চুছুমু কিটাগাৱা

চুছুমু কিটাগাৱা ( ; জন্ম: ৪ জুলাই ১৯৫১) সমন্বয় ৰসায়ন বিজ্ঞানত বিশেষজ্ঞ জাপানী ৰসায়নবিদ৷ তেওঁ জৈৱিক–অজৈৱিক সংকৰ যৌগ আৰু ছিদ্ৰযুক্ত সমন্বয় পলিমাৰৰ ৰাসায়নিক আৰু ভৌতিক ধৰ্ম, বিশেষকৈ ধাতু-জৈৱিক কাঠামোৰ ওপৰত গৱেষণা কৰে। তেওঁ সহ-প্ৰতিষ্ঠাপক কিয়’ট’ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ইনষ্টিটিউট ফৰ ইণ্টিগ্ৰেটেড চেল-মেটেৰিয়েল চাইন্সেছ (আইচিইএমএছ)ৰ বিশিষ্ট অধ্যাপক। ২০২৫ চনত ৰিচাৰ্ড ৰবছন আৰু ওমৰ এম য়াঘীৰ সৈতে ৰসায়ন বিজ্ঞানৰ নোবেল বঁটা লাভ কৰে।

 জীৱন 
১৯৫১ চনৰ ৪ জুলাইত কিয়’ট’ত কিটাগাৱাৰ জন্ম হৈছিল।Nobel Prize in Chemistry 2025 – Susumu Kitagawa

১‌৯৭৯ চনত কিয়’ট’ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা হাইড্ৰ’কাৰ্বন ৰসায়ন বিজ্ঞানত কিটাগাৱাই পি এইচ ডি লাভ কৰে৷ তেওঁ একেটা প্ৰতিষ্ঠানতে স্নাতক অধ্যয়নো সম্পূৰ্ণ কৰে। সেই বছৰতে তেওঁ কিণ্ডাই বিশ্ববিদ্যালয়ত সহকাৰী অধ্যাপক হিচাপে নিযুক্তি লাভ কৰে আৰু ১৯৮৩ চনত প্ৰবক্তা আৰু ১৯৮৮ চনত সহযোগী অধ্যাপক হিচাপে পদোন্নতি লাভ কৰে।

১৯৯২ চনত তেওঁ টকিঅ' মেট্ৰ'পলিটান বিশ্ববিদ্যালয়ত অজৈৱ ৰসায়ন বিজ্ঞানৰ তেওঁ অধ্যাপক হয়। ১৯৯৮ চনত তেওঁ কিয়'ট' বিশ্ববিদ্যালয়লৈ কৃত্ৰিম ৰসায়ন আৰু জৈৱ ৰসায়ন বিভাগৰ অজৈৱিক কাৰ্য্যকৰী ৰসায়ন বিজ্ঞানৰ অধ্যাপক হিচাপে ঘূৰি আহে। ২০০৭ চনত তেওঁ ইনষ্টিটিউট ফৰ ইণ্টিগ্ৰেটেড চেল-মেটেৰিয়েল চাইন্সেছ [ja] (iCeMS)ৰ সহ-প্ৰতিষ্ঠাপক হয়, প্ৰতিষ্ঠাপক উপ-সঞ্চালক হিচাপে কাম কৰে, তাৰ পিছত ২০১৩ চনৰ পৰা ২০২৩ চনলৈকে পৰিচালক হিচাপে কাম কৰে। ২০২৪ চনত তেওঁ কিয়'ট' বিশ্ববিদ্যালয়ৰ গৱেষণা প্ৰসাৰৰ কাৰ্যবাহী উপ-সভাপতি হিচাপে নিযুক্তি লাভ কৰে।

