বহুবিবাহ

বহুবিবাহ () .হৈছে একাধিক পতি বা পত্নীক বিয়া কৰোৱা প্ৰথা। যেতিয়া এজন পুৰুষে একে সময়তে এগৰাকীতকৈ অধিক পত্নীৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়, তেতিয়া ইয়াক বহুপত্নী (polygyny) বুলি কোৱা হয়। যেতিয়া এগৰাকী নাৰীয়ে একে সময়তে এজনতকৈ অধিক স্বামীৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়, তেতিয়া ইয়াক বহুপতি প্ৰথা(Polyandry) বুলি কোৱা হয়। সমাজজীৱবিজ্ঞান আৰু প্ৰাণীবিজ্ঞানত গৱেষকসকলে বহুবিবাহক বহল অৰ্থত ব্যৱহাৰ কৰি যিকোনো ধৰণৰ একাধিক সংগমৰ অৰ্থ বুজায়।

বহুবিবাহৰ বিপৰীতে একপত্নী বা একপতি হৈছে মাত্ৰ দুটা পক্ষৰে গঠিত বিবাহ। বহু দেশত আইনখনে কেৱল একপত্নী/পতি বিবাহকহে স্বীকৃতি দিয়ে৷ এগৰাকী ব্যক্তিৰ মাত্ৰ এজন পত্নী বা পতি থাকিব পাৰে৷ দ্বিবিবাহ অবৈধ৷ বিশ্বজুৰি বিভিন্ন সমাজে বহুবিবাহক বিভিন্ন ধৰণে উৎসাহিত, গ্ৰহণ বা নিষিদ্ধ কৰে। যিবোৰ সমাজত বহুবিবাহৰ অনুমতি দিয়া হয়, সেইবোৰ সমাজত বহুপত্নীবিবাহেই হৈছে সৰহসংখ্যক ক্ষেত্ৰতে গ্ৰহণযোগ্য ৰূপ। ইথন'গ্ৰাফিক এটলাছ ক'ডবুক অনুসৰি ১৯৬০ চনৰ পৰা ১৯৮০ চনলৈকে উল্লেখ কৰা ১২৩১খন সমাজৰ ভিতৰত ৫৮৮খন সমাজত সঘনাই বহুপত্নীবিবাহ হৈছিল, ৪৫৩খনত মাজে মাজে বহুপত্নীবিবাহ হৈছিল, ১৮৬খনত একপত্নী আছিল আৰু ৪খনত বহুপতিবিবাহ হৈছিলEthnographic Atlas Codebook  derived from George P. Murdock's Ethnographic Atlas recording the marital composition of 1231 societies from 1960 to 1980৷ শেহতীয়া গৱেষণাই ৫৩টা সম্প্ৰদায়ত বহুপতিবিবাহৰ কিছুমান ৰূপ পোৱা গৈছে, যিটো পূৰ্বতে ভবাতকৈ অধিক সাধাৰণ। বহুবিবাহ চৰ্চা কৰা সংস্কৃতিত সেই জনসংখ্যাৰ মাজত ইয়াৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱ সামাজিক শ্ৰেণী আৰু আৰ্থ-সামাজিক অৱস্থাৰ সৈতে প্ৰায়ে সম্পৰ্কিত হয়। বহুবিবাহ (বহুবিবাহৰ ৰূপ লোৱা) পশ্চিম আফ্ৰিকা আৰু মধ্য আফ্ৰিকাত "বহুবিবাহৰ বেল্ট" নামেৰে জনাজাত অঞ্চলত বেছিকৈ দেখা যায়৷ বিশ্বৰ ভিতৰতে বহুবিবাহৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱ সৰ্বাধিক বুলি অনুমান কৰা দেশসমূহ হ'ল বুৰ্কিনা ফাচো, মালি, গাম্বিয়া, নাইজাৰ আৰু নাইজেৰিয়া।
তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:বিবাহ
শ্ৰেণী:নাৰীৰ বিৰুদ্ধে প্ৰচলিত প্ৰথা