সাত মাতৃৰ পুত্ৰ

সাত মাতৃৰ পুত্ৰ, (ইংৰাজীত দ্য ছন অৱ চেভেন মাদাৰছ বা দ্য ছন অৱ চেভেন কুইনছ) হৈছে এটা ভাৰতীয় লোককথা, যিটো ১৯ শতিকাৰ শেষৰফালে লেখিকা ফ্ল'ৰা এনি ষ্টিলে প্ৰথম প্ৰকাশ কৰিছিল। কাহিনীটোত বহু পত্নী থকা এজন ৰজাই এগৰাকী দানৱীক বিয়া কৰায়, যিয়ে তেওঁক ছলনা কৰি পূৰ্বৰ পত্নীসকলক বহিষ্কাৰ কৰি তেওঁলোকৰ চকু কাটি পেলায়; তেওঁলোক বাচি যায় আৰু ৰাণীসকলৰ এগৰাকীয়ে এজন পুত্ৰ সন্তান জন্ম দিয়ে যিয়ে পিতৃৰ ৰাজ্যলৈ উভতি যায়, দানৱীগৰাকীক হত্যা কৰে আৰু পতিত ৰাণীসকলৰ চকু পুনৰ ঘূৰাই আনে। 

আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় আৰ্নে-থম্পছন-উথাৰ সূচকাংকত এই কাহিনীটোক এটিইউ ৪৬২, "দ্য আউটকাষ্ট কুইনছ এণ্ড দ্য অগ্ৰেছ কুইন" হিচাপে শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হৈছে। ভিন্নতাসমূহ বেছিভাগেই ভাৰত, পশ্চিম এছিয়া আৰু উত্তৰ আফ্ৰিকাৰপৰা পঞ্জীয়ন কৰা হয়, হিস্পানিক পৰম্পৰাৰপৰা কিছুমান কাহিনীৰ সৈতে। 

উৎসসমূহ
আৰ চি টেম্পলৰ মতে, এই কাহিনীটো লেখিকা ফ্ল'ৰা এনি ষ্টিলে ফিৰোজপুৰত বাস কৰা পূৰ্বিয়াৰ এজন ল’ৰাৰপৰা সংগ্ৰহ কৰিছিল আৰু ইণ্ডিয়ান এণ্টিকুৱেৰী আলোচনীত প্ৰকাশ কৰিছিল।Indian Antiquary. Vol. X. May, 1881. pp. 147-151.Steel, F. Annie Webster; Temple, R. Carnac. Wide-awake stories: a collection of tales told by little children, between sunset and sunrise, in the Panjab and Kashmir. Bombay: Education Society's Press, 1884. p. 360.

প্ৰকাশন
ষ্টীলে প্ৰকাশ কৰা কাহিনীটোৰ শিৰোনাম আছিল দ্য ছন অৱ চেভেন মাদাৰছ।Steel, F. Annie Webster; Temple, R. Carnac. Wide-awake stories: a collection of tales told by little children, between sunset and sunrise, in the Panjab and Kashmir. Bombay: Education Society's Press, 1884. pp. 98-110. লোককথাবিদ জোচেফ জেকবছে তেওঁৰ ইণ্ডিয়ান ফেয়াৰী টেলছ নামৰ গ্ৰন্থখনত ইয়াক পুনৰ প্ৰকাশ কৰে, যাৰ শিৰোনাম আছিল দ্য ছন অৱ চেভেন কুইনছ।Jacobs, Joseph. Indian Fairy Tales. New York: G. P. Putnam's Sons; London: D. Nutt, 1892. pp. 115-129.

কাহিনীটোৰ সাৰাংশ
ৰজাই হাবিত ৰহস্যমজ় বগা হিণ্ডক বিচাৰি পায়। জোচেফ জেকবছৰ ইণ্ডিয়ান ফেয়াৰী টেলছ (১৮৯২) ৰ বাবে জন বেটেনৰ চিত্ৰকল্প। 

এজন ৰজাৰ সাতগৰাকী পত্নী আছে, কিন্তু এতিয়াও পুত্ৰ নাই। এজন ফকীৰে তেওঁৰ ওচৰলৈ আহি ভৱিষ্যদ্বাণী কৰে যে তেওঁৰ এগৰাকী ৰাণীয়ে তেওঁক পুত্ৰ জন্ম দিব। ৰজাই এটা ভৱিষ্যৎ উৎসৱৰ প্ৰস্তুতিৰ নিৰ্দেশ দিয়ে। সকলো স্থাপন হৈ থকাৰ সময়তে ৰজাই চিকাৰলৈ যায়, তেওঁৰ এগৰাকী পত্নীৰ সতৰ্কবাণীৰ পিছতো। হাবিত বগা হৰিণ এটা দেখা পায় আৰু সেইটো ধৰি লোৱাত ট্ৰেন্সফিক্স হৈ পৰে। তাৰ পিছে পিছে লৰচৰ কৰি সি হাবিৰ মাজৰ এটা দুৰ্ভগীয়া জুপুৰি পায়গৈ। 

