সঙ্গীতা ভাটিয়া

সঙ্গীতা এন. ভাটিয়া (জন্ম: ১৯৬৮) এগৰাকী আমেৰিকান জৈৱ-প্ৰকৌশলী আৰু মেচাচুছেট্‌ছ প্ৰযুক্তিবিদ্যা প্ৰতিষ্ঠান (এমআইটি)ৰ চিকিৎসা প্ৰকৌশল আৰু বিজ্ঞান ইনষ্টিটিউট আৰু বৈদ্যুতিন প্ৰকৌশল আৰু কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান বিভাগৰজন জে. আৰু ড° ডোৰোথী ৱিলচন অধ্যাপক। ভাটিয়াৰ গৱেষণা নেন'প্ৰযুক্তি আৰু তন্তু প্ৰকৌশলৰ মাধ্যমেৰে যকৃত ৰোগ, হেপাটাইটিছ, মেলেৰিয়া আৰু কেন্সাৰৰ চিকিৎসা আৰু অধ্যয়নলৈ কেন্দ্ৰিত। 

২০০৩ চনত এম.আই.টি. টেকনোলজী ৰিভিউয়ে তেওঁক ৩৫ বছৰৰ তলৰ শীৰ্ষ ১০০ উদ্ভাৱকৰ ভিতৰত অন্তৰ্ভুক্ত কৰে। 
তেওঁ দ্য ছাইণ্টিষ্ট আলোচনীত ২০০৬ চনত "উদীয়মান বিজ্ঞানী" হিচাপে মনোনীত হৈছিল। 
তেওঁ নেশ্যনেল একাডেমী অফ চাইন্স, নেশ্যনেল একাডেমী অফ ইঞ্জিনিয়াৰিং, নেশ্যনেল একাডেমী অফ মেডিচিন, আৰু নেশ্যনেল একাডেমী অফ ইন্‌ভেনটৰৰ সদস্য হিচাপে নিৰ্বাচিত হৈছে। 

 প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা  
ভাটিয়াৰ জন্ম মুম্বাইৰ বষ্টন, মেচাচুছেট্‌ছৰ এটা ভাৰতীয় সিন্ধী অভিবাসী পৰিয়ালত হৈছিল। তেওঁৰ পিতৃ এজন প্ৰকৌশলী আছিল আৰু মাতৃ ভাৰতৰ প্ৰথমগৰাকী মহিলা MBA গ্ৰাহীক সকলৰ ভিতৰত আছিল। তেওঁৰ ১০ম শ্ৰেণীৰ জীৱবিদ্যা পাঠ আৰু তেওঁৰ পিতৃৰ সৈতে MIT লেবোৰেটৰীত যাত্ৰাই তেওঁক প্ৰকৌশল অধ্যয়নৰ বাবে অনুপ্ৰাণিত কৰিছিল। 

ভাটিয়া ব্ৰাউন বিশ্ববিদ্যালয়ত জৈৱ-প্ৰকৌশল অধ্যয়ন কৰিছিল। ১৯৯০ চনত সন্মানেৰে স্নাতক সম্পন্ন কৰাৰ পিছত, তেওঁ মেছাচুচেটছ ইনষ্টিটিউট অৱ টেকন'লজি (MIT) আৰু হাৰ্ভাৰ্ড মেডিকেল স্কুলত এম.ডি.-পি.এইচ.ডি. অধ্যয়ন কৰে। 

কেৰিয়াৰ 
ভাটিয়া ১৯৯৮ চনত কেলিফোৰ্ণিয়া বিশ্ববিদ্যালয়, ছান ডিয়েগো (UCSD)ৰ অনুষদত যোগদান কৰে। সহকাৰী অধ্যাপক হিচাপে, তেওঁ ১৯৯৯ চনত ডেভিড আৰু লুচিলে পেকাৰ্ড প্ৰতিষ্ঠানৰ পৰা বিজ্ঞান আৰু অভিযান্ত্ৰণ ক্ষেত্ৰৰ পেকাৰ্ড ফেল’শ্বিপ লাভ কৰে। ২০০১ চনত তেওঁ UCSD-ৰ জেকবছ স্কুল অৱ ইঞ্জিনিয়াৰিঙৰ জীৱপ্ৰযুক্তি বিভাগৰ "বছৰৰ শ্ৰেষ্ঠ শিক্ষক" বঁটা লাভ কৰে। 
২০০৩ চনত, MIT Technology Review ত "৩৫ বছৰৰ তলৰ উদ্ভাৱনী বিজ্ঞানী" হিচাপে অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। 

