লাইপোমা

লাইপোমা () হৈছে fat tissueৰ পৰা গঠিত এক benign tumor। ইয়াক সাধাৰণতে স্পৰ্শ কৰিলে নৰম, স্থানান্তৰযোগ্য আৰু বেদনাহীন যেন লাগে। ইয়াৰ অৱস্থান সাধাৰণতে ছালৰ ঠিক তলত হয়, কিন্তু কেতিয়াবা অধিক গভীৰ হ’ব পাৰে। বেছিভাগৰ আকাৰ ৫ ছে.মি. (২ ইঞ্চি)তকৈ কম। সাধাৰণ অৱস্থানৰ ভিতৰত ওপৰৰ পিঠি, কান্ধ, আৰু পেট। এজন ব্যক্তিৰ একাধিক লাইপোমা থকাটো সম্ভৱ।

কাৰণ আৰু নিৰ্ণয় 
ইয়াৰ কাৰণ সাধাৰণতে অস্পষ্ট। সম্ভাৱ্য কাৰকৰ ভিতৰত পাৰিবাৰিক ইতিহাস, মেদবহুলতা, আৰু ব্যায়ামৰ অভাৱ অন্তৰ্ভুক্ত। নিদান সাধাৰণতে শাৰীৰিক পৰীক্ষাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি কৰা হয়। কেতিয়াবা চিকিৎসাৰ ইমেজিং(:en:medical imaging) বা বায়’প্সিৰ সহায় লোৱা হয় নিদান নিশ্চিত কৰিবলৈ।

 চিকিৎসা আৰু প্ৰগন'ছিছ 
চিকিৎসা সাধাৰণতে (:en:Observation)পৰ্য্যবেক্ষণ বা শল্যচিকিৎসাৰ দ্বাৰা কৰা হয়। আঁতৰোৱাৰ পিছত কোনো কাৰণবশতঃ এই অৱস্থাৰ পুনৰাবৃত্তি হ’ব পাৰে, কিন্তু পুনৰ শল্যচিকিৎসাৰ দ্বাৰা ইয়াক সাধাৰণতে নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব পাৰি। লাইপোমা সাধাৰণতে ভৱিষ্যতৰ কৰ্কট ৰোগৰ ভয়ৰ সৈতে জড়িত নহয়।

 মহামাৰী বিজ্ঞান আৰু ইতিহাস 
প্ৰায় ১০০ জনৰ ভিতৰত ২ জনৰ লাইপোমা থাকে। লাইপোমা সাধাৰণতে ৪০ৰ পৰা ৬০ বছৰ বয়সৰ প্ৰাপ্তবয়স্কসকলৰ মাজত দেখা যায়। পুৰুষৰ তুলনাত মহিলাসকল অধিক প্ৰভাৱিত হয়। ইয়াক নিৰীহ নৰম টিছু(:en:soft-tissue) টিউমাৰৰ ভিতৰত সৰ্বাধিক বুলি গণ্য কৰা হয়। "লাইপোমা" শব্দটো প্ৰথমে এই টিউমাৰবোৰ বৰ্ণনা কৰিবলৈ ১৭০৯ চনত ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।

 ব্যুৎপত্তি 
"চৰ্বিৰ টিউমাৰ" (বহুবচন লাইপোমাটা), ১৮৩০, চিকিৎসা লেটিন, গ্ৰীক লিপ’ছ "চৰ্বি" (নাম), প্ৰ’ট’-ইণ্ড’-ইউৰোপীয় ভাষা(:en:PIE) মূল *leip- "আঠা লাগি থকা, সংলগ্ন হোৱা", যি "চৰ্বি"ৰ বাবে শব্দ গঠন কৰিবলৈও ব্যৱহাৰ কৰা হয়, + -ওমা।

 প্ৰকাৰ 
লাইপোমাৰ বিভিন্ন উপপ্ৰকাৰৰ ভিতৰত আছে:
 Adenolipoma হৈছে eccrine sweat glandsৰ সৈতে সম্পৰ্কিত লাইপোমা।
 Angiolipoleiomyoma হৈছে অৰ্জিত, একক, উপসৰ্গবিহীন এক্ৰেল গাঁঠি, যি হিষ্ট’লজিকেলভাৱে মসৃণ পেশী কোষ, তেজৰ নলী, সংযোগী কলা, আৰু চৰ্বিৰে গঠিত সু-পৰিসীমিত ছাবকিউটেনিয়াছ টিউমাৰৰ দ্বাৰা চিহ্নিত।
 Angiolipoma হৈছে বেদনাদায়ক ছাবকিউটেনিয়াছ গাঁঠি যি সাধাৰণ লাইপোমাৰ সকলো বৈশিষ্ট্য ধাৰণ কৰে।

