লি গান

লি গান এগৰাকী চীনা-আমেৰিকান স্নায়ুবিজ্ঞানী আৰু ৱেইল কৰ্নেল মেডিকেল কলেজৰ অধ্যাপক। টাউপেথীত ৰোগ সৃষ্টিকাৰী টাউ প্ৰটিন এচিটাইলেচন আৰু স্নায়ুৰ অৱক্ষয়ত মাইক্ৰ’গ্লিয়াৰ অকাৰ্য্যকৰীতাৰ ব্যৱস্থাৰ বাবে তেওঁ পৰিচিত।

 শিক্ষা আৰু কেৰিয়াৰ 
গানে ১৯৮৬ চনৰপৰা ১৯৯০ চনলৈকে পেকিং বিশ্ববিদ্যালয়ত অধ্যয়ন কৰি শাৰীৰবিজ্ঞানত বিএছ ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তাৰ পিছত তেওঁ য়েল স্কুল অৱ মেডিচিনত অধ্যয়ন কৰে, য’ত লিঅ’নাৰ্ড কে কাচমাৰেকৰ তত্ত্বাৱধানত উচ্চ-আৱৰ্তন স্পাইকিং নিউৰণত ভোল্টেজ-গেইটেড পটাছিয়াম চেনেলসমূহ অধ্যয়ন কৰে। ১৯৯৬ চনত তেওঁ কোষীয় আৰু আণৱিক শাৰীৰবিজ্ঞানত পিএইচডি ডিগ্ৰী লাভ কৰে।

গানে হাৰ্ভাৰ্ড মেডিকেল স্কুলত জেৰাল্ড ফিচবাকৰ সৈতে আৰু গ্লাডষ্টোন ইনষ্টিটিউট অৱ নিউৰ’লজিকেল ডিজিজত লেনাৰ্ট মুকেৰ সৈতে পোষ্টডক্টৰেল গৱেষণা সম্পন্ন কৰে। ২০০০ চনৰপৰা ২০০৩ চনলৈকে তেওঁ কেলিফৰ্ণিয়াৰ দক্ষিণ ছান ফ্ৰান্সিস্কোস্থিত এজিৱাই থেৰাপিউটিকছ ইন্‌কত কৰ্মৰত আছিল।

২০০৩ চনত তেওঁ গ্লাডষ্টোন ইনষ্টিটিউটত ষ্টাফ ৰিচাৰ্চ ইনভেষ্টিগেটৰ হিচাপে যোগদান কৰে আৰু ইউনিভাৰ্চিটি অৱ কেলিফৰ্ণিয়া, ছান ফ্ৰান্সিস্কোত স্নায়ুবিজ্ঞানৰ সহকাৰী এডজাঙ্ক্ট অধ্যাপক হয়। ২০০৯ চনত সহকাৰী ইনভেষ্টিগেটৰ/সহকাৰী অধ্যাপক (ইন ৰেছিডেন্স) আৰু ২০১১ চনত সহযোগী ইনভেষ্টিগেটৰ/সহযোগী অধ্যাপকলৈ পদোন্নতি লাভ কৰে। ২০১৬ চনত পূৰ্ণ অধ্যাপক হয় আৰু ২০১৭–২০১৮ চনত গ্লাডষ্টোন ইনষ্টিটিউট অৱ নিউৰ’লজিকেল ডিজিজৰ সহযোগী সঞ্চালক হিচাপে কাৰ্য্যনিৰ্বাহ কৰে। ২০১৮ চনত তেওঁ ৱেইল কৰ্নেল মেডিকেল কলেজলৈ স্থানান্তৰিত হয়।

২০১৮ চনৰপৰা গান বাৰ্টন পি. আৰু জুডিথ বি. ৰেছনিক ডিষ্টিংগুইশ্বড প্ৰফেচৰ ইন নিউৰ’ডিজেনাৰেটিভ ডিজিজ হিচাপে নিযুক্ত। তেওঁ হেলেন আৰু ৰ’বাৰ্ট এপেল এলঝাইমাৰ’ছ ডিজিজ ৰিচাৰ্চ ইনষ্টিটিউটৰ নেতৃত্ব দিয়ে, য’ত তেওঁ গ্ৰেগৰী পেটস্কোৰ পিছত সঞ্চালকৰ দায়িত্ব গ্ৰহণ কৰে।