২০০৫ চনত, তেওঁ UCSD এৰি MITৰ স্বাস্থ্য বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগ আৰু বিদ্যুৎ অভিযান্ত্ৰণ আৰু কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান বিভাগত যোগদান কৰে। ২০০৬ চনত The Scientist আলোচনীয়াত "উদীয়মান বিজ্ঞানী" হিচাপে অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয় আৰু ২০০৮ চনত হোৱাৰ্ড হিউজ মেডিকেল ইনষ্টিটিউটত অনুসন্ধানী বিজ্ঞানী হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়। 

ভাটিয়া বৰ্তমান MIT-ৰ বহুস্তৰ পুনৰুদ্ধাৰ প্ৰযুক্তিৰ প্ৰয়োগশালা পৰিচালনা কৰে আৰু Brigham and Women's Hospital আৰু Koch Institute for Integrative Cancer Researchৰ সৈতে সংযুক্ত। 
তেওঁ বিজ্ঞান, প্ৰযুক্তি, অভিযান্ত্ৰণ, আৰু গণিত (STEM) ক্ষেত্ৰত লিংগ সমতাৰ প্ৰৱক্তা। 
ভাটিয়াই জীৱপ্ৰযুক্তি অভিযান্ত্ৰণ সমাজৰ বৈচিত্ৰ্য সমিতি (Diversity Committee of the Biomedical Engineering Society) গঠন কৰাত সহায় কৰে আৰু MITৰ মহিলাৰ অভিযান্ত্ৰণ সমাজৰ সৈতে জড়িত। MITত থাকোঁতে, তেওঁ "Keys to Empowering Youth" নামৰ এখন কাৰ্যসূচী আৰম্ভ কৰাত সহায় কৰে, যিয়ে মাধ্যমিক বিদ্যালয়ৰ ছাত্ৰীসকলক উন্নত প্ৰযুক্তি প্ৰয়োগশালা ভ্ৰমণৰ সুযোগ দিয়ে, যাতে তেওঁলোক বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তিত উৎসাহিত হয়। 
ভাটিয়া আৰু তেওঁৰ স্বামী যোগেশ শাহৰ দুই কন্যা আছে। 

২০১৫ চনত, ভাটিয়া টিচু প্ৰকৌশল, টিচু পুনৰুদ্ধাৰ প্ৰযুক্তি, ষ্টেম চেল পৰিৱৰ্তন, আৰু প্ৰাক-ক্লিনিকেল ঔষধ মূল্যায়নৰ ক্ষেত্ৰত অৱদানৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় অভিযান্ত্ৰণ একাডেমীৰ সদস্য ৰূপে নিৰ্বাচিত হয়। 

