সোণগুঁই

সোণগুঁই (; বৈ‍জ্ঞানিক নামঃ Varanus flavescens) বা হালধীয়া গুঁই হ'ল দক্ষিণ এছিয়াৰ স্থানীয় গুঁই৷
বিৱৰণ
সোণগুঁই বা হালধীয়া গুঁই এক মধ্যমীয়া আকাৰৰ গুঁই, নেজলৈকে ইয়াৰ দৈৰ্ঘ্য ৪৫ৰপৰা ৯৫ চে.মি. (১৮ আৰু ৩৭ ইঞ্চি)ৰ ভিতৰত আৰু ওজন ১.৪৫ কিলোগ্ৰাম (৩.২ পাউণ্ড) পৰ্যন্ত হয়। সোণগুঁই বা হালধীয়া গুঁইৰ নেজডাল দুৰ্বলভাৱে সংকোচিত আৰু এঢলীয়া। মূৰৰ চোকোৰা বা বাকলিবোৰ সৰু আৰু উপশমান; ভ্ৰুৰ ওপৰৰ চোকোৰা বা বাকলিৰ মধ্যম শৃংখলাটো অনুপ্ৰস্থভাৱে সামান্য প্ৰসাৰিত। ওপৰৰ পৃষ্ঠত থকা চোকোৰা বা বাকলিবোৰ মধ্যমীয়া, অণ্ডাকাৰ আৰু নাৱৰ তলভাগৰ নিচিনা আকৃতিৰ। পেটৰ চোকোৰা বা বাকলিবোৰ মসৃণ আৰু ৬৫ৰপৰা ৭৫টা অনুপ্ৰস্থ শাৰীত থাকে। প্ৰাপ্তবয়স্কবোৰৰ ওপৰভাগ জলফাই বা হালধীয়া বাদামী ৰঙৰ হয়, অনিয়মিত গাঢ় চিহ্ন থাকে যিবোৰ সাধাৰণতে বহল ক্ৰছবাৰত মিলি যায়; ক'লা ৰঙৰ পাৰ্থিৱ ৰেখা থাকে‍; তলৰ পৃষ্ঠভাগ হালধীয়া ৰঙৰ, যথেষ্ট অস্পষ্ট বাদামী ৰঙৰ ক্ৰছ বাৰ থাকে, যিবোৰ ডিঙিত অতি স্পষ্ট। ডেকাবোৰৰ ওপৰভাগ গাঢ় বাদামী ৰঙৰ, হালধীয়া দাগবোৰ ক্ৰছবাৰত মিলি যায়; তলৰ পৃষ্ঠভাগ হালধীয়া আৰু গাঢ় বাদামী ৰঙৰ ক্ৰছ বাৰ থাকে।Boulenger, G. A. 1890. Fauna of British India. Reptilia and Batrachia. প্ৰতিটো দাঁতৰ অৱস্থানত যিকোনো সময়তে অপেক্ষা কৰাৰ সময়ত মাত্ৰ এটাকৈ সলনি দাঁত থাকে।

বিতৰণ আৰু বাসস্থান
ভাৰত, পাকিস্তান, নেপাল আৰু বাংলাদেশৰ সিন্ধু, গংগা আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ প্লাৱনভূমিত সোণগুঁই বা হালধীয়া গুঁই দেখা যায়। ই আৰ্দ্ৰ অঞ্চল, বনাঞ্চলৰ প্ৰান্তত আৰু মানুহৰ বসতি আৰু কৃষিভূমিৰ ওচৰত বাস কৰে। পিছফালৰ ঠেঙৰ আঙুলি চুটি হোৱাৰ বাবে ই গছত উঠিবলৈ দক্ষ নহয়।

আচৰণ আৰু পৰিৱেশতন্ত্ৰ
আন আন দিবাচৰ জেঠী জাতীয় প্ৰাণীৰ দৰেই সোণগুঁই বা হালধীয়া গুঁইয়ে‍ ৰ’দঘাই আৰু ছাঁয়াময় অঞ্চলৰ মাজত গতি কৰি তাপ নিয়ন্ত্ৰণ কৰে৷ মানুহৰ জ্বলোৱা জুইৰ ফলত সৃষ্ট তপত ছাইৰ দম এটাৰ ওপৰত হালধীয়া গুঁই এটা পৰি থকাৰ এক সংবাদ পোৱা গৈছিল, হালধীয়া গুঁইয়ে যেন তাৰ পৰা তাপহে‍ লৈছে‍।

ই খেলাৰ আচৰণ দেখুওৱাবলৈ‍ সক্ষম হ’ব পাৰে। জলাশয়ত সোণগুঁই বা হালধীয়া গুঁই এটা উলম্ব অৱস্থাত সাঁতোৰা আৰু নিশ্চলভাৱে ভাঁহি থকা পৰ্যায়ক্ৰমে হোৱা দেখা গৈছিল।

ভাবুকি
প্ৰত্যক্ষ হত্যা সোণগুঁই বা হালধীয়া গুঁইৰ প্ৰধান ভাবুকি। স্থানীয় লোকৰ মাজত এই প্ৰজাতিটোৰ বিষয়ে জ্ঞানৰ অভাৱেই বেছিভাগ হত্যাৰ কাৰণ, হত্যাৰ বেছিভাগেই ছালৰ ব্যৱহাৰ আৰু ব্যৱসায়ৰ সৈতে জড়িত। সংৰক্ষিত অঞ্চল প্ৰজাতিটোৰ বাবে অপৰ্যাপ্ত কাৰণ ইয়াৰ সম্ভাৱ্য বাসস্থানৰ অধিকাংশই সংৰক্ষিত অঞ্চলৰ বাহিৰত, আৰু ইয়াক প্ৰায়ে মানুহৰ বসতিৰ ওচৰত পোৱা যায়; ইয়াৰ ফলত প্ৰজাতিটোৰ প্ৰতি ভাবুকি বৃদ্ধি পায়। নেপালৰ বজাৰত ইয়াৰ ছালখন বিক্ৰী হোৱা দেখা যায়৷

সংৰক্ষণ
পাকিস্তান, নেপাল, ভাৰত, ভূটান আৰু বাংলাদেশৰ বাহিৰে সকলো ইয়াৰ বিচৰণক্ষেত্ৰ থকা দেশতে সোণগুঁই সুৰক্ষিত। ইয়াৰ প্ৰকৃত সংখ্যা বা জনসংখ্যাৰ ধাৰাৰ বিষয়ে‍ অজ্ঞাত। কিন্তু সোণগুঁইৰ সংখ্যাৰ ঘনত্ব ইয়াৰ পছন্দৰ বাসস্থানতো কম।সীমিত অধ্যয়নে প্ৰকাশ কৰিছে যে প্ৰজাতিটো হ্ৰাস পাইছে, অৱশ্যে প্ৰজাতিটোৰ প্ৰকৃত ধাৰা নিশ্চিত কৰিবলৈ অধিক অধ্যয়নৰ প্ৰয়োজন।

তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:সৰীসৃপ