ৰূপান্তৰক

বৈদ্যুতিক অভিযান্ত্ৰণত, এটা ৰূপান্তৰক (Transformer) হৈছে এটা পেছিভ উপাদান, যিয়ে এখন বৈদ্যুতিক পৰিবেশনৰ পৰা আন এখন বা বহুতো জাললৈ বৈদ্যুতিক শক্তি স্থানান্তৰ কৰে। কোনো এটা কঁপনিৰে বৈদ্যুতিক প্ৰবাহ সলনি হ’লে, ৰূপান্তৰকৰ মূলত এটা সলনি হোৱা চুম্বকীয় ফ্লাস্ক‌ সৃষ্টি হয়, যি মূলটোৰে জড়োৱা থকা আন কঁপনিসমূহত এটা সলনি হোৱা প্ৰেৰক বল (EMF) উদ্দীপিত কৰে। এইদৰে, এটা ধাতব সংযোগ নোহোৱাকৈয়ে শক্তি এক কঁপনিৰ পৰা আন কঁপনিলৈ স্থানান্তৰ কৰিব পাৰে। ১৮৩১ চনত আৱিষ্কৃত ফাৰাডে'ৰ প্ৰেৰণাৰ নিয়মই, কঁপনিসমূহৰ মাজত চুম্বকীয় ফ্লাস্ক‌ৰ পৰিবৰ্তনৰ দ্বাৰা প্ৰেৰক বল কেনেদৰে উৎপন্ন হয়, সেয়া বৰ্ণনা কৰে। 

ৰূপান্তৰকবোৰ প্ৰায়ে প্ৰত্যাৱৰ্তী প্ৰবাহ (AC)ৰ ভল্টেজ পৰিবৰ্তন কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এনে ৰূপান্তৰকবোৰক "উচ্চীকৰণ" বা "হ্ৰাসকৰণ" ৰূপান্তৰক বুলি কোৱা হয়। এইবোৰে বৰ্তমানৰ পৰিমাণ বৃদ্ধি বা হ্ৰাস কৰে। আনহাতে, কিছুমান ৰূপান্তৰকে গ্যালভেনিক পৃষ্ঠপোষকতা প্ৰদান কৰে বা সংকেত প্ৰক্ৰিয়া চৰণসমূহ সংযোগ কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো ব্যৱহাৰ হয়। ১৮৮৫ চনত প্ৰথম নিয়ত ভল্টেজ ৰূপান্তৰক আৱিষ্কৃত হোৱাৰ পাছৰ পৰাই, ৰূপান্তৰকবোৰ বৈদ্যুতিক শক্তি সংস্থান, বিতৰণ আৰু ব্যৱহাৰৰ ক্ষেত্ৰত অত্যন্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ হৈ পৰিছে। ইলেক্ট্ৰনিক্স আৰু বিদ্যুৎ শক্তি ব্যৱস্থাত বহল পৰিসৰৰ ৰূপান্তৰক ডিজাইন দেখা পোৱা যায়। এইবোৰ RFৰ নিচিনা অতি সৰু ৰূপান্তৰকৰ পৰা আৰম্ভ কৰি, শ শ টন ওজনৰ বৃহৎ শক্তি জাল সংযোগকাৰী বৃহৎ ৰূপান্তৰকলৈ বিস্তৃত।

তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:প্ৰযুক্তি
শ্ৰেণী:বিজ্ঞান