গৱেষণা 
ভাটিয়াৰ ডক্টৰেল গৱেষণা মানুহৰ শৰীৰৰ বাহিৰত যকৃতৰ কোষ কাৰ্যকৰী ৰূপত ৰাখি থোৱাৰ উপায় বিকাশ কৰাত কেন্দ্ৰীভূত আছিল। তেওঁ কম্পিউটাৰ চিপ নক্সা আৰু অভিযান্ত্ৰিক বিদ্যাৰ ধাৰণা অনুকৰণ কৰি যকৃতৰ কোষৰ বাবে এক মাইক্ৰ’ফেব্ৰিকেচন উপাদান সৃষ্টি কৰিছিল। 
তেওঁ ফট’লিথ’গ্ৰাফীৰ পদ্ধতি সফলভাৱে পেট্ৰী ডিচত প্ৰয়োগ কৰিছিল, যাৰ জৰিয়তে এক কাৰ্যক্ষম মাইক্ৰ’লিভাৰ গঢ়ি তোলা হৈছিল। 
ভাটিয়াই যকৃতৰ কোষসমূহৰ পৰিবৰ্তন প্ৰক্ৰিয়া ৰোধ কৰিবলৈ একাধিক কোষ প্ৰজাতিৰ সহ-সংস্কৃতি ব্যৱহাৰ কৰিছিল, যি ফ্ৰান্সৰ Christiane Guguen-Guillouzoৰ কামৰ ওপৰত আধাৰিত। 
তেওঁ আৰু তেওঁৰ সহকৰ্মীৰা ত্ৰিমাত্ৰিক মুদ্ৰণ প্ৰযুক্তি ব্যৱহাৰ কৰি চিনিৰে এক লেটিছ গঠন কৰিছিল, যিয়ে কৃত্ৰিম ৰক্তনলীৰ গাঁথনিৰ ভিতৰত বৃহৎ টিস্যু গঠনসমূহ সহায় কৰিব পাৰে। 
তেওঁৰ কাম MIT-ৰ প্ৰথম জীৱ-স্মল উপকৰণ (Bio-MEMS) প্ৰকল্পসমূহৰ অন্তৰ্গত আছিল। 
তেওঁ উচ্চ-দ্ৰুত বৰ্ণালী বিশ্লেষণৰ বাবে জীৱিত কোষৰ সমাহাৰৰ ব্যৱহাৰৰ বাবে আগ্ৰহী। 

ভাটিয়াৰ বহুস্তৰ পুনৰুদ্ধাৰ প্ৰযুক্তিৰ প্ৰয়োগশালা (Laboratory for Multiscale Regenerative Technologies - LMRT)ত মাইক্ৰ’- আৰু ন্যান’প্ৰযুক্তি ব্যৱহাৰ কৰি টিস্যু মেৰামতি আৰু পুনৰুদ্ধাৰ গবেষণা চলাই থাকে। 
তেওঁ যকৃত কোষ (hepatocytes) আৰু সিহঁতৰ মাইক্ৰ’পৰিবেশৰ মাজত সম্পৰ্ক অধ্যয়ন কৰে, আৰু যকৃতৰ টিস্যু প্ৰকৌশল প্ৰয়োগৰ জৰিয়তে যকৃতৰ ৰোগৰ বাবে উন্নত কোষীয় থেৰাপী বিকাশ কৰে। 
এই পদ্ধতি হেপাটাইটিছ আৰু ম্যালেৰিয়া আদি ৰোগৰ অধ্যয়নত ব্যৱহৃত হৈছে। 

২০০৮ চনৰ পৰা, ম্যালেৰিয়া চিকিৎসাৰ বাবে ঔষধ উদ্যোগ (Medicines for Malaria Venture - MMV) আৰু Bill & Melinda Gates Foundationৰ সহায়ত তেওঁৰ লেবৰেটৰীয়ে Plasmodium falciparum আৰু Plasmodium vivax কোষ-ভিত্তিক পৰীক্ষণ পদ্ধতি বিকাশ কৰিছে, যিয়ে ম্যালেৰিয়া অণুবীক্ষণ আৰু নতুন প্ৰতিষেধক সন্ধানত সহায় কৰে। 

ভাটিয়াৰ লেবৰেটৰী ন্যান’উপাদানক জৈৱ অধ্যয়নৰ উপকৰণ হিচাপে আৰু বহুমুখী কেঞ্চাৰ থেৰাপী হিচাপে বিকাশ কৰি আছে। 
তেওঁ ন্যান’কণিকা (nanoparticles) আৰু ন্যান’ছিদ্ৰযুক্ত উপাদান (nanoporous material) সৃষ্টি কৰি ৰোগ নিৰ্ণয়, চিত্ৰায়ন উন্নতকৰণ, আৰু থেৰাপিউটিক এজেণ্ট মুক্তি প্ৰক্ৰিয়াক লক্ষ্য কৰি কাম কৰি আছে। 
২০০২ চনত, তেওঁ Erkki Ruoslahti আৰু Warren Chanৰ সৈতে একেলগে কোৱাণ্টাম বিন্দু (quantum dots) ব্যৱহাৰ কৰি টিউমৰ লক্ষ্যভিত্তিক ন্যান’মেটেৰিয়েল বিকাশ কৰিছিল। 
তেওঁ টিউমৰ এনজাইম মোলিকিউলক ন্যান’পাৰ্টিকলে সংযুক্ত কৰি কৃত্ৰিম জীৱ-চিহ্ন (biomarkers) বিকাশ কৰিছিল, যিবোৰ মূত্ৰ (urine) বা ৰক্ত (blood) পৰীক্ষাত ধৰা পৰে। 
তেওঁ আৰু তেওঁৰ সহকৰ্মীৰা প্ৰ’বায়’টিকসক কেঞ্চাৰ কোষ চিনাক্তকৰণ বা চিকিত্সাৰ উপযোগী কৰিবলৈ অভিযোজন কৰিছে। 

