লিজা ষ্টেলেকাৰ

লিজা কাৰ্প্ৰিনি ষ্টেলেকাৰ () (জন্ম: ১৩ আগষ্ট ১৯৭৯) এগৰাকী অষ্ট্ৰেলিয়ান ক্ৰিকেট মন্তব্যকাৰী আৰু প্ৰাক্তন ক্ৰিকেটাৰ আৰু অষ্ট্ৰেলিয়া মহিলা ৰাষ্ট্ৰীয় ক্ৰিকেট দলৰ অধিনায়ক। ঘৰুৱা ক্ৰিকেটত তেওঁ নিউ চাউথ ৱেলছক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল। তেওঁ আছিল এগৰাকী সোঁহাতৰ অল ৰাউণ্ডাৰ যিয়ে স্পিনত বলিং কৰিছিল, আৰু ৰেংকিং প্ৰৱৰ্তনৰ সময়ত তেওঁক বিশ্বৰ আগশাৰীৰ অল ৰাউণ্ডাৰ হিচাপে ৰেটিং দিয়া হৈছিল। এদিনীয়াত ১০০০ ৰান সংগ্ৰহ কৰি ১০০ উইকেট দখল কৰা তেওঁ প্ৰথমগৰাকী মহিলা। অষ্ট্ৰেলিয়াৰ দলটোৱে ২০১৩ চনৰ মহিলা ক্ৰিকেট বিশ্বকাপত জয়লাভ কৰাৰ এদিন পিছতে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ক্ৰিকেটৰ পৰা অৱসৰ লোৱাৰ কথা ঘোষণা কৰে। লিজা ষ্টালেকাৰে ২০১৫ চনৰ পৰা ইণ্ডিয়ান প্ৰিমিয়াৰ লীগৰ নিয়মীয়া মন্তব্যকাৰী হিচাপে কাম কৰি আহিছে।Former Woman Cricketers Who are Now IPL Commentators,” The Times of India, 30 April 2015, https://timesofindia.indiatimes.com/glamour-the-game/photos/former-woman-cricketers-who-are-now-ipl-commentators/photostory/
47110876.cms.

লিজা ষ্টেলেকাৰ ১৯৯৭-৯৮ চনৰ শেষৰ ফালে মহিলা ৰাষ্ট্ৰীয় ক্ৰিকেট লীগত (ডব্লিউএনচিএল) বিশেষজ্ঞ বলাৰ হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰিছিল, কিন্তু তেওঁৰ প্ৰথম অভিযানত মুঠ ১/১২০ ৰাণ কৰি সামান্য সফলতা লাভ কৰিছিল। তেওঁ পৰৱৰ্তী দুটা ছিজনত নিজৰ প্ৰদৰ্শন উন্নত কৰে, ক্ৰমান্বয়ে ৮ আৰু ১৫ টা উইকেট দখল কৰে। তিনি বছৰত, তেওঁ ৩৩ ৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ স্ক'ৰৰ সৈতে মাত্ৰ ১৬৯ ৰাণ সংগ্ৰহ কৰিছিল। ২০-০১ বৰ্ষত স্থেলেকাৰে ১১ টা উইকেট দখল কৰে আৰু ডব্লিউএনচিএলত ১১২ ৰাণ সংগ্ৰহ কৰে আৰু প্ৰথমবাৰৰ বাবে অষ্ট্ৰেলিয়াৰ দললৈ মাতি অনা হয়। বলাৰ হিচাপে খেলি তেওঁ ইংলেণ্ডৰ বিৰুদ্ধে এদিনীয়া আন্তৰ্জাতিক  খেলত আত্মপ্ৰকাশ কৰে আৰু পাঁচটা উইকেট লাভ কৰি ব্ৰিটিছ দ্বীপপুঞ্জ ভ্ৰমণ সমাপ্ত কৰে।

