জৰায়ুৰ হাইপ’প্লাছিয়া

thumb
জৰায়ুৰ হাইপ’প্লাছিয়া (যাক শিশুসুলভ জৰায়ু বুলিও কোৱা হয়) হৈছে এনে এক প্ৰজনন বিকাৰ য’ত জৰায়ু স্বাভাৱিকতকৈ সৰু হয়। জৰায়ুৰ হাইপ’প্লাছিয়া হৈছে এনে এক বিকাৰ, য’ত প্ৰাপ্তবয়স্ক জৰায়ুৰ অনুপাত অপৰিপক্ব জৰায়ুৰ দৰে হয়। ইষ্ট্ৰজেন ব্যৱহাৰ কৰি হৰম'ন থেৰাপী বা জৰায়ুৰ গহ্বৰ বৃদ্ধিৰ অস্ত্ৰোপচাৰৰদ্বাৰা চিকিৎসা কৰিব পাৰি।

জৰায়ুৰ জোখ ৬ৰপৰা ৮ চেণ্টিমিটাৰৰ ভিতৰত হ'লে তাক স্বাভাৱিক বুলি গণ্য কৰা হয়। ইয়াতকৈ ডাঙৰ যিকোনো বস্তুক জৰায়ুৰ হাইপাৰপ্লাছিয়া বুলি গণ্য কৰা হয়, আৰু সৰু যিকোনো বস্তুক হাইপ'প্লাছিয়া বুলি গণ্য কৰা হয়। স্বাভাৱিক গৰ্ভাৱস্থাৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় আকাৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ।

জৰায়ুৰ হাইপ'প্লাছিয়া ৰোগত আক্ৰান্ত ২৯ গৰাকী মহিলাৰ ওপৰত কৰা এক অধ্যয়নত দেখা গৈছে যে তেওঁলোকৰ জৰায়ুৰ আকৃতি নলাকাৰ। জৰায়ুৰ দৈৰ্ঘ্য আৰু আকৃতি আল্ট্ৰাছাউণ্ডৰদ্বাৰা জুখিব পাৰি, আনহাতে হিষ্টেৰস্কপিৰ সহায়ত জৰায়ুৰ ভিতৰৰ অংশ অনুসন্ধান কৰা হয়। জৰায়ুৰ হাইপ’প্লাছিয়াৰ অনুসন্ধান আৰু নিদানত মেগনেটিক ৰেজোনেন্স ইমেজিং (MRI) আৰু হিষ্টেৰ’ছালপিংগোগ্ৰাফী (HSG)ও ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

কৈশোৰ কালত অন্তঃস্ৰাৱী সমস্যা বা মহিলা যৌন হৰম'নৰ অভাৱৰ বাবে জৰায়ুৰ হাইপ'প্লাছিয়া আৰু জৰায়ুৰ হাইপ’প্লাছিয়া সৃষ্টি হ'ব পাৰে। এইবোৰে জৰায়ুৰ বিকাশত বিলম্ব ঘটাব পাৰে। ১৯৪০ চনত জৰায়ুৰ হাইপ'প্লাছিয়াৰ কাৰণসমূহৰ ওপৰত কৰা দুটা অধ্যয়নত দেখা গৈছে যে জৰায়ুৰ হাইপ'প্লাছিয়া ৰোগী বেছিভাগ মহিলাৰ এণ্ডক্ৰাইন ডিছফংচন বা ইষ্ট্ৰজেনৰ প্ৰতি কোনো সঁহাৰি নাছিল। কিন্তু এটা অধ্যয়নত লক্ষ্য কৰা হৈছে যে জৰায়ুৰ হাইপ'প্লাছিয়া আৰু জৰায়ুৰ এট্ৰফিৰ মাজত পাৰ্থক্য কৰাটো কঠিন, যিটো অৱস্থা য'ত সম্পূৰ্ণ বিকশিত জৰায়ু পৰৱৰ্তী সময়ত সংকুচিত হয়। ডাইথাইলষ্টিলবেষ্ট্ৰল নামৰ গৰ্ভপাত প্ৰতিৰোধৰ উদ্দেশ্যে ব্যৱহাৰ কৰা ঔষধ যিটো ১৯৭০ চনত সুৰক্ষাৰ বাবে প্ৰত্যাহাৰ কৰা হৈছিল, জন্মৰ আগতে ইয়াৰ সংস্পৰ্শলৈ অহা লোকৰ জৰায়ুৰ হাইপ'প্লাছিয়া হোৱা দেখা গৈছে যদিও ইয়াৰ সঠিক ব্যৱস্থাটো জনা হোৱা নাই।

বৰ্তমান স্ত্ৰীৰোগ পৰীক্ষাৰ সময়ত হাইপ’প্লাছিয়া নিৰ্ণয় কৰা হয়। কিন্তু ফলাফল নিশ্চিত কৰিবলৈ আল্ট্ৰাছাউণ্ড ডায়েগনষ্টিক আৰু যৌন হৰম’নৰ মাত্ৰাৰ অধ্যয়ন কৰা হয়।

হাইপ’প্লাছিয়াৰ মূল পৰিণতি হ’ব পাৰে গৰ্ভধাৰণত ব্যৰ্থ হোৱা বা ভ্ৰুণৰ গৰ্ভপাত।

লক্ষণ
কিশোৰী মহিলাৰ ক্ষেত্ৰত, ঋতুস্ৰাৱ পলমকৈ, ১৫ বা ১৬ বছৰ বয়সত দেখা দিয়ে। প্ৰাপ্তবয়স্কসকলে কম ঋতুস্ৰাৱ, পলমকৈ ঋতুস্ৰাৱ, ডিছমেন'ৰিয়া, সঘনাই সংক্ৰমণ (কেণ্ডিডিয়াছিছ, যোনিৰ ৰোগ) আৰু হৰম'নৰ ভৰসাম্যহীনতা অনুভৱ কৰিব পাৰে। 

