কুশলা ৰাজেন্দ্ৰন

কুশলা ৰাজেন্দ্ৰন () এগৰাকী ভাৰতীয় ভূমিকম্পবিজ্ঞানী আৰু বৰ্তমান ভাৰতৰ বেংগালুৰুস্থিত ইণ্ডিয়ান ইনষ্টিটিউট অৱ চাইন্সৰ চেণ্টাৰ ফৰ আৰ্থ ছায়েন্সৰ অধ্যাপক। তেওঁ নিজকে পৃথিৱী বিজ্ঞানী বুলি ক’বলৈ বেছি পছন্দ কৰে। তেওঁ মূলতঃ ভূমিকম্প আৰু ইয়াৰ উৎস ব্যৱস্থাৰ ওপৰত কাম কৰি আহিছে। ভাৰতৰ ভূমিকম্পৰ আৰ্হিৰ ওপৰত বহুলভাৱে কাম কৰা তেখেতে এই ক্ষেত্ৰত অন্যতম অগ্ৰণী হিচাপে গণ্য কৰা হয়।

 গৱেষণা ক্ষেত্ৰসমূহ 
ৰাজেন্দ্ৰনে তলত উল্লেখ কৰা ক্ষেত্ৰসমূহত কাম কৰি আহিছেঃ 

 চিজমোটেক্টনিক্স, ক্ৰাষ্টাল প্ৰক্ৰিয়া
 ত্ৰুটি প্ৰক্ৰিয়াত পানীৰ ভূমিকা
 পেলিঅ'ছিচম'লজী, ভূমিকম্পৰ পুনৰাবৃত্তি আৰু সক্ৰিয় টেকটনিকছ
 ছুনামিৰ পুনৰাবৃত্তি আৰু বিপদাশংকা মূল্যায়ন

 শিক্ষা আৰু কৰ্মজীৱন 
ৰাজেন্দ্ৰনে ১৯৭৯ চনত ইণ্ডিয়ান ইনষ্টিটিউট অৱ টেকন’লজি, ৰুৰকিৰ পৰা এপ্লাইড জিঅ’ফিজিক্সৰ ক্ষেত্ৰত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰিছে। ১৯৯২ চনত আমেৰিকাৰ দক্ষিণ কেৰ’লিনা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা ভূমিকম্প বিজ্ঞানত দৰ্শনত ডক্টৰেট ডিগ্ৰী লাভ কৰে। সেই সময়ত সুযোগ্য ভূমিকম্পবিজ্ঞানীৰ চাহিদা বৃদ্ধি পোৱাৰ বাবে পি এইচ ডি সম্পূৰ্ণ কৰি ভাৰতলৈ উভতি আহে। ইয়াৰ উপৰিও, তেওঁৰ পুত্ৰ তেতিয়া যথেষ্ট বয়সীয়া হোৱাৰ বাবে, তেওঁ অধিক সহজে ভূমিকম্প অধ্যয়ন কৰি সমগ্ৰ বিশ্ব ভ্ৰমণ কৰিব পাৰিছিল। তেওঁ গুজৰাট, মহাৰাষ্ট্ৰ আৰু হিমালয় ব্যাপকভাৱে কাম কৰিছে। তেওঁ বিশ্বাস কৰে যে হিমালয় বিশ্বৰ অন্যতম সক্ৰিয় প্লেট সংঘৰ্ষৰ সীমা হিচাপে বিবেচিত হোৱাৰ বাবে ভাৰত হৈছে এক বৃহৎ সম্ভাৱ্য ভূ-বিজ্ঞান গন্তব্যস্থান। তেওঁ বিগত বছৰবোৰত তেওঁৰ স্বামী তথা এজন প্ৰখ্যাত ভাৰতীয় ভূতত্ত্ববিদ চি. পি. ৰাজেন্দ্ৰনৰ সহযোগিতাত প্ৰায় চল্লিশখন গৱেষণা পত্ৰ প্ৰকাশ কৰিছে। তেওঁ প্ৰধান অনুসন্ধানকাৰী হিচাপে কেইবাটাও প্ৰকল্পৰ নেতৃত্ব দিছে। তেওঁৰ বেছিভাগ প্ৰকল্পক ভূ-বিজ্ঞান মন্ত্ৰালয়ৰ ভূমিকম্প প্ৰকল্প (MoES) বা ভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰীয় মহাসাগৰ তথ্য সেৱা কেন্দ্ৰৰ (INCOIS) দ্বাৰা পুঁজি যোগান ধৰা হয়।

ৰাজেন্দ্ৰনে ২০০৭ চনৰ পৰা ভাৰতৰ আই আই এছ চি বেংগালুৰুৰ চেণ্টাৰ ফৰ আৰ্থ চাইন্সেছৰ অধ্যাপক হিচাপে কাম কৰি আহিছে। স্নাতক ডিগ্ৰীধাৰীৰ বাবে ভূ-পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ নিৰ্ধাৰিত পাঠ্যপুথি প্ৰায়েই নাথাকে বাবে তেওঁ নিজাকৈ পাঠদান দৰ্শন আৰু পদ্ধতি গঢ়ি তোলে। তেওঁ ভূমিকম্পৰ পুনৰাবৃত্তি, ছুনামিৰ পুনৰাবৃত্তি আৰু বিপদাশংকা মূল্যায়নৰ ওপৰতো কাম কৰে। তেওঁৰ কৰ্মই পৰীক্ষাগাৰত বিকশিত ক্ষেত্ৰ পৰ্যবেক্ষণ আৰু আৰ্হিৰ সংমিশ্ৰণ ঘটায়। ক্ষেত্ৰ ভ্ৰমণৰ বাবে তেওঁ সাধাৰণতে দলৱদ্ধভাৱে ভূমিকম্প প্ৰৱণ অঞ্চল আৰু শেহতীয়াকৈ ভূমিকম্পৰ সন্মুখীন হোৱা স্থানলৈ ভ্ৰমণ কৰে।

 পৰিয়াল আৰু ব্যক্তিগত জীৱন 
ৰাজেন্দ্ৰন ডাঙৰ-দীঘল হৈছিল এটা ৰক্ষণশীল পৰিয়ালত য’ত সাধাৰণতে ল’ৰা-ছোৱালীকেইটাক স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰাৰ পাছত বিয়া কৰাই দিয়া হৈছিল। ৰসায়ন বিজ্ঞানৰ ডিগ্ৰী উত্তীৰ্ণ যুৱতী কুশালাক কেৰেলাৰ ত্ৰিবেন্দ্ৰমৰ পৰা তেতিয়াৰ উত্তৰ প্ৰদেশৰ ৰুৰকীলৈ গোটেই বাটটো পঠিওৱাৰ একমাত্ৰ কাৰণ আছিল যে তেওঁৰ বায়েকে তাত কাম কৰি আছিল। যদিও তেওঁক তালৈ ৰসায়ন বিজ্ঞানত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী কৰিবলৈ পঠিওৱা হৈছিল, আই আই টি-ৰুৰকি কেম্পাছৰ এজন অধ্যাপকৰ সৈতে হোৱা আকস্মিক মুখামুখিয়ে কুশলাক পৰৱৰ্তী ত্ৰিশ বছৰত আয়ত্ত কৰিবলৈ আহিবলগীয়া বিজ্ঞানৰ ক্ষেত্ৰখনলৈ লৈ গ’ল, ভূ-পদাৰ্থ বিজ্ঞান। কুশলাই ভাৰতীয় ভূতত্ত্ববিদ চি. পি. ৰাজেন্দ্ৰন সৈতে বিবাহপাশত আৱদ্ধ হয়। তেওঁৰ পুত্ৰ ৰাহুল পাৱানন তামিল অভিনেত্ৰী অভিৰামী সৈতে বিবাহপাশত আৱদ্ধ হৈছে।

 তথ্যসূত্ৰ 

শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় নাৰী
শ্ৰেণী:বিংশ শতিকাৰ ভাৰতীয় মহিলা বিজ্ঞানী