ৰজাই জুপুৰিটোত সোমাই ঘূৰ্ণন চকাত কাম কৰা এগৰাকী বৃদ্ধাক দেখে। তাই ছোৱালীজনীক মাতিছে, আৰু এগৰাকী ধুনীয়া বগা চাল আৰু সোণালী চুলিৰ মহিলাক। তাই পানী খাবলৈ যায়, আৰু, তাইৰ চকুলৈ চাই, ৰজাই উপলব্ধি কৰে যে তাই বগা হিণ্ড। তাইৰ সৌন্দৰ্য্যত সি মোহিত হৈ পৰে, আৰু তাইক পৰৱৰ্তী পত্নী হিচাপে ল’ব বিচাৰে। তাই মান্তি হয়, এই চৰ্তত যে সি আন ৰাণীবোৰৰ চকু উলিয়াই দিব। 

বগা হিন্দ নাৰীৰ নিষ্ঠুৰ ইচ্ছা পূৰণ হয়, আৰু তাইৰ চকু মাকক দিয়া হয়। সাত ৰাণীক কাৰাগাৰত পেলোৱা হয়। বন্দী হৈ থকাৰ সময়তে এগৰাকী ৰাণীয়ে পুত্ৰ সন্তান জন্ম দিয়ে, আনসকলৰ ঈৰ্ষাত। কিন্তু অতি সোনকালেই তেওঁলোকৰ ঈৰ্ষা কমি যায় আৰু যত্ন আৰু মৰমৰ ঠাই লয় আৰু সাতগৰাকী মহিলাই পুত্ৰক নিজৰ সন্তান হিচাপে গণ্য কৰে। 

ল’ৰাটোৱে কাৰাগাৰৰ বেৰবোৰ খোঁচ মাৰি বাহিৰলৈ পাৰ হৈ কাৰাগাৰত থকা মহিলাসকলৰ বাবে মিঠাই আনিব পৰাকৈ ডাঙৰ গাঁত এটা খান্দি উলিয়ায়। এদিন যেতিয়া তেওঁৰ বয়স যথেষ্ট হয়, তেতিয়া তেওঁ ধনু-কাঁড়েৰে সিহঁতৰ বাবে ডাঙৰ ডাঙৰ জীৱ-জন্তু চিকাৰ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে আৰু দুষ্ট ৰাণীক লগ পায়। তাই উপলব্ধি কৰে যে ল’ৰাটো আন এগৰাকী ৰাণীৰ পুত্ৰ আৰু তাক কয় যে তাই তাক তেওঁলোকৰ চকু ঘূৰাই পাবলৈ নিৰ্দেশনা দিব পাৰে। ল’ৰাটোৱে তাইৰপৰা চিঠি এখন গ্ৰহণ কৰি লয়, চিঠিখন মাকৰ ওচৰলৈ পঠোৱাৰ লগে লগে তাক হত্যা কৰাৰ আদেশ দিয়ে। 

যাত্ৰাৰ সময়ত ল’ৰাটোৱে এনে এখন ৰাজ্যত উপস্থিত হয়, যাৰ ৰাজকুমাৰীয়ে কোনো প্ৰেমিকক বিয়া কৰাবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছে। এই ৰাজকুমাৰীয়ে যেতিয়া ল’ৰাটোক দেখে, তেতিয়া তাই সিদ্ধান্ত লয় যে তেৱেঁই। ৰাজকুমাৰীয়ে চিঠিখন পঢ়ি ল’ৰাটোৰ লগত সঠিক ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ অনুৰোধ কৰি সলনি কৰি দিয়ে। ল'ৰাটোৱে ৰাণীৰ মাকৰ জুপুৰিলৈ গৈ তাইৰপৰা চকুৰ মালাখন লয়, যদিওবা চকুৰ মালা। ল’ৰাটো ঘৰলৈ উভতি আহি সাত ৰাণীৰ চকু পুনৰ ঘূৰাই আনে। 

