গ্যাল্বো লোছাৰ

গ্যাল্বো লোছাৰ () হৈছে নেপাল আৰু ভাৰতৰ চিকিম ৰাজ্যৰ লগতে চুবুৰীয়া দাৰ্জিলিং আৰু কালিম্পং জিলাতো উদ্‌যাপন কৰা শ্বেৰপা জনগোষ্ঠীৰ নতুন বছৰৰ উৎসৱ। এই উৎসৱ তিব্বতী পঞ্জিকাৰ প্ৰথম দিনটোত পালন কৰা হয়, যিটো গ্ৰেগ'ৰিয়ান পঞ্জিকাৰ ফেব্ৰুৱাৰী বা মাৰ্চ মাহৰ এটা তাৰিখৰ সৈতে মিল খায়।

গ্যাল্বো লোছাৰক তিব্বতৰ নৱবৰ্ষ হিচাপেও গণ্য কৰা হয়। কেলেণ্ডাৰখনত নিগনি, গৰু, বাঘ, শহাপহু, অজগৰ, সাপ, ঘোঁৰা, ভেড়া, বান্দৰ, চৰাই, কুকুৰ আৰু গাহৰিৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছে ১২ বছৰৰ চক্ৰ।

পৌৰাণিক কাহিনী
পৌৰাণিক কাহিনী অনুসৰি বেলমা নামৰ এগৰাকী বৃদ্ধাই চন্দ্ৰ ভিত্তিক সময় জোখাৰ প্ৰৱৰ্তন কৰাৰ সময়ত প্ৰথমবাৰৰ বাবে লোছাৰ উদ্‌যাপন কৰা হৈছিল। মানুহে স্থানীয় বসন্তলৈ গৈ কৃতজ্ঞতাৰ অনুষ্ঠান কৰিছিল আৰু নাগসকলক (সাপ দেৱতা) বা জল আত্মাক প্ৰসাদ দিয়া হৈছিল, যিসকলে সেই অঞ্চলত জল উপাদান সক্ৰিয় কৰিছিল আৰু প্ৰাকৃতিক জগতৰ সৈতে জড়িত স্থানীয় আত্মাসকলক ধোঁৱাৰ প্ৰসাদ আগবঢ়োৱা হৈছিল।

ইতিহাস
তিব্বতৰ নৱবৰ্ষ গ্যালপো লোছাৰৰ উৎপত্তি হৈছে তিব্বতৰ প্ৰাক-বৌদ্ধ বন পৰম্পৰাৰ পৰা, য'ত ইয়াক প্ৰথমে প্ৰকৃতিৰ আত্মা, পৰ্বতৰ দেৱতা আৰু কৃষি সমৃদ্ধিৰ সন্মান জনাই ঋতুভিত্তিক উৎসৱ হিচাপে উদ্‌যাপন কৰা হৈছিল। পিছলৈ ইয়াৰ সম্পৰ্ক তিব্বতত বৌদ্ধ ধৰ্মৰ উত্থানৰ লগত জড়িত হৈ পৰে। 

তিব্বতৰ নৱম সম্ৰাট পুডে গুংগিয়ালৰ ৰাজত্বকালত এই বসন্ত উৎসৱৰ উৎপত্তি হোৱা বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। তিব্বতী সাম্ৰাজ্যৰ আৰম্ভণিৰ সময়ছোৱাত (৭ম–৯ম শতিকা) গ্যালপো লোছাৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ ৰাজকীয় আৰু ৰাজ্যিক উৎসৱত পৰিণত হয়, য'ত পৰম্পৰাগত বন ৰীতি-নীতিৰ সৈতে ছংচেন গাম্পোৰ দৰে তিব্বতী শাসকে প্ৰৱৰ্তন কৰা বৌদ্ধ প্ৰথাৰ মিশ্ৰণ ঘটে। 

মিং আৰু কিং বংশৰ সময়লৈকে গ্যালপো লোছাৰ তিব্বতৰ বাহিৰলৈ বিয়পি পৰিছিল আৰু নেপাল, ভূটান আৰু ভাৰতৰ কিছু অংশত তিব্বতী সম্প্ৰদায়ৰ লোকসকলে বাস কৰিছিল। আজি নেপালৰ বিশেষকৈ কাঠমাণ্ডু, পোখাৰা আৰু এভাৰেষ্ট অঞ্চলত শ্বেৰপা, তামাং, ভূটিয়া আৰু তিব্বতী জনগোষ্ঠীয়ে এই উৎসৱ পালন কৰে।

কাৰ্যক্ৰম
দুসপ্তাহৰ ধৰি গ্যাল্বো লোছাৰ উদ্‌যাপন কৰা হয়। প্ৰথম তিনিদিনতে মূল উৎসৱ পালন কৰা হয়। প্ৰথমদিনাই ছাংৰ সমাৰ্থক চাংকোল নামৰ পৰম্পৰাগত পানীয় সেৱন কৰা হয়। দ্বিতীয় দিনা নৱবৰ্ষৰ আৰম্ভণি হোৱা গ্যালপো লোছাৰ উদ্‌যাপন কৰা হয়। তৃতীয় দিনা ভোজ-ভাতৰ বাবে মানুহ গোট খায়। 

মঠসমূহত অসুৰ আৰু দেৱতাৰ মাজৰ সংগ্ৰামক চিত্ৰিত কৰা বিভিন্ন পৰম্পৰাগত নৃত্য পৰিৱেশন কৰা হয়। মন্ত্ৰ জপ কৰা হয়, আৰু ভিৰৰ চাৰিওফালে পৱিত্ৰ মশাল পাৰ কৰা হয়। হৰিণ আৰু ৰজাৰ যুদ্ধক চিত্ৰিত কৰা পৰম্পৰাগত নৃত্যও পৰিৱেশন কৰা হয়। 

উৎসৱৰ সময়ত পৰম্পৰাগত খাদ্য পৰিৱেশন কৰা হয়। ইয়াৰ অন্যতম প্ৰধান খাদ্য হ'ল গুটুং নামৰ চূপ, নপ্ৰকাৰৰ বীন আৰু মাংস, ঘেঁহু, চাউল, মিঠা আলু, পনিৰ, মটৰ, সেউজীয়া মৰিচা, ভাৰ্মিচেলি আৰু মূলা আদিৰে ৰন্ধা। ডাম্পলিঙৰ সৈতে চূপ পৰিৱেশন কৰা হয়। এই সময়ত সাধাৰণতে খাপচে, ভজা পেষ্ট্ৰি খোৱা হয়, যাৰ ফলত উৎসৱ উদ্‌যাপনৰ আৰম্ভণি হয়। 

দুষ্ট আত্মাক দূৰ কৰিবলৈ ফটকা ফটকা আদি ফুটোৱা হয়।  স্যাব্ৰুৰ দৰে পৰম্পৰাগত নৃত্য পৰিৱেশন কৰা হয়। 

তথ্যৰ উৎস

শ্ৰেণী:নেপালৰ উৎসৱ