কিনেমা

কিনেমা () হৈছে কিম্বন কৰা সৰিয়হৰ খাদ্য। এয়া পূব হিমালয় অঞ্চলৰ কিৰাট সম্প্ৰদায় তথা পূব নেপাল, আৰু ভাৰতৰ দাৰ্জিলিং, কালিম্পং আৰু চিকিম অঞ্চলৰ লোকে প্ৰস্তুত কৰা খাদ্য। https://www.researchgate.net/publication/275670970  কিনেমাক কিনামা বুলিও কোৱা হয় আৰু এয়া লিম্বু জনগোষ্ঠীৰ পৰম্পৰাগত খাদ্য। 

ইতিহাস
কিনেমা শব্দটো লিম্বু কিনামা শব্দৰপৰা উদ্ভৱ হোৱা বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। কিনেমাৰ কিৰ শব্দৰ অৰ্থ কিম্বন আৰু নামৰ অৰ্থ হৈছে গোন্ধ। এয়া কিৰাটি জনগোষ্ঠীৰ পৰম্পৰাগত খাদ্য।  
অণুজীৱবিজ্ঞানী জ্যোতি প্ৰকাশ তামাঙৰ মতে, প্ৰায় ৬০০ খ্ৰীষ্টপূৰ্বৰপৰা ১০০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত কিৰাট বংশৰ ৰাজত্বকালত লিম্বু লোকসকলৰ মাজত গতিবিধিৰ উৎপত্তি হোৱা বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।https://kathmandupost.com/food/2020/01/17/kinema-fermented-flavours-of-kirats-and-its-history 

প্ৰস্তুত প্ৰণালী
কিনেমা উৎপাদনৰ প্ৰথম পদক্ষেপ হ’ল সৰিয়হখিনি ৰাতিটো তিয়াই থোৱা হয়। তিয়াই থোৱা সৰিয়হখিনি কোমল হোৱালৈকে (২-৩ ঘণ্টা) উতলাই লোৱা হয়। পানীখিনি নিষ্কাশন কৰি সৰিয়হখিনি মৰ্টন আৰু পেষ্টলেৰে লাহে লাহে থেতেলিয়াই লোৱা হয়। ১% খৰিৰ ছাই দি ভালদৰে মিহলাই লোৱা হয়। শস্যবোৰ থলুৱা ফাৰ্ণৰে ঢাকি থোৱা বাঁহৰ বাল্টি এটাত ঢালি দিয়া হয়। তাৰ পিছত বাল্টিটো পাটৰ বস্তাৰে ঢাকি ১-৩ দিন পৰিৱেশৰ উষ্ণতাত প্ৰাকৃতিকভাৱে কিম্বন হ'বলৈ দিয়া হয়।

কোনো বেক্টেৰিয়াৰ সংস্পৰ্শ ইচ্ছাকৃতভাৱে কিনামাত যোগ কৰা নহয়। সফল কিম্বন প্ৰাকৃতিক বেক্টেৰিয়াৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। প্ৰধানকৈ বেচিলাছ চাবটিলিছৰ ওপৰত। 

সেৱন
কিম্বন প্ৰক্ৰিয়াৰ পিছল, সুগন্ধিযুক্ত সামগ্ৰী পৰম্পৰাগতভাৱে চাউলৰ সৈতে খোৱা চূপলৈ প্ৰস্তুত কৰা হয় যদিও ইয়াক টেঙাত তিয়াই ৰখা হয় বা চাউল বা ৰুটিৰ সৈতে খোৱাৰ বাবে তিতা ওপৰঞ্চি ব্যঞ্জনলৈও ৰূপান্তৰিত কৰিব পাৰি। পৰম্পৰাগতভাৱে কিনেমা ঘৰতে প্ৰস্তুত কৰা হয়। কিন্তু এতিয়া কিনেমা স্থানীয় বজাৰত বিক্ৰী কৰা হয় আৰু আনকি শুকান সামগ্ৰী হিচাপে অনলাইনতো খুচুৰা বিক্ৰী কৰা হয়। 

পুষ্টিকৰ খাদ্য হিচাপে মূল্য

কিনেমাক স্বাস্থ্যসন্মত খাদ্য বুলি গণ্য কৰা হয় কাৰণ কিম্বন প্ৰক্ৰিয়াই জটিল প্ৰটিনক সহজে হজম কৰিব পৰা এমিনো এচিডলৈ ৰূপান্তৰ কৰে। এই সামগ্ৰী ক্ষাৰকীয় আৰু ইয়াৰ পি এইচ মান ৭.৮৯, আনহাতে সৰিয়হৰ পি এইচ মান ৬.৭৫। ইয়াত ৬২% আৰ্দ্ৰতা থাকে। প্ৰতি ১০০ গ্ৰাম শুকান কিনামাত ৪৮ গ্ৰাম প্ৰটিন, ২৮ গ্ৰাম কাৰ্বহাইড্ৰেট, ১৭ গ্ৰাম চৰ্বি, আৰু ৭ গ্ৰাম ছাই থাকে। গতিবিধিৰ শক্তিৰ মান প্ৰতি ১০০ গ্ৰামত ২ এমজে। কিনামাত মুক্ত ফেটি এচিডিটি কেঁচা সৰিয়হৰ তুলনাত প্ৰায় ৩৩ গুণ বেছি।

অনুৰূপ খাদ্য
alt=KNT (Kinema-Natto-Thua Nao) triangle|thumb|KNT (কিনেমা-নাট্টো-থুৱা নাও) ত্ৰিভুজ|287x287px

এছিয়াৰ আন বহু দেশত বেচিলাছৰদ্বাৰা কিম্বিত সৰিয়হৰ খাদ্য আছে, যেনে চীনত শ্বুডুচু, কোৰিয়াত চেওংগুকজাং, জাপানৰ নাট্টো, থাইলেণ্ডৰ থুয়া নাও, মেঘালয়ৰ টাউংৰিম্বাই, মণিপুৰত হাৱাইজাৰ, মিজোৰামত বেইকাংগুম, নাগালেণ্ডৰ আখুন্নী আৰু ভাৰতৰ আন এখন ৰাজ্য অৰুণাচল প্ৰদেশত পিয়াক।[9]

জাপানী নৃতাত্ত্বিক উদ্ভিদবিদ ছাছুকে নাকাওৱে প্ৰস্তাৱ কৰা "নাট্টো ত্ৰিভুজ"ৰ অন্যতম শিখৰ কিনেমা। জ্যোতি প্ৰকাশ তামাঙে সমগ্ৰ এছিয়াতে কিম্বন কৰা সৰিয়হক সংযোগ কৰি এটা বৰ্ধিত 'কেএনটি (কিনেমা-নাট্টো-থুৱা নাও) ত্ৰিভুজ'ৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়ায়। নাকাওৱে চীনৰ ইউনান অঞ্চলক কিম্বন কৰা সৰিয়হ প্ৰযুক্তিৰ উৎপত্তিস্থল বুলি গণ্য কৰিছিল, কাৰণ ত্ৰিভুজৰ কেন্দ্ৰ সেই অঞ্চলত পৰে। জ্যোতি প্ৰকাশ তামাঙে প্ৰমাণ দেখুৱাইছিল যে ভাৰতৰ সকলো ধৰণৰ কিম্বন কৰা সৰিয়হ কিনেমাৰপৰা আহৰণ কৰা হয়। 

তথ্যৰ উৎস

শ্ৰেণী:খাদ্য
শ্ৰেণী:নেপালৰ খাদ্য