গংগাৰ অৱতৰণ

গংগাৰ অৱতৰণ  স্থানীয়ভাৱে অৰ্জুনৰ তপস্যা নামেৰে জনাজাত,  ভাৰতৰ তামিলনাডু ৰাজ্যৰ চেংগলপট্টু জিলাৰ বংগ উপসাগৰৰ ক'ৰ'মণ্ডেল উপকূলৰ মমল্লপুৰমত থকা এটা কীৰ্তিচিহ্ন। ৯৬ বাই ৪৩ ফুট (২৯ মিটাৰ × ১৩ মিটাৰ) জোখৰ ই দুটা একক শিলৰ ওপৰত খোদিত কৰা এক বিশাল মুকলি আকাশৰ শিলৰ ৰিলিফ। ৰিলিফত চিত্ৰিত কিংবদন্তিটো হৈছে ভাগীৰথৰ নেতৃত্বত পবিত্ৰ গংগা নদীৰ স্বৰ্গৰ পৰা পৃথিৱীলৈ নামি অহাৰ কাহিনী।
গংগাৰ জলভাগত অলৌকিক শক্তি আছে বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। গংগা নদীৰ অৱতৰণ আৰু অৰ্জুনৰ তপস্যা পল্লৱ ঐতিহ্য স্থানত শিলত চিত্ৰিত কৰা হৈছে।  এই ৰিলিফটো ভাৰতৰ আন ক'তো দেখা নোপোৱা ভাৰতীয় শিলৰ কাটি লোৱা ভাস্কৰ্য্যৰ কেনভাছতকৈ বেছি।  ১৯৮৪ চনৰ পৰা ইউনেস্কোৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ হিচাপে নিৰ্ধাৰণ কৰা মহাবলীপুৰমৰ স্মৃতিসৌধৰ গোটৰ ভিতৰত ই অন্যতম।

ভূগোল
মহাবলীপুৰমৰ মাজমজিয়াত সাগৰৰ ফালে মুখ কৰি অৰ্জুনৰ মূৰ্তিটো বংগ উপসাগৰৰ ক’ৰ’মেণ্ডেল উপকূলৰ পৰা অলপ দূৰৈত অৱস্থিত, য’ত শ্ব’ৰ মন্দিৰ আছে। চহৰৰ মাজমজিয়াৰ পৰা ৩৬ মাইল (৫৮ কিলোমিটাৰ) পশ্চিমে চেন্নাইৰ পৰা আৰু ২০ মাইল (৩২ কিলোমিটাৰ) দূৰৈৰ চেংগালপট্টুৰ পৰা ইয়ালৈ পথেৰে যাব পাৰি। 

