কৰণ সিংহ দ্বিতীয়

মহাৰাণা কৰণ সিংহ দ্বিতীয়(৭ জানুৱাৰী ১৫৮৪ – মাৰ্চ ১৬২৮) মেৱাৰ ৰাজ্যৰ এজন ছিছোদিয়া ৰাজপুত ৰাণা (শাসক) আছিল (ৰাজত্ব ১৬২০ – ১৬২৮)। তেওঁ প্ৰথম মহাৰাণা অমৰ সিংহৰ জ্যেষ্ঠ পুত্ৰ আৰু মহাৰাণা প্ৰতাপৰ নাতি।
তেওঁৰ পিছত তেওঁৰ পুত্ৰ জগত সিংহ প্ৰথম।
ৰাজত্ব
সিংহাসনত আৰোহণ কৰাৰ পিছত কৰণ সিংহই কেইবাটাও প্ৰশাসনিক আৰু অৰ্থনৈতিক সংস্কাৰ সাধন কৰে। তেওঁ নিজৰ ৰাজ্য পৰগণাত ভাগ কৰি গাঁও প্ৰশাসনৰ বাবে পেটেল, পাটোৱাৰী, চৌকিদাৰ নিযুক্ত কৰে। বিশেষকৈ গৃহহীন লোকসকলে দশক দশক ধৰি চলি থকা সংঘাতৰ অন্তত মেৱাৰত পুনৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰিবলৈ তেওঁ দান-বৰঙণিৰ ব্যৱস্থা কৰিছিল। ৰাণাসকলে ৰাজ্যখনৰ কৃষি আৰু বাণিজ্যিক সমৃদ্ধিৰ ওপৰতো গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছে।

লগতে ৰাজপ্ৰসাদসমূহ উন্নীত কৰা হৈছিল আৰু ৰাণাৰ দ্বাৰা প্ৰতিৰক্ষা শক্তিশালী কৰা হৈছিল। তুলনামূলকভাৱে তেওঁৰ শাসনৰ সময়ছোৱা শান্তিপূৰ্ণ সময় আছিল আৰু তেওঁৰ শাসনত মেৱাৰ সমৃদ্ধিশালী হৈছিল। ১৬২১ চনত তেওঁ ৰনকপুৰ জৈন মন্দিৰৰ সংস্কাৰো কৰে। কৰণ সিংহৰ দিনত বহু নিৰ্মাণ কাৰ্য সংঘটিত হোৱা বুলি জনা যায়। তেওঁ পিচোলা হ্ৰদৰ দেৱালৰ চাৰিওফালে পানীৰ খাদ নিৰ্মাণ কৰিছিল ৷
এই খাদবোৰে পিচোলা হ্ৰদৰ পৰা জোৱাৰৰ পানী আৰু ওফন্দি উদয় সাগৰ হ্ৰদলৈ লৈ গৈছিল য’ৰ পৰা জলসিঞ্চিত পানী জলসিঞ্চনৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। উদয়পুৰ চহৰত তেওঁ জগমন্দিৰ দ্বীপ প্ৰাসাদত গোলমহল আৰু গম্বুজ নিৰ্মাণ কৰাৰ লগতে কৃষ্ণ নিৱাসত এটা টেংকো নিৰ্মাণ কৰে।

মোগলৰ সৈতে সম্পৰ্ক
দ্বিতীয় কৰণ সিংহৰ দিনত মোগল সাম্ৰাজ্য আৰু মেৱাৰ ৰাজ্যৰ সম্পৰ্ক শান্তিপূৰ্ণ আছিল। ৰাজকুমাৰ খুৰ্ৰাম (পৰৱৰ্তী সময়ত শ্বাহজাহান)ৰ সৈতে তেওঁৰ ঘনিষ্ঠ সম্পৰ্ক আছিল যিটো খুৰ্ৰামৰ পিতৃ মোগল সম্ৰাট জাহাংগীৰৰ বিৰুদ্ধে বিদ্ৰোহৰ বাবে বাঢ়িছিল।
১৬২০ চনত সম্ৰাটে খুৰ্ৰামক কান্দহাৰত সীমান্ত ৰক্ষা কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়ে, তেতিয়া মোগল সৈন্যবাহিনী ছাফাৱীসকলৰ হাতত পৰাস্ত কৰা হয়। কিন্তু ৰাজকুমাৰে এই আদেশ অস্বীকাৰ কৰি মোগল সিংহাসনৰ কিছু উত্তৰাধিকাৰ বিবাদৰ বাবে পিতৃৰ বিৰুদ্ধে বিদ্ৰোহৰ নিচান দাঙি ধৰে । প্ৰথমে এই বিদ্ৰোহত তেওঁ আগ্ৰা চহৰ আক্ৰমণ কৰি লুণ্ঠন কৰে যদিও ১৬২৩ চনত বিলোচপুৰত সাম্ৰাজ্যবাদী বাহিনীৰ হাতত পৰাস্ত হয়। ফলত খুৰ্ৰামে মাণ্ডুলৈ পিছুৱাই যায় আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত মেৱাৰৰ ৰাণাক আশ্ৰয় বিচাৰিবলৈ অনুৰোধ কৰে।
ৰাণা কৰণ সিংহই তেওঁক ডেলৱাৰা ঘৰত আৰু তাৰ পিছত জগমন্দিৰ প্ৰাসাদত আশ্ৰয় দিয়ে।

তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:ছিছোদিয়া বংশ