ভাৰতীয় বিমানবন্দৰ প্ৰাধিকৰণ

ভাৰতীয় বিমানবন্দৰ প্ৰাধিকৰণ () হৈছে ভাৰত চৰকাৰৰ অসামৰিক বিমান পৰিবহণ মন্ত্ৰালয়ৰ মালিকানাধীন এক বিধিবদ্ধ সংস্থা। এই সংস্থা ভাৰতৰ অসামৰিক বিমান পৰিবহণ আন্তঃগাঁথনি সৃষ্টি, উন্নীতকৰণ, ৰক্ষণাবেক্ষণ আৰু পৰিচালনাৰ বাবে দায়বদ্ধ। 
এই সংস্থা ভাৰতীয় আকাশসীমা আৰু ইয়াৰ কাষৰীয়া মহাসাগৰীয় অঞ্চলত যোগাযোগ নেভিগেশ্বন নিৰীক্ষণ/বিমান যান-বাহন ব্যৱস্থাপনা (চিএনএছ/এটিএম) সেৱা প্ৰদান কৰে। এ.এ.আই.-য়ে বৰ্তমান মুঠ ১৩৭ টা বিমানবন্দৰ পৰিচালনা কৰে, যাৰ ভিতৰত আছে ৩৪টা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰ, ১০টা শুল্ক বিমানবন্দৰ, ৮১টা ঘৰুৱা বিমানবন্দৰ, আৰু প্ৰতিৰক্ষা বিমানক্ষেত্ৰত ২৩টা অসামৰিক ছিটমহল। 
ইতিহাস
ভাৰত চৰকাৰে ১৯৭২ চনত দেশৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰসমূহ পৰিচালনা কৰিবলৈ ভাৰতীয় আন্তৰ্জাতিক বিমানবন্দৰ প্ৰাধিকৰণ (আইএএআই) গঠন কৰিছিল আনহাতে ঘৰুৱা বিমানবন্দৰৰ চোৱাচিতা কৰিবলৈ ১৯৮৬ চনত ভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰ প্ৰাধিকৰণ (এনএএআই) গঠন কৰা হৈছিল।
১৯৯৫ চনৰ এপ্ৰিলত সংসদৰ এক আইনৰ দ্বাৰা এই দুয়োটা সংগঠন একত্ৰিত কৰা হৈছিল, অৰ্থাৎ ভাৰতীয় বিমানবন্দৰ প্ৰাধিকৰণ আইন, ১৯৯৪ আৰু এক বিধিবদ্ধ সংস্থা হিচাপে গঠন কৰা হৈছে আৰু ভাৰতীয় বিমানবন্দৰ প্ৰাধিকৰণ (এএআই) হিচাপে নামকৰণ কৰা হৈছে।এই নতুন সংগঠনটো দেশৰ ভূমি আৰু বিমান ক্ষেত্ৰ দুয়োটাতে অসামৰিক বিমান পৰিবহণৰ আন্তঃগাঁথনি সৃষ্টি, উন্নীতকৰণ, ৰক্ষণাবেক্ষণ আৰু পৰিচালনাৰ বাবে দায়বদ্ধ। 

মুখ্য চলিত প্ৰকল্পসমূহ
কলকাতা আৰু চেন্নাই বিমান যান-বাহন নিয়ন্ত্ৰণ কেন্দ্ৰত এএআইয়ে স্বয়ংক্ৰিয় নিৰ্ভৰশীলতা নিৰীক্ষণ প্ৰণালী (এডিএছএছ) ৰূপায়ণ কৰাৰ ফলত ভাৰত দক্ষিণ-পূব এছিয়া অঞ্চলত এই প্ৰযুক্তি ব্যৱহাৰ কৰা প্ৰথমখন দেশ হৈ পৰিছে আৰু এনেদৰে যোগাযোগৰ উপগ্ৰহ পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰি মহাসাগৰীয় অঞ্চলৰ ওপৰত বিমান যান-বাহন নিয়ন্ত্ৰণ সক্ষম হৈছে। মুম্বাই, দিল্লী আৰু আহমেদাবাদ বিমানবন্দৰত ইতিমধ্যে প্ৰদৰ্শন আধাৰিত নেভিগেচন (পিবিএন) প্ৰক্ৰিয়া ৰূপায়ণ কৰা হৈছে। এএআইয়ে ভাৰতীয় মহাকাশ গৱেষণা সংস্থা (ইছৰো)ৰ সৈতে প্ৰযুক্তিগত সহযোগিতাত গগন প্ৰকল্প ৰূপায়ণ কৰি আছে। 