তাইৰ কৌশল বিফল হোৱা দেখি বগা হিণ্ড ৰাণীয়ে তেওঁক কয় যে তেওঁ "জোগীৰ আচৰিত গৰুটো পাব পাৰে, যাৰ গাখীৰ গোটেই দিনটো বৈ থাকে আৰু ৰাজ্যৰ দৰে ডাঙৰ পুখুৰী এটা বনায়।" তাই তাক হত্যা কৰিবলৈ আদেশ থকা আন এখন চিঠিও দিয়ে। 

সাত ৰাণীৰ পুত্ৰ নিজৰ কইনাৰ ৰাজ্যলৈ যায়, যিয়ে দ্বিতীয় আখৰ সলনি কৰে। ল'ৰাটোৱে বগা হিণ্ড কুইনৰ মাকক লগ পায়, যিয়ে তেওঁক ১৮,০০০ দানৱৰ পথ অনুসৰণ কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়ে, কিন্তু তেওঁক কোনো ভয় নকৰিবলৈ শান্ত কৰে। ল’ৰাটোৱে যোগীৰ গৰুটো লৈ মাক আৰু তাইৰ সহ-ৰাণীসকলক দিয়ে। 

শেষত বগা হিণ্ড ৰাণীয়ে তেতিয়া ল’ৰাটোক লাখগুণ চাউলটো আনিবলৈ পৰামৰ্শ দিয়ে, যিটো কেৱল ৰাতিহে পকিব, আৰু তৃতীয়খন চিঠি দিয়ে। ল’ৰাটোৱে আকৌ এবাৰ ৰাজকুমাৰীৰ ৰাজ্যৰ কাষেৰে পাৰ হৈ যায়, আৰু আকৌ এবাৰ তাই চিঠিখন সলনি কৰে। ল’ৰাটো ডাইনীৰ জুপুৰিলৈ যায় আৰু তাই তাক পথাৰলৈ নিৰ্দেশ দিয়ে, ১ কোটি ৮০ লাখ দানৱেৰে ভৰি থকা এটা পথৰ পিছত। তাই তাক সকীয়াই দিয়ে যে কেৱল আটাইতকৈ ওখ কাণখনহে পাব, আৰু পিছলৈ ঘূৰি নাচাব। ল’ৰাটোৱে ধাননি পথাৰলৈ খোজ কাঢ়ি যায়, আটাইতকৈ ওখ কাণখন ছিঙি পেলায়, কিন্তু পিছফালে চাই ছাইৰ থোপা হৈ পৰে। 

ডাইনীৰ মাকে ল’ৰাটোৰ খবৰ ল’বলৈ যায় আৰু কেৱল ছাইৰ থোপা এটাহে পায়। তাই ল’ৰাটোক পুনৰ জীয়াই তুলিবলৈ কাম কৰে আৰু বকাবকি কৰে। ল’ৰাটো লাখগুণ চাউল লৈ সাতজনী মাকৰ ওচৰলৈ উভতি আহে। লাখগুণ চাউলৰ সৈতে তেওঁ আৰু তেওঁৰ সাত মাতৃ ৰাজ্যৰ আটাইতকৈ ধনী মানুহ হৈ পৰে, যাৰ ফলত ৰাজকুমাৰীৰ সৈতে তেওঁৰ বিবাহ ক্ষিপ্ৰ হয়। 

ৰাজকুমাৰীয়ে সাত মাতৃৰ পুত্ৰ স্বামীক পিতৃৰ ৰাজপ্ৰাসাদৰ প্ৰতিৰূপ নিৰ্মাণ কৰি ৰজাক নিমন্ত্ৰণ কৰিবলৈ কয়। ৰজাই বগা হিণ্ড ৰাণীক লৈ পুত্ৰৰ ৰাজপ্ৰাসাদলৈ আহি দেখে যে সাতগৰাকী ৰাণী সিংহাসনত বহি আছে। ৰাজকুমাৰী, তেওঁৰ বোৱাৰীয়েকে নিজকে তেওঁৰ ভৰিত পেলাই দি গোটেই কাহিনীটো কয়। বগা হিণ্ডৰ তেওঁৰ ওপৰত কৰা মন্ত্ৰ ভাঙি যায় আৰু বিবেকলৈ ঘূৰি আহি ৰজাই বগা হিণ্ড ৰাণীক ফাঁচি দিয়াৰ নিৰ্দেশ দিয়ে আৰু সাতগৰাকী ৰাণীক নিজৰ ৰাজপ্ৰাসাদলৈ ঘূৰাই আনে।Steel, F. Annie Webster; Kipling, J. Lockwood. Tales of the Punjab told by the people. London: Macmillan, 1894. pp. 89-101.

তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:ভাৰতীয় লোকগাথা
শ্ৰেণী:লোককথা
শ্ৰেণী:সাধুকথা