশত জন্মগ্ৰহণ কৰা হৃদিকৰ পুত্ৰ।Pargiter, F.E. (1972). Ancient Indian Historical Tradition, Delhi: Motilal Banarsidass, p.105.

কিংবদন্তি
স্যামন্তক হৰণ
কৃতবৰ্মাই ৰজা সত্ৰাজিতৰ পৰা কিংবদন্তি স্যামন্তক মণি চুৰি কৰাত উৎসাহিত কৰিছিল বা কিছুমান বিৱৰণীত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল বুলি কোৱা হয়। বন্ধু অক্ৰুৰৰ সৈতে তেওঁ শতধন্বক সত্ৰজিতক হত্যা কৰা, আৰু নিজৰ বাবে মণি চুৰি কৰা বুলি কোৱা হয়।
পৰৱৰ্তী সময়ত শতধন্বক কৃষ্ণই বধ কৰিছিল যদিও তেওঁৰ হাতত সেই মণিটো আৰু নাছিল, কাৰণ তেওঁ সেই মণিটো অক্ৰূৰ আৰু কৃতবৰ্মাক নিৰাপত্তাৰ বাবে দিছিল। যেতিয়া দ্বাৰকাত, বা অন্যান্য বিৱৰণীত, অক্ৰূৰৰ স্যামন্তকৰ অধিকাৰী হোৱাৰ বাবে দুৰ্ভিক্ষৰ সৃষ্টি হয়, তেতিয়া কৃতবৰ্মা আৰু তেওঁক দুয়োকে মণিটো গতাই দিবলৈ নগৰলৈ মাতি অনা হয়। শেষত কৃষ্ণই সিদ্ধান্ত ল'লে যে অক্ৰূৰে সেই মণিটো নিজৰ লগত ৰাখিব লাগে।
কুৰুক্ষেত্ৰ যুদ্ধ
কুৰুক্ষেত্ৰ যুদ্ধত দুৰ্যোধনে তেওঁৰ সহায় বিচৰাত কৌৰৱ পক্ষ বাছি লৈছিল আৰু তেওঁক এক অক্ষৌহিণী সেনা যোগান ধৰাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিছিল।

যুদ্ধৰ প্ৰথম দিনাই তেওঁ সাত্যকিৰ সৈতে দ্বৈত যুদ্ধ কৰে। মহাৰথী হিচাপে ভীষ্মই তেওঁৰ ৰথৰ ধ্বজাত স্থাপন কৰা উৰণীয়া-ঈগল ৰাখিছিল। সমগ্ৰ যুদ্ধৰ সময়ছোৱাত তেওঁ কেইবাটাও সংঘাতত লিপ্ত হৈছিল। একক যুদ্ধত ভীমৰ হাতত পৰাস্ত হয়, আৰু সাত্যকিৰ বিৰুদ্ধে আন এখন যুদ্ধত আহত হয়। তেওঁ ধৃষ্টদ্যুম্নৰ বিৰুদ্ধে, আৰু অৰ্জুন, ভীম আৰু সাত্যকিৰ বিৰুদ্ধে একোটা দ্বৈত যুদ্ধ কৰিছিল। অভিমন্যুক আক্ৰমণ কৰি তেওঁৰ ঘোঁৰাটো মাৰি পেলাইছিল। অৰ্জুনৰ বিৰুদ্ধে হোৱা যুঁজত অজ্ঞান হৈ পৰাৰ পিছত যুদ্ধত যুধুমন্যু আৰু উত্তমৌজাক লগ পায়। শিখণ্ডী, ভীম, যুধিষ্ঠিৰক বিভিন্ন সময়ত পৰাস্ত কৰিছিল। দ্ৰোণাচাৰ্যৰ মৃত্যুৰ পিছত তেওঁ যুদ্ধক্ষেত্ৰৰ পৰা পলায়ন কৰে। তেওঁ পাণ্ডৱসকলৰ বিৰুদ্ধে অশ্বত্থামাৰ প্ৰতিশোধ লোৱাত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল আৰু তেওঁলোকৰ যোদ্ধাসকলে শুই থকাৰ সময়ত তেওঁলোকৰ শিবিৰত জুই জ্বলাইছিল। যুদ্ধৰ অন্তত পুত্ৰ দুৰ্যোধনৰ মৃত্যুৰ সন্দৰ্ভত ধৃতৰাষ্ট্ৰক অৱগত কৰি ঘৰলৈ উভতি আহে। যুধিষ্ঠিৰৰ অশ্বমেধ যজ্ঞত তেওঁ আবিৰ্ভাৱ হৈছিল।

যদুবংশ নাশ
মৌশল্য পৰ্বত কৃতবৰ্মা আৰু সাত্যকিৰ মাজৰ সংঘাতেই যদুবংশ ধ্বংসৰ বাবে উচটনিমূলক পৰিঘটনা, যাৰ ফলত প্ৰভাসত যদু জাতিৰ গৰিষ্ঠসংখ্যক ধ্বংস হয়। মদ সেৱনৰ বাবে মদ্যপান কৰি সাত্যকীয়ে পাণ্ডৱ শিবিৰৰ যোদ্ধাসকলক শুই থকাৰ সময়ত অনৈতিকভাৱে হত্যা কৰাৰ বাবে কৃতবৰ্মৰ ক্ষত্ৰীয় জন্মক উপহাস কৰা বুলি কোৱা হৈছে, এই কাৰ্য্যৰ বাবে তেওঁক কেতিয়াও ক্ষমা কৰা নহ’ব বুলি বিশ্বাস কৰিছিল। ইয়াৰ উত্তৰত কৃতবৰ্মাই সাত্যকিৰ বিৰুদ্ধে অবীৰত্বপূৰ্ণ আচৰণৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰে যেতিয়া সাত্যকিয়ে ভুৰিশ্বৰৱক অস্ত্ৰ থৈ দিয়াৰ সময়ত আক্ৰমণ কৰে। সত্যকিয়ে সত্ৰজিতৰ পৰা স্যামন্তক মণি লোৱাত তেওঁৰ অধাৰ্মিক ভূমিকাক সোঁৱৰাই দি প্ৰতিহত কৰিলে। সত্যভামাৰ শোক লক্ষ্য কৰি সাত্যকীয়ে প্ৰতিশোধ লোৱাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিলে, আৰু লগে লগে কৃতবৰ্মাৰ মূৰ কাটি পেলালে। ভোজ আৰু অন্ধকাৰ বংশই ইজনে সিজনৰ লগত যুঁজিবলৈ আৰম্ভ কৰে আৰু যদু হত্যাকাণ্ড আৰম্ভ হয়।

তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:মহাভাৰতৰ চৰিত্ৰ