২০০১–০২ চনত ষ্টালেকাৰ ফ্ৰণ্টলাইন বেটছমেন হিচাপে খেলিবলৈ ধৰে। ছিজনটোৰ বাবে মুঠ চাৰিটা সংকলন কৰি প্ৰথম অৰ্ধশতক অৰ্জন কৰিছিল। পূৰ্বৰ চাৰিটা ছিজনৰ মুঠ ৩৪৭ ৰান সংগ্ৰহ কৰি ১১টা উইকেট দখল কৰি নিউ চাউথ ৱেলছে ক্ৰমাগত ষষ্ঠবাৰৰ বাবে ডব্লিউ এন চি এলত ক্লিন ছুইপৰ জৰিয়তে জয়লাভ কৰে। পৰৱৰ্তী দুটা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ছিজনত বলৰ সৈতে সংগ্ৰাম কৰিছিল ষ্টালেকাৰে ১২খন মেচত মাত্ৰ ৮টা উইকেট দখল কৰিছিল যদিও আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত ব্ৰেক থ্ৰু কৰি ছখন মেচত তিনিটা অৰ্ধশতক অৰ্জন কৰিছিল। ২০০৩ চনৰ আৰম্ভণিতে, তেওঁ ইংলেণ্ডৰ বিৰুদ্ধে টেষ্ট অভিষেক কৰিছিল, আৰু তেওঁৰ দ্বিতীয় খন মেচত তেওঁৰ প্ৰথম শতক ১২০ নট আউট কৰিছিল, যদিও তেওঁ দুখন টেষ্টত মাত্ৰ তিনিটা উইকেট দখল কৰিছিল।
বিশ্বকাপৰ পিছত, তেওঁ ব্ৰিটিছ দ্বীপপুঞ্জ ভ্ৰমণ কৰে আৰু আয়াৰলেণ্ডৰ বিৰুদ্ধে প্ৰথম এদিনীয়া শতক অৰ্জন কৰে। তেওঁ ইংলেণ্ডৰ বিৰুদ্ধে দুখন টেষ্ট শৃংখলাত সাতটা উইকেট দখল কৰে, আৰু অষ্ট্ৰেলিয়ালৈ উভতি অহাৰ পিছত, ৭২ ৰাণ কৰে আৰু ভাৰতৰ বিৰুদ্ধে ইনিংছ জয়ত ৫/৩০ লয়। ষ্টেলেকাৰে বেটিঙৰ ক্ষেত্ৰত ২০০৬-০৭ আন্তৰ্জাতিক ছিজনত শক্তিশালী আছিল, ৬৭.১১ত ৬০৪ ৰাণ সংগ্ৰহ কৰিছিল, তেওঁৰ ১২ টা ইনিংছৰ ৯ টাত ৪০ পাছ কৰিছিল, কিন্তু বলটোৰ সৈতে যুঁজিছিল, আৰু ৪১.০০ ত ১০ টা উইকেট লৈছিল। ২০০৭-০৮ বৰ্ষত তেওঁ দ্বিতীয় টেষ্ট শতকৰ পৰা বঞ্চিত হয় আৰু ইংলেণ্ডৰ বিৰুদ্ধে এখন খেলত ৯৮ ৰাণত পৰাজিত হয়। তেওঁ নিউজিলেণ্ডৰ বিৰুদ্ধে একেৰাহে এদিনীয়া অৰ্ধশতকৰ সৈতে ছিজনটো সমাপ্ত কৰিছিল আৰু ২০০৭ আৰু ২০০৮ দুয়োটাৰ বাবে বেলিণ্ডা ক্লাৰ্ক বঁটা লাভ কৰিছিল। তেওঁ পৰৱৰ্তী গ্ৰীষ্মকালত ভাৰতৰ বিৰুদ্ধে ৭৩ আৰু ১০৪ ৰাণৰ অপৰাজিত স্ক'ৰেৰে আৰম্ভ কৰিছিল, পৰৱৰ্তী মেচখনত ৪/২০ লোৱাৰ আগতে এদিনীয়া শৃংখলাৰ ক্লিন চুইপ স্থাপনত সহায় কৰিছিল।

