দন্তবক্ৰ

দন্তবক্ৰ (সংস্কৃত: दन्तवक्र) হিন্দু ধৰ্মত কৰুষৰ ৰজা। দন্তবক্ৰ বিষ্ণুৰ দুৱাৰ ৰক্ষক বিজয়ৰ তৃতীয় আৰু শেষ জন্ম, আনহাতে তেওঁৰ ভাতৃ জয় হৈছিল শিশুপাল।

কিম্বদন্তি
পুৰাণ
পদ্ম পুৰাণ (VI.274.16-7) অনুসৰি তেওঁ চৈদ্য বংশৰ।Pargiter, F.E. (1972) [1922]. Ancient Indian Historical Tradition, Delhi: Motilal Banarsidass, pp.118-9.

বিষ্ণু পুৰাণ (IV.XIV.40), আৰু ভাগৱত পুৰাণৰ কিছু সংস্কৰণ (X.78.5-6) অনুসৰি তেওঁ বৃদ্ধশৰ্মান আৰু শ্ৰুতদেৱ (বা শ্ৰুতদেৱ)ৰ পুত্ৰ, যি কুন্তী আৰু বাসুদেৱৰ ভগ্নী। জন্মৰ পিছত তেওঁৰ দাঁত বেঁকা হৈ পৰাত তেওঁৰ নাম "দন্তৱক্ৰ" ৰখা হৈছে। বিদুৰথ তেওঁৰ ভাতৃ।Law, B.C. (1973). Tribes in Ancient India, Bhandarkar Oriental Series No.4, Poona: Bhandarkar Oriental Research Institute, pp.87-9 তেওঁ জৰাসন্ধ, কংস, শিশুপাল আৰু পৌণ্ড্ৰকৰ মিত্ৰ আৰু বসুদেৱ কৃষ্ণৰ শত্ৰু।

হৰিবংশ পুৰাণত দন্তবক্ৰক অধিক সহানুভূতিশীলতাৰে চিত্ৰিত কৰা হৈছে। কৃষ্ণই ৰাজকুমাৰী ৰুক্মিণীৰ স্বয়ম্বৰৰ সময়ত পলায়ন কৰাৰ উদ্দেশ্য জানিব পাৰি কুণ্ডিনা চহৰত নিজৰ মিত্ৰসকলৰ সৈতে আলোচনা কৰে আৰু তেওঁ নিজেই ঈশ্বৰ বুলি উপলব্ধি কৰি দেৱতাৰ সৈতে বন্ধুত্বৰ চুক্তিবদ্ধ হোৱাৰ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰে। 

মহাভাৰত
মহাভাৰত ২:৩০ পদত তেওঁক অধিৰাজৰ ৰজা বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে। পাণ্ডৱ সেনাপতি সহদেৱে তেওঁক পৰাস্ত কৰি তেওঁক শ্ৰদ্ধাঞ্জলি দিবলৈ বাধ্য কৰাই তেওঁক পুনৰ সিংহাসনত অধিষ্ঠিত কৰা হয়। শিশুপাল আৰু তেওঁৰ বন্ধু শাল্ৱৰ প্ৰতিশোধ ল’বলৈ তেওঁ ৰাজসুয় যজ্ঞৰ পিছত (য’ত দন্তবক্ৰ উপস্থিত নাছিল, জৰাসন্ধৰ বধৰ প্ৰতিবাদত) দ্বাৰকালৈ যোৱা কৃষ্ণক আক্ৰমণ কৰে। 
নিজৰ উদ্দেশ্য ঘোষণা কৰাৰ পিছত গদাৰে শাল্বৰ মূৰত আঘাত কৰে। অবিচলিত হৈ কৃষ্ণই কৌমোদকীৰে তেওঁৰ বুকুত আঘাত কৰে, যাৰ ফলত তেওঁ মুখেৰে তেজবমি কৰে আৰু গদাযুদ্ধত বিনষ্ট হয়। তেওঁৰ ভাতৃ বিদুৰথৰো একে যুদ্ধতে মৃত্যু হয়।

তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:মহাভাৰতৰ চৰিত্ৰ
শ্ৰেণী:প্ৰাচীন যুগৰ ৰজা