ইন্দিৰা নাথ

ইন্দিৰা নাথ  (; ১৪ জানুৱাৰী ১৯৩৮ – ২৪ অক্টোবৰ ২০২১ ) এগৰাকী ভাৰতীয় ইমিউন'লজিষ্ট। চিকিৎসা বিজ্ঞানত তেওঁৰ প্ৰধান অৱদান মানুহৰ ৰোগ প্ৰতিৰোধ ক্ষমতাৰ অপ্ৰতিক্ৰিয়াশীলতাৰ অন্তৰ্নিহিত ব্যৱস্থা, কুষ্ঠ ৰোগত প্ৰতিক্ৰিয়া আৰু স্নায়ুৰ ক্ষতি আৰু কুষ্ঠ বেচিলাছৰ জীৱনমুখীতাৰ বাবে চিহ্নিতকাৰীৰ সন্ধানৰ সৈতে জড়িত। অধ্যাপক নাথৰ বিশেষজ্ঞতাৰ ক্ষেত্ৰসমূহ হ’ল ইমিউন’লজী, পেথ’লজী, মেডিকেল বায়’টেকন’লজী, আৰু সংক্ৰামক ৰোগ।

 কেৰিয়াৰ 
নাথে নতুন দিল্লীৰ অল ইণ্ডিয়া ইনষ্টিটিউট অৱ মেডিকেল ছায়েন্স (এইমছ)ৰ পৰা এম বি বি এছ লাভ কৰে। ব্ৰিটেইনত বাধ্যতামূলক চিকিৎসালয়ৰ প্ৰশিক্ষণৰ পিছত এইমছত এম ডি (পেথ’লজী) হিচাপে যোগদান কৰে। ১৯৭০ চনৰ ভিতৰত ভাৰতত বিশ্বৰ সৰ্বাধিক কুষ্ঠ ৰোগীৰ সংখ্যা ৪৫ লাখ।

১৯৭০ চনত নাথ নুফিল্ড ফেল’শ্বিপ লৈ ব্ৰিটেইনত আছিল। এই সময়ছোৱাত তেওঁ ইমিউন’লজীত বিশেষজ্ঞ হ’বলৈ আহিছিল। তেওঁ সংক্ৰামক ৰোগ, বিশেষকৈ কুষ্ঠ ৰোগৰ ক্ষেত্ৰত ৰয়েল কলেজ অৱ চাৰ্জনৰ অধ্যাপক জন টাৰ্ক আৰু লণ্ডনৰ নেচনেল ইনষ্টিটিউট ফৰ মেডিকেল ৰিচাৰ্ছৰ ডঃ আৰ. জে. ডব্লিউ. ৰিজৰ সৈতে কাম কৰিছিল।

বিদেশত অভিজ্ঞতা লাভ কৰাৰ গুৰুত্ব তেওঁ দেখিছিল যদিও ভাৰতৰ পৰা ওলাই অহা মগজুৰ নিষ্কাশনত যোগ দিব বিচৰা নাছিল। তেওঁ আৰু তেওঁৰ স্বামীয়ে ৩ বছৰ বহিঃৰাষ্ট্ৰত থকাৰ অন্তত ভাৰতলৈ ঘূৰি অহাৰ সিদ্ধান্ত কৰিছিল। ১৯৭০ চনৰ আৰম্ভণিতে ভাৰতলৈ উভতি আহে।

তেওঁ ২০০২ চনত নেচাৰ মেডিচিনত প্ৰকাশিত এক সাক্ষাৎকাৰত কৈছিল, "তথাপিও, উভতি অহা সময়খিনি‍ যথেষ্ট উত্তেজনাপূৰ্ণ আছিল কাৰণ অনুভৱ কৰিছিলোঁ যে গৱেষণা গঢ়ি তোলাত সঁচাকৈয়ে ভূমিকা পালন কৰিব পাৰমি৷"

ভাৰতলৈ উভতি অহাৰ পিছত ভাৰতত ইমিউন’লজী গৱেষণা আৰম্ভ কৰা এইমছৰ অধ্যাপক গুৰসাৰণ তালৱাৰৰ জৈৱ ৰসায়ন বিভাগত যোগদান কৰে। পিছলৈ ১৯৮০ চনত তেওঁ পেথ’লজী বিভাগলৈ গুচি যায় আৰু এইমছত ডিপাৰ্টমেণ্ট বায়’টেকন’লজী (১৯৮৬) প্ৰতিষ্ঠা কৰে।১৯৯৮ চনত তেওঁ অৱসৰ গ্ৰহণ কৰিছিল যদিও এইমছত আই. এন.এছ.এ-এছ.এন.বসু গৱেষণা অধ্যাপক হিচাপে কাম কৰি আছিল।

