অভয় মুদ্ৰা

অভয় মুদ্ৰা (আক্ষৰিক অৰ্থত 'নিৰ্ভীকতাৰ ইংগিত') হৈছে আশ্বাস আৰু নিৰাপত্তাৰ ইংগিত, যিয়ে ভয় দূৰ কৰে আৰু হিন্দু, বৌদ্ধ আৰু অন্যান্য ভাৰতীয় ধৰ্মত ঐশ্বৰিক সুৰক্ষা আৰু আনন্দ প্ৰদান কৰে। সোঁহাতখন কান্ধৰ ওপৰলৈকে ওপৰলৈ তুলি লোৱা হয়, হাতৰ তলুৱাখন বাহিৰলৈ আৰু আঙুলিবোৰ ওপৰলৈ আঙুলিয়াই দিয়া হয়। এইখন হৈছে কেইবাটাও হিন্দু, বৌদ্ধ, জৈন আৰু শিখ প্ৰতিমূৰ্তিত চিত্ৰিত পোৱা প্ৰাচীন মুদ্ৰাসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম।

অৱস্থান
অভয় মুদ্ৰাৰ অৱস্থান:

ব্যৱহৃত হাত: সোঁহাত। 
হাতৰ তলুৱা: দৰ্শকৰফালে বাহিৰলৈ মুখ কৰি। 
আঙুলি: পাঁচোটা আঙুলি উলম্বভাৱে প্ৰসাৰিত হৈ একেলগে ওচৰত ধৰি ৰাখিছিল। 
হাতৰ কব্জা আৰু বাহু: কিলাকুটিটো বেঁকা হৈ আছে। 

হাতখন কান্ধৰ সমতললৈ বা অলপ ওপৰলৈ তুলি লোৱা হয়, শৰীৰ স্পৰ্শ নকৰে। 
বৰ্ণনা
অভয় মুদ্ৰাই সুৰক্ষা, শান্তি, উপকাৰিতা আৰু ভয় দূৰীকৰণক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। হিন্দু দেৱতা শিৱৰ এটা ৰূপ নটৰাজক দ্বিতীয় সোঁহাতেৰে অভয় মুদ্ৰা নিৰ্মাণ কৰি চিত্ৰিত কৰা হৈছে, যিয়ে ধৰ্মৰ স্মৃতি অনুসৰণ কৰাসকলক অশুভ আৰু অজ্ঞান দুয়োটাৰেপৰা সুৰক্ষা প্ৰদান কৰে। থেৰাভাদা বৌদ্ধ ধৰ্মত সাধাৰণতে সোঁহাতখন কান্ধৰ ওখলৈকে ওপৰলৈ তুলি, বাহু বেঁকা কৰি আৰু হাতৰ তলুৱাখন বাহিৰলৈ মুখ কৰি আঙুলিবোৰ উলম্ব আৰু সংযুক্ত কৰি আৰু বাঁওহাতখন থিয় হৈ থকা অৱস্থাত তললৈ ওলমি ৰাখি তৈয়াৰ কৰা হয়। 
থাইলেণ্ড আৰু লাওছত এই মুদ্ৰাটো খোজকঢ়া বুদ্ধৰ সৈতে জড়িত, প্ৰায়ে দুয়োখন হাতেৰে একেধৰণৰ দুগুণ অভয় মুদ্ৰা তৈয়াৰ কৰা দেখা যায়। 

অভয় মুদ্ৰা সম্ভৱতঃ বৌদ্ধ ধৰ্ম আৰম্ভ হোৱাৰ আগতেই অচিনাকি মানুহৰ কাষ চাপিলে বন্ধুত্বৰ প্ৰস্তাৱ দিয়া সদ্ উদ্দেশ্যৰ প্ৰতীক হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। গান্ধাৰ শিল্পকলাত প্ৰচাৰৰ ক্ৰিয়া দেখুৱাওঁতে ই উপস্থিত থাকে। চতুৰ্থ আৰু সপ্তম শতিকাৰ উত্তৰ ৱেই আৰু ছুই যুগত চীনতো ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।। 

গৌতম বুদ্ধই এই ইংগিত ব্যৱহাৰ কৰি দেৱদত্তই (কিছুমানৰ মতে অজাতশত্ৰু) নিক্ষেপ কৰা হাতীটোক বশ কৰিবলৈ এই মুদ্ৰা ব্যৱহাৰ কৰিছিল,From Dhammapada, Buddhacharita, and Arśapraśamanasūtra যিটো কেইবাটাও ফ্ৰেস্কো আৰু লিপিত দেখুওৱা হৈছে।। মহাযান বৌদ্ধ ধৰ্মত দেৱতাসকলে ইয়াক আনখন হাত ব্যৱহাৰ কৰি আন এখন মুদ্ৰাৰ সৈতে প্ৰায়েযোৰ কৰিছিল।

তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:মুদ্ৰা(ধৰ্ম)