দশমা ব্ৰত

দশমা ব্ৰত হৈছে বছৰি পালন কৰা ১০ দিনীয়া হিন্দু উৎসৱ বা ব্ৰত (ধৰ্মীয়), প্ৰধানকৈ ভাৰতৰ গুজৰাট আৰু দিউ ৰাজ্যত পালন কৰা হয়। এই ব্ৰত সাধাৰণতে হিন্দু আষাৰ মাহৰ অমাৱস্যাত জুলাই–আগষ্ট মাহত পালন কৰা হয়। চৈত্ৰ মাহত (মাৰ্চ মাহৰ)ও বহুতে ব্ৰত পালন কৰে। এই ব্ৰত দশমা বা মোমাই মাতা দেৱীক উৎসৰ্গা কৰা হয়। এই ব্ৰত প্ৰধানকৈ মহিলাসকলে নিজৰ পৰিয়ালৰ সমৃদ্ধি আৰু সৌভাগ্যৰ বাবে পালন কৰে।

ব্ৰত
হিন্দু মাহৰ অমাৱস্যাৰ দিনা, যাক দিৱসো বুলিও কোৱা হয়, এই ব্ৰত পালন কৰে। ভক্তসকলে নিজৰ ঘৰত বজোট (থাপনা)ত কেঁচা মাটিৰে নিৰ্মিত সন্ধানী(মূৰ্তি)স্থাপন কৰি দশমা ব্ৰত পালন কৰে। বজোটৰ ওপৰত ৰঙা কাপোৰ পাৰি দিয়া হয়, কেঁচা মাটিৰে তৈয়াৰী সন্ধানী কাপোৰখনত লগাব লাগে। ভক্তসকলে হিন্দু দেৱতা গণেশৰ সাদৃশ্য থকা দশমা দেৱীৰ মূৰ্তি বা প্ৰতিচ্ছবি স্থাপন কৰে। 
বাজোটত শ্ৰীফল আৰু আম গছৰ পাতেৰে তামৰ পাত্ৰ (কলহ)ও ৰাখি অভিল, গুলাল আৰু কংকুকে ধৰি ৰঙীন গুড়িৰে পূজা কৰা হয়। এই অভ্যাসত ১০ টা গাঁঠি থকা আৰু সেন্দূৰৰ ৰং মিহলি কৰা কৌতুকা লোৱাৰ প্ৰথাও আছে, আৰু ইয়াক কলহৰ ওপৰত ৰখা হয়। এই ব্ৰত পালন কৰা ভক্তসকলে ১০ কৌতুকা (ৰঙা ৰঙৰ সূতা) বা কেতিয়াবা ৯টা কৌতুকাৰ লগত ১০ নং হিচাপে শাৰীৰ (মহিলাৰ বাবে) গাঁঠি পিন্ধে আৰু প্ৰথমদিনাই সোঁহাতত ১০টা গাঁঠি লৈ দিনটোত এবাৰ খায় (এক তনু)। দৈনিক ভক্তসকলে পূজা (আচাৰ পূজা), আৰতি, কথা (কিংবদন্তি) পাঠ আৰু তাৰ পিছত প্ৰসাদ (খাদ্য প্ৰসাদ) খায়। ভক্তসকলে জাগৰণ, প্ৰাৰ্থনা আৰু পূজাৰ নিশাৰ ভিজিলত অংশগ্ৰহণ কৰে। এই ব্ৰত ১০ দিন পালন কৰা হয়। শেষৰ দিনা ভক্তসকলে জাগৰণ পালন কৰে আৰু প্ৰায় ৪–৫ বজাৰ ওচৰত নদীৰ দৰে জলভাগত মূৰ্তি ডুবাই দিয়া হয়। এগৰাকী উপাসকে একেৰাহে ৫ বছৰ ধৰি ব্ৰত পালন কৰে আৰু পঞ্চম বছৰত পৰ্যবেক্ষকক ৰূপৰপৰা তৈয়াৰী সান্ধনী বনাই শুভ ব্ৰাহ্মণক দান কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়া হয়।

তাৰিখ
বিক্ৰম সম্বাতৰ গুজৰাটী পঞ্জিকাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি আষাৰ মাহৰ অমৱস্যাত পালন কৰা বাবে ব্ৰতৰ তাৰিখ ভিন্ন হ’ব পাৰে। সাধাৰণতে জুলাই–আগষ্টৰ ভিতৰত ইয়াক পালন কৰা হয়।

তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ সংস্কৃতি