জিতেন্দ্ৰ নাৰায়ণ

মহাৰাজ শ্ৰী ছাৰ জিতেন্দ্ৰ নাৰায়ণ ভূপ বাহাদুৰ কে চি এছ আই (২০ ডিচেম্বৰ ১৮৮৬ – ২০ ডিচেম্বৰ ১৯২২) ১৯১৩ চনৰ ছেপ্টেম্বৰৰ পৰা ১৯২২ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত মৃত্যুৰ আগলৈকে ভাৰতৰ কোচবিহাৰৰ মহাৰাজ আছিল। তেওঁ এগৰাকী ক্ৰিকেটাৰো আছিল।

প্ৰাথমিক জীৱন
জিতেন্দ্ৰ নাৰায়ণ কোচবেহাৰৰ মহাৰাজ নৃপেন্দ্ৰ নাৰায়ণ আৰু ৰাণী সুনীতি দেৱীৰ দ্বিতীয় পুত্ৰ। বিজয়ী নিতীন্দ্ৰ নাৰায়ণ ভূপ বাহাদুৰ আছিল তেওঁৰ কনিষ্ঠ ভাতৃ, মহাৰাজা নৃপেন্দ্ৰ নাৰায়ণ আৰু মহাৰাণী সুনীতি দেৱীৰ তৃতীয় পুত্ৰ। বৰোদা ৰাজ্যৰ মহাৰাজা সয়াজিৰাও গেকৱাদ আৰু মহাৰাণী চিমনাবাইৰ কন্যা ইন্দিৰা ৰাজেৰ সৈতে তেওঁৰ বিবাহ হয়৷ লগ পোৱাৰ সময়ত ইন্দিৰা গোৱালিয়ৰৰ মহাৰাজা মাধো ৰাও সিন্ধিয়াৰ লগত বিবাহৰ সিদ্ধান্ত হৈছিল। সিহঁতৰ পলায়নে পৰিয়ালকেইটাক স্তম্ভিত কৰি তুলিলে। সেই সময়ত জিতেন্দ্ৰ নাৰায়ণে সৰু পুত্ৰ হিচাপে সিংহাসন লোৱাৰ আশা কৰা হোৱা নাছিল। তেওঁৰ দুই পুত্ৰ জগদ্দিপেন্দ্ৰ নাৰায়ণ, ইন্দ্ৰজিতেন্দ্ৰ নাৰায়ণ আৰু তিনিগৰাকী কন্যা ইলা দেৱী, গায়ত্ৰী দেৱী আৰু মেনকা দেৱী। তেওঁৰ প্ৰথম খুলশালীয়েক আছিল চিত্ৰৰঞ্জন আৰু ৰূপনাৰায়ণপুৰৰ ৰাজা জালাধৰ বসু।

তেওঁ ১৯১৩ চনত নিঃসন্তান মৃত্যুবৰণ কৰা জ্যেষ্ঠ ভাতৃ ৰাজেন্দ্ৰ নাৰায়ণৰ উত্তৰাধিকাৰী হয় আৰু সেই বছৰৰ শেষৰ ফালে আনুষ্ঠানিকভাৱে নিযুক্তি লাভ কৰে।

আনুষ্ঠানিক শিক্ষা আৰু প্ৰভাৱ
জিতেন্দ্ৰ নাৰায়ণে প্ৰাৰম্ভিক আনুষ্ঠানিক শিক্ষা ইংলেণ্ডৰ ইটন কলেজত লাভ কৰে, যিখন প্ৰতিষ্ঠানে ঔপনিৱেশিক যুগত ভাৰতীয় ৰাজকীয় উত্তৰাধিকাৰীসকলৰ বাবে সাধাৰণ ব্ৰিটিছ প্ৰভাৱিত অভিজাত বিদ্যালয়ৰ শিক্ষা প্ৰদান কৰিছিল। ইটনৰ পিছত তেওঁ ভাৰতৰ ডেৰাডুনত  ইম্পেৰিয়েল কেডেট কৰ্পছৰ সৈতে সামৰিক প্ৰশিক্ষণ লয়, য'ত ড্ৰিল, ঘোঁৰা চলোৱা আৰু ব্ৰিটিছ মুকুটৰ প্ৰতি আনুগত্যৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰা হয়।“Jitendra Narayan.” *Grokipedia*, Grokipedia.com, https://grokipedia.com/page/Jitendra_Narayan. Accessed 22 Nov. 2025.