জন্ম
মূলতঃ জন্মৰ সময়ত লায়লা নাম ৰখা ষ্টেলেকাৰৰ জন্ম পশ্চিম ভাৰতৰ ৰাজ্য মহাৰাষ্ট্ৰৰ পুনে চহৰত হৈছিল। তেওঁৰ জৈৱিক পিতৃ-মাতৃয়ে, তেওঁক গ্ৰহণ নকৰাৰ বাবে, তেওঁক পুনেৰ চাচুন চিকিৎসালয়ৰ সৈতে সংলগ্ন অনাথ আশ্ৰম শ্ৰীবৎসত ৰাখা হৈছিল। লিছাৰ দত্তক পিতৃ-মাতৃ হেৰেন আৰু চু ষ্টেলেকাৰ আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ মিচিগানত বাস কৰা এহাল দম্পতী আছিল। হেৰেনৰ জন্ম বোম্বাইত হৈছিল আৰু চু ইংৰাজ পিতৃ-মাতৃৰ ঘৰত জন্ম হৈছিল। ষ্টেলেকাৰসকলৰ এজনী ছোৱালী আছিল পৰিয়ালটো সম্পূৰ্ণ কৰাৰ বাবে এক লৰা তুলি লোৱাৰ আশাত ভাৰতৰ শ্ৰীবৎস ভ্ৰমণ কৰি আছিল। তেওঁলোকে যেতিয়া সন্ধানত অসফল হৈ শ্ৰীবৎস এৰিবলৈ ওলাইছিল, তেওঁলোকক লায়লাক লগ কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিয়া হৈছিল। চু-ৱে ছোৱালীজনীক দেখি অলপ সময়ৰ ভিতৰতে তাইক তুলি লোৱাৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল। তেওঁলোকে এনেদৰে প্ৰয়োজনীয় আইনী আনুষ্ঠানিকতা সম্পূৰ্ণ কৰিছিল আৰু লায়লাক লিছা নাম দিছিল। জন্মৰ তিনি সপ্তাহ পিছত ষ্টেলেকাৰৰ পৰিয়ালে তাইক আমেৰিকালৈ ঘূৰাই আনিছিল। পৰিয়ালটোৱে চিডনীত বসতি স্থাপন কৰাৰ আগতে খ্ৰীষ্টান মিছনাৰী হিচাপে হেৰেনৰ কামৰ বাবে এটা সময়ৰ বাবে কেনিয়ালৈ যাত্ৰা কৰিছিল। লিছা ষ্টেলেকাৰে ৩ মাৰ্চ ২০১২ তাৰিখে শ্ৰীবৎসলৈ গৈছিল।

প্ৰাৰম্ভিক বছৰবোৰ
ষ্টালেকাৰক ঘৰৰ পিছফালৰ চোতালত তেওঁৰ পিতৃয়ে ক্ৰিকেটৰ সৈতে পৰিচয় কৰাই দিছিল। তেওঁ কৈছিল "মই ভাবো ক্ৰিকেট সকলো ভাৰতীয়ৰ তেজত বিৰাজমান।" প্ৰথম অৱস্থাত তেওঁ ল'ৰাৰ বিৰুদ্ধে খেলিছিল, আৰু দেউতাকে নৰ্থ ছিডনী অভালত অষ্ট্ৰেলিয়া আৰু ইংলেণ্ডৰ মাজত অনুষ্ঠিত হোৱা মহিলা টেষ্ট মেচলৈ নিয়াৰ আগলৈকে তেওঁ নাজানিছিল যে মহিলাসকলে ক্ৰিকেট খেলে। তাৰ পিছত তেওঁ উত্তৰ ছিডনীৰ গৰ্ডন ক্লাবত যোগদান কৰে; দুপৰীয়া মহিলাসকলৰ সৈতে প্ৰতিযোগিতাত অংশগ্ৰহণ কৰাৰ আগতে ছুটিৰ দিনত পুৱা ল'ৰাবোৰৰ সৈতে খেলে।
ষ্টেলেকাৰে চেৰীব্ৰুক পাব্লিক স্কুলত প্ৰাথমিক বিদ্যালয়ত পঢ়িছিল। তাই ৱেষ্ট পেনাণ্ট হিলচ চেৰীব্ৰুক ক্ৰিকেট ক্লাবৰ হৈ খেলিছিল। পিছত চিডনীৰ উত্তৰ পাৰত থকা ব্যক্তিগত এংলিকান বিদ্যালয় বাৰ্কাৰ কলেজত পঢ়িছিল। পিছলৈ তেওঁ মনোবিজ্ঞান আৰু ধৰ্মীয় অধ্যয়নত মেজৰৰ সৈতে চিডনী বিশ্ববিদ্যালয়ত কলা স্নাতক সম্পূৰ্ণ কৰে। 