ভাটিয়াৰ চিকিৎসা আৰু বায়’টেক-সংলগ্ন ইঞ্জিনিয়াৰিং প্ৰয়োগৰ বাবে একাধিক পেটেণ্ট আছে। 
২০১৫ চনত, তেওঁৰ Glympse Bio কোম্পানীয়ে Kiran Mazumdar-Shaw আৰু Theresia Gouwৰ পৰা আৰম্ভণি বিত্ত পায়। 
২০১৮ চনত, Glympse-এ “সক্ৰিয়তা সংবেদী” (activity sensors) বিকাশৰ বাবে ২২ মিলিয়ন ডলাৰ বিনিয়োগ লাভ কৰে।

 গ্ৰন্থ  








 বঁটা আৰু সন্মান  
ভাটিয়াই বহুতো বঁটা আৰু সন্মান লাভ কৰিছে, যাৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য কিছুমান হ’লঃ 

 ২০২৩ – অষ্ট্ৰেলিয়াৰ টেকন’লজিকেল বিজ্ঞান আৰু অভিযান্ত্ৰণ একাডেমী (Australian Academy of Technological Sciences and Engineering)ৰ বিদেশী ফেলো (FTSE) 

 ২০১৯ – অথমাৰ সোণালী পদক (Othmer Gold Medal), বিজ্ঞান ইতিহাস প্ৰতিষ্ঠান আৰু অন্যান্য 

 ২০১৮ – সন্মানসূচক ডক্টৰেট, উট্ৰেখ্ট বিশ্ববিদ্যালয় 

 ২০১৭ – কেটালিষ্ট বঁটা, চাইন্স ক্লাব ফোৰ গাৰ্লছ 

 ২০১৫ – হাইনছ বঁটা, হাইনছ ফেমিলি ফাউণ্ডেশ্বন (টেকন’লজী, অৰ্থনীতি আৰু নিয়োগ শ্ৰেণীত), "মানৱ শৰীৰৰ বাহিৰত কাৰ্যক্ষম যকৃত কোষ গঠনৰ লগতে টিস্যু অভিযান্ত্ৰণ আৰু ৰোগ নিৰ্ণয়ৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰভাৱশালী কামৰ বাবে, আৰু STEM (বিজ্ঞান, প্ৰযুক্তি, অভিযান্ত্ৰণ আৰু গণিত) ক্ষেত্ৰত মহিলা সকলৰ অগ্ৰগতি প্ৰসাৰণৰ বাবে।"  

 ২০১৪ – লেমেলছন-MIT বঁটা, Massachusetts Institute of Technology, "মানৱ স্বাস্থ্য আৰু ৰোগী যত্ন উন্নয়ন ক্ষেত্ৰত বিশ্বব্যাপী গুৰুত্বপূৰ্ণ আৱিষ্কাৰৰ বাবে।"  

 ২০১১ – BEAM (Brown Engineering Alumni Medal) বঁটা, ব্ৰাউন বিশ্ববিদ্যালয় অভিযান্ত্ৰণ বিদ্যালয় 

 ২০০৮ – হাৱাৰ্ড হিউজ মেডিকেল ইনষ্টিটিউটৰ গৱেষক 

 ১৯৯৯ – পেকাৰ্ড ফেল’শ্বিপ, ডেভিড আৰু লুছিলে পেকাৰ্ড ফাউণ্ডেশ্বন

বাহ্যিক সংযোগ
 Laboratory for Multiscale Regenerative Technologies

 NOVA profile 

তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:ভাৰতীয় বিজ্ঞানী
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় নাৰী