ছিমি জনছন

ছিমিছালা ওলায়েমি অনিবুৱে জনছন(১৯২৯ – ২০০০) এগৰাকী নাইজেৰিয়ান দন্ত চিকিৎসক আৰু মহিলাৰ অধিবক্তা আছিল যিয়ে দেশৰ দ্বিতীয় গণৰাজ্যৰ সময়ত সামাজিক উন্নয়ন আৰু সংস্কৃতিৰ মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। জনছন আৰু গ্ৰেচ গুওবাডিয়া দুয়োজনে ১৯৫৭ চনত দন্ত চিকিৎসক হিচাপে যোগ্যতা অৰ্জন কৰি নাইজেৰিয়াৰ প্ৰথম প্ৰশিক্ষিত মহিলা দন্ত চিকিৎসক হিচাপে পৰিগণিত হয়। ইয়াৰ উপৰিও তেওঁ এলাইড বেংক আৰু নেচনেল কাউন্সিল অৱ উইমেন ছ’চাইটিৰ লাগোছ ষ্টেট শাখাৰ অধ্যক্ষ আছিল, আৰু নাইজেৰিয়াৰ নেশ্যনেল পোষ্টগ্ৰেজুৱেট মেডিকেল কলেজৰ ফেলো আছিল৷
জীৱন
জনছনৰ জন্ম হৈছিল লাগোছ দ্বীপত, আলফ্ৰেড লাটুণ্ডে আৰু হেৰিট চুজান জনছন (জন্ম ক্ৰাউথাৰ নিকোল)ৰ পৰিয়ালত। পিতৃ-মাতৃৰ তেওঁ শেষ সন্তান আছিল। তেওঁৰ পিতৃ এজন অধিবক্তা আৰু ১৯৩৩ চনত নেচনেল বেংক অৱ নাইজেৰিয়াৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সঞ্চালক আছিল৷ তেওঁৰ ককাক আছিল হাৰ্বাৰ্ট মেকাউলে। জনছনে চিএমএছ গাৰ্লছ স্কুল লাগোছত শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল। ১৯৫৪ চনৰ পৰা ১৯৫৭ চনলৈকে তেওঁ চাণ্ডাৰলেণ্ড টেকনিকেল কলেজ আৰু ডাৰহাম বিশ্ববিদ্যালয়ত দন্ত চিকিৎসক হিচাপে যোগ্যতা অৰ্জন কৰে।তেওঁ আৰু সহযোগী নাইজেৰিয়ান গ্ৰেচ গুওবাডিয়াই একে বছৰতে স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰি দেশৰ প্ৰথম দুগৰাকী প্ৰশিক্ষিত মহিলা দন্ত চিকিৎসক হিচাপে পৰিগণিত হয়। জনছনে ডেণ্টেল চাৰ্জাৰীত স্নাতক ডিগ্ৰী আৰু গুওবাডিয়াই ডেণ্টেল চাৰ্জাৰীৰ অনুজ্ঞাপত্ৰ লাভ কৰে। পিছলৈ জনছনে গ্লাছগোৰ ৰয়েল কলেজ অৱ চাৰ্জনছত অৰ্থডণ্টিষ্ট হ’বলৈ পঢ়িছিল। এই প্ৰক্ৰিয়াত তেওঁ নাইজেৰিয়াৰ প্ৰথমগৰাকী মহিলা মহিলা উন্নয়ন, চৰকাৰ আৰু দেশখনৰ অন্যান্য মহিলা সংগঠনসমূহৰ মাজত কৰ্ম সম্পৰ্ক স্থাপনৰ দায়িত্ব দিয়া কমিটী হিচাপে পৰিগণিত হয়।শ্বাগাৰী প্ৰশাসনৰ পিছতো জনছনে লিংগ বিষয়ত পৰামৰ্শদাতা ভূমিকা পালন কৰি থাকিল। ১৯৮৫ চনত কেনিয়াৰ নাইৰোবিত অনুষ্ঠিত হোৱা মহিলা সম্পৰ্কীয় তৃতীয় বিশ্ব সন্মিলনত নাইজেৰিয়াৰ প্ৰতিনিধি দলৰ মুৰব্বী আছিল। সন্মিলনৰ পৰামৰ্শৰ এটা অংশ আছিল সদস্য ৰাষ্ট্ৰসমূহে নাৰীৰ বিৰুদ্ধে বৈষম্য দূৰ কৰা আৰু উন্নয়নৰ প্ৰয়াসত মহিলাসকলৰ অংশগ্ৰহণ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা কৌশল গ্ৰহণ কৰা।  জনছন মহিলা পৰামৰ্শদাতা সমিতিৰ মুৰব্বী আছিল, চৰকাৰত মহিলাৰ অংশগ্ৰহণ বৃদ্ধিৰ কৌশলৰ বিষয়ে বাবাংগিদাৰ প্ৰশাসনক পৰামৰ্শ দিয়াৰ দায়িত্ব দিয়া হৈছিল। এই সমিতিখনে অন্যান্য বিষয়ৰ লগতে মহিলা পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয় গঠনৰ পৰামৰ্শ আগবঢ়ায়।১৯৮৯ চনত মৰিয়ম বাবাংগিদাৰ সহযোগত মহিলাৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় আয়োগ গঠন হোৱাৰ পিছতহে এই মন্ত্ৰালয় গঠন হয়।
তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:নাইজেৰিয়াৰ মহিলা অধিকাৰ কৰ্মী