নলিনী আম্বাডী

নলিনী আম্বাডী (; ২০ মাৰ্চ ১৯৫৯ - ২৮ অক্টোবৰ ২০১৩) এগৰাকী ভাৰতীয়-আমেৰিকান সামাজিক মনোবিজ্ঞানী আৰু অমৌখিক আচৰণ আৰু আন্তঃব্যক্তিগত ধাৰণাৰ এগৰাকী আগশাৰীৰ বিশেষজ্ঞ।

 প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা 
ভাৰতৰ কেৰালা ৰাজ্যৰ বাসিন্দা আম্বাডীয়ে লাভডেলৰ লৰেন্স স্কুলত স্কুলীয়া শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল আৰু দিল্লীৰ লেডী শ্ৰী ৰাম কলেজ ফৰ উইমেনত কলেজত পৰৱৰ্তী শি‍ক্ষাৰ বাবে যোগদান কৰিছিল। ইয়াৰ পিছত তেওঁ উচ্চ শিক্ষাৰ বাবে আমেৰিকালৈ গুচি যায়, ভাৰ্জিনিয়াৰ কলেজ অৱ উইলিয়াম এণ্ড মেৰীৰ পৰা মনোবিজ্ঞানত এম.এ., পি.এইচডি. লাভ কৰে। ১৯৯১ চনত হাৰ্ভাৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা ৰবাৰ্ট ৰ'জেনথালৰ তত্ত্বাৱধানত সামাজিক মনোবিজ্ঞানত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে, তেওঁৰ সৈতে আম্বাডীয়ে 'ঠিন স্লাইচ' বিচাৰৰ বিষয়ে‍ গৱেষণা কৰে।

 একাডেমিক কেৰিয়াৰ 
২০০৪ চনত টাফ্টছ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মনোবিজ্ঞান বিভাগৰ অধ্যাপিকা হিচাপে নিযুক্তি পোৱাৰ পূৰ্বে তেওঁ হাৰ্ভাৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয় আৰু কলেজ অৱ দ্য হলি ক্ৰছ ত শৈক্ষিক পদত অধিষ্ঠিত হৈছিল। 

আম্বাডী অন্তৰ্দৃষ্টি অধ্যয়নৰ বিশেষজ্ঞ আছিল। তেওঁৰ গৱেষণাৰ পৰা দেখা গৈছে যে মানুহে নতুন মানুহ বা পৰিস্থিতিৰ প্ৰতিক্ৰিয়াত অকথ্য ইংগিত অনুভৱ কৰে আৰু তৎক্ষণাত ছাপৰ পৰা সংগ্ৰহ কৰা তথ্যবোৰ প্ৰায়ে কোনো পৰিস্থিতি বা ব্যক্তিক দীৰ্ঘ সময়ৰ বাবে চিনি পোৱাৰ দ্বাৰা সংগ্ৰহ কৰা তথ্যৰ দৰেই শক্তিশালী হয়। তেওঁ আৰু ৰবাৰ্ট ৰ'জেনথালে এনে তৎক্ষণাত অকথ্য ইংগিতক বুজাবলৈ "পাতল স্লাইচ" শব্দটোৰ উদ্ভাৱন কৰিছিল। পিছলৈ লেখক মেলকম গ্লেডৱেলে ব্লিংক: দ্য পাৱাৰ অৱ থিংকিং উইদাউট থিংকিংত আম্বাডীৰ গ্ৰন্থখনৰ বিষয়ে বহুলভাৱে উল্লেখ কৰিছিল। 

আম্বাডিৰ এটা অধিক পৰিচিত পৰীক্ষাত ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক অচিনাকি অধ্যাপকসকলে শিকোৱাৰ সময়ত ১০ ছেকেণ্ডৰ নীৰৱ ভিডিঅ’ চাবলৈ কোৱা হৈছিল, আৰু অধ্যাপকসকলক ভাল লগা, সততা, দক্ষতা আৰু অন্যান্য গুণৰ বাবে ৰেটিং কৰিবলৈ কোৱা হৈছিল। সম্পূৰ্ণ ছেমিষ্টাৰ কটোৱা ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ একেধৰণৰ ৰেটিঙৰ সঁহাৰিসমূহে অধ্যাপকসকলৰ ব্যক্তিত্ব আৰু পাঠদানৰ গুণসমূহ চিনি পাবলৈ পাবলৈ সহায় কৰিছিল।

