দেশ (আলোচনী)

দেশ হৈছে চুটিগল্প, উপন্যাস, ধাৰাবাহিক, সমালোচনা, কবিতা, ৰচনা, আৰু গ্ৰন্থৰ সমালোচনাৰে সজ্জিত এখন বাংলা আলোচনী। ১৯৩৩ চনৰ ২৪ নৱেম্বৰত প্ৰথমে সাপ্তাহিক আৰু পিছলৈ দ্বি-সাপ্তাহিক হিচাপে মুকলি কৰা এইখন ভাৰতৰ অন্যতম পুৰণি আলোচনী। বিংশ আৰু একবিংশ শতিকাৰ ভিতৰত আলোচনীখনে ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰ, জীবনানন্দ দাস, সুনীল গঙ্গোপাধ্যায়, সত্যজিৎ ৰায়, শীৰ্ষেন্দু মুখোপধ্যায়, আৰু জয় গোস্বামীকে ধৰি বিশিষ্ট বাংলা লেখকৰ ৰচনাসমূহ প্ৰকাশ কৰিছিল।

২০০৮ চনত কলকাতা মহানগৰত ড° চৈতলী দত্তই কৰা এক অধ্যয়নত দেখা গৈছে যে, "দেশ" আলোচনীখন হৈছে মহিলা পাঠকৰ মাজত অধিক জনপ্ৰিয়, আনহাতে পুৰুষে বেছি পছন্দ কৰে "সাপ্তাহিক বৰ্তমান।"

ইতিহাস
"দেশ"ৰ প্ৰথম সম্পাদক আছিল সত্যেন্দ্ৰনাথ মজুমদাৰ (১৮৯১–১৯৫৪), তাৰ পিছত বংকিমচন্দ্ৰ সেন। ১৯৩৯ চনত সাগৰময় ঘোষে আলোচনীখনত যোগদান কৰি ১৯৭৬ চনত ইয়াৰ সম্পাদক হয়। তেওঁৰ নেতৃত্বত দেশে আঞ্চলিক ভাষাত ভাৰতৰ আগশাৰীৰ সাহিত্য আলোচনী হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰে। তেওঁৰ প্ৰথম ডাঙৰ কৃতিত্ব আছিল ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰৰ পৰা পোৱা এটা কবিতা আৰু চুটিগল্প— শেষ কথা।

ঘোষে দেশক বংগৰ শীৰ্ষ সাহিত্যিকসকলৰ বাবে এখন মঞ্চ সৃষ্টি কৰি তোলাৰ সমান্তৰালকৈ নতুন প্ৰতিভাৰ বাবেও ঠাই সৃষ্টি কৰিছিল। ৰাজনৈতিক হেঁচাত তেওঁ দৃঢ়তাৰে থিয় দিছিল, বিশেষকৈ যেতিয়া বাংলাদেশে আলোচনীখনক নীৰদ চি. চৌধুৰীয়ে এটা প্ৰবন্ধত "তথাকথিত বাংলাদেশ" বুলি উল্লেখ কৰাৰ পিছত সাময়িকভাৱে নিষিদ্ধ কৰিছিল। ১৯৯৭ চনত বাৰ্ধক্যৰ লগত জড়িত স্বাস্থ্যজনিত সমস্যাৰ বাবে তেওঁ সম্পাদক পদৰ পৰা পদত্যাগ কৰে। সাংবাদিক তথা ৰমন মেগছেছে বঁটা বিজয়ী অমিতাভ চৌধুৰীয়ে এবছৰৰ বাবে দায়িত্ব ল’লে। এই সময়ছোৱাত "দেশ" বিশুদ্ধ সাহিত্যিক আলোচনীৰ পৰা সাম্প্ৰতিক পৰিস্থিতি, ইতিহাস আৰু সংস্কৃতিৰ ওপৰত অকল্পনীয় ৰচনাও প্ৰকাশ কৰা আলোচনীলৈ পৰিৱৰ্তিত হয়। ১৯৯৮ চনত তেওঁৰ উত্তৰাধিকাৰী হৰ্ষ দত্তই কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰে। বৰ্তমান আলোচনীখনৰ সম্পাদক হ'ল সুমন সেনগুপ্ত। 

