লক্ষ্মী মুৰ্দেশ্বৰ পুৰী

লক্ষ্মী মুৰ্দেশ্বৰ পুৰী (  জন্ম ১৯৫২) ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ এগৰাকী প্ৰাক্তন সহকাৰী প্ৰধান সচিব আৰু ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মহিলাৰ প্ৰাক্তন উপ-কাৰ্যবাহী সঞ্চালিকা।  ৰাষ্ট্ৰসংঘত ১৫ বছৰীয়া কাৰ্যকালৰ পূৰ্বে ২৮ বছৰ ভাৰতীয় কূটনীতিবিদ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ১৯৯৯ চনৰ পৰা ২০০২ চনলৈকে হাংগেৰীত ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰদূত আছিল, একে সময়তে বছনিয়া আৰু হাৰ্জেগোভিনাতো স্বীকৃতি লাভ কৰিছিল।
প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা
কৰ্ণাটকৰ উপকূলীয় মুৰ্দেশ্বৰ চহৰৰ পৰা অহা পুৰীৰ পৰিয়ালত লক্ষ্মী মুৰ্দেশ্বৰ জন্ম হৈছিল । তেওঁৰ পিতৃ বালকৃষ্ণ মূৰ্দেশ্বৰ কানাড়া সাহিত্যিক আৰু শিক্ষাবিদ আছিল; তেওঁৰ মাতৃ মালাথি মাৰাঠী ভাষী পৰিয়ালৰ আছিল। পুৰীৰ নিজৰ বিৱৰণী অনুসৰি মাতৃ মালাথি আছিল এগৰাকী "উগ্ৰ নাৰীবাদী", যিয়ে প্ৰবল প্ৰচলিত পৰম্পৰাৰ বিৰুদ্ধে, আৰু নিজৰ ইচ্ছা অনুসৰি নিজৰ সম্প্ৰদায়ৰ বাহিৰত বিবাহপাশত আবদ্ধ হৈছিল। 
লক্ষ্মী মহাৰাষ্ট্ৰৰ প্ৰথম স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰীধাৰী মহিলা আছিল। পুৰীয়ে পিতৃ-মাতৃ দুয়োকে তেওঁক লিংগ সমতা আৰু মত প্ৰকাশৰ স্বাধীনতাৰ আদৰ্শৰ সৃষ্টি কৰাৰ কৃতিত্ব দিয়ে। 

পুৰীয়ে দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা ইতিহাসত কলা স্নাতক (অনাৰ্ছ) ডিগ্ৰী আৰু পাঞ্জাৱ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে।  ইয়াৰ উপৰিও তেওঁ ইতিহাস, ৰাজহুৱা নীতি আৰু প্ৰশাসন, আন্তৰ্জাতিক সম্পৰ্ক আৰু আইন, আৰু অৰ্থনৈতিক উন্নয়নৰ পেছাদাৰী ডিপ্লমা লাভ কৰিছে। 
কৰ্ম জীৱন
অসামৰিক সেৱা
ৰাষ্ট্ৰদূত পুৰীয়ে ১৯৭৪ চনত ভাৰতীয় বৈদেশিক সেৱাত যোগদান কৰি জাপান, শ্ৰীলংকা, আৰু ছুইজাৰলেণ্ডত (জেনেভাত) সেৱা আগবঢ়াইছিল। ১৯৯৯ চনৰ মাৰ্চ মাহত হাংগেৰীত ৰাষ্ট্ৰদূত নিযুক্তি লাভ কৰি ২০০২ চনৰ জুলাই মাহলৈকে তাত কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰাৰ লগতে বছনিয়া আৰু হাৰ্জেগোভিনাতো স্বীকৃতি লাভ কৰে। তাত থকা কাৰ্যকালত তেওঁ বছনিয়া আৰু হাৰ্জেগোভিনাত ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ শান্তিৰক্ষা অভিযান (UNPROFOR)ৰ সৈতে ঘনিষ্ঠভাৱে কাম কৰিছিল।  দিল্লীৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ৰ মুখ্য কাৰ্যালয়ত জাপান আৰু কোৰিয়াৰ ডেস্কত আণ্ডাৰ সচিব আৰু পিছলৈ পাকিস্তানৰ ডেস্কত আণ্ডাৰ সচিব হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ইয়াৰ উপৰিও ছয় বছৰ ধৰি যুটীয়া-সচিব অৰ্থনৈতিক বিভাগ আৰু বহুপক্ষীয় অৰ্থনৈতিক সম্পৰ্ক (ইডি এণ্ড এম আৰ) হিচাপেও কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ভাৰতৰ বহু দ্বিপাক্ষিক, বহুপক্ষীয় আৰু বহুপক্ষীয় অৰ্থনৈতিক কূটনীতিৰ পদক্ষেপ যেনে লুক ইষ্ট নীতি, ইণ্ডো-আছিয়ান ডাইলগ পাৰ্টনাৰশ্বিপ, ইণ্ডিয়ান-অ’চেন ৰিম এছ’চিয়েশ্যন, বে অৱ বেংগল ইনিচিয়েটিভ ফৰ মাল্টি-ছেক্টৰেল টেকনিকেল এণ্ড ইকনমিক ক’অপাৰেশ্যনৰ লগতে গ্ৰুপ অৱ ১৫ ফ’ৰামৰ বাবেও তেওঁ সক্ৰিয় আছিল।
ৰাষ্ট্ৰসংঘ
ইউএনচিটিএডি
২০০২ চনত ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ বাণিজ্য আৰু উন্নয়ন সন্মিলনৰ (UNCTAD) ফ্লেগশ্বিপ ডিভিজন অন ট্ৰেডৰ সামগ্ৰী, সেৱা আৰু পণ্যৰ সঞ্চালিকা হিচাপে ৰাষ্ট্ৰসংঘত যোগদান কৰাৰ সময়ত পুৰীয়ে তেওঁৰ বাণিজ্য আৰু অৰ্থনৈতিক নীতিৰ কাম অব্যাহত ৰাখিছিল। ২০০৭ চনৰ পৰা ২০০৯ চনলৈকে তেওঁ ইউএনচিটিএডিৰ ভাৰপ্ৰাপ্ত উপ-প্ৰধান সচিব আছিল। ২০০৯ চনৰ পৰা ২০১১ চনলৈকে নিউয়ৰ্কৰ ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ অতি কম উন্নত দেশ, লেণ্ডলকড উন্নয়নশীল দেশ আৰু ক্ষুদ্ৰ দ্বীপ উন্নয়নশীল ৰাষ্ট্ৰৰ উচ্চ প্ৰতিনিধিৰ কাৰ্যালয়ৰ (UN-ORLLS) সঞ্চালিকা আছিল।

ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মহিলা
পুৰীক ২০১১ চনত ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সহকাৰী সচিব প্ৰধান আৰু লিংগ সমতা আৰু মহিলাৰ সবলীকৰণৰ বাবে অগ্ৰণী বিশ্ব সত্তা ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মহিলাৰ উপ-কাৰ্যবাহী সঞ্চালক হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হয়।

স্বীকৃতি আৰু বঁটা
পুৰীয়ে ২০১৬ চনত মানৱ অধিকাৰৰ বাবে এলিন'ৰ ৰুজভেল্ট বঁটা লাভ কৰিছিল, তদুপৰি ন'ভাছ বঁটা (ন'ভাছ শীৰ্ষ সন্মিলন) বহনক্ষম উন্নয়নৰ লক্ষ্য সমৰ্থনৰ বাবে, আৰু ২০১৫ চনত মিলেনিয়াম কেম্পাছ বঁটা লাভ কৰিছিল।  ২০১৭ চনত বহনক্ষম উন্নয়নৰ লক্ষ্যৰ অংশ হিচাপে এটা নিৰ্দিষ্ট লিংগ সমতা আৰু মহিলা সৱলীকৰণৰ লক্ষ্য গ্ৰহণ কৰাটো নিশ্চিত কৰাত তেওঁৰ ভূমিকাৰ বাবে পুৰীয়ে তেওঁৰ পোষকতা আৰু নেতৃত্বৰ বাবে দীপাৱলী ফাউণ্ডেশ্যন ইউ এছ এৰ পৰা উদ্বোধনী দীপাৱলী পাৱাৰ অৱ ৱান (Diwali Power of One Award)বঁটাৰে স্বীকৃতি লাভ কৰছিল। এই বঁটা (ভাৰতীয় স্থায়ী মিছন, বেলাৰুছ আৰু জৰ্জিয়াৰ সৈতে অংশীদাৰিত্বৰে যুক্তৰাষ্ট্ৰৰহৈ) প্ৰদান কৰা হৈছিল। 

ব্যক্তিগত জীৱন আৰু পৰিয়াল
পুৰীৰ বিবাহ ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ তথা প্ৰাক্তন কূটনীতিবিদ হৰদীপ সিং পুৰীৰ সৈতে হয়। তেওঁ ভাৰত চৰকাৰৰ কেবিনেট মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ২০২১ চনৰ জুলাই মাহৰ পৰা পেট্ৰলিয়াম আৰু প্ৰাকৃতিক গেছ মন্ত্ৰী হিচাপে আৰু ২০১৭ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত গৃহ নিৰ্মাণ আৰু নগৰ পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰী হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হৈছিল।  তেওঁলোকৰ দুগৰাকী কন্যা সন্তান আছে। পুৰীৰ এগৰাকী ডাঙৰ ভগ্নী ইন্দিৰা ভাৰ্গৱ, এগৰাকী প্ৰাক্তন ভাৰতীয় অসামৰিক  সেৱাৰ সেৱিকা আৰু কেন্দ্ৰীয় প্ৰত্যক্ষ কৰ ব'ৰ্ডৰ প্ৰাক্তন অধ্যক্ষা, যাক তেওঁ জীৱনত এক ডাঙৰ প্ৰভাৱ বুলি কৃতিত্ব দিয়ে।

লগতে চাওক
ভাৰতৰ অসামৰিক সেৱা

তথ্য সূত্ৰ