 স্পাৰ্কৰ প্ৰতিষ্ঠা 
ষ্টেনফৰ্ডত আম্বাডীৰ নিযুক্তিৰ সময়ত তেওঁ SPARQ, চেণ্টাৰ ফৰ ছ’চিয়েল চাইক’লজিকেল এন্সাৰছ টু ৰিয়েল-ৱৰ্ল্ড কুৱেচনছ প্ৰতিষ্ঠা কৰে। সামাজিক মনোবিজ্ঞানৰ অগ্ৰণী কাৰ্ট লেউইনৰ নামেৰে প্ৰথমতে এই কেন্দ্ৰটোৰ নাম আছিল "দ্য লেউইন চেণ্টাৰ।" ২০১৪ চনত আম্বাডীৰ মৃত্যুৰ পিছত SPARQ-এ আনুষ্ঠানিকভাৱে ইয়াৰ দুৱাৰ মুকলি কৰে, কিন্তু মৃত্যুৰ আগলৈকে লিউকেমিয়া ৰোগত আক্ৰান্ত হৈ থকাৰ সময়তো তেওঁ ইয়াৰ গঠনত সক্ৰিয় আছিল। সামাজিক মনোবিজ্ঞানৰ ক্ষেত্ৰখনৰ পৰা জ্ঞান পোনপটীয়াকৈ নীতি নিৰ্ধাৰক, শিক্ষক আৰু অন্যান্য প্ৰভাৱশালী সমাজৰ ব্যক্তিসকলৰ ওচৰলৈ লৈ গৈ সমাজৰ উন্নতি সাধন কৰাটোৱেই হৈছে SPARQৰ মূল লক্ষ্য। মনোবিজ্ঞান আৰু বাস্তৱ জগতৰ মাজৰ ব্যৱধান দূৰ কৰাৰ প্ৰয়াস হৈছে SPARQ-লক্ষ্য আৰু ইয়াৰ আন এক লক্ষ্য হৈছে এই ক্ষেত্ৰখনৰ ব্যৱহাৰকাৰীসকলৰ হাতে কামে কৰা অভিজ্ঞতা, আৰু পৰীক্ষাগাৰৰ বৈজ্ঞানিক তথ্যৰ মাজত এখন সেতু নিৰ্মাণ কৰা। এই লক্ষ্যত উপনীত হ'বলৈ SPARQ-এ অনুশীলনকাৰী আৰু সামাজিক মনোবিজ্ঞানৰ মাজত অৰ্থপূৰ্ণ সহযোগিতা গঢ়ি তোলাৰ চেষ্টা কৰিছিল যাতে দুয়ো পক্ষৰে‍ সুবিধা হয়।''

 ৰোগ আৰু মৃত্যু 
২০০৪ চনৰ মে’ মাহত আম্বাডী লিউকেমিয়া ৰোগত আক্ৰান্ত হৈছিল যদিও চিকিৎসাৰ পিছত সুস্থ হৈ উঠিছিল। ২০১১ চনত অধিক আক্ৰমণাত্মক ৰূপত পুনৰ তেওঁ কৰ্কট ৰোগত আক্ৰান্ত হয়। সেই সময়ত হাড়ৰ মজ্জা-দাতা পঞ্জীয়নত কোনো নথকাৰ বাবে, তেওঁৰ বন্ধু-বান্ধৱী আৰু পৰিয়ালে সামঞ্জস্যপূৰ্ণ হাড়ৰ মজ্জাৰ দাতা বিচাৰি উলিওৱাৰ বাবে বিশ্বব্যাপী অভিযানৰ নেতৃত্ব দিছিল। ইয়াৰ কাৰণ আছিল বিশ্বজুৰি পঞ্জীয়নভুক্ত হাড়ৰ মজ্জা-দাতা কম হোৱা আৰু বৰ্তমান পঞ্জীয়নত প্ৰায় ২৫,০০০ দাতাৰ ভিতৰত ভাৰতীয়ৰ সংখ্যা সীমিত। তেওঁৰ দুৰ্দশাই দক্ষিণ এছিয়াৰ জনগোষ্ঠীসমূহৰ মাজত হাড়ৰ মজ্জাৰ পঞ্জীয়নত অংশগ্ৰহণ বৃদ্ধিৰ বাবে বিশ্বব্যাপী প্ৰচেষ্টাৰ সূচনা কৰে। যদিও কিছু সময়ৰ ভিতৰত তেৰজন সম্ভাৱ্য দাতা পোৱা গৈছিল, তেওঁলোকৰ বহুতেই চিনাক্তকৰণৰ পিছত প্ৰতিষ্ঠাপন প্ৰক্ৰিয়াৰ মাজেৰে যাবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল।

২০১৩ চনৰ ২৮ অক্টোবৰত বষ্টনৰ ব্ৰিগম এণ্ড মহিলা চিকিৎসালয়ত আম্বাডীৰ মৃত্যু হয়।

 বঁটা আৰু সন্মান 
আম্বাডী আমেৰিকান এছ’চিয়েশ্যন ফৰ দ্য এডভান্সমেণ্ট অৱ চাইন্স, আমেৰিকান চাইক’লজিকেল এছ’চিয়েশ্যন আৰু এছ’চিয়েশ্যন ফৰ চাইক’লজিকেল ছায়েন্সৰ ফেল' আছিল। ১৯৯৩ চনত তেওঁ আচৰণ বিজ্ঞান গৱেষণাৰ বাবে এ এ এ এছ বঁটা লাভ কৰে। ১৯৯৯ চনত ছ'চাইটি ফৰ পাৰ্চনেলিটি এণ্ড ছ'চিয়েল চাইক'লজিৰ ক্ষেত্ৰখনলৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে তেওঁক ছ'চিয়েল চাইক'লজিৰ কেৰল আৰু এড ডায়েনাৰ বঁটা প্ৰদান কৰা হয়। ৰাষ্ট্ৰপতি বিল ক্লিণ্টনৰ পৰা বিজ্ঞানী আৰু অভিযন্তাৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰপতিৰ আৰম্ভণিৰ কেৰিয়াৰ বঁটাও তেওঁ লাভ কৰিছিল।

 তথ্যসূত্ৰ 

শ্ৰেণী:ভাৰতীয় মূলৰ আমেৰিকান
শ্ৰেণী:মনোবিজ্ঞানী
শ্ৰেণী:বিংশ শতিকাৰ ভাৰতীয় মহিলা বিজ্ঞানী