ভগ্নী-প্ৰকাশন
দেশে ২০০৩ চনত মুকলি কৰা ত্ৰৈমাসিক পৰিপূৰিকা "বইয়েৰ দেশ" প্ৰকাশ কৰে। ইয়াত বিখ্যাত সমালোচকৰ বাংলা আৰু ইংৰাজী ভাষাৰ গ্ৰন্থৰ পৰ্যালোচনা কৰা হৈছে আৰু ইয়াত বংগ আৰু ইয়াৰ বাহিৰৰ বিশিষ্ট সাহিত্যিকসকলৰ সাক্ষাৎকাৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে।

প্ৰকাশন
"দেশ" আলোচনীখন সংবাদ মাধ্যমৰ সংঘবদ্ধ সংস্থা এবিপি গ্ৰুপে প্ৰতি মাহৰ ২ আৰু ১৭ তাৰিখে ৬ প্ৰফুল্ল সৰকাৰ ষ্ট্ৰীট, কলকাতা ৭০০০০০১-ৰ পৰা প্ৰকাশ কৰে। ইয়াৰ অফিচিয়েল ৱেবছাইট www.desh.co.in আৰু ২০১৫ চনৰ ২৫ এপ্ৰিল তাৰিখে ইয়াক মুকলি কৰা হয়। ২০২৪ চনত ইয়াক "আৰো আনন্দ"ৰ অধীনত এটা উপবিভাগলৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়। 

জনপ্ৰিয় সংস্কৃতিত
ঝুম্পা লাহিৰীৰ ২০০৩ চনৰ উপন্যাস দ্য নেমছেইক-ত, কলকাতাৰ পৰা কেমব্ৰিজলৈ নতুনকৈ প্ৰব্ৰজন কৰা আশিমা গাংগুলীয়ে, বহু আগতে পঢ়া পুৰণি তথা জীৰ্ণ হৈ পৰা এখন দেশ আলোচনী পঢ়ি থাকে। তেওঁ এইখন পেলাব পৰা নাছিল, কাৰণ ইয়াৰ বাংলা লিপিয়ে তেওঁক "অবিৰত সান্ত্বনা" দিয়ে।

বিতৰ্ক
"দেশ" আলোচনীখন একাধিক বিতৰ্কৰ সন্মুখীন হৈছে। ১৯৯৪ চনত ইয়াৰ দুৰ্গা পূজা সংখ্যাত অৰ্পিতা সিংহৰ এটা কভাৰত বগা শাৰী পিন্ধি দেৱী দুৰ্গাক প্ৰণাম কৰা ৰাজনীতিবিদৰ ওপৰত ৰিভলভাৰ উলিয়াব পৰাকৈ চিত্ৰিত কৰা হৈছিল। এই ছবিখনে স্থানীয় ৰাজনীতিবিদসকলৰ মাজত তাৎক্ষণিক ক্ষোভৰ সৃষ্টি কৰে আৰু আলোচনীখন প্ৰত্যাহাৰ কৰি সকলো কপি ধ্বংস কৰাৰ দাবী জনায়।

 বিশিষ্ট অৱদানকাৰীসকল 

 ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰ
 সত্যজিৎ ৰায়
 জীবনানন্দ দাস
 অদ্বৈত মল্লবৰ্মণ
 ছৈয়দ মুজতবা আলি
 জসীমউদ্দিন
 সুনীল গংগোপাধ্যায়
 আলোকৰঞ্জন দাশগুপ্ত
 জয় গোস্বামী
 শীৰ্ষেন্দু মুখোপাধ্যায়
 শংকৰলাল ভট্টাচাৰ্য্য
 সঞ্জীব চট্টোপাধ্যায়
 শক্তি চট্টোপাধ্যায়
 সুভাষ মুখোপাধ্যায় (কবি)
 শঙ্খ ঘোষ
 নৱনীতা দেৱ সেন
 হৰ্ষ দত্ত
 সমৰেশ মজুমদাৰ
 অনিতা অগ্নিহোত্ৰী
 বাণী বসু
 দিব্যেন্দু পালিত

তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:বাংলা আলোচনী
শ্ৰেণী:ভাৰতত প্ৰকাশিত আলোচনী