সুশীলা কৈৰালা

সুশীলা কৈৰালা (  ; নেপালী : सुशीलाई कोराला; ১৯২৩ – ১৩ জুলাই ২০০৭) এগৰাকী নেপালী শাস্ত্ৰীয় নৃত্যশিল্পী আৰু নাট্য পৰিচালিকা আছিল। নেপালৰ প্ৰথম গণতান্ত্ৰিকভাৱে নিৰ্বাচিত প্ৰধানমন্ত্ৰী বি পি কৈৰালাৰ পত্নী আছিল। নেপালী শিল্প, নাট্য, আৰু মহিলা সবলীকৰণৰ দিশত তেওঁৰ অৱদানৰ বাবে তেওঁ পৰিচিত আছিল;  আৰু লগতে নেপালৰ সমাজিক পৰিৱর্তন আৰু ৰাজনীতিৰ সংকটকালীন সময়ত গণতান্ত্ৰিক কাৰ্যকলাপ সমূহক সমৰ্থন জনাইছিল

ব্যক্তিগত জীৱন
১৯২৩ চনত নেপালৰ লুম্বিনীৰ কপিলবস্তুত সুশীলা কৈৰালাই জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল । ১৯৩৬ চনত বি পি কৈৰালাক বিয়া কৰাই বিৰাটনগৰলৈ যায়। তাতেই বিৰাটনগৰত পঢ়ি বিদ্যালয় পৰ্য্যায়ৰ শিক্ষা সমাপ্ত কৰে। পিছলৈ ভাৰতৰ বেনাৰসস্থিত বেনাৰস হিন্দু বিশ্ববিদ্যালয়ত অধ্যয়ন কৰে। ভাৰতৰ শাস্ত্ৰীয় নৃত্যৰ দুটা প্ৰধান ৰূপ ভাৰতনট্যম আৰু কথক আদিও অধ্যয়ন কৰিছিল। সুশীলা কইৰালাকো মণিপুৰী নৃত্যৰ প্ৰশিক্ষণ দিয়া হৈছিল। তেওঁৰ স্বামী বি পি কৈৰালাই তেওৰ আত্মবৃত্যান্ত  শীৰ্ষক আত্মজীৱনীত সুশীলাক "যুৱতী আৰু লাহী" বুলি বৰ্ণনা কৰিছে আৰু লগতে কয় যে তেওঁ কালা-আজাৰৰ পৰা ৰক্ষা পৰিছে।

২০০৭ চনৰ ১৩ জুলাইত নেপালৰ কাঠমাণ্ডুত সুশিলা কৈৰালাৰ মৃত্যু হয়।
কৰ্ম জীৱন
সুশীলা কৈৰালাই সদায় বিশ্বাস কৰিছিল যে কলা, নৃত্য আৰু সংগীত হৈছে বিশ্বজনীন ভাষা, যিয়ে সকলো বস্তু আৰু সকলো মানুহক একত্ৰিত কৰে। ১৯৫৯ চনত, তেওঁৰ স্বামী প্ৰধানমন্ত্ৰী হৈছিল, কিন্তু তেওঁ কেতিয়াও ক্ষমতাৰ বেষ্টনীৰ ভিতৰত শান্তি অনুভৱ কৰা নাছিল। তাৰ পৰিৱৰ্তে, তেওঁ বিৰাটনগৰত এটা নৃত্য প্ৰতিষ্ঠান খোলাৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল আৰু তেওঁৰ ঘৰতে এটা নৃত্য কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰিছিল, যি সম্ভৱত নেপালৰ প্ৰথম শাস্ত্ৰীয় নৃত্য কেন্দ্ৰ আছিল। দেশৰ প্ৰথম মহিলা হিচাপে উপস্থিত থকাৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ সময়তহে তেওঁ কাঠমাণ্ডুত স্বামীক আকস্মিকভাৱে লগ কৰিছিল। কোৱা হয় যে এবাৰ নেপালৰ তেতিয়াৰ ৰাজকীয় দম্পতীয়ে তেওঁক প্ৰধানমন্ত্ৰী স্বামীৰ পৰিচাৰিকা হিচাপে কাম কৰি কাঠমাণ্ডুত কিয় নাই বুলি সুধিছিল আৰু তাৰ উত্তৰত তেওঁ কৈছিল যে তেওঁ বিৰাটনগৰত থকা নিজৰ নৃত্য কেন্দ্ৰৰ বাবে সময় দিয়াটো অধিক প্ৰয়োজনীয় বুলি ভাবে।

১৯৫০ চনৰ ভিতৰত যেতিয়া সুশীলা কৈৰালা ভাৰতৰ পাটনাত আছিল, তেতিয়া তাতো এখন পৰিবেশন কলা প্ৰতিষ্ঠান স্থাপনৰ বাবে সক্ৰিয়ভাৱে কাম কৰিছিল। তেওঁ আৰু হৰি উপপালৰ দৰে বন্ধু-বান্ধৱীয়ে ঘৰে ঘৰে অভিযান চলাই চান্দা পুঁজি সংগ্ৰহ কৰি তাত পাটনাত ভাৰতীয় নৃত্য কলা মন্দিৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। ১৯৫০ চনত তেওঁলোকে প্ৰতিষ্ঠানটো নিৰ্মাণৰ আধাৰশিলা স্থাপন কৰে।পিছলৈ এই প্ৰতিষ্ঠানটো সম্পূৰ্ণৰূপে প্ৰতিষ্ঠা হয় আৰু ১৯৬৩ চনত মুকলি কৰা হয় যেতিয়া কইৰালা নেপালৰ ৰাজনৈতিক সংকটৰ পৰিণতিৰ সন্মুখীন হৈছিল।

১৯৬০ চনৰ ১৫ ডিচেম্বৰৰ পিছত স্বামীৰ কাৰাগাৰত বন্দী হৈ থকা কঠিন সময়ত সুশিলা কৈৰালাই নিজৰ নৃত্যৰ দক্ষতা ব্যৱহাৰ কৰি পৰিয়ালৰ বাবে ধন উপাৰ্জন কৰিছিল।

উত্তৰাধিকাৰ
সুশীলা কৈৰালা নৃত্যৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত আছিল আৰু তেওঁৰ সদায় নেপালত এখন কলা একাডেমী খুলিব বিচাৰিছিল। কৈৰালাৰ নাতিনীয়েক ইউলিয়াই কাঠমাণ্ডুত তেওঁৰ নামেৰে সুশীলা আৰ্টছ একাডেমী মুকলি কৰে।

নাট্যদল আৰোহন গুৰুকুলে তেওঁৰ সন্মানত বিৰাটনগৰত থকা তেওঁলোকৰ এটা নাট্যগৃহক সুশীলা কৈৰালা থিয়েটাৰ নামেৰে নামাকৰণ কৰিছে। মহানগৰীৰ পৰা প্ৰথমবাৰৰ বাবে নাট্য পৰিচালক। ১৯৫১ চনত সুশীলাই বালকৃষ্ণ সামাৰ জৰিয়তে মা নাটক পৰিচালনা কৰিছিল। 

সন্মান আৰু প্ৰশংসা
২০০৭ চনত সুশীলা কৈৰালাক "মহিলা সৱলীকৰণ আৰু সজাগতাত তেওঁৰ অৱদান"ৰ বাবে গংগাদেৱী চৌধাৰী সোঁৱৰণী সন্মানেৰে সন্মানিত কৰা হৈছিল।

লগতে চাওক
বি পি কৈৰালা
গিৰিজা প্ৰসাদ কৈৰালা
মনীষা কৈৰালা

তথ্যসূত্ৰ