কলিয়াবৰ যুদ্ধ

কলিয়াবৰ যুদ্ধ হৈছে মোগল সাম্ৰাজ্যৰ সেনাপতি দ্বিতীয় মীৰ জুমলাৰ নেতৃত্বত আৰু বৰগোহাঁইৰ নেতৃত্বত আহোম ৰাজ্যৰ মাজত হোৱা নদীৰ পাৰৰ নৌযুদ্ধ৷ ১৬৬২ চনৰ ৩ মাৰ্চত কলিয়াবৰৰ সমীপত, আধুনিক অসম ৰাজ্যত অৱস্থিত ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীত এই যুদ্ধ সংঘটিত হৈছিল।

পৃষ্ঠভূমি
আহোম ৰাজ্যৰ মাজত বহু যুদ্ধ চলিছিল আৰু মোগলৰ উত্তৰাধিকাৰ যুদ্ধৰ সময়ত আহোমসকলে গৃহযুদ্ধৰ সুযোগ গ্ৰহণ কৰি কামৰূপ দখল কৰিছিল৷ নতুন সম্ৰাট ঔৰংজেবে মোগলৰ সিংহাসনত বহাৰ পিছত তেওঁ দ্বিতীয় মীৰ জুমলাক বংগৰ গৱৰ্ণৰ হিচাপে নিযুক্তি দিয়ে। 

১৬৬১ চনৰ নৱেম্বৰ মাহলৈকে মীৰ জুমলাই এই অভিযান আৰম্ভ কৰিবলৈ সাজু হৈছিল, যাক "অসমৰ কাফিৰৰ সৈতে পবিত্ৰ যুদ্ধ" বুলি অভিহিত কৰা হৈছিল।

প্ৰস্তুতি আৰু প্ৰাৰম্ভিক সংঘাত
মোগলৰ গৱৰ্ণৰ মীৰ জুমলাই ১২ হাজাৰ অশ্বাৰোহী বাহিনী, ৩০ হাজাৰ পদাতিক সৈন্য আৰু শ শ জাহাজেৰে যুদ্ধৰ প্ৰস্তুতি কৰিছিল। এই জাহাজবোৰৰ ভিতৰত দহটা ভাসমান বেটাৰী আছিল, প্ৰত্যেকেই চৈধ্যটা বন্দুক কঢ়িয়াই লৈ ফুৰিছিল আৰু চাৰিখন নাৱেৰে টানি নিয়া হৈছিল।

আহোম দুৰ্গ দখল
মোগলৰ আক্ৰমণৰ বাহিনীটোৱে নদীৰ ওপৰেৰে লাহে লাহে যোগীগোপাৰ দৰে কৌশলগত দুৰ্গ বিনিয়োগ কৰে। এইবোৰ আগবাঢ়ি যোৱাৰ আগতেই বশ কৰা হৈছিল।

যুদ্ধখন
মোগল সেনা নৌগং জিলাৰ কলিয়াবৰত উপস্থিত হয় ,... এই বিন্দুৰ পৰা ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ দাঁতিত পাহাৰৰ উপস্থিতিৰ বাবে মোগল সৈন্যই নদীৰ পাৰৰ পৰা আঁতৰি আহিবলগীয়া হৈছিল, আৰু তেওঁলোকৰ বহৰৰ পৰা সংযোগ বিচ্ছিন্ন হৈ পৰিছিল। নৌসেনাৰ পৰা আগ্ৰাসী সৈন্যৰ এই সাময়িক বিচ্ছিন্নতাই আহোমসকলক আক্ৰমণৰ আকাংক্ষাৰ সুযোগ দিলে। মোগল বহৰৰ বিচ্ছিন্নতাৰ লগতে ইয়াৰ এডমিৰেল ইবনে হুছেইন (কিছুমান জাহাজৰ সৈতে) মূল বহৰৰ পৰা অভাৱনীয় অনুপস্থিতিয়ে আহোমসকলৰ বাবে মোগল বহৰ আক্ৰমণ কৰিবলৈ অনুকূল পৰিস্থিতিৰ সৃষ্টি কৰিছিল।

কিন্তু মোগল যুদ্ধজাহাজৰ ভিন্ন নিৰ্মাণৰ লগতে ইউৰোপীয় জাহাজৰ এটা দলে তেওঁলোকক সুবিধা প্ৰদান কৰি এই আক্ৰমণ সফল বুলি প্ৰমাণিত হয়।

পৰিণতি
পলায়ন কৰা বহু আহোমক খেদি ফুৰা মোগল সৈন্যই হত্যা কৰে, যিসকলক দয়া নকৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়া হয়। পলাবলৈ সক্ষম হোৱা ৫০ জন আহোমক তেওঁলোকৰ ৰজাই কঠোৰ শাস্তি প্ৰদান কৰে। যদিও ছদ্মবেশ পিন্ধি আহোম এডমিৰেল বন্দী হ’ল, তথাপিও মীৰ জুমলাৰ একাংশ জ্যেষ্ঠ বিষয়াৰ অনুৰোধত তেওঁক মুকলি কৰি দিয়া হ’ল। বাকী ৩০০ আহোম জাহাজ মিৰ জুমলাৰ শিবিৰৰ পৰা প্ৰায় এক মাইল দূৰত লংঘন কৰি পিছদিনা আৰ্টিলাৰীৰ গুলীত ডুব যায়। আনটো পাৰলৈ পলায়ন কৰা আহোম সৈন্যক খেদি খেদি খেদি পঠিওৱা হয় আৰু কিছুমানক বন্দী কৰা হয়। ফলত অসমীয়া নৌসেনাৰ ফলপ্ৰসূতা সম্পূৰ্ণৰূপে নিঃশেষ হৈ গ’ল। আহোমৰ বিৰুদ্ধে অভিযানত মীৰ জুমলাৰ এইটোৱেই আছিল আটাইতকৈ নিৰ্ণায়ক জয়৷

যুদ্ধৰ পিছত আহোমসকলে আক্ৰমণক পৰাস্ত কৰাটো সম্ভৱ নহয় বুলি সিদ্ধান্ত লৈ ঘৰঘাটত নিজৰ ৰাজধানী পৰিত্যাগ কৰে। বাৰিষা অহাৰ লগে লগে কঠোৰ পৰিস্থিতিৰ সন্মুখীন হোৱাৰ আগতে মিৰ জুমলাৰ সেনাই ইয়াক লুটপাত কৰিছিল। পিছৰ বছৰ ঘিলাঝাৰিঘাট সন্ধিৰ জৰিয়তে যুদ্ধৰ অন্ত পৰিব ৷

তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:অসমৰ ইতিহাস