 Cerebellar pontine angle আৰু internal auditory canal লাইপোমা
 Chondroid lipoma হৈছে গভীৰ-অৱস্থিত, দৃঢ়, হালধীয়া টিউমাৰ যি সাধাৰণতে মহিলাৰ ভৰিৰ ওপৰত দেখা যায়।
 Corpus callosum লাইপোমা হৈছে এক বিৰল জন্মগত মগজুৰ অৱস্থা যি উপসৰ্গৰ সৈতে বা অবিহনে উপস্থিত হ’ব পাৰে। এইটো কৰ্পাছ কেল’চামত ঘটে, যাক কেল’চাল commissure বুলিও জনা যায়, যি মানৱ মগজুৰ কৰ্টেক্সৰ তলত থকা এক বহল, সমতল স্নায়ু তন্ত্ৰৰ বাণ্ডিল। 
 Hibernoma হৈছে brown fatৰ লাইপোমা। 
 Intradermal spindle cell lipoma বিশেষ কাৰণত ই মহিলাসকলক সৰ্বাধিক প্ৰভাৱিত কৰে আৰু ইয়াৰ বিতৰণ বহল, মূৰ আৰু ডিঙি, কান্ধ, আৰু ওপৰ আৰু তলৰ অংগত প্ৰায় সমান সঘনতাৰে দেখা যায়।thumb|ফাইব্ৰ’লাইপোমা: ডাঙৰ পৰিমাণৰ তন্তুময় কলা
 এটা ফাইব্ৰ’লাইপোমা হৈছে তন্তুময় কলাৰ ডাঙৰ অংশৰ ফ’কেল এলেকাৰ সৈতে লাইপোমা। এটা স্ক্লেৰ’টিক লাইপোমা হৈছে মূলতঃ তন্তুময় ক্ষত য’ত চৰ্বিৰ ফ’কেল এলেকা থাকে।
 Neural fibrolipoma হৈছে স্নায়ুৰ ট্ৰাংকৰ কাষেৰে ফাইব্ৰ’-চৰ্বিযুক্ত কলাৰ অতিমাত্ৰা বৃদ্ধি, যি প্ৰায়ে স্নায়ুৰ সংকোচনৰ কাৰণ হয়।
 Pleomorphic lipoma, স্পিণ্ডল-ছেল লাইপোমাৰ দৰে, বেছিভাগ বৃদ্ধ পুৰুষৰ পিঠি আৰু ডিঙিত ঘটে আৰু ফ্ল’ৰেট জায়েণ্ট ছেলৰ সৈতে ওভাৰলেপিং নিউক্লিয়াছৰ দ্বাৰা চিহ্নিত।
 Spindle-cell lipoma হৈছে উপসৰ্গবিহীন, ধীৰে ধীৰে বৃদ্ধি পোৱা, ছাবকিউটেনিয়াছ টিউমাৰ যি বৃদ্ধ পুৰুষৰ পিছফালৰ পিঠি, ডিঙি, আৰু কান্ধত দেখা দিয়ে।
 পৃষ্ঠীয় ছাবকিউটেনিয়াছ লাইপোমা, সৰ্বাধিক সাধাৰণ ধৰণৰ লাইপোমা, ছালৰ ঠিক তলত অৱস্থিত। বেছিভাগ ইয়াৰ অৱস্থান trunk, thigh, আৰু forearmত হয়, যদিও শৰীৰৰ যিকোনো স্থানত য’ত চৰ্বি থাকে তাত পোৱা যাব পাৰে।ECC

 কাৰণ 
লাইপোমাৰ বিকাশৰ প্ৰৱণতা সাধাৰণতে বংশগত নহয়, যদিও familial multiple lipomatosisৰ দৰে বংশগত অৱস্থাৰ ফলত লাইপোমাৰ বিকাশ হ’ব পাৰে। নিগনিৰ ওপৰত জিনীয় অধ্যয়নত HMG I-C জিনৰ (পূৰ্বতে মেদবহুলতাৰ সৈতে সম্পৰ্কিত জিন হিচাপে চিহ্নিত) সৈতে লাইপোমাৰ বিকাশৰ সম্পৰ্ক দেখা গৈছে। এই অধ্যয়নসমূহে মানুহৰ পূৰ্বৰ এপিডেমিঅ’লজিকেল তথ্যৰ সমৰ্থন কৰে যিয়ে HMG I-C আৰু mesenchymal tumorsৰ মাজত সম্পৰ্ক দেখুৱায়।