ঘৰুৱা খেলৰ আৰম্ভণি
১৯৯৭–৯৮ চনৰ ছিজনৰ শেষৰ ফালে নিউ চাউথ ৱেলছৰ হৈ কুইন্সলেণ্ডৰ বিৰুদ্ধে ষ্টালেকাৰে প্ৰথম আৰম্ভণি কৰিছিল। মূলতঃ নিম্ন ক্ৰমত বেটিং কৰা বলাৰ হিচাপে আৰম্ভণি কৰিছিল আৰু প্ৰথমখন মেচত ছয় অভাৰৰ পৰা ০/১৯ ৰান লৈছিল। নিউ চাউথ ৱেলছে পাঁচ উইকেটত জয়লাভ কৰাৰ বাবে বেটিং কৰাৰ প্ৰয়োজন নহʼল। দক্ষিণ অষ্ট্ৰেলিয়াৰ বিৰুদ্ধে ফাইনেল ছিৰিজকে ধৰি পাঁচখন মেচত তেওঁ খেলিছিল। প্ৰথমখন মেচত ৬ উইকেটত জয়লাভ কৰি দহ অভাৰৰ পৰা ১/২২ ৰান সংগ্ৰহ কৰি চতুৰ্থখন মেচত ছিনিয়ৰ পৰ্যায়ত প্ৰথম উইকেট লয় আৰু দ্বিতীয়খন ফাইনেলত ৫ অভাৰত ০/২৩ ৰান সংগ্ৰহ কৰে। ছয়টা ৰানত অপৰাজিত হৈ নিউ চাউথ ৱেলছে হাতত চাৰিটা উইকেট লৈ লক্ষ্যত উপনীত হৈ ফাইনেলত ২-০ ত জয়লাভ কৰি একেৰাহে দ্বিতীয় বছৰৰ বাবে ডব্লিউ এন চি এল জয় কৰে। ষ্টালেকাৰে ২৫.০ত ২৫টা ৰান আৰু ১২০.০০ ৰানত এটা উইকেটৰে ৩.০০ ইকনমি ৰেটত প্ৰথমবাৰৰ বাবে ডব্লিউ এন চি এল শৃংখলাৰ অন্ত পেলায়।
ছিজনৰ শেষৰ ফালে নিউজিলেণ্ড এৰ বিৰুদ্ধে শৃংখলা খেলিবলৈ ষ্টালেকাৰক ২৩ বছৰ অনুৰ্ধৰ জাতীয় দলৰ বাবে নিৰ্বাচিত কৰা হয়। তিনিটা এদিনীয়া খেলত অৰ্থনৈতিকভাৱে সক্ষম হ'লেও তেওঁ তীক্ষ্ণ নাছিল, ৪০.৫০ত দুটা উইকেট আৰু ইকনমি ৰেট ৩.০০ আৰু ৭.৩৩ত ২২ ৰান সংগ্ৰহ কৰে। নন-লিমিটেড অভাৰৰ দুটা ইনিংছ মেচত তেওঁ ৬ আৰু ২২ ৰান সংগ্ৰহ কৰিছিল আৰু অষ্ট্ৰেলিয়াৰ জয়ত মুঠ ৫/৯১ ৰান সংগ্ৰহ কৰি অধিক সফলতা প্ৰদৰ্শন কৰিছিল। মেচখনৰ বাবে তেওঁ ৬২.১ অভাৰত বলিং কৰিছিল। 

