ৰুচিৰা কাম্বোজ

ৰুচিৰা কাম্বোজ (; জন্ম: ৩ মে' ১৯৬৪) ১৯৮৭ চনৰ ব্যাচৰ এগৰাকী অৱসৰপ্ৰাপ্ত ভাৰতীয় বৈদেশিক সেৱাৰ (IFS)বিষয়া। তেওঁ শেষবাৰৰ বাবে ২০২২ চনৰ আগষ্টৰ পৰা ২০২৪ চনৰ মে' মাহলৈকে অৱসৰ নোলোৱালৈকে ৰাষ্ট্ৰসংঘত ভাৰতৰ স্থায়ী প্ৰতিনিধি হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ইয়াৰ পূৰ্বে তেওঁ দক্ষিণ আফ্ৰিকাত ভাৰতৰ উচ্চায়ুক্ত, ভূটানত প্ৰথম মহিলা ভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰদূত আৰু ইউনেস্কো, পেৰিছত ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰদূত/স্থায়ী প্ৰতিনিধি হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।

২০২২ চনৰ ২১ জুনত ৰুচিৰা কম্বোজক নিউয়ৰ্কত ৰাষ্ট্ৰসংঘত ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰদূত/স্থায়ী প্ৰতিনিধি – নিযুক্তি দিয়া হয়। তেওঁৰ নিযুক্তিৰ ফলত তেওঁ ৰাষ্ট্ৰসংঘত ভাৰতৰ প্ৰথমগৰাকী মহিলা স্থায়ী প্ৰতিনিধি হিচাপে পৰিগণিত হয়। ২০২২ চনৰ ১ আগষ্টত জনসংযোগ নিযুক্তিপ্ৰাপ্ত হিচাপে দায়িত্ব গ্ৰহণ কৰি ২০২৪ চনৰ ৩১ মে’লৈকে ৰাষ্ট্ৰসংঘত কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।

২০২২ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ নিৰাপত্তা পৰিষদৰ সভানেত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি ভাৰতৰ পৰা এই পদত অধিষ্ঠিত হোৱা প্ৰথমগৰাকী মহিলা হিচাপে খ্যাতি অৰ্জন কৰিছিল।
পেছাদাৰী জাৱন
ভাৰতীয় বৈদেশিক সেৱাত প্ৰৱেশ
১৯৮৭ চনত ৰুচিৰা কাম্বোজে ভাৰতীয় বৈদেশিক সেৱাত যোগদান কৰে। তেওঁ সেই বছৰৰ অল ইণ্ডিয়া মহিলা শ্ৰেণীত শীৰ্ষ স্থান লাভ কৰাৰ লগতে বৈদেশিক সেৱাৰ ব্যাচতো প্ৰথম স্থান অধিকাৰ কৰিছিল।

প্ৰথম নিযুক্তি পেৰিছত
১৯৮৯ চনৰ পৰা ১৯৯১ চনলৈকে ভাৰতীয় দূতাবাসত তৃতীয় সচিব হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি পেৰিছত কূটনৈতিক কৰ্মজীৱন আৰম্ভ কৰে। এই সময়ছোৱাত তেওঁ ইনষ্টিটিউট কেথলিক আৰু এলায়েন্স ফ্ৰান্সেজত ফৰাচী ভাষা অধ্যয়ন কৰে। ভাষা অধ্যয়ন সম্পূৰ্ণ কৰাৰ পিছত দ্বিতীয় সচিব হিচাপে  ৰাজনৈতিক বিষয়ৰসমূহৰ দায়িত্ব গ্ৰহণ কৰিছিল।