তেওঁৰ বহিঃৰাজ্যত শৈক্ষিক অভিজ্ঞতাৰ ভিতৰত টেক্সাছ এ এণ্ড এম বিশ্ববিদ্যালয়ত এফ এলবাৰ্ট কটনৰ সৈতে পোষ্ট ডক্টৰেট ফেল'শ্বিপ (১৯৮৬–১৯৮৭) আৰু নিউয়ৰ্কৰ চিটি ইউনিভাৰ্চিটিত অতিথি অধ্যাপক পদ (১৯৯৬) অন্যতম। ২০১৮ চনত মিউনিখৰ কাৰিকৰী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা সন্মানীয় ডক্টৰেট ডিগ্ৰী লাভ কৰে।

 গৱেষণা 

মাকোটো ফুজিটা (১৯৯৪) আৰু ওমৰ এম য়াঘীৰ (১৯৯৫) আৱিষ্কাৰৰ পিছত কিটাগাৱাই ১৯৯৭ চনত প্ৰমাণ কৰে যে সমন্বয় পলিমাৰ গঠনত গেছ শোষণ ধৰ্ম থাকে, যিটো কাৰ্য্যক্ষম ছিদ্ৰযুক্ত পদাৰ্থৰ বিকাশৰ বাবে এক মূল তথ্য।

তেওঁৰ আটাইতকৈ প্ৰভাৱশালী কৰ্মসমূহৰ ভিতৰত আছে:
১৯৯৭ চনত সৰু অণু শোষণৰ বাবে এটা ছিদ্ৰযুক্ত সমন্বয় পলিমাৰ (MOF)ৰ ওপৰত এটা বীজগত প্ৰতিবেদন।
২০০৪ চনৰ কাৰ্য্যক্ষম ছিদ্ৰযুক্ত সমন্বয় পলিমাৰৰ প্ৰাৰম্ভিক পৰ্যালোচনা।
২০০৯ চনত "কোমল ছিদ্ৰযুক্ত স্ফটিক"ৰ পৰ্যালোচনা, যিয়ে ৰাসায়নিক বা ভৌতিক উদ্দীপনাত বৃহৎ পৰিসৰৰ গাঁথনিগত পৰিৱৰ্তনশীলতাৰ বৈশিষ্ট্য প্ৰদান কৰে।

 বঁটা আৰু স্বীকৃতি 
২০০৩ –সৃষ্টিশীল কৰ্মৰ বাবে জাপানৰ ৰসায়ন বিজ্ঞান সমাজৰ বঁটা
২০০৮ – হামবল্ডট গৱেষণা বঁটা
২০০৯ – জাপানৰ ৰসায়ন বিজ্ঞান সমাজ (CSJ) বঁটা 
২০১০ – থমছন ৰিউটাৰছ ছাইটেছন লৰেটছ
২০১১ – পাৰ্পল ৰিবনৰ পদক
২০১৩ – ডে জেনেছ বঁটা
২০১৬ –জাপান একাডেমী বঁটা
২০১৬ – ফ্ৰেড বাছ'ল' পদক, নৰ্থৱেষ্টাৰ্ণ বিশ্ববিদ্যালয়
২০১৭ – ফিউছাৰ ছলভেৰ ৰসায়ন বঁটা
২০১৭ – ফুজিহাৰা বঁটা
২০১৯ – গ্ৰা প্ৰিক্স দে লা ফণ্ডেচন দে লা মেইচন দে লা চিমি
২০১৯ – ইমানুৱেল মাৰ্ক প্ৰবক্তা
২০১৯ – জাপান একাডেমীৰ সদস্য
২০২৩ – ৰয়েল সমাজৰ সভ্য
২০২৫ – ৰসায়ন বিজ্ঞানৰ ন'বেল

তথ্যসূত্ৰ

বাহ্যিক সংযোগ
Dr. Susumu KITAGAWA | Japan-Taiwan Symposium (Fu Jen Catholic University)

উৎস: https://www.nobelprize.org/prizes/about/prize-announcement-dates/

শ্ৰেণী:ন’বেল বঁটা বিজয়ী
শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি
শ্ৰেণী:ৰসায়ন বিজ্ঞানৰ ন'বেল বঁটা বিজয়ী
শ্ৰেণী:জাপানৰ ব্যক্তি