ৰাজীৱ গান্ধী প্ৰধানমন্ত্ৰী হোৱাৰ সময়ত ভাৰতীয় বিজ্ঞানৰ উন্নতিৰ বাবে পৰামৰ্শ দিবলৈ একত্ৰিত কৰা ১০০ গৰাকী বিজ্ঞানীৰ ভিতৰত তেওঁ এগৰাকী অন্যতম আছিল।

২০০২ চনত পেৰিছৰ পিয়েৰ আৰু মেৰী কিউৰী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা ডি এছ চি লাভ কৰে। মালয়েছিয়াৰ এ আই এম এছ টি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ডীন পদৰ বাবে তেওঁক আমন্ত্ৰণ জনোৱা হৈছিল আৰু লগতে হায়দৰাবাদৰ ব্লু পিটাৰ ৰিচাৰ্চ চেণ্টাৰ (লেপ্ৰা ৰিচাৰ্চ চেণ্টাৰ)ৰ সঞ্চালিকা হিচাপেও আমন্ত্ৰণ জনোৱা হৈছিল।

 গৱেষণা 
তেওঁৰ গৱেষণাই মানুহৰ কুষ্ঠ ৰোগত কোষীয় প্ৰতিৰোধ ক্ষমতাৰ সঁহাৰিৰ লগতে ৰোগত স্নায়ুৰ ক্ষতিৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰা হৈছে। তেওঁৰ কৰ্মই কুষ্ঠ ৰোগৰ বেচিলাছ জীয়াই থকাৰ সূচকসমূহৰো সন্ধান কৰিছে।  আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় আলোচনীসমূহত শেহতীয়া উন্নয়নৰ ওপৰত তেওঁৰ ১২০টাতকৈও অধিক প্ৰকাশন, আমন্ত্ৰিত পৰ্যালোচনা, মতামত/মন্তব্য আছে। তেওঁৰ এই আৱিষ্কাৰ আৰু তেওঁৰ অগ্ৰণী কাম কুষ্ঠ ৰোগৰ চিকিৎসা আৰু ভেকচিনৰ বিকাশৰ দিশত এক উল্লেখযোগ্য পদক্ষেপ।

 বঁটা 
বঁটা বা সন্মানৰ বছৰবঁটা বা সন্মানৰ নামবঁটা প্ৰদানকাৰী সংস্থা২০০৩ৰূপালী বেনাৰটুস্কানী, ইটালী২০০৩চেভেলিয়াৰ অৰ্ডাৰ নেচনেল ডু মেৰাইটফ্ৰান্সৰ চৰকাৰ২০০২বিজ্ঞানত মহিলা (এছিয়া পেচিফিক) বঁটাল 'অৰিয়েল ইউনেস্কো১৯৯৯পদ্মশ্ৰীভাৰত চৰকাৰ১৯৯৫আৰ. ডি. বিৰলা বঁটা১৯৯৫কোকৰেন গৱেষণা বঁটাব্ৰিটেইন চৰকাৰ১৯৯৪বাসন্তী দেৱী আমিৰ চান্দ বঁটাআইচিএমআৰ১৯৯০ওম প্ৰকাশ ভাসিন বঁটা১৯৮৮ক্লেটন স্মাৰক বক্তৃতা বঁটা১৯৮৭প্ৰথম নিত্য আনন্দ এনডাউমেণ্ট লেকচাৰ বঁটাআই. এন. এছ. এ.১৯৮৪ক্ষনিকা বঁটাআইচিএমআৰ১৯৮৩শান্তি স্বৰূপ ভাটনগৰ বঁটাভাৰত চৰকাৰ১৯৮১জালমা ন্যাসৰ বক্তৃতাআইচিএমআৰ

 তথ্যসূত্ৰ 

শ্ৰেণী:দিল্লীৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:শান্তি স্বৰূপ ভাটনাগৰ বঁটা বিজয়ী
শ্ৰেণী:একবিংশ শতিকাৰ ভাৰতীয় বিজ্ঞানী
শ্ৰেণী:চিকিৎসাবিদ
শ্ৰেণী:বিংশ শতিকাৰ ভাৰতীয় মহিলা বিজ্ঞানী