লোহাৰ (জাতি)

লোহাৰ বা লোহাৰাক হিন্দুসকলৰ মাজত এটা জাতি আৰু ভাৰতৰ উত্তৰ প্ৰদেশ আৰু ঝাৰখণ্ড ৰাজ্য আৰু নেপালত মুছলমান আৰু শিখসকলৰ মাজৰ এটা বংশ বুলি গণ্য কৰা হয়।Bhattachan included the Lohar among the Madhesi Dalit in his report on minorities in Nepal, listing some 82,000. In Annex I, Bhattarai lists the Lohar as iron-workers under the Madhesi as 0.36% of the Nepalese population.  এওঁলোকে পৰম্পৰাগতভাৱে শিল্পীৰ জাতি গঠন কৰে। বৃটিছ ৰাজৰ সময়ৰ লেখকসকলে প্ৰায়ে লোহাৰা শব্দটো লোহাৰ মিস্ত্ৰীৰ প্ৰতিশব্দ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিছিল যদিও ৰামগড়িয়া আৰু ছিক্লিগৰৰ দৰে আন পৰম্পৰাগত সম্প্ৰদায় আৰু কায়স্থ, ৰাজপুত আৰু ব্ৰাহ্মণকে ধৰি বহুতো অগতানুগতিক সম্প্ৰদায় আছে।
বিতৰণ
উত্তৰ প্ৰদেশ
লোহাৰসকল উত্তৰ প্ৰদেশৰ এটা অন্যতম ব্যাপক জনগোষ্ঠী। ধৰ্মীয় ৰেখাৰে বিভক্ত, হিন্দু লোহাৰ বিশ্বকৰ্মা, শৰ্মা, পাঞ্চল আৰু কৰ্মকাৰ নামেৰে জনাজাত। হিন্দু লোহাৰক আৰু অধিক কেইবাটাও বহিঃবিবাহী গোটত বিভক্ত কৰা হৈছে, ইয়াৰ মূল গোটসমূহ হ’ল কানাউজিয়া, পুৰ্বিয়া, বাহাই, মৌলিয়া আৰু মাগাজিয়া।

পশ্চিম উত্তৰ প্ৰদেশৰ অধিকাংশ লোহাৰেই এতিয়াও খেতিয়ক, যদিও বেছিভাগ লোহাৰেই এতিয়াও নিজৰ পৰম্পৰাগত ধাতু নিৰ্মাণৰ বৃত্তিত নিয়োজিত হৈ আছে। স্থানীয় লোকৰ সৈতে মিলি যোৱা কৰা লোহাৰসকলে হিন্দী আৰু ইয়াৰ বিভিন্ন উপভাষা যেনে অৱধি; আন কিছুমানে হো ভাষা কয়।
বিহাৰ
বিহাৰত লোহাৰা জাতি অনুসূচিত জনজাতিৰ অধীনলৈ আহিছে। ভাৰতৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ ৰায় অনুসৰি কেইবাখনো জিলাত অনুসূচিত জনজাতি (এছ টি) শ্ৰেণীৰ অন্তৰ্গত ‘লোহৰা বা লোহাৰা’।
ঝাৰখণ্ড
ঝাৰখণ্ডৰ লোহাৰা স্থানীয়ভাৱে লোহাৰ নামেৰে জনাজাত। তেওঁলোকে হিন্দীৰ দৰে আঞ্চলিক ভাষা কয়। ঝাৰখণ্ডত এওঁলোকক এছ টি হিচাপে শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হৈছে।
মুছলিম লোহাৰ
মুছলিম লোহাৰ দুটা জাতিত বিভক্ত, মুলতানি লোহাৰ আৰু দেশৱাল লোহাৰ।

মুছলমান লোহাৰ সম্প্ৰদায়ৰ মুলতানি লোহাৰ, মূলতঃ মুলতান আৰু সমগ্ৰ বিশ্বতে ব্যাপকভাৱে বিয়পি পৰা। বেছিভাগেই ভাৰতৰ গুজৰাট ৰাজ্য আৰু পশ্চিম উত্তৰ প্ৰদেশত পোৱা যায়।

দেশৱাল লোহাৰ বা কেতিয়াবা উচ্চাৰণ মুছলমান বৰহাই হৈছে উত্তৰ ভাৰতত পোৱা মুছলমান সম্প্ৰদায়। এওঁলোকক ছাইফি বুলিও জনা যায়। যিয়ে লোহাৰ মিস্ত্ৰী আৰু কাঠমিস্ত্ৰীৰ মুছলমান উপজাতিক বুজায়। নেপালৰ তেৰাই অঞ্চলতো সামান্য সংখ্যক লোহাৰ জাতিৰ লোক পোৱা যায়।

তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ সামাজিক সম্প্ৰদায়সমূহ