১৯৯৯–২০০০ চনত বিপক্ষৰ বলাৰসকলে নিউ চাউথ ৱেলছৰ বেটিঙত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ সংগ্ৰাম কৰাৰ বাবে ষ্টালেকাৰে পুনৰ মধ্য আৰু নিম্ন ক্ৰমত বেটৰ সৈতে কম সুযোগ লাভ কৰে। দহখন মেচত ৫ ইনিংছত ৩৪.০০ ছেকেণ্ডত ৬৮ ৰান সংগ্ৰহ কৰে। ষ্টালেকাৰে ৩.১৫ ইকনমি ৰেটত ১৬.০০ত ১৫টা উইকেট দখল কৰে। চাৰিওখন মেচ নিউ চাউথ ৱেলছৰ জয়ি হয়।  এই সকলোবোৰ অক্টোবৰৰ শেষৰ পৰা ডিচেম্বৰৰ আৰম্ভণিলৈকে ছখন মেচৰ সময়ছোৱাত আহিছিল আৰু কুইন্সলেণ্ড আৰু ভিক্টোৰিয়াৰ বিৰুদ্ধে একেৰাহে তিনিটা উইকেটৰ জয় অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। তেওঁৰ সৰ্বোত্তম ফলাফল আছিল ৩/১৫ গ’লত দক্ষিণ অষ্ট্ৰেলিয়াক আউট কৰাত সহায় কৰা, তাৰ পাছত ৭ উইকেটৰ জয়ত ১৭ ৰান নট আউট কৰে।

এই প্ৰদৰ্শনৰ বাবে ষ্টালেকাৰে ২০০১ চনৰ মাজভাগত ইংলেণ্ড ভ্ৰমণৰ বাবে অষ্ট্ৰেলিয়াৰ দলত অন্তৰ্ভুক্ত হয়। তেওঁ ডাৰ্বিৰ কাউন্টি গ্ৰাউণ্ডত অনুষ্ঠিত হোৱা প্ৰথমখন ৱান ডে ইণ্টাৰনেশ্যনেল (এদিনীয়া)ত বিশেষজ্ঞ বলাৰৰ স্থানত খেলি আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত অভিষেক ঘটায়। নৰ্থাম্পটনৰ কাউন্টি গ্ৰাউণ্ডত পৰৱৰ্তী এদিনীয়া খেলখনততো অষ্ট্ৰেলিয়াৰ ৯/২২৭ ৰাণত ষ্টেলেকাৰে চাৰিটা নট আউট কৰে আৰু ১১৮ ৰাণৰ বিজয়ত দহ অভাৰত ১/২৪ ৰাণ লয়। তাৰ পিছত তৃতীয় আৰু অন্তিম এদিনীয়া খেলৰ বাবে ষ্টেলেকাৰ দলৰ পৰা বাদ পৰিছিল, সেয়েহে তেওঁ লৰ্ডছ খেলিবলৈ সুযোগ হেৰুৱাইছিলে। ইয়াৰ পিছতে অষ্ট্ৰেলিয়াৰ দলটোৱে পশ্চিম দিশলৈ আয়াৰলেণ্ডৰ ডাবলিনলৈ গৈ আয়োজক দলৰ জাতীয় দলৰ বিৰুদ্ধে তিনিখন এদিনীয়া খেলিছিল। ষ্টালেকাৰে সকলো মেচতে খেলি ৪.০০ত ৮ ৰান সংগ্ৰহ কৰি ২৬.০০ত দুটা উইকেট দখল কৰি ৩.২১ ইকনমি ৰেট লৈ প্ৰতিখন মেচতে ৰান আউট হয়।

