নেচনেল মিউজিয়াম অৱ নেচাৰেল হিষ্ট্ৰী

নেচনেল মিউজিয়াম অৱ নেচাৰেল হিষ্ট্ৰী  ভাৰতৰ নতুন দিল্লীত অৱস্থিত প্ৰকৃতিৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰা এটা সংগ্ৰহালয় আছিল। ১৯৭২ চনত স্থাপিত আৰু ১৯৭৮ চনত মুকলি হোৱা এই সংগ্ৰহালয়টোৱে ভাৰত চৰকাৰৰ পৰিৱেশ আৰু বন মন্ত্ৰ্যালয়ৰ অধীনত কাম কৰিছিল। নতুন দিল্লীৰ মাজ-মজিয়াত বাৰাখাম্বা ৰোড, টানচেন মাৰ্গত, নেপাল দূতাবাসৰ বিপৰীতে, কন'ট প্লেচ মেট্ৰ' ষ্টেচনৰ ওচৰত এই সংগ্ৰহালয়টো আছিল। ২০১৬ চনৰ ২৬ এপ্ৰিলত সংগ্ৰহালয়ৰ ভৱনটো আৰু ইয়াৰ সংগ্ৰহৰ বেছিভাগেই জুইত জাহ যায়।

অগ্নিকাণ্ডৰ পিছৰেপৰা প্ৰতিষ্ঠানটোৱে ভূপাল, ভুৱনেশ্বৰ, মহীশূৰ, আৰু ছাৱাই মাধোপুৰৰ আঞ্চলিক শাখাসমূহত প্ৰদৰ্শনী অনুষ্ঠিত কৰি আহিছে, আৰু সামূহিক অনুষ্ঠানৰ আয়োজন কৰি আহিছে। নতুন দিল্লীত এটা নতুন অট্টালিকাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে, আৰু ২০২২ চনৰ ভিতৰত চৰকাৰে ইয়াৰ বাবে ৬.৫ একৰ মাটি আবণ্টন দিছে। 

উদ্দেশ্য 
এন এম এন এইচৰ লক্ষ্য আছিল ৰাজধানীৰ এন এম এন এইচ আৰু দেশৰ অন্যান্য অঞ্চলৰ প্ৰাকৃতিক ইতিহাসৰ আঞ্চলিক সংগ্ৰহালয় দুয়োটাতে পৰিৱেশ শিক্ষাৰ প্ৰসাৰ; পৰিৱেশ শিক্ষাত ব্যৱহাৰৰ বাবে বিদ্যালয়সমূহক স্কুল ঋণ কিটৰ দৰে সম্পদ প্ৰদান কৰা; ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত অন্যান্য সংস্থা আৰু সংস্থাসমূহৰ সৈতে প্ৰাকৃতিক ইতিহাস প্ৰকল্পসমূহৰ সমন্বয় সাধন কৰা; আৰু প্ৰাকৃতিক ইতিহাসৰ গৱেষণা কৰা। এনএমএনএইচৰ সঞ্চালক বি ভেনুগোপালে সংগ্ৰহালয়টোত "অস্পষ্ট প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্য" (ইউনেস্ক'ই উদ্ভাৱন কৰা ধাৰণা ওপৰতো গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল।

ইতিহাস 
ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ ২৫ বছৰ উদ্‌যাপনৰ অংশ হিচাপে ১৯৭২ চনত এন এম এন এইচৰ সৃষ্টি হৈছিল। ভাৰতৰ তেতিয়াৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী ইন্দিৰা গান্ধীয়ে কৈছিল যে ভাৰতক "পৰিৱেশ সজাগতা বৃদ্ধিৰ বাবে" এনে সংগ্ৰহালয়ৰ প্ৰয়োজন।  কেইবাবছৰ ধৰি ইয়াৰ ভৱন আৰু প্ৰদৰ্শনীসমূহৰ উন্নয়নৰ পিছত ১৯৭৮ চনত, বিশ্ব পৰিৱেশ দিৱসত (৫ জুন) এনএমএনএইচ মুকলি কৰা হয়।