কিছুমান ক্ষেত্ৰত দাবী কৰা হৈছে যে সৰু আঘাতে লাইপোমাৰ বৃদ্ধিৰ কাৰণ হ’ব পাৰে, যাক "প’ষ্ট-ট্ৰমেটিক লাইপোমা" বুলি কোৱা হয়। কিন্তু, আঘাত আৰু লাইপোমাৰ বিকাশৰ মাজৰ সম্পৰ্ক বিতৰ্কিত।

 অন্যান্য অৱস্থা 
Lipomatosis এটা বংশগত অৱস্থা বুলি বিশ্বাস কৰা হয় য’ত শৰীৰত একাধিক লাইপোমা উপস্থিত থাকে।

Adiposis dolorosa (ডাৰ্কাম ৰোগ) এটা বিৰল অৱস্থা য’ত একাধিক বেদনাদায়ক লাইপোমা, ফুলা, আৰু ক্লান্তি জড়িত। প্ৰাৰম্ভিক অধ্যয়নত মেদবহুল প’ষ্টমেন’প’জেল মহিলাৰ মাজত প্ৰাদুৰ্ভাৱৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছিল। কিন্তু বৰ্তমানৰ অধ্যয়নে দেখুৱাইছে যে ডাৰ্কাম ৰোগ পুৰুষতকৈ মহিলাৰ মাজত সকলো শৰীৰৰ ধৰণৰ মাজত অধিক দেখা যায়; নিদানৰ গড় বয়স ৩৫ বছৰ।

Benign symmetric lipomatosis (মেডেলুং ৰোগ) হৈছে আন এটা লিপ’মেট’ছিছৰ সৈতে জড়িত অৱস্থা। ই প্ৰায় সদায় মধ্যবয়স্ক পুৰুষৰ মাজত দেখা যায় যিসকলে বহু বছৰ ধৰি alcoholismত ভুগি আছে, কিন্তু অমদ্যপায়ী পুৰুষ আৰু মহিলাসকলো প্ৰভাৱিত হ’ব পাৰে।

 নিৰ্ণয় 
শাৰীৰিক পৰীক্ষাৰ জৰিয়তে সাধাৰণতে ইয়াক নিদান কৰাটোৱেই সৰ্বাধিক সহজ পদ্ধতি। বিৰল ক্ষেত্ৰত, টিছু বায়’প্সি বা ইমেজিংৰ প্ৰয়োজন হ’ব পাৰে। পছন্দৰ ইমেজিং পদ্ধতি হৈছে magnetic resonance imaging (MRI) কাৰণ ইয়াৰ উচ্চ সংবেদনশীলতাৰ বাবে liposarcomaৰ পৰা ইয়াক পৃথক কৰা আৰু চাৰিওফালৰ শৰীৰ গঠন মেপিং কৰা সম্ভৱ।

 চিকিৎসা 
সাধাৰণতে লাইপোমাৰ চিকিৎসাৰ প্ৰয়োজন নহয়, যদিহে ই বেদনাদায়ক বা গতি সীমিত নকৰে। ইয়াক সাধাৰণতে সৌন্দৰ্য্যৰ কাৰণে আঁতৰোৱা হয় যদি ই অতি ডাঙৰ হয় বা histopathologyৰ জৰিয়তে নিশ্চিত কৰিবলৈ যে ই লিপ’চাৰ্ক’মাৰ দৰে অধিক বিপজ্জনক টিউমাৰ নহয়। এই শেষৰ বিষয়টো গুৰুত্বপূৰ্ণ হ’ব পাৰে, কাৰণ টিউমাৰৰ বৈশিষ্ট্যসমূহ ইয়াক আঁতৰোৱা আৰু চিকিৎসা পৰীক্ষাৰ পিছতহে জানিব পৰা যায়।

