সুবৰ্ণৰেখা নদী

সুবৰ্ণৰেখা নদী  ভাৰতৰ ঝাৰখণ্ড, পশ্চিমবংগ আৰু ওড়িশা ৰাজ্যৰ মাজেৰে বৈ গৈছে।
ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান
এই নামটো দুটা শব্দৰ সংমিশ্ৰণ: "সুবৰ্ণ" অৰ্থাৎ সোণ আৰু "ৰেখা" অৰ্থাৎ ভাৰতীয় ভাষাত ৰেখা বা আচ (line)।
পৰম্পৰা অনুসৰি ৰাঁচীৰ ওচৰৰ পিস্কা নামৰ এখন গাঁৱত নদীখনৰ উৎপত্তিস্থলৰ ওচৰত সোণ খনন কৰা হৈছিল, সেয়েহে ইয়াৰ নাম সুবৰ্ণৰেখা বা "সোণৰ ৰেখা" নামেৰে নামাকৰণ কৰা হৈছিল। কিংবদন্তি অনুসৰি নদীৰ তলত সোণৰ লেখ-জোখ পোৱা গৈছিল। এতিয়াও মানুহে ইয়াৰ বালিচহীয়া তলত সোণৰ কণিকাৰ লেখ-জোখৰ সন্ধান কৰে।

ধাৰা
ঝাৰখণ্ডৰ ৰাজধানী ৰাঞ্চিৰ ওচৰত পিস্কা/নগ্ৰীৰ ওচৰত উৎপত্তি হোৱাৰ পিছত সুবৰ্ণৰেখাই ৰাজ্যখনৰ ৰাচী,  ছেৰাইকেলা খাৰছাৱন, আৰু পূব সিংভূম জিলাৰ মাজেৰে বহু দূৰত্ব অতিক্ৰম কৰে। ইয়াৰ পিছত পশ্চিম বংগৰ পাছিম মেদিনীপুৰ জিলাৰ মাজেৰে ৮৩ কিলোমিটাৰ (৫২ মাইল) আৰু ওড়িশাৰ বালাচৌৰ জিলাৰ মাজেৰে কম দূৰত্বত বৈ যায়। তাতে ই ৭৯ কিলোমিটাৰ (৪৯ মাইল) বৈ গৈ তালছাৰীৰ ওচৰত বংগোপসাগৰৰ লগত মিলি যায়। নদীখনৰ মুঠ দৈৰ্ঘ্য ৩৯৫ কিলোমিটাৰ (২৪৫ মাইল)। 

ভাৰতৰ প্ৰায়বোৰ বহুৰাজ্যিক নদী অৱবাহিকাতকৈ সুবৰ্ণৰেখাৰ অৱবাহিকা সৰু। বৰষুণৰ দ্বাৰা পৰিচালিত নদীখনৰ নিষ্কাশন এলেকা ১৮,৯৫১ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (৭,৩১৭ বৰ্গমাইল)

উপনৈসমূহ
সুবৰ্ণৰেখাৰ প্ৰধান উপনৈসমূহ হ'ল খাৰকাই, ৰ'ৰো, কাঞ্চি, হাৰমু নদী, ডামৰা, কাৰু, চিংগুৰু, কাৰকাৰী, গুৰমা, গৰা, চিংডুবা, কোডিয়া, দুলুংগা, আৰু খাইজোৰী। জামছেদপুৰৰ এটা অঞ্চল সোণাৰি (দোমোহনী)ত খাৰকাই সুবৰ্ণৰেখাৰ লগত মিলি যায়।

হুণ্ড্ৰু জলপ্ৰপাত
৯৮ মিটাৰ (৩২২ ফুট) উচ্চতাৰ পৰা ডুব যোৱা সুবৰ্ণৰেখা নদীৰ পাৰত হুণ্ড্ৰু জলপ্ৰপাত গঠন হয়। ইমান উচ্চতাৰ পৰা পানী সৰি পৰা দৃশ্যটো এক দৃষ্টিনন্দন দৃশ্য। অবিৰতভাৱে সৰি পৰা পানীয়ে মাটি খহনীয়াৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা বৈচিত্ৰময় শিলৰ গঠনে এই ঠাইখনৰ সৌন্দৰ্য্য আৰু অধিক বৃদ্ধি কৰে।
প্ৰদূষণ
সুবৰ্ণৰেখা তাম আৰু ইউৰেনিয়াম অক্সাইডৰ ব্যাপক খনন হোৱা অঞ্চলৰ মাজেৰে পাৰ হৈ যায়। অপৰিকল্পিত খনন কাৰ্য্যৰ ফলত নদীখন প্ৰদূষিত হয়। ছোটানাগপুৰ অঞ্চলত বসবাস কৰা জনজাতি জনগোষ্ঠীৰ জীৱন ৰেখা হিচাপে পৰিগণিত হৈছে সুবৰ্ণৰেখা আৰু জল প্ৰদূষণে তেওঁলোকৰ জীৱিকাৰ ওপৰত প্ৰভাৱ পেলায়। ই মুৰিৰ এলুমিনিয়াম কাৰখানাৰ পৰা অধিক প্ৰদূষক লাভ কৰিছে।
বানপানী
সুবৰ্ণৰেখাৰ তলৰ অংশৰ কেইবাটাও অঞ্চল বিশেষকৈ ওড়িশা আৰু পশ্চিম বংগৰ উপকূলীয় অঞ্চল বান বিপদজনক অঞ্চলৰ ভিতৰত আছে। ওড়িশাৰ সুবৰ্ণৰেখাই ২০০৭ চনত পূৰ্বৰ সৰ্বোচ্চ বানপানীৰ স্তৰ (HFL) ১২.২ মিটাৰ (৪০ ফুট) অতিক্ৰম কৰি ১৯৯৭ চনৰ পূৰ্বৰ অভিলেখ অতিক্ৰম কৰিছিল।২০০৯ চনত নদীখনৰ ওপৰৰ জলাশয় অঞ্চলত হোৱা প্ৰচণ্ড বৰষুণৰ পিছত সুবৰ্ণৰেখাত ক্ষন্তেকীয়া বানপানীৰ সৃষ্টি হৈছিল। বানপানীৰ সময়ত জলেশ্বৰ, ভোগৰাই আৰু বালিয়াপাল ব্লকৰ বৃহৎ অঞ্চল আৰু ওড়িশাৰ বালাসোৰ জিলাৰ বাস্তা ব্লকৰ এটা সৰু পকেট ক্ষতিগ্ৰস্ত হয়। পশ্চিম বংগৰ মেদিনীপুৰৰ কিছুমান অঞ্চলো বানপানীৰ ফলত ক্ষতিগ্ৰস্ত হৈছে।

তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:নদী
শ্ৰেণী:ভাৰতৰ নদী