পেৰানেজেল চাইনাছ

পেৰানেজেল চাইনাছ নাসিকা গহ্বৰটোক আগুৰি থকা বায়ুৰে ভৰা ঠাইৰ চাৰিটা যোৰৰ এটা গোট। মেক্সিলাৰী চাইনাছ চকুৰ তলত থাকে; ফ্ৰণ্টাল চাইনাছ চকুৰ ওপৰত থাকে; ইথম’ইডাল চাইনাছ চকুৰ মাজত আৰু স্ফেন’ইডাল চাইনাছ চকুৰ পিছফালে থাকে। চাইনাছৰ নামকৰণ কৰা হৈছে এইবোৰ থকা মুখৰ হাড় আৰু স্ফেন’ইড হাড়ৰ বাবে। ইহঁতৰ ভূমিকা সংঘৰ্ষযুক্ত। 
গঠন
মানুহৰ চাৰিযোৰ পেৰানেজেল চাইনাছ থাকে, যিবোৰ উপগোটত ভাগ কৰা হয় যিবোৰৰ নামকৰণ কৰা হয় চাইনাছ যিবোৰ হাড়ৰ ভিতৰত থাকে। এই সকলোবোৰ ট্ৰাইজেমিনেল নাৰ্ভ (CN V)ৰ শাখাৰ দ্বাৰা স্নায়ুযুক্ত। 

পেৰানেজেল চাইনাছৰ ভিতৰত আটাইতকৈ ডাঙৰ মেক্সিলাৰী চাইনাছ চকুৰ তলত, মেক্সিলাৰী হাড়ত (নাকৰ (:en:semilunar hiatus ৰ পিছফালে খোলা) থাকে। ইহঁতক মেক্সিলাৰী নাৰ্ভ (CN V2) দ্বাৰা স্নায়ুতন্ত্ৰিত কৰা হয়।
চকুতকৈ ওপৰৰ ফ্ৰণ্টেল চাইনাছ, ফ্ৰণ্টেল হাড়ত, যিয়ে কপালৰ কঠিন অংশ গঠন কৰে। চকুৰ স্নায়ু (CN V1) দ্বাৰা ইহঁতক স্নায়ুতন্ত্ৰিত কৰা হয়।
নাক আৰু চকুৰ মাজৰ ইথম’ইড হাড়ৰ ভিতৰত কেইবাটাও বিচ্ছিন্ন বায়ু কোষৰ পৰা গঠিত ইথম’ইডাল চাইনাছ। চকুৰ স্নায়ুৰ (CN V1) নাচ’চিলিয়াৰী নাৰ্ভৰ পৰা শাখা-প্ৰশাখা হোৱা ইথম’ইডাল নাৰ্ভৰ দ্বাৰা ইহঁতক স্নায়ুযুক্ত কৰা হয়। 
স্ফেন’ইডাল চাইনাছ, স্ফেন’ইড হাড়ত। চকু আৰু মেক্সিলাৰী নাৰ্ভ (CN V1 আৰু V2) দ্বাৰা ইহঁতক স্নায়ুযুক্ত কৰা হয়।
পেৰানেজেল চাইনাছত শ্বাস-প্ৰশ্বাসজনিত এপিথেলিয়াম থাকে। 

পেৰানেজেল চাইনাছৰ এটা জনাজাত কাম হৈছে নাইট্ৰিক অক্সাইড উৎপাদন কৰা, যিয়ে অক্সিজেন গ্ৰহণত সহায় কৰে।
বিকাশ
নাসিকা গহ্বৰৰ পৰা বায়ুৰে ভৰা মোনা(pneumatic diverticula)ৰ দ্বাৰা হাড় খনন কৰি পেৰানেজেল চাইনাছ গঠিত হয়। এই প্ৰক্ৰিয়াটো প্ৰসৱৰ পূৰ্বে (জৰায়ুৰ ভিতৰত জীৱন) আৰম্ভ হয়, আৰু ই কোনো জীৱৰ জীৱনকালৰ মাজেৰে বিকশিত হৈ থাকে। 

পৰীক্ষামূলক অধ্যয়নৰ ফলাফল অনুসৰি একক চাইনাছৰ অষ্টিয়াম (খোলা) থকা চাইনাছৰ প্ৰাকৃতিক বায়ু চলাচলৰ হাৰ অত্যন্ত লেহেমীয়া। এনে সীমিত বায়ু চলাচল চাইনাছৰ বাবে সুৰক্ষামূলক হ’ব পাৰে, কিয়নো ই ইয়াৰ শ্লেষ্মাৰ পৃষ্ঠভাগ শুকান হোৱাত সহায় কৰিব আৰু উচ্চ কাৰ্বন ডাই অক্সাইডৰ ঘনত্ব আৰু ন্যূনতম ৰোগকাৰক প্ৰৱেশৰ সৈতে প্ৰায় বীজাণুমুক্ত পৰিৱেশ বজাই ৰাখিব। এইদৰে মেক্সিলাৰী চাইনাছত গেছৰ পৰিমাণৰ গঠন সিৰাৰ তেজৰ দৰেই, উশাহ লোৱা বায়ুৰ তুলনাত কাৰ্বন ডাই অক্সাইড অধিক আৰু অক্সিজেনৰ মাত্ৰা কম।

জন্মৰ সময়ত কেৱল মেক্সিলাৰী চাইনাছ আৰু ইথম’ইড চাইনাছহে বিকশিত হয় যদিও সম্পূৰ্ণৰূপে বায়ুৰে পৰিপূৰ্ণনহয়; সাত বছৰ বয়সলৈকেহে ইহঁত সম্পূৰ্ণৰূপে বায়ুৰে ভৰি পৰে। স্ফেন'ইড চাইনাছ তিনি বছৰ বয়সত দেখা দিয়ে আৰু ফ্ৰণ্টেল চাইনাছ প্ৰথমে ছয় বছৰ বয়সত দেখা দিয়ে আৰু প্ৰাপ্তবয়স্ক কালত সম্পূৰ্ণৰূপে বিকশিত হয়।
চিটি স্কেন, ৰেডিঅ’গ্ৰাফ (এক্স-ৰে) আৰু অন্যান্য চিত্ৰ

তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:মানৱ বিজ্ঞান