লাইপোমা সাধাৰণতে সৰল কটা-ছিঙাৰ দ্বাৰা আঁতৰোৱা হয়। আঁতৰোৱাটো প্ৰায়ে স্থানীয় চেতনানাশক অধীনত কৰা হয় আৰু ই ৩০ মিনিটতকৈ কম সময় লয়। ইয়াৰ ফলত বেছিভাগ ক্ষেত্ৰতে সম্পূৰ্ণ নিৰাময় হয়, প্ৰায় ১-২% লাইপোমা উঠোৱাৰ পিছত পুনৰাবৃত্তি হয়। Liposuction আন এটা বিকল্প যদি লাইপোমাটো নৰম হয় আৰু সংযোগী কলাৰ উপাদান কম থাকে। লিপ’চাকচনে সাধাৰণতে কম scarৰ সৃষ্টি কৰে; কিন্তু ডাঙৰ লাইপোমাৰ ক্ষেত্ৰত, ই সম্পূৰ্ণ টিউমাৰ আঁতৰাব নোৱাৰে, যাৰ ফলত পুনৰ বৃদ্ধি হ’ব পাৰে।

বিকাশৰ অধীনত থকা নতুন পদ্ধতিসমূহে দাগ নোহোৱাকৈ লাইপোমা আঁতৰোৱাৰ লক্ষ্য ৰাখিছে। এটা হৈছে lipolysis ট্ৰিগাৰ কৰা যৌগ, যেনে steroids বা phosphatidylcholine, ইনজেকচনৰ দ্বাৰা আঁতৰোৱা। অন্যান্য সম্ভাৱ্য পদ্ধতিসমূহৰ ভিতৰত টিছু-লক্ষ্যযুক্ত গৰম কৰণৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি cauterization, electrosurgery, আৰু harmonic scalpel।

 শল্যচিকিৎসাৰ পিছত 
লাইপোমা আঁতৰোৱা ৰোগীসকলে সাধাৰণতে একেদিনাই ঘৰলৈ উভতিব পাৰে, হাস্পতালত ভৰ্তি হোৱাৰ প্ৰয়োজন নোহয়। কিছুমান ৰোগীৰ লাইপোমা আঁতৰোৱা স্থানত বিষ, ফুলা, বা ক্ষত হ’ব পাৰে। এই উপসৰ্গসমূহ সাধাৰণতে কেইদিনমানৰ পিছত হ্ৰাস পায়।

 প্ৰগন’ছিছ 
লাইপোমা খুব কমেই জীৱন-সংহাৰক হয়, আৰু সাধাৰণ ছাবকিউটেনিয়াছ লাইপোমা গুৰুতৰ অৱস্থা নহয়। অভ্যন্তৰীণ অংগত বৃদ্ধি পোৱা লাইপোমা অধিক বিপজ্জনক হ’ব পাৰে; উদাহৰণস্বৰূপ, গেষ্ট্ৰইণ্টেষ্টিনেল ট্ৰেক্টৰ লাইপোমাই ৰক্তক্ষৰণ, ulceration, আৰু বেদনাদায়ক বাধাৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে (তথাকথিত "স্থানৰ দ্বাৰা মেলিগনেণ্ট", যদিও হিষ্ট’লজিকেলভাৱে নিৰীহ বৃদ্ধি)। লাইপোমাৰ malignant ৰূপান্তৰ লিপ’চাৰ্ক’মালৈ খুব কমেই ঘটে, আৰু বেছিভাগ লিপ’চাৰ্ক’মা পূৰ্বৰ নিৰীহ ক্ষতৰ পৰা উৎপন্ন নহয়। হাড় আৰু বৃক্কৰ লাইপোমাৰ কিছুমান মেলিগনেণ্ট ৰূপান্তৰৰ কথা বৰ্ণনা কৰা হৈছে, কিন্তু এই কম সংখ্যক ৰিপ’ৰ্ট কৰা ক্ষেত্ৰ সম্ভৱতঃ নিৰীহ লিপ’চাৰ্ক’মা আছিল য’ত প্ৰথম পৰীক্ষাৰ সময়ত সূক্ষ্ম মেলিগনেণ্ট বৈশিষ্ট্যসমূহ মিছ কৰা হৈছিল। গভীৰ লাইপোমাৰ পৃষ্ঠীয় লাইপোমাতকৈ পুনৰাবৃত্তিৰ প্ৰৱণতা অধিক কাৰণ গভীৰ লাইপোমাৰ সম্পূৰ্ণ শল্যচিকিৎসাৰ আঁতৰোৱা সদায় সম্ভৱ নহয়।

