অক্ৰুৰ

অক্ৰুৰ (সংস্কৃতত অক্ৰুৰ মানে 'নিষ্ঠুৰ নহয়')। অক্ৰুৰ হিন্দু ধৰ্মৰ এজন যাদৱ ৰাজকুমাৰ আৰু বিশেষকৈ ভগৱান কৃষ্ণৰ খুড়াক হিচাপে বেছিকৈ পৰিচিত। কাশীৰ ৰজাৰ কন্যা শৱাফল্কা আৰু গাণ্ডিনীৰ পুত্ৰ কংসই তেওঁক নিৰ্দেশ দিয়ে যে তেওঁৰ ভাগিন কৃষ্ণ আৰু বলৰামক মথুৰাত থকা ধনুৰ্যজ্ঞ (অস্ত্ৰৰ উৎসৱ)লৈ আনি তেওঁলোকক বধ কৰিব লাগে।  এই যাত্ৰাত তেওঁ কৃষ্ণৰ বিশ্বৰূপ (theophany)ৰ দৰ্শন পায়। স্যামন্তক মণিৰ পূৰ্বৰ মালিক সত্ৰজিতৰ মৃত্যুৰ পাছত অক্ৰুৰ এই মণিৰ মালিক হয়। প্ৰভাসত সংঘটিত যদু বংশ নাশৰ সময়ত তেওঁক বধ কৰা হয়। 

কিম্বদন্তি

হৰিবংশৰ মতে অক্ৰুৰে উগ্ৰসেনৰ কন্যা উগ্ৰসেনীক বিয়া কৰাইছিল আৰু তেওঁৰপৰা সুদেৱ আৰু উপদেৱ নামৰ দুজন পুত্ৰ জন্ম হৈছিল। এফ ই পাৰগিতাৰে কৈছে যে অক্ৰুৰে আহুকৰ কন্যা সুতনুক বিয়া কৰাইছিল আৰু তেওঁৰ লগত দেৱক আৰু উপদেৱ নামৰ দুজন পুত্ৰ সন্তান জন্ম দিছিল। তেওঁ দ্বাৰকাত ৰাজত্ব কৰিছিল বুলি কোৱা হয় আৰু পাৰ্গীতৰৰ মতে এই পৰিয়ালটোৰ প্ৰধান ৰাজ্য বৃৃষ্ণীলৈকে বিস্তৃত আছিল। 

কৃষ্ণ আৰু বলোৰামৰ সাৰথি
অক্ৰুৰৰ জন্ম হৈছিল শ্বৱালপাকা আৰু নন্দিনীৰ ঘৰত।  মহাভাৰতৰ মতে তেওঁ যাদৱ সেনাৰ সেনাপতি আছিল। কংসই যদুসকলৰ ৰজা হিচাপে শাসন কৰিছিল, তেওঁৰ ৰাজধানী মথুৰাত আছিল। বিষ্ণু পুৰাণত তেওঁৰ ভাগিন কৃষ্ণই তেওঁক হত্যা কৰাৰ আগজাননী দিয়া হৈছিল আৰু তেওঁ অক্ৰুৰক কৃষ্ণ আৰু বলোৰামক নিজৰ ৰথেৰে মথুৰালৈ মাতিবলৈ আদেশ দিছিল। চন্দ্ৰ মাহৰ চতুৰ্দশ দিনা অনুষ্ঠিত হোৱা ধনুৰ্যজ্ঞ উৎসৱৰ অজুহাতত নিমন্ত্ৰণ কৰা হৈছিল, য’ত তেওঁ তেওঁলোকক হত্যা কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। কংসই অক্ৰুৰক জনাইছিল যে, তেওঁৰ ভাগিনসকলৰ মৃত্যুৰ পাছত তেওঁ গোপালকৰ সকলো সম্পত্তি জব্দ কৰি তেওঁৰ সৈতে যৌথভাৱে শাসন কৰিব বিচাৰে। বিষ্ণুৰ ভক্ত হিচাপে কৃষ্ণক লগ পোৱাৰ সম্ভাৱনাত অক্ৰুৰ উদ্বাউল হৈ পৰিছিল। গোকুলত উপস্থিত হোৱাৰ লগে লগে তেওঁ গৰু-ম’হৰ মাজত কৃষ্ণ আৰু তেওঁৰ ভাতৃক দেখিলে, তেওঁ ভাবিলে যে তেওঁৰ কংসৰ সৈতে মিলি থকাৰ বাবে তেওঁলোকে তেওঁক তুচ্ছজ্ঞান কৰিব নেকি। ভাতৃদ্বয়ে অৱশ্যে খুড়াকক সাদৰ আতিথ্য প্ৰদান কৰিছিল আৰু খুড়াকৰ কণ্ঠেৰে বাসুদেৱ, দৈৱকী, উগ্ৰসেনৰ লগত কৰা দুৰ্ব্যৱহাৰ আৰু তেওঁক পঠোৱাৰ কাৰণৰ কথা জানিব পাৰিছিল। ভাতৃদ্বয়ে পাছদিনা অক্ৰুৰৰ লগত মথুৰালৈ যাবলৈ মান্তি হ'ল। গোপীসকলে কৃষ্ণক তেওঁলোকৰপৰা আঁতৰাই লৈ যোৱাৰ বাবে অক্ৰুৰক নিষ্ঠুৰ আখ্যা দি ব্ৰজৰপৰা কৃষ্ণ বিদায়ৰ বাবে শোক প্ৰকাশ কৰে। তেওঁলোকৰ যাত্ৰাৰ সময়ত অক্ৰুৰে যমুনাৰ পানীত স্নান কৰিছিল, য'ত তেওঁ বলোৰামৰ ঐশ্বৰিক ৰূপক শেষনাগ আৰু কৃষ্ণক বিষ্ণু হিচাপে দেখিছিল আৰু তেওঁলোকৰ প্ৰশংসা কৰিছিল। মথুৰা পোৱাৰ লগে লগে তেওঁ তেওঁলোকক সেই ঠাইৰপৰা ৰাজপথেৰে খোজ কাঢ়ি আগবাঢ়িবলৈ কৈ তেওঁ অকলে নিজৰ ৰথত আগবাঢ়িল। 

