হৰি সেন

হৰি সেন () ( জন্ম,১৫ আগষ্ট ১৯৫৫ – মৃত্যু, ৩০ মাৰ্চ ২০২৪) হিমাচল প্ৰদেশৰ এজন ভাৰতীয় একাডেমিক বুৰঞ্জীবিদ। দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ত ইতিহাসৰ অধ্যাপনা কৰাৰ লগতে ঔপনিৱেশিক ৰাজস্থানৰ ভীলসকলৰ ওপৰত গৱেষণা কৰিছিল। তেওঁ পূৰ্বৰ ৰাজকীয় ৰাজ্য চুকেটৰ উপাধি ৰজাও আছিল। 
ব্যক্তিগত জীৱন 
১৯৫৫ চনত সুকেটৰ ৰাজ পৰিয়ালত জন্মগ্ৰহণ কৰা হৰি সেনৰ জন্ম হৈছিল। সুকেট পূৰ্বতে ১১ বন্দুকৰ চেলুট ৰাজকীয় ৰাজ্য আছিল, ইয়াৰ ৰাজধানী বৰ্তমানৰ হিমাচল প্ৰদেশৰ সুন্দৰ নগৰত আছিল। সেনৰ পিতৃ মাণ্ডী সমষ্টিৰ দুবাৰ সংসদ সদস্য ললিত সেন (১৯৩২–১৯৮৫) আৰু দাদা আছিল সুকেটৰ শেষ শাসক ৰজা ৰাজা লক্ষ্মণ সেন বাহাদূৰ (১৮৯৫–১৯৭০)। সেনৰ মাতৃ আছিল মহাৰাৱাল ছাৰ লক্ষ্মণ সিং (ডুংগৰপুৰৰ শেষ শাসক ৰজা)ৰ দ্বিতীয় পত্নীৰ কন্যা কৃষ্ণ কুমাৰী। সেনে ১৯৮৫ চনৰ ১৮ অক্টোবৰত সুকেটৰ ৫২সংখ্যক ৰজা চাহাব হিচাপে সুকেটৰ নামমাত্ৰ সিংহাসনত আৰোহণ কৰে। তেওঁৰ নামমাত্ৰ উপাধি আছিল সুকেটৰ মহামহিম ৰাজা হৰি সেন বাহাদুৰ। ভাৰতৰ এগৰাকী সুপৰিচিত সমাজবিজ্ঞানী আৰু সাংবাদিক প্ৰাণ চোপ্ৰাৰ কন্যা ডা° ৰাধিকা চোপ্ৰাৰ সৈতে সেনৰ বিবাহপাশত আবদ্ধ।  

সেন সুন্দৰ নগৰৰ মহাৰাজ লক্ষ্মণ সেন সোঁৱৰণী মহাবিদ্যালয়ৰ ট্ৰাষ্টী আৰু সভাপতি আছিল। 

লেখক অমিতাভ ঘোষৰ বন্ধু সেন  ১৯৮৪ চনত দিল্লীত সংঘটিত শিখ বিৰোধী দাঙ্গাৰ ওপৰত ঘোষৰ সততে পুনৰ ছপা হোৱা ৰচনা 'মিচেছ গান্ধীৰ ভূত'(The Ghost of Mrs Gandhi)ত বিশিষ্টভাৱে উল্লেখ আছে। 

২০২৪ চনৰ ৩০ মাৰ্চত নতুন দিল্লীত ৬৮ বছৰ বয়সত সেনৰ মৃত্যু হয় पूर्व सुकेत रियासत के राजा हरि सेन का दिल्ली में लंबी बीमारी के बाद निधन 

শৈক্ষিক কেৰিয়াৰ 
 শিক্ষা 
সেনে দিল্লীৰ ছেইণ্ট কলম্বা স্কুলৰপৰা স্কুলীয়া শিক্ষা, দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ছেইণ্ট ষ্টিফেন কলেজৰপৰা ইতিহাসত এম এ আৰু দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ইতিহাস বিভাগৰপৰা পি এইচ ডি কৰিছিল।  তেওঁৰ পি এইচ ডি ডিচাৰ্টেচনৰ শিৰোনাম আছিল "পপুলাৰ প্ৰটেষ্ট ইন মেৱাৰ ইন দ্য লেট-নেইনটিনথ এণ্ড আৰলি-টুৱেণ্টিথ চেঞ্চুৰী" (অপ্ৰকাশিত, ১৯৯৬)। 

শিক্ষাদান 
সেনে ১৯৯১ চনৰ অক্টোবৰৰপৰা ২০২০ চনৰ আগষ্ট মাহত অৱসৰ লোৱালৈকে দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ৰামজাছ কলেজত ইতিহাসৰ অধ্যাপনা কৰিছিল।  দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ইতিহাসৰ শিক্ষক হিচাপে তেওঁ বহুলভাৱে পৰিচিত আছিল।  ৰামচন্দ্ৰ গুহা (২০০০), প্ৰকাশ কুমাৰ (২০১২), মনিকা সক্সেনা (২০১৮), পংকজ ঝা (২০১৮), ৰাধিকা চোপ্ৰা (২০১৮), আৰু নিখিল মেনন (২০২২) আদি দক্ষিণ এছিয়াৰ কেইবাজনো ইতিহাসবিদ আৰু অন্যান্য পণ্ডিতৰ ৰচনাত তেওঁৰ প্ৰভাৱৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে।  

 গ্ৰন্থতালিকা 
কিতাপৰ অধ্যায় 
 Sen, Hari. "The Bhil rebellion of 1881". In Issues in Modern Indian History: for Sumit Sarkar. Popular Prakashan, 2000.
 Sen, Hari. "The Bhils in Colonial Mewar." In Negotiating India’s Past: Essays in Memory of Partha Sarathi Gupta. Tulika Books, 2003.
 Sen, Hari. "The Maharana and the Bhils: The ‘Eki’ movement in Mewar, 1921–22." In India's Princely States, pp. 157-172. Routledge, 2007.

 তথ্যৰ উৎস 

শ্ৰেণী:শিক্ষাবিদ
শ্ৰেণী:ইতিহাসবিদ
শ্ৰেণী:হিমাচল প্ৰদেশৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ব্যক্তি
শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি