তিনতাল

তিনতাল (বিকল্পভাৱে তিনতাল, তীনতাল, বা তিনতাল বানান কৰা হয়, আৰু ইয়াক ত্ৰিতাল বুলিও কোৱা হয়; হিন্দী: तीन ताल) হৈছে হিন্দুস্তানী সংগীতৰ সৰ্বাধিক সাধাৰণ তাল, আৰু ই দ্ৰুত (দ্ৰুত তাল)ৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ই সমমিতিক আৰু এটা অতি সৰল ছন্দময় গঠন উপস্থাপন কৰে যাৰ ওপৰত এটা প্ৰদৰ্শন ৰখা হ’ব পাৰে। 

ইয়াত ১৬টা বিট আছে য’ত ৪/৪/৪/৪/ পেটাৰ্ণ আৰু ৪টা বিভাগ আছে। ইয়াত ৩টা তালি (হাতৰ তালি) আৰু ১টা খালি (শূন্য) আছে। 

বিন্যাস
তিনতালত ষোল্লটা (১৬) বিট চাৰিটা সমান বিভাগ (বিভাগ)ত বিভক্ত। প্ৰতি দুটা বিটৰ মাজৰ সময়কাল সমান। ১৬টা বিটৰ প্ৰথম বিটক সম আৰু নৱম বিটক খালি ('শূন্য') বুলি কোৱা হয়। তিনতাল গণনা কৰিবলৈ, দৰ্শকজনে প্ৰথম বিটত তালি দিয়ে, পঞ্চম বিটত তালি দিয়ে, তাৰপিছত নৱম বিটত হাত নাড়ে, আৰু শেষত ত্ৰয়োদশ বিটত পুনৰ তালি দিয়ে; এই তিনিটা তালি (হিন্দী তিন 'তিনি' + তাল 'তালি') এই ছন্দৰ নাম দিয়ে। 

ব্যৱহাৰ
তিনতালক সংগত আৰু একক প্ৰদৰ্শন দুয়োটাৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি। ইয়াৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি বিভিন্ন কাইদা আৰু পৰণ আছে। তিনতাল হৈছে সৰ্বাধিক ব্যৱহৃত তাল। তিনতাল প্ৰধানকৈ দ্ৰুত লয় আৰু ঝালাত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। 

থেকা: 
ধা ধিন ধিন ধা | 
ধা ধিন ধিন ধা | 
না তিন তিন তা | 
তেতে ধিন ধিন ধা |

থেকা
মাত্ৰা ভাগ: ৪-৪-৪-৪। 
ধা ধিন ধিন ধা - ধা ধিন ধিন ধা - ধা তিন তিন তা - তা ধিন ধিন ধা 
ইয়াত বোলৰ এটা বৈশিষ্ট্যপূৰ্ণ পেটাৰ্ণ (থেকা) আছে। 

+ তিনতালৰ থেকাধাধিনধিনধা|ধাধিনধিনধা|x2ধাতিনতিনতা|তাধিনধিনধা|o3

ইয়াক নিম্নলিখিত ছবিৰে দেখুওৱা হ’ব পাৰে

 তালৰ চিহ্ন  X     2     0     3    মাত্ৰা  ১  ২  ৩  ৪  ৫  ৬  ৭  ৮  ৯  ১০  ১১  ১২  ১৩  ১৪  ১৫  ১৬ বোল  ধা  ধিন  ধিন  ধা  ধা  ধিন  ধিন  ধা  ধা  তিন  তিন  তা  তা  ধিন  ধিন  ধা

লক্ষণীয় যে প্ৰতিটো বিভাগৰ প্ৰথম বিটৰ বাবে ব্যৱহৃত বোলসমূহ: ধা, য’ত দুয়োখন হাত জড়িত, প্ৰথম, দ্বিতীয় আৰু শেষ বিভাগৰ আৰম্ভণিত বজোৱা হয়; খালি বিভাগৰ বাবে, না – এটা সোঁহাতৰ বোল – ব্যৱহাৰ কৰা হয় যাতে সূচিত হয় যে বিভাগটো মুকলি। শেষৰ দুটা বিভাগত বোল উচ্চাৰণৰ সময়ত কিছুমান শিক্ষণমূলক ভিন্নতা আছে। 

এইটোও লক্ষ্য কৰিবলগীয়া যে এই ভিন্নতা লক্ষ্ণৌ ঘৰানাৰপৰা। 

তথ্যসূত্ৰ

হিন্দুস্তানী তাল