স্যামন্তক লাভ
হৰিবংশত উল্লেখ আছে যে অক্ৰুৰে স্যামন্তক মণি শতাধন্বই চোৱা-চিতা কৰি ৰাখিবলৈ দিয়াৰ ফলত লাভ কৰিছিল। শতাধন্বই স্যামন্তক মণিৰ পূৰ্বৰ মালিক সত্ৰাজিতক বধ কৰি মণি হস্তগত কৰি অক্ৰুৰক দিছিল, কাৰণ তেওঁ মণিটো পাবলৈ আগতেই ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰিছিল। অক্ৰুৰে শতাধন্বক প্ৰতিশ্ৰুতি দিলে যে, তেওঁ সেই ৰত্ন নেহেৰুৱায়। অক্ৰুৰে প্ৰতিশ্ৰুতি দিলে যে, শতাধন্বক কৃষ্ণই আক্ৰমণ কৰিলে তেওঁ সুৰক্ষা দিব। শতাধন্ৱক কৃষ্ণই বধ কৰাৰ পাছত, অক্ৰুৰে অক্ৰুৰ যজ্ঞ নামৰ এক মহাযজ্ঞৰ অনুষ্ঠিত কৰিছিল, য'ত তেওঁ ষাঠি হাজাৰ বছৰ ধৰি সেই ৰত্নৰপৰা ধন উৎপাদন হোৱা সকলো ৰত্ন আৰু সামগ্ৰী আহুতি দিছিল। এই ঘটনাবোৰৰ উমান বুজি কৃষ্ণই অক্ৰুৰৰ পৰা স্যামন্তক মণিটো দ্বাৰকাত তেওঁৰ ওচৰলৈ ঘূৰাই বিচাৰিছিল। অক্ৰুৰে স্যামন্তকৰ লগতে তেওঁৰ ভগ্নী সুশীলাকো কৃষ্ণৰ লগত বিয়া দিবলৈ আগবঢ়ালে। সন্তুষ্ট হৈ কৃষ্ণই অক্ৰুৰক সেই মণিটো ৰাখিবলৈ অনুমতি দিলে।

ধৃতৰাষ্ট্ৰৰ সৈতে সাক্ষাৎ
ভাগৱত পুৰাণত কোৱা হৈছে যে কৃষ্ণই অক্ৰুৰক হস্তিনাপুৰাত ৰজা ধৃতৰাষ্ট্ৰৰ সৈতে সাক্ষাৎ কৰিবলৈ পঠিয়াইছিল যাতে তেওঁ নিজৰ পুত্ৰ দুৰ্যোধনৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হৈছে নে নাই সেইটো নিৰ্ণয় কৰিব পাৰে।  হস্তিনাপুৰত উপস্থিত হোৱাৰ লগে লগে অক্ৰুৰে তেওঁৰ ভনীয়েক কুন্তীক লগ পায় আৰু কৃষ্ণই এতিয়াও তেওঁক মনত পেলাইছে নেকি বুলি কান্দি সোধা-পোছা কৰি কয় যে তেওঁ দেৱতাৰ পৰা মোক্ষ বিচাৰিছে। আক্ৰুৰে কুৰু ৰজাক লগ ধৰিলে, আৰু কৌৰৱসকলৰ প্ৰতি তেওঁৰ পক্ষপাতিত্বৰ বিষয়ে আৰু লগতে যুধিষ্ঠিৰক উচিত ৰজা হিচাপে নিযুক্তি দিয়াতকৈ সিংহাসন দখল কৰাৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁৰ আচৰণৰ বিষয়ে তেওঁৰ লগত কথা পাতিলে। ধৃতৰাষ্ট্ৰই স্বীকাৰ কৰিছিল যে, তেওঁৰ পুত্ৰসকলৰ প্ৰতি পক্ষপাতিত্ব কৰা হৈছিল যদিও তেওঁ এতিয়াও কৃষ্ণক দেৱতা বুলি গণ্য কৰে। ৰজাৰ মনৰ কথা জানি লৈ অক্ৰুৰে হস্তিনাপুৰ এৰি কৃষ্ণক তেওঁৰ ভ্ৰমণৰ বিষয়ে সবিশেষ অৱগত কৰে।

তথ্য সংগ্ৰহ

বাহ্যিক সংযোগ
Vettam Mani's Puranic Encyclopedia - Akrura

শ্ৰেণী:হিন্দু কিংবদন্তি
শ্ৰেণী:মহাভাৰতৰ চৰিত্ৰ
শ্ৰেণী:কৃষ্ণৰ সৈতে সম্পৰ্কিত ব্যক্তি