শাসন আৰু ৰাজ্য সংস্কাৰ
১৯১৩ চনৰ পৰা ১৯২২ চনলৈকে জিতেন্দ্ৰ নাৰায়ণৰ প্ৰশাসনে তেওঁৰ পিতৃ নৃপেন্দ্ৰ নাৰায়ণে স্থাপন কৰা সাংবিধানিক আৰু প্ৰশাসনিক ব্যৱস্থাটো বহুলাংশে অব্যাহত ৰাখিছিল, য’ত মহাৰাজৰ তত্বাৱধানত বিধান, কাৰ্যবাহী আৰু ন্যায়িক কাম-কাজ চম্ভালি থকা এখন ৰাজ্যিক পৰিষদ আছিল।

জিতেন্দ্ৰ নাৰায়ণে ১৯১৬ চনত নৃপেন্দ্ৰ নাৰায়ণ সোঁৱৰণী হাইস্কুল স্থাপন কৰে।

ক্ৰীড়াৰ পৃষ্ঠপোষকতা আৰু প্ৰচাৰ
১৯১৩ চনৰ পৰা ১৯২২ চনলৈ কোচবিহাৰৰ মহাৰাজ হিচাপে জিতেন্দ্ৰ নাৰায়ণে ৰাজপ্ৰসাদ চৌহদৰ ভিতৰত এটাকে ধৰি নিৰ্দিষ্ট খেলপথাৰ নিৰ্মাণ কৰি পিতৃ নৃপেন্দ্ৰ নাৰায়ণে স্থাপন কৰা ক্ৰিকেটৰ আন্তঃগাঁথনি আৰু অনুষ্ঠানসমূহৰ পৃষ্ঠপোষকতা কৰাৰ ৰাজকীয় পৰম্পৰা অব্যাহত ৰাখিছিল।

ক্ৰিকেট কেৰিয়াৰ
জিতেন্দ্ৰ নাৰায়ণে নিজৰ দল মহাৰাজা অৱ কোচবিহাৰচ একাদশ (Maharaja of Cooch-Behar's XI)ৰ হৈ এখন প্ৰথম শ্ৰেণীৰ ক্ৰিকেট মেচ খেলিছিল, য'ত তেওঁ মুঠ ৩৩ ৰান সংগ্ৰহ কৰিছিল।

মৃত্যু আৰু উত্তৰাধিকাৰ
১৯২২ চনত মহাৰাজ জিতেন্দ্ৰ নাৰায়ণ এক গুৰুতৰ ৰোগত আক্ৰান্ত হৈ বিদেশত বিশেষ চিকিৎসা ল’বলৈ বাধ্য হয়, অক্টোবৰ মাহত কোচবিহাৰৰ পৰা লণ্ডনলৈ ৰাওনা হয়। লণ্ডনৰ নাৰ্চিং হোমত ভৰ্তি হোৱাৰ পিছত তেওঁ চিকিৎসা সেৱা গ্ৰহণ কৰে যদিও তেওঁৰ অৱস্থাই তীব্ৰ ৰূপ লয়। ১৯২২ চনৰ ২০ ডিচেম্বৰত নিৰ্দিষ্ট নোহোৱা জটিলতাৰ ফলত তাতেই মহাৰাজজনৰ মৃত্যু হয়, যিটো তেওঁৰ ৩৬ বছৰীয়া জন্মদিনৰ ঠিক মিল আছিল। লণ্ডনৰ গোল্ডাৰ্ছ গ্ৰীণ শ্মশানত তেওঁৰ মৃতদেহ দাহ কৰা হয়, তাৰ পিছত ৰাজকীয় পৰম্পৰা অনুসৰি ছাইখিনি পুনৰ কোচবেহাৰলৈ লৈ যোৱা হয় সমাধিস্থ কৰাৰ বাবে।

তাৎক্ষণিক উত্তৰাধিকাৰ আৰু ৰাষ্ট্ৰৰ প্ৰভাৱ
১৯২২ চনৰ ২০ ডিচেম্বৰত লণ্ডনত মহাৰাজ জিতেন্দ্ৰ নাৰায়ণৰ মৃত্যুৰ পিছত ১৯১৫ চনৰ ১৫ ডিচেম্বৰত জন্মগ্ৰহণ কৰা ছবছৰীয়া পুত্ৰ জগদ্দিপেন্দ্ৰ নাৰায়নে কুচ বেহাৰৰ সিংহাসনত সঠিক উত্তৰাধিকাৰী হিচাপে অধিষ্ঠিত হয়।

তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:কোচ ৰাজবংশ