ইতিহাস
প্ৰথম নৰসিংহবৰ্মানে দ্বিতীয় চালুক্য সম্ৰাট পুলকেছিনৰ ওপৰত বিজয় উদযাপনৰ বাবে এই সকাহ সৃষ্টি কৰা হৈছিল। বৰ্তমান মমল্লপুৰম নামেৰে জনাজাত এই ঠাইখনৰ নামকৰণ কৰা হৈছিল পল্লৱ ৰজা প্ৰথম নৰসিংহবৰ্মান (৬৩০–৬৬৮ খ্ৰীষ্টাব্দ)ৰ সন্মানত,) যিজনক মমল্লন, "মহান মল্লযুঁজাৰু" বা "মহান যোদ্ধা" উপাধি প্ৰদান কৰা হৈছিল। তেওঁ প্ৰথম মহেন্দ্ৰবৰ্মনৰ পুত্ৰ আছিল। সপ্তম শতিকাত মমল্লাপুৰমৰ স্থাপত্য সৃষ্টিসমূহে স্থানীয়ভাৱে শিলৰ মুখ ভাস্কৰ্য্য নিৰ্মাণৰ মাধ্যম হিচাপে শিল গ্ৰহণ কৰিছিল, যিটো কাম কাঠ বা ঢিলা শিলৰ দৰে কিছুমান নষ্ট হ'ব পৰা সামগ্ৰীৰে কৰা হৈছিল।  ই ভাৰতৰ ২৫ টা ইউনেস্কোৰ বিশ্ব ঐতিহ্য সাংস্কৃতিক স্থানৰ অংশ,India – UNESCO World Heritage Centre  আৰু সংৰক্ষিত কীৰ্তিচিহ্ন হিচাপে ভাৰতৰ প্ৰত্নতাত্ত্বিক জৰীপ (ASI), চেন্নাই চক্ৰক সকলো দিশতে ইয়াৰ ৰক্ষণাবেক্ষণৰ দায়িত্ব অৰ্পণ কৰা হৈছে।
মুকলি আকাশৰ ৰিলিফ (গংগা নদীৰ অৱতৰণ (মমল্লপুৰম)কে ধৰি) চাৰিটা শ্ৰেণীৰ ভিতৰত অন্যতম, যাৰ অধীনত ইউনেস্কোৱে এই স্থানক বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ হিচাপে চিনাক্ত কৰি ১৯৮৪ চনত মহাবলীপুৰমৰ কীৰ্তিচিহ্ন গোটৰ শিৰোনামেৰে লিপিবদ্ধ কৰে।
শিলৰ এই ৰিলিফক সপ্তম শতিকাৰ "উচ্চ" প্ৰাৰম্ভিক ভাস্কৰ্য্য বুলি কোৱা হয়; আনকি ইম্পেৰিয়েল চোলাসকলৰ পৰৱৰ্তী ৰাজত্বকালতো তেওঁলোকে নৱম শতিকাৰ শেষৰ ফালে নিৰ্মাণ কৰা মন্দিৰসমূহত মন্দিৰ ভাস্কৰ্য্য নিৰ্মাণ কৌশল গ্ৰহণ কৰিছিল। পল্লৱসকলৰ এই স্থাপত্য উত্তৰাধিকাৰ সেই সময়ৰ ভাস্কৰ্য্যশিল্পীসকলৰ বংশধৰসকলেও অব্যাহত ৰাখিছে, যিসকল এতিয়া বৰ্তমানৰ চহৰখনৰ সংস্কৃতিৰ সৈতে একত্ৰিত হৈছে।
গাঁথনি
ৰিলিফটো পূব দিশলৈ মুখ কৰি আছে। ইয়াক মুকলি বতাহত দুটা ডাঙৰ গোলাপী গ্ৰেনাইটৰ শিলৰ ওপৰত সৃষ্টি কৰা হৈছিল, যাৰ ফলত সমগ্ৰ গঠনটোৱে প্ৰাকৃতিক প্ৰভাৱ পেলাইছিল।
এই শিলবোৰৰ জোখ ১৫ বাই ৩০ মিটাৰ (৪৯ ফুট × ৯৮ ফুট)। খোদিত কৰা বহুতো আকৃতি জীৱন্ত আকাৰৰ। এটা প্ৰাকৃতিক ফাট, অতি বৃহৎ উলম্ব ফাট, নিপুণভাৱে ভাস্কৰ্য্য শিল্প কৰা হৈছে। ই শিল দুটাৰ মাজত অৱস্থিত আৰু সমগ্ৰ ৰিলিফটোত চিত্ৰিত পৌৰাণিক কাহিনীৰ অবিচ্ছেদ্য অংগ। গংগা নদীক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা পানী এৰি দিবলৈ শিলৰ ওপৰত এটা পানীৰ টেংকি স্থাপন কৰা হৈছিল। শিৱৰ মূৰত বান্ধি থোৱা ড্ৰেডনাটৰ পৰা গংগ নামি অহাৰ আভাস সৃষ্টি কৰিবলৈ ই ফাটটোৰ তললৈ নামি ৰিলিফটোৰ ওপৰলৈ ঢাপলি মেলিছিল। এই দৃশ্যটো উৎসৱমুখৰ সময়ত সৃষ্টি কৰা হৈছিল আৰু ফাটটোৰ ওপৰত ইটাৰ শিলৰ টেংকৰ উপস্থিতিয়ে ঠাইখনত ইয়াৰ অৱস্থান নিশ্চিত কৰে। এই ৰিলিফটো হৈছে দেৱতা, মানুহ, অৰ্ধমানুহ আৰু জীৱ-জন্তুৰ এশৰো অধিক আকৃতিৰ এটা গোট (১৪৬ টাৰ কথাও উল্লেখ কৰা হৈছে)।

তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ
শ্ৰেণী:ভাৰত