মহিলাৰ বিৰুদ্ধে বৈষম্য দূৰীকৰণৰ ঘোষণা (DEDAW)

মহিলাৰ বিৰুদ্ধে বৈষম্য দূৰীকৰণৰ ঘোষণা (সংক্ষিপ্তভাৱে DEDAW) হৈছে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সাধাৰণ পৰিষদে জাৰি কৰা মানৱ অধিকাৰ ঘোষণা, য’ত মহিলাৰ অধিকাৰৰ ওপৰত সেই সংস্থাৰ মতামতৰ ৰূপৰেখা দাঙি ধৰা হৈছে। ১৯৬৭ চনৰ ৭ নৱেম্বৰত সাধাৰণ পৰিষদে ইয়াক গ্ৰহণ কৰে।United Nations General Assembly Resolution 2263, 7 November 1967. এই ঘোষণাপত্ৰখন আছিল আইনীভাৱে বাধ্যতামূলক ১৯৭৯ চনৰ মহিলাৰ বিৰুদ্ধে সকলো ধৰণৰ বৈষম্য দূৰীকৰণৰ সন্ধি ((CEDAW))ৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ পূৰ্বসূৰী। ইয়াৰ লক্ষ্য আছিল বিশেষকৈ মহিলাৰ অধিকাৰ সুৰক্ষাৰ বাবে লিংগ সমতাক প্ৰসাৰ কৰা। ১৯৬৭ চনত মহিলাৰ মৰ্যাদা আয়োগে ইয়াৰ খচৰা প্ৰস্তুত কৰিছিল। ঘোষণাৰ নীতিসমূহ কাৰ্যকৰী কৰিবলৈ ১৯৮১ চনৰ ৩ ডিচেম্বৰত চিড’(CEDAW) গঠন কৰি বলবৎ কৰা হয়। 
সাৰাংশ
এই ঘোষণাপত্ৰখনে মানৱ অধিকাৰৰ সাৰ্বজনীন ঘোষণাৰ গাঁথনি অনুসৰণ কৰে, য’ত এটা প্ৰস্তাৱনা আৰু তাৰ পিছত এঘাৰটা অনুচ্ছেদ আছে।

অনুচ্ছেদ ১ ত ঘোষণা কৰা হৈছে যে নাৰীৰ বিৰুদ্ধে বৈষম্য কৰাটো "মৌলিকভাৱে অন্যায় আৰু ই মানৱ মৰ্যাদাৰ বিৰুদ্ধে অপৰাধ"।Declaration on the Elimination of Discrimination against Women, Article 1. "বৈষম্য"ৰ সংজ্ঞা দিয়া হোৱা নাই।

২ নং অনুচ্ছেদত মহিলাৰ বিৰুদ্ধে বৈষম্যমূলক আইন আৰু ৰীতি-নীতি বিলুপ্ত কৰাৰ আহ্বান জনোৱা হৈছে, আইনখনৰ অধীনত সমতাক স্বীকৃতি দিয়া হ’ব আৰু ৰাষ্ট্ৰসমূহে বৈষম্যৰ বিৰুদ্ধে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ বৰ্তমানৰ মানৱ অধিকাৰৰ যন্ত্ৰসমূহ অনুমোদন আৰু কাৰ্যকৰী কৰিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে।

৩ নং অনুচ্ছেদত নাৰীৰ প্ৰতি থকা পক্ষপাতিত্ব দূৰ কৰিবলৈ ৰাজহুৱা শিক্ষাৰ আহ্বান জনোৱা হৈছে।

৪ নং অনুচ্ছেদত মহিলাসকলে ভোটাধিকাৰ আৰু ৰাজহুৱা পদবী বিচৰা আৰু অধিগ্ৰহণ কৰাৰ অধিকাৰকে ধৰি সম্পূৰ্ণ নিৰ্বাচনী অধিকাৰ ভোগ কৰিবলৈ আহ্বান জনাইছে।

৫ নং অনুচ্ছেদত মহিলাসকলে নিজৰ জাতীয়তা সলনি কৰাৰ বাবে পুৰুষৰ দৰেই অধিকাৰ লাভ কৰিবলৈ আহ্বান জনাইছে।

৬ নং অনুচ্ছেদত মহিলাসকলে বিশেষকৈ বিবাহ আৰু বিবাহ বিচ্ছেদৰ আশে-পাশে দেৱানী আইনত সম্পূৰ্ণ সমতা লাভ কৰিবলৈ আহ্বান জনাইছে আৰু বাল্য বিবাহক নিষিদ্ধ কৰিবলৈ আহ্বান জনাইছে।

৭ নং অনুচ্ছেদত অপৰাধমূলক শাস্তিৰ ক্ষেত্ৰত লিংগ বৈষম্য দূৰ কৰাৰ আহ্বান জনোৱা হৈছে।

৮ নং অনুচ্ছেদত ৰাষ্ট্ৰসমূহক সকলো ধৰণৰ মহিলাৰ সৰবৰাহ আৰু মহিলাৰ দেহ ব্যৱসায়ৰ শোষণৰ বিৰুদ্ধে যুঁজিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে।

৯ নং অনুচ্ছেদত লিংগ নিৰ্বিশেষে শিক্ষাৰ সম অধিকাৰৰ কথা দৃঢ়তাৰে কোৱা হৈছে।

১০ নং অনুচ্ছেদত কৰ্মক্ষেত্ৰত সম অধিকাৰৰ আহ্বান জনোৱা হৈছে, য’ত নিয়োগৰ ক্ষেত্ৰত বৈষম্যহীনতা, সমান কামৰ বাবে সমান দৰমহা, দৰমহাযুক্ত প্ৰসূতিকালীন ছুটী আদি অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে।

১১ নং অনুচ্ছেদত ৰাষ্ট্ৰসমূহক ঘোষণাৰ নীতিসমূহ কাৰ্যকৰী কৰিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে।
তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:আইন