দিল্লী আৰু মৰিচাছত সেৱা
দিল্লীত অধীনস্থ সচিবঃ দিল্লীলৈ উভতি আহি ১৯৯১ চনৰ পৰা ১৯৯৬ চনলৈকে ভাৰতৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ৰ ইউৰোপ পশ্চিম বিভাগত অধীনস্থ সচিব হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ফ্ৰান্স, ব্ৰিটেইন, বেনেলাক্স দেশ, ইটালী, স্পেইন, পৰ্তুগালৰ সৈতে ভাৰতৰ সম্পৰ্ক পৰিচালনা কৰিছিল। ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ কমনৱেলথৰ সৈতে ভাৰতৰ সম্পৰ্কও চম্ভালিছিল আৰু ১৯৯৫ চনৰ অক্টোবৰ মাহত নিউজিলেণ্ডৰ অকলেণ্ডত অনুষ্ঠিত হোৱা চতুৰ্দশ কমনৱেলথ চৰকাৰৰ মুৰব্বীসকলৰ বৈঠকত ভাৰতক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল।
মৰিচাছত পোষ্টিং: ১৯৯৬ চনৰ পৰা ১৯৯৯ চনলৈকে মৰিচাছৰ প’ৰ্ট লুইছত থকা ভাৰতীয় উচ্চায়ুক্তৰ প্ৰথম সচিব (অৰ্থনৈতিক আৰু বাণিজ্যিক) আৰু চ্যান্সাৰীৰ মুৰব্বী আছিল। ১৯৯৮ চনত প্ৰধানমন্ত্ৰী দেৱগৌডাৰ মৰিচাছ ভ্ৰমণ আৰু ১৯৯৭ চনত প্ৰধানমন্ত্ৰী আই কে গুজৰালৰ দক্ষিণ আফ্ৰিকা ভ্ৰমণৰ আয়োজনত তেওঁ গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল।

ভাৰতত মূল ভূমিকা
দিল্লীত উপ-সচিব আৰু সঞ্চালকঃ দিল্লীলৈ উভতি অহাৰ লগে লগে কম্বোজে ১৯৯৯ চনৰ জুন মাহৰ পৰা ২০০২ চনৰ মাৰ্চলৈকে বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ত উপ-সচিব আৰু পিছলৈ বৈদেশিক সেৱাৰ কৰ্মী আৰু কেডাৰৰ দায়িত্বত সঞ্চালক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল, যিয়ে এই জটিল প্ৰশাসনিক ভূমিকাত অন্যতম দীৰ্ঘদিনীয়া কাৰ্যকাল চিহ্নিত কৰিছিল।

স্থায়ী মিছনত পৰামৰ্শদাতা: ২০০২ চনৰ পৰা ২০০৫ চনলৈকে তেওঁ নিউয়ৰ্কত ৰাষ্ট্ৰসংঘত ভাৰতৰ স্থায়ী মিছনত পৰামৰ্শদাতা হিচাপে নিযুক্তি লাভ কৰে। ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ শান্তিৰক্ষা আৰু ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ নিৰাপত্তা পৰিষদ সংস্কাৰকে ধৰি কেইবাটাও ৰাজনৈতিক বিষয় চম্ভালিছিল আৰু নিৰাপত্তা পৰিষদ সম্প্ৰসাৰণৰ কাম কৰা জি-৪ দলৰ অংশ আছিল।

কনছুল জেনেৰেল আৰু কমনৱেলথ সচিবালয়
কেপ টাউনত কনছুল জেনেৰেল: ২০০৬ চনৰ পৰা ২০০৯ চনলৈকে কেপ টাউনত ভাৰতৰ কনছুল জেনেৰেল হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰ সংসদৰ সৈতে ঘনিষ্ঠভাৱে যোগাযোগ কৰিছিল আৰু ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতি আৰু কংগ্ৰেছ পাৰ্টিৰ সভাপতিকে ধৰি উচ্চ পৰ্যায়ৰ ভ্ৰমণ পৰিচালনা কৰিছিল।

কমনৱেলথ সচিবালয়ৰ উপ-মূৰব্বী: কামোজ লণ্ডনৰ কমনৱেলথ সচিবালয়ৰ মহাসচিবৰ কাৰ্যালয়ৰ উপ-মূৰব্বী আছিল। ২০০৯ চনত ট্ৰিনিদাদ আৰু ট’বাগোত অনুষ্ঠিত হোৱা কমনৱেলথ চৰকাৰৰ মুৰব্বীসকলৰ বৈঠকত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।

প্ৰট’কলৰ মুৰব্বী
ঐতিহাসিক ভূমিকা: ২০১১ চনৰ পৰা ২০১৪ চনলৈকে তেওঁ ভাৰতৰ প্ৰট’কলৰ মুৰব্বী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল, এই পদত অধিষ্ঠিত হোৱা প্ৰথম আৰু একমাত্ৰ মহিলা। তেওঁ উচ্চ পদস্থ বিষয়াসকলৰ সকলো বিদায়ী ভ্ৰমণৰ নিৰ্দেশনা দিছিল আৰু বিদেশী গণ্যমান্য ব্যক্তিসকলৰ অহা ভ্ৰমণ পৰিচালনা কৰিছিল, চতুৰ্থ ব্ৰিকছ শীৰ্ষ সন্মিলন আৰু আছিয়ান ভাৰত স্মৃতি সন্মিলনৰ দৰে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শীৰ্ষ সন্মিলন চম্ভালিছিল।

ইউনেস্কো, পেৰিছত ৰাষ্ট্ৰদূত
উল্লেখযোগ্য অৱদান আৰু কৃতিত্বসমূহ:২০১৪ চনত পেৰিছত ইউনেস্ক’ত ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰদূত হিচাপে নিযুক্তি পায়। তেওঁৰ কাৰ্যকালত ২০১৬ চনত ইউনেস্কোৰ বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত তিনিটা ভাৰতীয় স্থান  অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়: নালন্দা মহাবিহাৰা, চণ্ডীগড়ৰ কেপিটেল কমপ্লেক্স, আৰু খাংচেণ্ডোংগা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান, ভাৰতৰ বাবে এক অভূতপূৰ্ব কৃতিত্ব। ইয়াৰ পূৰ্বে ২০১৪ চনত ৰাণী কী ভাভ আৰু দ্য গ্ৰেট হিমালয়ান ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানক বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত স্থান দিয়াত তেওঁৰ ভূমিকা আছিল যথেষ্ট।

ভাৰতীয় ঐতিহ্যৰ প্ৰচাৰঃ ২০১৫ চনত কাম্বোজে বাৰাণসী আৰু জয়পুৰক ইউনেস্ক’ৰ তালিকাত ভাৰতৰ প্ৰথম সৃষ্টিশীল চহৰ হিচাপে অন্তৰ্ভুক্ত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত সফলতা প্ৰদান কৰে। ২০১৬ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত তেওঁৰ প্ৰচেষ্টাৰ ফলতে  যোগ  অভ্যাসক মানৱতাৰ  সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য হিচাপে ঘোষণা কৰি বিশ্বৰ মঞ্চত ভাৰতৰ সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ মাইলৰ খুঁটি হিচাবে থিয় দিয়াই।

ঐতিহাসিক শিলালিপি: ২০১৭ চনৰ জুলাই মাহত তেওঁ আহমেদাবাদ  ভাৰতৰ প্ৰথমখন বিশ্ব ঐতিহ্য নগৰ হিচাপে লিপিবদ্ধ কৰাৰ পদক্ষেপৰ নেতৃত্ব দিয়ে,আৰু ইউনেস্কোৰ বিশ্ব ঐতিহ্য সমিতিৰ সম্পূৰ্ণ সমৰ্থন লাভ কৰে। তেওঁৰ নেতৃত্বত ভাৰতে কেৰালাৰ অমৃতা বিশ্ব বিদ্যাপীথামত লিংগ সমতা আৰু মহিলা সবলীকৰণৰ ওপৰত ইউনেস্ক’ৰ প্ৰথমখন অধ্যক্ষ প্ৰতিষ্ঠা কৰে।

