অনন্ত বাসুদেৱ মন্দিৰ

অনন্ত বাসুদেৱ মন্দিৰ বা অসীম বাসুদেৱৰ মন্দিৰ ভাৰতৰ ওড়িশা ৰাজ্যৰ ৰাজধানী ভুবনেশ্বৰত অৱস্থিত বিষ্ণুৰ অৱতাৰ কৃষ্ণৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত এটা হিন্দু মন্দিৰ।
তেৰশ শতিকাত নিৰ্মাণ কৰা এই মন্দিৰত কৃষ্ণ, বলৰাম আৰু সুভদ্ৰাৰ সম্পূৰ্ণ মূৰ্তি পূজা কৰা হয়। এই মন্দিৰটো ৰজা ভানুদেৱৰ ৰাজত্বকালত তৃতীয় অনংগভিমৰ কন্যা চন্দ্ৰিকা দেৱীৰ যুগৰ। মন্দিৰৰ ভেটি চিহ্নিত কৰা এটা স্মৃতিশক্তি ব্ৰিটিছ সংগ্ৰহালয়ৰ সংগ্ৰহত পোৱা যায়।British Museum Collection

কিংবদন্তি
খ্ৰীষ্টীয় ত্ৰয়োদশ শতিকাত অনন্ত বাসুদেৱৰ মহান মন্দিৰ নিৰ্মাণ হোৱা ঠাইত বিষ্ণুৰ আদি প্ৰতিমূৰ্তি পূজা কৰা হৈছিল যেন লাগে। এইদৰে ত্ৰয়োদশ শতিকাত পূব গংগা বংশৰ ৰাণী চন্দ্ৰিকাক নতুন মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰিবলৈ প্ৰেৰণা দিয়া হৈছিল - এই ঠাইত অনন্ত বাসুদেৱৰ মন্দিৰ। এই বিষ্ণু প্ৰতিমূৰ্তি স্থাপন কৰা এটা পুৰণি মন্দিৰ নিশ্চয় আছিল। মহানদী নদীলৈকে সাম্ৰাজ্য সম্প্ৰসাৰণ কৰা মাৰাঠাসকলে ১৭ শতিকাৰ শেষৰ ফালে ভুৱনেশ্বৰত বিষ্ণু মন্দিৰৰ সংস্কাৰৰ দায়িত্ব লয়।Tāntric art of Orissa . P.126. Jitāmitra Prasāda Siṃhadeba.

স্থাপত্য
ৰূপত এই মন্দিৰটো লিংগৰাজ মন্দিৰৰ সৈতে মিল আছে যদিও ইয়াত বৈষ্ণৱী (বিষ্ণু সম্পৰ্কীয়) ভাস্কৰ্য্য অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে।Hinduism and the Religious Arts .p.149. Heather Elgood মন্দিৰটোত লিংগৰাজ মন্দিৰৰ দৰেই ক্ষুদ্ৰ শিখৰা (মন্দিৰ)ৰ দীৰ্ঘায়িত বেণ্ড আছে, ইয়াৰ সৰু পাৰ্থক্যটো হ'ল ইয়াৰ ক্ষেত্ৰত এটা দীৰ্ঘায়িত বেণ্ড গঠন কৰা শিখৰাৰ সংখ্যা মাত্ৰ তিনিটা।Rajput Architecture .p.126.G.S. Ghurye
ভুৱনেশ্বৰৰ প্ৰতিটো মন্দিৰত বাহিৰৰ দেৱালত থকা ভাস্কৰ্য্যৰ চৰিত্ৰ বেলেগ বেলেগ। মন্দিৰৰ দেৱালত থকা বেছিভাগ মহিলা ভাস্কৰ্য্য অত্যধিক অলংকৃত আৰু মৌলিকতাৰ অভাৱ।World heritage monuments and related edifices in India P.186.ʻAlī Jāvīd, Tabassum Javeed.

এই অভয়াৰণ্যত কৃষ্ণ, বলাৰাম, সুভদ্ৰাৰ প্ৰতিমূৰ্তি আছে। বলাৰাম সাত হুডযুক্ত নাগৰ তলত থিয় হৈ আছে, সুভদ্ৰই দুহাতত মণিৰ পাত্ৰ আৰু পদুম লৈ বাওঁ ভৰিখন আন এটা মণিৰ পাত্ৰৰ ওপৰত ৰাখিছে, আনহাতে কৃষ্ণই গদা, চক্ৰ, পদুম, শংখ লৈ আছে।

পুৰীৰ জগন্নাথ মন্দিৰৰ পৰা পাৰ্থক্য
মন্দিৰৰ গৰ্ভগৃহ (sanctum sanctorum)ত পোৱা মূৰ্তিবোৰৰ গঠন সম্পূৰ্ণ জগন্নাথ মন্দিৰ, পুৰীৰ প্ৰতিমূৰ্তিৰ দৰে নহয়। ইয়াত শ্ৰীমূৰ্তি (মূৰ্তি) কাঠৰ পৰিৱৰ্তে, ক’লা গ্ৰেনাইট শিলৰ দ্বাৰা তৈয়াৰ কৰা হয়, যিটো পুৰী মন্দিৰত দেখা যায়। কেৱল এই মন্দিৰৰ বাবেই এই নগৰখনে চক্ৰক্ষেত্ৰ (বৃত্তাকাৰ ঠাই) নাম লাভ কৰে, আনহাতে পুৰীৰ নাম শংখ ক্ষেত্ৰ (শংখ আকৃতিৰ ঠাই) বুলি কোৱা হয়।

সম্প্ৰদায় সেৱা
ভাৰতৰ বহু মন্দিৰে খাদ্য বিতৰণ, চিকিৎসা সাহায্য, সাংস্কৃতিক কাৰ্য্যকলাপ, আৰু অন্যান্য কামৰ জৰিয়তে সমাজ সেৱা আগবঢ়ায়। বিশেষ অনুষ্ঠানত খাদ্য পৰিবেশন কৰাটো প্ৰায় সকলো মন্দিৰতে সাধাৰণ কথা, আৰু ইয়াক প্ৰসাদ বুলি কোৱা হয়। ভুৱনেশ্বৰৰ প্ৰায় এশটা মন্দিৰত মন্দিৰ অঞ্চল আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে থকা লোকসকলক বিনামূলীয়াকৈ বা অতি কম মূল্যত খাদ্য পৰিবেশন কৰা হয়। ইয়াৰ ফলত পৰম্পৰাগত অডিয়া ৰেচিপি সংৰক্ষণ কৰাত সহায় হয়।
এই ৰেচিপিবোৰ নতুন প্ৰজন্মৰ লগতে ৰাজ্য আৰু ভাৰতৰ বাহিৰৰ পৰা অহা দৰ্শনাৰ্থীৰ লগত স্বয়ংক্ৰিয়ভাৱে পৰিচয় কৰাই দিয়া হয়।প্ৰসাদৰ সোৱাদ অনন্য আৰু সুস্বাদু। ই হাজাৰ হাজাৰ ভক্তক মৰ্যাদা আৰু ভক্তিৰে খুৱাই দিয়াৰ উপৰিও প্ৰাচীন শিপাৰ সৈতে সংযোগ বজাই ৰখাত সহায় কৰে।Times of India, Sunday, 22 December 2024 

চিত্ৰ

তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:হিন্দুধৰ্মৰ মঠ-মন্দিৰ
শ্ৰেণী:ওড়িশা