গৰ্ভাৱস্থা পৰীক্ষাৰ সময়ত, মহিলাৰ বন্ধ্যাত্বৰ মূল্যায়নৰ সময়ত আৰু ট্ৰেন্সভেজিনেল আল্ট্ৰাছাউণ্ডৰদ্বাৰা ইয়াক ধৰা পৰে। স্ত্ৰীৰোগ বিশেষজ্ঞৰ পৰীক্ষাত দেখা যায় যে জৰায়ুৰ মুখখন তুলনামূলকভাৱে দীঘল, বেছিভাগেই শঙ্কু আকৃতিৰ আৰু ইয়াৰ বাহ্যিক অ’ছ সৰু।

কাৰণ
হাইপ’প্লাছিয়াৰ কাৰণসমূহ হ’ল-

নাৰ্ভাছ শ্বক, টোপনি ক্ষতি 
কাম আৰু জিৰণিৰ সময়সূচীত ব্যাঘাত জন্মা
হৰম’নৰ ভাৰসাম্যহীনতা
সঘনাই সংক্ৰামক ৰোগ

গৰ্ভাৱস্থা
যদি জৰায়ুৰ জোখ ৫ চে.মি. হয়, তেন্তে সেয়া সম্ভৱ, কিন্তু কেতিয়াবা সহায়ক প্ৰজননৰ প্ৰয়োজন হয়, আৰু কঠোৰ চিকিৎসাৰ তত্ত্বাৱধান বাধ্যতামূলক। জৰায়ুৰ হাইপ'প্লাছিয়াই গৰ্ভাৱস্থাত প্ৰভাৱ পেলায়, কাৰণ সৰু জৰায়ুৱে ভ্ৰুণৰ স্বাভাৱিক বিকাশত বাধা দিয়ে আৰু স্বতঃস্ফূৰ্তভাৱে গৰ্ভপাত হ'ব পাৰে। 

তদুপৰি এই মহিলাসকলৰ বহুতেই পলিচিষ্টিক অভাৰী চিনড্ৰমত আক্ৰান্ত আৰু সেয়েহে নিষেচন কৰিব পৰাকৈ পূৰ্ণবয়স্ক কণী উৎপন্ন কৰিবলৈ অক্ষম। গৰ্ভনিৰোধক ঔষধৰদ্বাৰা হৰম'ন চিকিৎসাইহে ইয়াৰ সমাধান কৰিব পাৰে আৰু একেলগে এণ্ডোমেট্ৰিয়ামৰ চিকিৎসা কৰিব পাৰে। 

যদি গৰ্ভধাৰণ হয়, তেন্তে ইয়াক সদায় উচ্চ বিপদ বুলি গণ্য কৰা হ’ব, কাৰণ শিশুটিৰ স্বাভাৱিক বৃদ্ধিৰ বাবে ঠাই সীমিত আৰু স্বতঃস্ফূৰ্তভাৱে গৰ্ভপাতৰ আশংকা। অকাল জন্ম হোৱাৰ সম্ভাৱনা বেছি, আৰু সকলো জন্মই জীয়াই থকাটো নিশ্চিত কৰিবলৈ চিজাৰিয়ান অস্ত্ৰোপচাৰ কৰিব লাগিব।

চিকিৎসা
কৈশোৰ কালত ধৰা পৰিলে ইষ্ট্ৰজেন আৰু/বা প্ৰজ্যেষ্ঠজেন ব্যৱহাৰ কৰি যৌৱনকালৰ প্ৰৰোচনাৰদ্বাৰা চিকিৎসা কৰিব পাৰি, যাৰ ফলত সঠিক বিকাশ ঘটে। 

প্ৰাপ্তবয়স্ক কালত গৰ্ভাৱস্থাৰ তীব্ৰতা বা গৰ্ভাৱস্থাৰ ইচ্ছাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি হৰম’ন ঔষধ আৰু শাৰীৰিক চিকিৎসা ব্যৱহাৰ কৰি জৰায়ুত তেজৰ সঞ্চালন উন্নত কৰিব পাৰি আৰু তেনেকৈয়ে তেজৰ সঞ্চালন স্বাভাৱিক অৱস্থালৈ ঘূৰাই অনাৰ চেষ্টা কৰিব পাৰি। কোনো অস্ত্ৰোপচাৰ প্ৰযোজ্য নহয়।

ৰোগৰ ভয়াৱহতাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি চিকিৎসা প্ৰেছক্ৰিপচন কৰা হয়। নিয়ম অনুসৰি ইয়াৰ ভিতৰত হৰম’নযুক্ত ঔষধ আৰু ফিজিঅ’থেৰাপি পদ্ধতি, যেনে বোকাত গা ধোৱা আৰু মেগনেটিক থেৰাপী গ্ৰহণ কৰাটোও অন্তৰ্ভুক্ত। ফিজিঅ’থেৰাপি পদ্ধতিসমূহ জৰায়ুত তেজৰ সঞ্চালন উন্নত কৰিবলৈ আৰু এইদৰে ইয়াৰ স্বাভাৱিক অৱস্থা দ্ৰুতভাৱে ঘূৰাই অনাৰ বাবে ডিজাইন কৰা হয়।

তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:চিকিৎসা বিজ্ঞান
শ্ৰেণী:ৰোগ