২০১২ চনত অট্টালিকাটোৰ ৰক্ষণাবেক্ষণৰ দুৰ্বল অৱস্থাৰ সন্দৰ্ভত চৰকাৰী প্ৰতিৱেদনৰ নেতিবাচক প্ৰতিৱেদনৰ পিছত  ২০১৫ চনৰ জুলাই মাহত সংগ্ৰহালয়টোক ২.৫০ বিলিয়ন ₹ (৩৯.৪ মিলিয়ন ডলাৰ, ২০১৫ চনৰ জুলাই মাহৰ হিচাপত ২৫.৩ মিলিয়ন পাউণ্ড) সেউজ প্ৰমাণিত অট্টালিকালৈ স্থানান্তৰিত কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হয়, য'ত "The zoological park." ইয়াৰ ওচৰতে আছে, [আৰু] ৰাষ্ট্ৰীয় শিল্প সংগ্ৰহালয়, পুৰাণ কিলা আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় বিজ্ঞান কেন্দ্ৰও আছে।"  ইতিহাসৰ আঞ্চলিক সংগ্ৰহালয় ভোপাল, ভুৱনেশ্বৰ, গংটক, মহীচুৰু আৰু সাৱাই মাধোপুৰত অৱস্থিত। 

ধবংস
২০১৬ চনৰ ২৬ এপ্ৰিলৰ পুৱাৰ ভাগত সংগ্ৰহালয়টোত জুই লাগি সমগ্ৰ সংগ্ৰহটো ধ্বংস হয়। সংগ্ৰহালয়টো থকা ফেডাৰেচন অৱ ইণ্ডিয়ান চেম্বাৰ্ছ অৱ কমাৰ্চ এণ্ড ইণ্ডাষ্ট্ৰী (FICCI) ভৱনৰ ষষ্ঠ মহলাত পুৱা প্ৰায় ১:৩০ বজাত সংঘটিত হোৱা এই অগ্নিকাণ্ড অৱশেষত দ্বিতীয় মহলালৈ বিয়পি পৰে আৰু অগ্নিনিৰ্বাপক বাহিনীয়ে অগ্নিনিৰ্বাপক বাহিনীয়ে নিয়ন্ত্ৰণ কৰাৰ পূৰ্বে সংগ্ৰহালয়টোৰ সকলো সংগ্ৰহকে আগুৰি ধৰে। প্ৰায় ২০০ অগ্নিনিৰ্বাপক বাহিনী আৰু ৩৫টা অগ্নিনিৰ্বাপক বাহিনীৰ ইঞ্জিন মাতি অনা হৈছিল; জুই নুমুৱাবলৈ সাড়ে তিনি ঘণ্টাৰো অধিক সময় লাগিছিল। পিছত অট্টালিকাটোত আবদ্ধ হৈ থকা ছয়জন লোকক ধোঁৱা উশাহ লোৱাৰ ফলত চিকিৎসালয়ত ভৰ্তি কৰা হয়। 

সংগ্ৰহালয়টোৰ নমুনা আৰু সেইবোৰ জমা কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা কাঠৰ মাজেৰে জুই বিয়পিছিল যদিও শ্বৰ্ট চাৰ্কিটৰ বাবে জুইৰ কাৰণ বুলি কোৱা হৈছে। প্ৰতিৱেদন অনুসৰি অট্টালিকাটোত থকা স্প্ৰিংকলাৰ ব্যৱস্থাৰ বিজুতিৰ বাবেই জুইৰ বিধ্বংসী প্ৰভাৱ পৰিছিল।  