বিশিষ্ট সন্মিলনসমূহ: ২০১৬ চনৰ এপ্ৰিল মাহত কাম্বোজে ইউনেস্কোত শূন্য সম্পৰ্কীয় আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সন্মিলনৰ আয়োজন কৰে, গণিত আৰু বিজ্ঞানৰ ক্ষেত্ৰত ভাৰতৰ উল্লেখযোগ্য অৱদানসমূহ প্ৰদৰ্শন কৰে। এই সন্মিলনত ফিল্ডছৰ পদক বিজয়ী অধ্যাপক মঞ্জুল ভাৰ্গৱ আৰু অধ্যাপক লৰেণ্ট লাফৰ্গকে ধৰি বিশ্বৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ বিশিষ্ট গণিতজ্ঞসকলে অংশগ্ৰহণ কৰে। ভাৰতৰ গাণিতিক ঐতিহ্যক সন্মান জনাই প্ৰাচীন ভাৰতীয় গণিতজ্ঞ আৰ্যভট্টৰ আৱক্ষ মূৰ্তি ইউনেস্কোক উপহাৰ দিয়া হৈছিল, এতিয়া সংস্থাটোৰ প্ৰধান প্ৰৱেশদ্বাৰত শোভা বঢ়াইছে।

ভাৰত-আফ্ৰিকা মঞ্চ সন্মিলন
বিশেষ দায়িত্ব: ২০১৫ চনত তেওঁক তৃতীয় ভাৰত-আফ্ৰিকা মঞ্চ সন্মিলনৰ আয়োজনত সহায় কৰিবলৈ পুনৰ মাতি অনা হয়, য'ত ৫৪ জনীয়া আফ্ৰিকান ইউনিয়নৰ ৰাষ্ট্ৰ আৰু চৰকাৰৰ মুৰব্বীসকলে অংশগ্ৰহণ কৰে।

দক্ষিণ আফ্ৰিকা আৰু লেচোথোৰ উচ্চায়ুক্ত
দ্বিপাক্ষিক সম্পৰ্ক শক্তিশালী কৰা: ২০১৭ চনৰ জুলাইৰ পৰা ২০১৯ চনৰ মাৰ্চলৈকে কাম্বোজে দক্ষিণ আফ্ৰিকাত ভাৰতৰ উচ্চায়ুক্ত হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল, সমান্তৰালভাৱে লেচোথো ৰাজ্যই স্বীকৃতি লাভ কৰিছিল। তেওঁৰ কাৰ্যকালত কেইবাখনো হাই-প্ৰফাইল ভ্ৰমণ আৰু পদক্ষেপে ভাৰত-দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰ সম্পৰ্কক শক্তিশালী কৰি তুলিছিল।

ভাৰত-দক্ষিণ আফ্ৰিকা ব্যৱসায়িক সন্মিলন:

পিটাৰমাৰিট্জবাৰ্গ কাণ্ডৰ স্মৃতিচাৰণ:

প্ৰতিৰক্ষা সম্পৰ্ক আৰু প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ ভ্ৰমণ:

ভূটানত ৰাষ্ট্ৰদূত
মূল পদক্ষেপসমূহ: ২০১৯ চনত তেওঁ ভুটানলৈ ১৮তম ৰাজদূত হিচাপে নিয়োগ লাভ কৰিছিল। এই সময়ছোৱাত, তেওঁ বহুতো গুৰুত্বপূর্ণ উদ্যোগৰ সূচনা কৰিছিল, যেনে ৰুপে কাৰ্ড পৰিচয় কৰোৱাই দিয়া, ভাৰত-ভুটান উপগ্ৰহ প্ৰকল্প আৰম্ভ কৰা, আৰু নতুন ব্যৱসায়িক পথ খুলিবলৈ সহায় কৰা। কোভিড-১৯ মহামাৰীৰ সময়ত ভাৰতৰ প্ৰচেষ্টাসমূহ উচ্চ প্ৰশংসা লাভ কৰিছিল, 