 গৱেষণা 
গানৰ লেবেৰেটৰীয়ে স্নায়ুৰ অৱক্ষয়ৰ আণৱিক প্ৰক্ৰিয়া, বিশেষকৈ এলঝাইমাৰ ৰোগ আৰু এফটিডিপি-১৭ আদি অৱস্থাত, অধ্যয়ন কৰে। লগতে, মানৱ মগজুৰ কোষীয় কাৰ্য্য অধ্যয়নৰ বাবে ইনডিউচড প্লুৰিপ’টেণ্ট ষ্টেম চেল ভিত্তিক কোষ-সংস্কৃতি আৰ্হিও বিকাশ কৰিছে।

গানে বাৰ্ধক্য আৰু ৰোগত মাইক্ৰ’গ্লিয়াৰ কেইবাটাও গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা উদ্ঘাটন কৰিছে। তেওঁলোকৰ গৱেষণাই দেখুৱাইছে যে এমাইলয়েড বিটা (Aβ)-এ মাইক্ৰ’গ্লিয়াত এনএফ-কাপা-বি সংকেত ব্যৱস্থা সক্ৰিয় কৰে আৰু এই মাইক্ৰ’গ্লিয়াই Aβ-প্ৰেৰিত নিউৰণ মৃত্যুৰ মুখ্য মধ্যস্থতাকাৰী হিচাপে কাম কৰে। SIRT1 ডিএচিটাইলেজৰ অধিক প্ৰকাশ বা ৰেছভেৰাট্ৰ’ল ব্যৱহাৰে মাইক্ৰ’গ্লিয়াৰ এনএফ-কাপা-বি সংকেত হ্ৰাস কৰে। তদুপৰি, বাৰ্ধক্যৰ সৈতে মাইক্ৰ’গ্লিয়াত SIRT1ৰ স্বাভাৱিক হ্ৰাস ঘটে আৰু ইয়াৰ ফলত ইণ্টাৰলিউকিন-১ বিটা বৃদ্ধি পায়, যি মানুহৰ জ্ঞানীয় অৱনতিৰ সৈতে সম্পৰ্কিত।

২০১৮ চনৰ এটা অধ্যয়নত, গানৰ লেবেৰেটৰীয়ে দেখুৱাইছিল যে TREM2ৰ আংশিক অভাৱ মাইক্ৰ’গ্লিয়াৰ গতি কমায় আৰু টাউ পেথ’লজি বৃদ্ধি কৰে। গানে স্নায়ুৰ অৱক্ষয়ত লিংগ-নিৰ্দিষ্ট মাইক্ৰ’গ্লিয়া প্ৰতিক্ৰিয়াৰ বিষয়েও গৱেষণা আগবঢ়াইছে।

গানে প্ৰ’টিয়’ষ্টেছিছৰ প্ৰক্ৰিয়াই কেনেকৈ ৰোগসৃষ্টিকাৰী প্ৰটিন জমা হোৱাত অৰিহণা যোগায় সেই বিষয়েও অধ্যয়ন কৰে। তেওঁলোকৰ গৱেষণাই দেখুৱাইছে যে কেথেপছিন বি-এ এমাইলয়েড বিটা অৱক্ষয় কৰিব পাৰে। চিষ্টাটিন চিয়ে কেথেপছিন বি-ৰ এই কাৰ্য্য বাধা দিলেও, ই নিজেই এমাইলয়েড বিটাৰ ফাইব্ৰিল গঠন কমায়।

২০১০ চনত গানৰ লেবেৰেটৰীয়ে প্ৰথমবাৰৰ বাবে প্ৰতিৱেদন কৰে যে টাউ এচিটাইলেচনে ৰোগসৃষ্টিকাৰী টাউৰ অৱক্ষয় নিয়ন্ত্ৰণ কৰে। এচিটাইলেটেড টাউ প্ৰাথমিক আৰু মধ্যম পৰ্যায়ৰ টাউপেথীত বৃদ্ধি পায় আৰু ফছফ’ৰিলেটেড টাউৰ প্ৰ’টিয়াছ’মীয় অৱক্ষয় ৰোধ কৰে। তেওঁলোকৰ গৱেষণাই এইটোও দেখুৱাইছে যে এচিটাইলেটেড টাউ এক্স’ন ইনিচিয়েল ছেগমেণ্ট অস্থিতিশীল কৰি পেথ’লজিক প্ৰভাৱ পেলায়।

 বঁটা আৰু সন্মান 
 ২০১৫ চনৰ ইনগে গ্ৰুণ্ডকে-ইকবাল এলঝাইমাৰ গৱেষণা বঁটা, এলঝাইমাৰ’ছ এছ’চিয়েশ্বন
 ২০১১ চনৰ গ্লেন বঁটা (জীৱবৈজ্ঞানিক বাৰ্ধক্য প্ৰক্ৰিয়া গৱেষণা)

তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:চীনৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:মহিলা বিজ্ঞানী