দক্ষিণা স্তুপ

দক্ষিণা স্তুপ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২য় শতিকাত নিৰ্মিত শ্ৰীলংকাৰ অনুৰাধাপুৰাত অৱস্থিত এটা বৃহৎ ইটাৰ স্তুপ। পূৰ্বতে ৰজা এলাৰাৰ স্মৃতিসৌধ বুলি ভবা হৈছিল,Dr.James Rutnam, 1981, The Tomb of Elara at Anuradhapura https://noolaham.org/wiki/index.php/The_Tomb_of_Elara_at_Anuradhapura?uselang=en পিছলৈ ইয়াক স্তুপৰ দক্ষিণ আৰু পশ্চিম বহলকাদৰ মাজৰ মাটিৰপৰা উদ্ধাৰ কৰা তৃতীয় শতিকাৰ খ্ৰীষ্টপূৰ্বৰ ব্ৰাহ্মী শিলালিপিৰ সহায়ত সেনৰাথ পৰনাভিথানে প্ৰাচীন ডাকিনি (দক্ষিণা) বিহাৰৰ স্তুপ বুলি চিনাক্ত কৰে।Dakkhina Stupa by Lanka Pradeepa, 12 December 2020, retrieved 12 March 2022

এই গঠনটোক যুগ যুগ ধৰি স্থানীয়ভাৱে ৰজা এলালানৰ এলাৰা সোহোনা নামেৰে জনাজাত সমাধি শিল বুলি জনা গৈছিল, যিটো তামিল আৰু সিংহলীসকলে পূজা কৰিছিল। কিন্তু এই স্মৃতিসৌধক দক্ষিণা স্তুপ বুলি চিনাক্ত হোৱাৰ পিছত পৰনাবিতনে আঙুলিয়াই দিছিল যে এই স্থানত ৰজা দুটুগামুনুৰ (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১৬১ – খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১৩৭) শেষকৃত্যস্থলী চিহ্নিত হ'ব পাৰে। যদিও, কিছুমানে এই চিনাক্তকৰণৰ সৈতে একমত নাছিল।Indrapala, K. The Evolution of an ethnic identity: The Tamils of Sri Lanka, p. 368 কিছুমানৰ মতে এই স্তুপটো ৰজা ডুটুগেমুনুৰ শেষকৃত্যস্থলীৰ ওপৰত নিৰ্মাণ কৰা হ'ব পাৰে। 
ইতিহাস
কিংবদন্তি অনুসৰি এই ঠাইখনক পুলিলা টেৰেচ বুলি জনা গৈছিল, কাৰণ সেই সময়ত পুলিলা গছ এটা বাঢ়ি আহিছিল আৰু থেৰ’, মিহিন্দুৱে ৰজা দেৱানম্পিয়া তিছা (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩০৭ – খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২৬৭)ক ইয়াত তেওঁৰ মৃতদেহ দাহ কৰিবলৈ অনুৰোধ কৰিছিল। কিংবদন্তিটোত আৰু কোৱা হৈছে যে এই টেৰেচত ৰজা দুটুগামুনুৰ অৱশিষ্টও দাহ কৰা হৈছিল। কোৱা হয় যে এই স্তুপটো ৰজা ৱালাগম্বাৰ ৰাজত্বকালত (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১০৩ আৰু খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰায় ৮৯–৭৭) এজন মন্ত্ৰীয়ে এই স্তুপ নিৰ্মাণ কৰি ডাক্কিনা থুপা বুলি নামকৰণ কৰিছিল।

এই গঠনটোক জনপ্ৰিয়ভাৱে এলাৰা সোহোনা নামেৰে জনা গৈছিল, যিটো খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকাৰ ৰজা চোলা তামিল ৰজা এলালানক (প্ৰায় ২০৫ – প্ৰায় ১৬১ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব) সমাধিস্থ হৈছিল, যিয়ে শ্ৰীলংকা আক্ৰমণ কৰি ৪০ বছৰতকৈও অধিক সময় অনুৰাধাপুৰ ৰাজ্য শাসন কৰিছিল। জনপ্ৰিয়ভাৱে বিশ্বাস কৰা হৈছিল যে ৰজা ডুটুগেমুনুৱে ৰজা এলালানৰ বাবে এইটো নিৰ্মাণ কৰিছিল, যুদ্ধত তেওঁক পৰাস্ত কৰাৰ পাছত। কিন্তু ১৯ শতিকাৰ মাজভাগত জেমছ ফাৰ্গুচনে এজন স্কটিছ স্থপতি আৰু লেখক যিয়ে ভাৰতীয় আৰু পূব স্থাপত্যৰ ইতিহাস অধ্যয়ন কৰিছিল, তেওঁ উল্লেখ কৰিছিল (১৮৭৬) এই গঠনটো এলাৰাৰ সমাধি হ’ব নোৱাৰে।
তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:বৌদ্ধ মঠ
শ্ৰেণী:শ্ৰীলংকাৰ স্থাপত্য