মূল পদক্ষেপসমূহ: ২০১৯ চনত ভূটানত ১৮ সংখ্যক ৰাষ্ট্ৰদূত  হিচাপে নিযুক্তি পায় কিছুমান গুৰুত্বপূর্ণ পদক্ষেপ হাতত লয়, যেনে, ৰূপে কাৰ্ড প্ৰৱৰ্তন, ভাৰত-ভূটান উপগ্ৰহ প্ৰকল্পৰ আৰম্ভণি, আৰু নতুন বাণিজ্যিক পথ মুকলি কৰা। ক'ভিড-১৯ মহামাৰীৰ সময়ত ভাৰতৰ প্ৰচেষ্টাক ভূটানে উচ্চ প্ৰশংসা লাভ কৰিছিল যাৰ প্ৰতি স্বীকৃতি স্বৰূপে ২০২১ চনত ভুটানে প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীক নিজৰ সৰ্বোচ্চ নাগৰিক সন্মান প্ৰদান কৰে।

জনসংযোগ / ৰাষ্ট্ৰসংঘত ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰদূত, নিউয়ৰ্ক
২ আগষ্ট ২০২২ত ৰুচিৰা কাম্বোজে আনুষ্ঠানিকভাৱে নিউয়ৰ্কত ভাৰতৰ জনসংযোগ / ৰাষ্ট্ৰদূতৰ পদ গ্ৰহণ কৰে। ।

তেওঁৰ কাৰ্যকালত  ২০২২ চনৰ আগষ্টৰ পৰা ডিচেম্বৰলৈকে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ নিৰাপত্তা পৰিষদত ভাৰতক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল, ২০২২ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত নিৰাপত্তা পৰিষদৰ সভাপতিত্ব কৰা প্ৰথমগৰাকী ভাৰতীয় মহিলা হোৱাৰ অনন্য গৌৰৱ লাভ কৰিছিল।
ব্যক্তিগত জীবন
ৰুচিৰা কাম্বোজৰ দেউতাক ভাৰতীয় সেনাবাহিনীত বিষয়া হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল, আৰু মাতৃ দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ত সংস্কৃতৰ অধ্যাপিকা আছিল। দেউতাকৰ সামৰিক পদবীৰ বাবে দিল্লী, বদোদৰা, জম্মুকে ধৰি বিভিন্ন চহৰত শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল। লক্ষ্ণৌৰ ইছাবেলা থ’বাৰ্ন কলেজত উচ্চ শিক্ষা সমাপ্ত কৰাৰ পিছত দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা ৰাজনীতি বিজ্ঞান আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সম্পৰ্কত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে।

ৰুচিৰা বিবাহিত আৰু এগৰাকী কন্যা সন্তান মাতৃ। ৰুচিৰাই হিন্দী, ইংৰাজী আৰু ফৰাচী তিনিটা ভাষাত পাকৈত। তেওঁৰ ক্ষেত্ৰখনৰ সৈতে জড়িত বিভিন্ন প্ৰাসংগিক বিষয়ৰ ওপৰত তেওঁ বহুতো গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰবন্ধ লিখিছে, যি বোৰ বিভিন্ন খ্যাতনামা বাতৰি কাকত, জৰ্ণাল আৰু আলোচনীত প্ৰকাশিত হৈছে। তেওঁৰ লেখনিৰ বিষয়বস্তুৰ গভীৰতা আৰু গৱেষণামূলক দৃষ্টিভংগীৰ বাবে উচ্চ প্ৰশংসা লাভ কৰিছে। এনে দক্ষতাৰ ফলত তেওঁক ভাৰতৰ লগতে বিশ্বজুৰি বিশিষ্ট মঞ্চত ভাষণ দিবলৈ নিমন্ত্ৰণ জনোৱা হৈছে, ইয়াৰ ভিতৰত হার্ভাৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয় আৰু ক'লম্বিয়া বিশ্ববিদ্যালয় বিশেষ উল্লেখ যোগ্য।
তথ্য সূত্ৰ