একাধিক লাইপোমাৰ উপস্থিতি, lipomatosis, পুৰুষৰ মাজত অধিক সাধাৰণ। কিছুমান পৃষ্ঠীয় লাইপোমা গভীৰ fasciaলৈ প্ৰসাৰিত হ’ব পাৰে আৰু এক্সিচন জটিল কৰিব পাৰে। লিপ’চাৰ্ক’মা ১% লাইপোমাত পোৱা যায় আৰু ই তলৰ অংগ, কান্ধ, আৰু retroperitoneal অঞ্চলত অধিক সম্ভৱ। লিপ’চাৰ্ক’মাৰ অন্য ঝুঁকিৰ কাৰকৰ ভিতৰত ডাঙৰ আকাৰ (>৫  চেমি), calcificationৰ সৈতে সম্পৰ্ক, দ্ৰুত বৃদ্ধি, আৰু/বা কাষৰীয়া গঠন বা ফাচিয়াৰ মাজেৰে muscle tissueলৈ আক্ৰমণ।E.J. Mayeaux Jr. (2009). The Essential Guide to Primary Care Procedures, p.386, Wolters Kluwer Health. .

 মহামাৰী বিজ্ঞান 
প্ৰায় ২% সাধাৰণ জনসংখ্যাৰ লাইপোমা থাকে। এই টিউমাৰবোৰ যিকোনো বয়সত হ’ব পাৰে, কিন্তু মধ্যবয়সত, বিশেষকৈ ৪০ৰ পৰা ৬০ বছৰ বয়সৰ মানুহৰ মাজত অধিক সাধাৰণ। শিশুৰ মাজত কিউটেনিয়াছ লাইপোমা বিৰল, কিন্তু এই টিউমাৰবোৰ Bannayan-Zonana syndrome নামৰ উত্তৰাধিকাৰী ৰোগৰ অংশ হিচাপে হ’ব পাৰে।

লাইপোমা সাধাৰণতে তুলনামূলকভাৱে সৰু, প্ৰায় ১-৩  চেমি ব্যাসৰ,Lipoma—topic overview at webmd.com কিন্তু বিৰল ক্ষেত্ৰত ই বহু বছৰ ধৰি বৃদ্ধি পাই "জায়েণ্ট লাইপোমা" হৈ পৰে যাৰ ব্যাস ১০-২০  চেমি আৰু ওজন ৪-৫  কেজি পৰ্যন্ত হ’ব পাৰে।

 অন্যান্য প্ৰাণী 
লাইপোমা বহু প্ৰাণীৰ মাজত দেখা যায়, কিন্তু বয়স্ক কুকুৰৰ মাজত, বিশেষকৈ বয়স্ক Labrador Retriever, Doberman Pinscher, আৰু Miniature Schnauzerৰ মাজত অধিক সাধাৰণ। অতিৰিক্ত ওজনৰ মাইকী কুকুৰ এই টিউমাৰৰ প্ৰতি বিশেষভাৱে প্ৰৱণ, আৰু বেছিভাগ বয়স্ক বা অতিৰিক্ত ওজনৰ কুকুৰৰ অন্ততঃ এটা লাইপোমা থাকে।Lipomas  Veterinary & Aquatic Services Department, PurinaLipoma Virginia Polytechnic Institute and State University কুকুৰৰ মাজত লাইপোমা সাধাৰণতে ধড় বা ওপৰৰ অংগত ঘটে।Adipose Tissue Tumors  The Merck Veterinary Manual, (9th ed.) ই গৰু আৰু ঘোঁৰাৰ মাজত কম সাধাৰণ, আৰু মেকুৰী আৰু শূকৰৰ মাজত বিৰল। কিন্তু, ঘোঁৰাৰ মাজত পেডাংকুলেটেড লাইপোমাই অন্ত্ৰৰ প্ৰতিবন্ধকতা আৰু টৰ্চনৰ কাৰণ হ’ব পাৰে, যাৰ ফলত নেক্ৰ’চিছ, কলিক, আৰু সম্ভৱতঃ মৃত্যু হ’ব পাৰে। অন্ত্ৰ লাইপোমাৰ ষ্টকৰ চাৰিওফালে পাক লৈ তেজৰ যোগান হেৰুৱায়।

 তথ্যসূত্ৰ 

 বাহ্যিক  সংযোগ 

শ্ৰেণী:চিকিৎসা বিজ্ঞান