অষ্ট্ৰেলিয়াৰ দলটোৱে ঘৰলৈ উভতি যায় আৰু ষ্টালেকাৰ ২০০১–০২ চনত একেৰাহে ষষ্ঠবাৰৰ বাবে ডব্লিউ এন চি এল খিতাপ জয় কৰা নিউ চাউথ ৱেলছ দলৰ অংশ আছিল, এইবাৰ দহখন মেচৰ ভিতৰতে ক্লিন ছুইপ লাভ কৰিছিল। এই ছিজনত ষ্টালেকাৰৰ বেটিঙে নতুন উচ্চতা লাভ কৰে। ২/৩৪ ৰান সংগ্ৰহ কৰি তাৰ পিছত অপৰাজিত ৮০ ৰান সংগ্ৰহ কৰি—তেওঁৰ প্ৰথমটো ডব্লিউ এন চি এলৰ অৰ্ধশতক—সিজনৰ তৃতীয়খন মেচত নিউ চাউথ ৱেলছক কুইন্সলেণ্ডৰ বিৰুদ্ধে ছয় উইকেটত জয়লাভ কৰে।
২০০৫ চনৰ বিশ্বকাপ জয়
২০০৫ চনৰ বিশ্বকাপৰ বাবে দক্ষিণ আফ্ৰিকালৈ যোৱাৰ পূৰ্বে অষ্ট্ৰেলিয়াৰ দলটোৱে পাৰ্থত নিউজিলেণ্ডৰ বিৰুদ্ধে তিনিখন মেচৰ ৰোজ বাউলৰ শৃংখলা খেলিছিল। ষ্টালেকাৰে প্ৰথম আৰু তৃতীয় মেচত খেলিছিল, দুয়োখন মেচত অষ্ট্ৰেলিয়াই জয়লাভ কৰিছিল যদিও জয়ৰ ক্ষেত্ৰত বিশেষ ভূমিকা গ্ৰহণ কৰা নাছিল, তেওঁ ৬.০০ত ১২ ৰান সংগ্ৰহ কৰি ১১ অভাৰত ২৯.০০ত এটা উইকেট দখল কৰিছিল।

দক্ষিণ আফ্ৰিকাত উপস্থিত হোৱাৰ পিছত অষ্ট্ৰেলিয়াৰ আধিপত্যশীল অপৰাজিত অভিযানৰ প্ৰতিখন মেচতে ষ্টালেকাৰে খেলিছিল। প্ৰতিটো দলে আন সাতখন দেশৰ বিৰুদ্ধে এবাৰ ৰাউণ্ড ৰবিন পৰ্যায়ত খেলিছিল আৰু তাৰ পিছত শীৰ্ষ চাৰিখনে ছেমি ফাইনেলত প্ৰৱেশ কৰিছিল। প্ৰথমখন মেচত ষ্টালেকাৰে দহ অভাৰৰ পৰা ১/২৬ ৰান সংগ্ৰহ কৰাৰ বিপৰীতে ইংলেণ্ডে ৭/১৬৯ ৰান সংগ্ৰহ কৰি বৰষুণজাকে মেচ শেষ কৰাৰ আগতেই ৰান সংগ্ৰহ কৰে। ইয়াৰ পিছতে নিউজিলেণ্ডৰ সৈতে মুখামুখি হয়। অষ্ট্ৰেলিয়াৰ ৭/১৭৪ গ'লত ষ্টালেকাৰে ১৩ ৰান সংগ্ৰহ কৰে আৰু চাৰি অভাৰত সফলতা লাভ নকৰাকৈ বলিং কৰে আৰু ৩২ ৰানৰ জয়ত ২৩ ৰান দিয়ে। তৃতীয়খন মেচত ৱেষ্ট ইণ্ডিজৰ বিৰুদ্ধে ১৭ ৰান সংগ্ৰহ কৰি ৭৯ ৰানৰ জয়ৰে চাৰি অভাৰৰ পৰা ২/১৬ ৰান সংগ্ৰহ কৰে।

 আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শতক 

 টেষ্ট শতক 
লিছা ষ্টেলেকাৰৰ টেষ্ট শতক#ৰাণক্ৰিকেট খেলবিৰোধীচহৰ/দেশস্থানবছৰ১১২০*২ ছিডনী, অষ্ট্ৰেলিয়াবেংকচটাউন অভেল২০০৩

 এদিনীয়া আন্তৰ্জাতিক শতক 
লিছা ষ্টেলেকাৰৰ এদিনীয়া আন্তৰ্জাতিক শতক#ৰাণক্ৰিকেট খেলবিৰোধীচহৰ/দেশস্থানবছৰ১১০০*৪১ ডাব্লিন, আয়াৰলেণ্ডক্লেয়াৰমন্ট ৰোড ক্ৰিকেট গ্ৰাউণ্ড২০০৫2১০৪*৭৫  ছিডনী, অষ্ট্ৰেলিয়াচিডনী ক্ৰিকেট গ্ৰাউণ্ড২০০৮

তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:অষ্ট্ৰেলিয়াৰ মহিলা ক্ৰিকেটাৰ