মনিকা কপিল মোহতা

মনিকা কপিল মোহতা ( হিন্দী: मोनिका कपिल मोहता, জন্ম ১৯ জানুৱাৰী ১৯৬২) ভাৰতীয় বিদেশ সেৱাৰ এগৰাকী কূটনীতিবিদ, যিয়ে ২০২০ চনৰ আগষ্ট মাহৰ পৰা ছুইজাৰলেণ্ডত ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰদূত হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। তেওঁ বৈদেশিক বিষয়ক মন্ত্ৰণালয় (MEA) ত সচিব পদৰ অধিকাৰী হৈ সেৱা আগবঢ়াইছিল। এই পদত নিযুক্ত হোৱাৰ আগতে, তেওঁ ২০১৬-২০২০ চনৰ সময়চোৱাত ছুইডেন আৰু লাটভিয়াত, আৰু ২০১১-২০১৬ চনৰ ভিতৰত পোলেণ্ড আৰু লিথুৱানিয়াত ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰদূত হিচাপে সেৱা আগবঢ়াইছিল। ।

প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা
মোহতা নতুন দিল্লীত  জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল।  তেওঁৰ পিতৃৰ নাম জয় সিং কপিল আৰু মাতৃৰ নাম বেদ কপিল। দ্য এয়াৰ ফৰ্চ স্কুলৰ পৰা তেওঁ স্কুলীয়া শিক্ষা সম্পন্ন কৰে। তাৰ পিছত, তেওঁ দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ চেণ্ট. ষ্টিফেন’ছ কলেজ  ৰ পৰা স্নাতক আৰু স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে।

তেওঁ ১৯৮৫ চনত ভাৰতীয় বৈদেশিক সেৱা (IFS) ত যোগদান কৰিছিল।

কৰ্ম জীৱন
মোহতাই নতুন দিল্লীত বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ত যুটীয়া সচিব আৰু অতিৰিক্ত সচিব (দক্ষিণ) হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল, আৰু লগতে এই পদত থাকিয়েই এছিয়া-পেচিফিক অঞ্চলৰ এক বৃহৎ অংশৰ সৈতে ভাৰতৰ ভাৰতৰ দ্বিপাক্ষিক সম্পৰ্ক পৰ্যবেক্ষণ কৰিছিল। অষ্ট্ৰেলিয়া, ব্ৰুনাই, কম্বোডিয়া, ইষ্ট টিমৰ, ফিজি, ইণ্ডোনেছিয়া, লাওছ, মালয়েছিয়া, নিউজিলেণ্ড, পাপুয়া নিউগিনি, ফিলিপাইনছ, ছিংগাপুৰ, থাইলেণ্ড, ভিয়েটনাম আৰু প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় দ্বীপপুঞ্জৰ সকলো দেশৰ সৈতে জড়িত সকলো ৰাজনৈতিক আৰু দ্বিপাক্ষিক ক্ষেত্ৰৰ প্ৰতিটো বিষয়ত দায়িত্ব পালন কৰিছিল। মোহতা নতুন নালন্দা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ উন্নয়নৰ সৈতে জড়িত কাম-কাজ চোৱাচিতাৰ দায়িত্বত থকা বৈদেশিক মন্ত্ৰালয়ৰ বিভাগটোৰ মুৰব্বীও আছিল। তেওঁ ভাৰতীয় বৈদেশিক সেৱা প্ৰতিষ্ঠানৰ ডেপুটি ডীন হিচাপেও সেৱা আগ বঢ়াইছিল।

২০১১ চনৰ জুলাইৰ পৰা ২০১৫ চনৰ জানুৱাৰীলৈ পোলেণ্ড আৰু লিথুৱেনিয়াত ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰদূত হিচাপে আৰু তাৰ পিচত ২০১৬ চনৰ নৱেম্বৰৰ পৰা ২০২০ চনৰ জুলাইলৈকে ছুইডেন আৰু লাটভিয়াত ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰদূত হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ২০০৬ চনৰ পৰা ২০১১ চনলৈকে যুক্তৰাজ্যত ভাৰতৰ উচ্চ আয়োগৰ দ্য নেহৰু চেণ্টাৰৰ সঞ্চালক আৰু মন্ত্ৰী (সংস্কৃতি) হিচাপে কাম কৰিছিল, ব্ৰিটেইনত ভাৰতৰ বাবে সাংস্কৃতিক আৰু সম্প্ৰদায়ৰ বিষয়সমূহ চোৱাচিতা কৰিছিল। ইয়াৰ পূৰ্বে তেওঁ ২০০৫ চনৰ পৰা ২০০৬ চনলৈকে ভাৰতীয় সাংস্কৃতিক সম্পৰ্ক পৰিষদৰ (আইচিচিআৰ) উপ-সঞ্চালক প্ৰধান হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।বিদেশ মন্ত্ৰালয়ত তেওঁ সঞ্চালক আৰু যুটীয়া সচিব (পাকিস্তান), সঞ্চালক (গালফ), সঞ্চালক (বাহ্যিক প্ৰচাৰ), উপ-মুখপাত্ৰ, সঞ্চালক (ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ ৰাজনৈতিক), বিশেষ কৰ্তব্যৰ বিষয়া (সংবাদ সম্পৰ্ক), অধীক্ষক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি আহিছে (বিদেশ সেৱা প্ৰতিষ্ঠান) আৰু আণ্ডাৰ সচিব (দক্ষিণ আফ্ৰিকা)।

ইয়াৰ উপৰিও মোহতাই ফ্ৰান্স, নেপাল আৰু থাইলেণ্ডত থকা ভাৰতীয় দূতাবাসত, পেৰিছত ইউনেস্ক’ত ভাৰতৰ স্থায়ী প্ৰতিনিধি দলতো কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি আহিছে।

ব্যক্তিগত জীৱন
চিকিৎসা চিকিৎসক, লেখক আৰু কেৰিয়াৰ কূটনীতিবিদ ডাঃ মধুপ মহতাৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়। তেওঁলোকৰ এজন পুত্ৰ সিদ্ধান্ত আৰু এগৰাকী কন্যা সংস্কৃত আছে।

তথ্য সূত্ৰ