এলিজাবেথ আডেকোগবে

চিফ এলিজাবেথ আডেকোগবে (, ১৯১৯ – ১৯৬৮) এগৰাকী নাইজেৰিয়ান জাতীয়তাবাদী, ৰাজনীতিবিদ, মহিলা অধিকাৰৰ নেত্ৰী আছিল। ইবাডানস্থিত নাইজেৰিয়াৰ মহিলা আন্দোলনৰ তেওঁ নেত্ৰী আছিল। ১৯৫৪ চনত এই আন্দোলনে নিজৰ নাম সলনি কৰি নাইজেৰিয়ান কাউন্সিল অৱ উইমেনৰ ৰূপ লয় আৰু ১৯৫৯ চনত ৱমেনছ ইম্প্ৰুভমেণ্ট লীগৰ সৈতে একত্ৰিত হৈ নেচনেল কাউন্সিল অৱ উইমেন ছ'চাইটিজAttahiru Jega, Identity Transformation and Identity Politics under Structural Adjustment in Nigeria. Nordic Institute of African Studies, 2000, pp. 116–117. গঠন কৰে, যিটো এটা প্ৰভাৱশালী প্ৰেছাৰ গোট আৰু নাইজেৰিয়াৰ এটা আগশাৰীৰ মহিলা মিত্ৰজোঁট।
প্ৰাৰম্ভিক জীৱন
১৯১৯ চনত দক্ষিণ-পশ্চিম নাইজেৰিয়ান ভাষাৰ ইজেবু-ইফেৰ ৰজা আজালুৰুনৰ এটা ৰাজকীয় পৰিয়ালত জন্মগ্ৰহণ কৰা আদেকোগবে ছেইণ্ট এগনেছ কেথলিক ট্ৰেইনিং স্কুল আৰু ইয়াবা কলেজ অৱ টেকন’লজিত অধ্যয়ন কৰিছিল। অতি সোনকালেই তেওঁ অসামৰিক সেৱাত যোগদান কৰে আৰু দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ত মূল্যৰ সহকাৰী পৰিদৰ্শক হিচাপে উত্থাপন হয়।Sara Panata, "ADEKOGBE, Elizabeth (born Elizabeth Adeyemi)", Le Maitron, 25 February 2015.
ৰাজনৈতিক জীৱন
১৯৫২ চনত ইবাদানত মহিলা আন্দোলন গঠন কৰা হয়। এই গোটৰ উদ্দেশ্য আছিল সাৰ্বজনীন ভোটাধিকাৰ, নেটিভ অথৰিটি কাউন্সিলত মহিলাক নামভৰ্তি কৰা, পশ্চিমীয়া হাউছ অৱ এছেম্বলীত সদস্যৰ মনোনয়ন, মাধ্যমিক বিদ্যালয়ত অধিক ছোৱালীৰ নামভৰ্তি, কইনাৰ মূল্য হ্ৰাস আৰু ছিৰিয়া আৰু লেবাননৰ বাণিজ্যিক একচেটিয়া অধিকাৰৰ ওপৰত নিয়ন্ত্ৰণ।Cheryl Johnson-Odim, For Women and the Nation: Funmilayo Ransome-Kuti of Nigeria, University of Illinois Press, 1997, p. 101.  এই সংস্থাটো কেতিয়াবা একচন গ্ৰুপৰ সৈতেও মিলি গৈছিল। কিন্তু সেই সময়ছোৱাত ফেডাৰেল নিৰ্বাচনত খুব কমসংখ্যক ৰাজনীতিবিদ আৰু মহিলা প্ৰাৰ্থীক প্ৰতিনিধি পাতিছিল যদিও সেই সময়ত নিৰ্বাচনী প্ৰাৰ্থীত্বত মহিলাসকলে মুখ্য ভূমিকা পালন কৰিছিল। মহিলা গোটসমূহক ভোট লাভৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰাৰ সম্ভাৱনা বেছি আছিল।Catherine Coquery-Vidrovitch, African Women: a modern history, Westview Press, 1997, p. 173. .

১৯৫৩ চনত আবেওকুটাত মহিলা সন্মিলন আহ্বান কৰা হয়। এই সন্মিলনত দেশৰ সকলো প্ৰধান মহিলা সংগঠনে অংশগ্ৰহণ কৰে। নেচনেল কাউন্সিল অৱ নাইজেৰিয়া এণ্ড কেমেৰুন্স (এনচিএনচি)ৰ প্ৰতি অনুকূল স্বভাৱ থকা ফুনমিলায়ো ৰেনছম-কুটি নামৰ বিধানসভাখনৰ এগৰাকী নেতাই মণ্ডলীটোক ফেডাৰেচন অৱ নাইজেৰিয়ান ৱমেনছ ছ’চাইটিজ বুলি নামকৰণ কৰে। কিন্তু বিধানসভাত বিশিষ্ট মহিলা দুগৰাকী আদেকোগবে আৰু কুটিৰ মাজত ইচ্ছাৰ তৰ্কযুদ্ধ হৈছিল। আদেকোগবে যুঁজত হাৰিল আৰু বিধানসভা এৰিলে। পিছলৈ তেওঁ একচন গ্ৰুপৰ মহিলা লীগৰ সৈতে মিত্ৰতাৰ সমৰ্থন কৰে।Odim (1997), p. 101.

 ব্যক্তিগত জীৱন 
ইয়োৰুবা জনগোষ্ঠীৰ মুখীয়াল হিচাপে তেওঁ ইকিজাৰ ইয়ালাজে উপাধি লাভ কৰিছিল।

তেওঁৰ স্বামী এল এ জি আডেকোগবে চৰকাৰী কৰ্মচাৰী আছিল৷

১৯৬৮ চনত ইবাদানত তেওঁৰ মৃত্যু হয়।
তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:নাইজেৰিয়াৰ মহিলা অধিকাৰ কৰ্মী