ভৱনাৰায়ণ মন্দিৰ, সৰ্পৱৰম

ভাৰতৰ অন্ধ্ৰপ্ৰদেশৰ কাকিনাড়াৰ পৰা প্ৰায় ৫ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত অৱস্থিত সৰ্পৱৰমত অৱস্থিত শ্ৰীভৱনাৰায়ণ স্বামী মন্দিৰ হৈছে ভগৱান বিষ্ণুৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত এক ঐতিহাসিক হিন্দু মন্দিৰ। অন্ধ্ৰ প্ৰদেশৰ ভাৰতীয় প্ৰত্নতাত্ত্বিক জৰীপ (ASI)ৰ দ্বাৰা ৰাজ্যিক সংৰক্ষিত স্মৃতিসৌধৰ ভিতৰত অন্যতম হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া  এই মন্দিৰটো ধৰ্মীয় তাৎপৰ্য আৰু ঐতিহাসিক শিলালিপিৰ বাবে বিখ্যাত।
 ইতিহাস 
ভৱনাৰায়ণ মন্দিৰৰ ঐতিহাসিক আৰু স্থাপত্যৰ গুৰুত্ব আছে, যিয়ে শতিকাজুৰি বিভিন্ন বংশৰ অৱদান আৰু পৃষ্ঠপোষকতাক প্ৰতিফলিত কৰে। মন্দিৰত পোৱা শিলালিপিসমূহে ৰেড্ডী ৰাজ্যৰ পূব চালুক্য ৰজা, চোলা ৰজা কুলোট্টুংগা আৰু কাটায়া ভেমা ৰেড্ডী (১৪১৪ খ্ৰীষ্টাব্দ)ৰ অৱদানৰ প্ৰমাণ দিয়ে।শতিকাজুৰি এই মন্দিৰটোৰ মেৰামতি আৰু পুনৰ নিৰ্মাণৰ কাম চলিছিল, যিয়ে একেৰাহে শাসকসকলৰ পৃষ্ঠপোষকতাক প্ৰতিফলিত কৰিছিল

১৯৯৫ চনলৈকে এই মন্দিৰৰ পৰা ৩২ টা শিলালিপি প্ৰকাশ পাইছে, যিবোৰ খ্ৰীষ্টীয় ১১ শতিকাৰ পৰা ১৪ শতিকাৰ ভিতৰত। ১০৭৩ খ্ৰীষ্টাব্দৰ আদিম শিলালিপিৰ পৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে মন্দিৰটো এই সময়ৰ আগতেই নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ইয়াত মন্দিৰত অক্ষয় বন্তি ৰক্ষণাবেক্ষণৰ বাবে মীনাবনা মহাদেৱী নামৰ এগৰাকী মহিলাই ৫০ টা গৰু দান কৰাৰ কথা নথিভুক্ত কৰা হৈছে। তাৰ পিছৰ শতিকাৰ একেধৰণৰ শিলালিপিত অক্ষয় বন্তিৰ ৰক্ষণাবেক্ষণৰ বাবে গৰুৰ অনুদানৰ কথাও উল্লেখ আছে।

আন কেইবাটাও শিলালিপিত (ত্ৰয়োদশ শতিকাৰ আৰম্ভণিৰ) বিষ্ণুবৰ্ধন মহাৰাজ নামেৰে চিনাক্ত কৰা এজন শাসকে দিয়া অনুদানক নথিভুক্ত কৰা হৈছে, যিজনক স্থানীয় মুখীয়াল তৃতীয় মল্লাপৰ সৈতে একে বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।

কবি শ্ৰীনাথৰ পঞ্চদশ শতিকাৰ সাহিত্যিক গ্ৰন্থসমূহতো এই মন্দিৰৰ উল্লেখ আছে, য’ত কাছি খাণ্ডামু আৰু ভীমেশ্বৰ পুৰাণম আদিও উল্লেখ আছে। এই গ্ৰন্থসমূহে আঞ্চলিক ধৰ্মীয় আৰু সাংস্কৃতিক পৰম্পৰাত মন্দিৰৰ প্ৰাধান্যৰ ওপৰত আৰু অধিক গুৰুত্ব আৰোপ কৰে।

পীঠাপুৰমৰ এজন শাসকে যথেষ্ট খৰচ কৰি মন্দিৰৰ এটা গোপুৰম নিৰ্মাণ কৰিছিল।

তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:হিন্দুধৰ্মৰ মঠ-মন্দিৰ