প্ৰদৰ্শনীসমূহ

এনএমএনএইচত অনুষ্ঠিত হোৱা প্ৰদৰ্শনীসমূহে ভাৰতৰ উদ্ভিদ, প্ৰাণী আৰু খনিজ সম্পদৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল আৰু ইয়াক চাৰিটা মূল প্ৰদৰ্শনী গেলেৰীত ভাগ কৰা হৈছিল: "কোষ: জীৱনৰ মূল একক", "সংৰক্ষণ", "প্ৰাকৃতিক ইতিহাসৰ পৰিচয়", আৰু "প্ৰকৃতিৰ নেটৱৰ্ক: পৰিৱেশ বিজ্ঞান।" সংগ্ৰহালয়টোত বন্যপ্ৰাণী, পৰিৱেশ বিজ্ঞান, সংৰক্ষণ আৰু সাধাৰণতে পৰিৱেশৰ ওপৰত ছবিৰ বৃহৎ সংগ্ৰহৰ লগতে সৰীসৃপৰ নমুনা, ডাইনোছৰৰ জীৱাশ্ম, ষ্টাফড প্ৰাণীকে ধৰি বিৰল জৈৱিক নমুনাও আছিল। গেলেৰীসমূহত জীৱনৰ উৎপত্তি আৰু বিৱৰ্তন, প্ৰকৃতি সংৰক্ষণ, খাদ্য শৃংখল আৰু উদ্ভিদ আৰু প্ৰাণীৰ ওপৰত প্ৰদৰ্শনীও প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছিল।  মহীশূৰৰ বিখ্যাত টেক্সিডাৰ্মিষ্ট ভ্যান ইংগেন আৰু ভ্যান ইংগেনে সৃষ্টি কৰা ১৬০ মিলিয়ন বছৰ পুৰণি চ'ৰ'পডৰ জীৱাশ্ম আৰু ষ্টাফড প্ৰাণী সংগ্ৰহালয়টোৰ সংগ্ৰহৰ অংশ আছিল। 

সংগ্ৰহালয়টোত বিশেষভাৱে শিশুৰ বাবে ডিজাইন কৰা এটা আৱিষ্কাৰ কক্ষ আৰু এক্টিভিটি ৰুমও আছিল, য’ত দৰ্শকে বিশেষ নমুনা স্পৰ্শ কৰিব পাৰিছিল। অক্ষম দৰ্শনাৰ্থীৰ বাবে গাইড ট্যুৰ আৰু বিশেষভাৱে ডিজাইন কৰা সম্পদও উপলব্ধ আছিল।  বিশেষ প্ৰদৰ্শনীসমূহৰ ভিতৰত আছিল এটা চ'ৰ'পড জীৱাশ্ম, "উটপক্ষী আৰু দীঘল ঠোঁটযুক্ত শগুণকে ধৰি চৰাইৰ কণীৰ সংকলন", আৰু "বিভিন্ন ডাঙৰ মেকুৰীকে ধৰি ষ্টফড প্ৰাণী।" 

২০১৫ চনৰপৰা ভৱিষ্যতৰ প্ৰদৰ্শনীৰ পৰিকল্পনাত "জলবায়ু পৰিৱৰ্তন, গোলকীয় উষ্ণতা বৃদ্ধি, মৰুভূমি, চুনামী, আৰু অ'জন স্তৰৰ ক্ষয়ৰ বিৰুদ্ধে যুঁজ দিয়া", লগতে "অধিক ডিজিটেল প্ৰদৰ্শন... [আৰু] এটা আইমেক্স থিয়েটাৰ" অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। এই সংগ্ৰহালয়টোৱে গুজৰাটৰ নৰ্মদা উপত্যকাৰপৰাও ডাইনোছৰৰ কণীৰ জীৱাশ্ম আহৰণ কৰি আছিল। 

তথ্যৰ উৎস

বাহ্যিক সংযোগ

 National Museum of Natural History official website

https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=National_Museum_of_Natural_History,_New_Delhi&params=28.6268_N_77.23156_E_region:IN-DL_type:landmark

শ্ৰেণী:অনুষ্ঠান প্ৰতিষ্ঠান
শ্ৰেণী:ভাৰত