সাংগঠনিক স্থিতি
এএআই বোৰ্ডত এজন অধ্যক্ষ আৰু পাঁচজন সম্পূৰ্ণ সময়ৰ সদস্য থাকে আৰু এওঁলোকক কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে নিযুক্তি দিয়ে। অসামৰিক বিমান পৰিবহণ সঞ্চালক প্ৰধান এ.এ.আই. বোৰ্ডৰ প্ৰধান কাৰ্যবাহী বিষয়া। ইয়াৰ উপৰিও এ.এ.আই. বোৰ্ডৰ অংশকালীন সময়ৰ সদস্যও আছে। এ.এ.আই.-ক পাঁচটা প্ৰশাসনিক অঞ্চলত বিভক্ত কৰা হৈছে, প্ৰতিটো আঞ্চলিক কাৰ্যবাহী সঞ্চালকৰ (ৰেড) নেতৃত্বত। নতুন দিল্লীৰ ৰাজীৱ গান্ধী ভৱন হৈছে ইয়াৰ কৰ্পোৰেট মুখ্য কাৰ্যালয়। এ.এ.আই.-য়ে ইয়াৰ পাঁচটা আঞ্চলিক মুখ্য কাৰ্যালয়ৰ পৰা কাম কৰি আছে-

সেইকেইটা হ'ল:-
পশ্চিম বংগৰ কলকাতাত অৱস্থিত পূব আঞ্চলিক মুখ্য কাৰ্যালয়
মহাৰাষ্ট্ৰৰ মুম্বাইত অৱস্থিত পশ্চিম আঞ্চলিক মুখ্য কাৰ্যালয়
দিল্লী, এনচিআৰত অৱস্থিত উত্তৰ আঞ্চলিক মুখ্য কাৰ্যালয়
তামিলনাডুৰ চেন্নাইত দক্ষিণ অৱস্থিত আঞ্চলিক মুখ্য কাৰ্যালয় 
অসমৰ গুৱাহাটীত অৱস্থিত উত্তৰ-পূব আঞ্চলিক মুখ্য কাৰ্যালয়। 

এ.এ.আই.-ৰ পাঁচটা প্ৰশিক্ষণ প্ৰতিষ্ঠান আছে, যাৰ ভিতৰত আছে তিনিটা এটিএছ প্ৰশিক্ষণ সংগঠন (এটিএছটিঅ') যেনে:-

উত্তৰ প্ৰদেশৰ প্ৰয়াগৰাজত অৱস্থিত অসামৰিক বিমান পৰিবহণ প্ৰশিক্ষণ মহাবিদ্যালয় (চি.এ.টি.চি.)। 
তেলেংগানাৰ হায়দৰাবাদত অৱস্থিত হায়দৰাবাদ প্ৰশিক্ষণ কেন্দ্ৰ (এইচটিচি)। 
মহাৰাষ্ট্ৰৰ গণ্ডিয়াত অৱস্থিত ৰাষ্ট্ৰীয় বিমান প্ৰশিক্ষণ আৰু ব্যৱস্থাপনা প্ৰতিষ্ঠান (এন.আই.এ.টি.এ.এম.)। 
ইণ্ডিয়ান এভিয়েচন একাডেমী (দিল্লীত ৰাষ্ট্ৰীয় বিমান ব্যৱস্থাপনা আৰু গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান (এনআইএএমএআৰ) (ভাৰতীয় বিমান বন্দৰ প্ৰাধিকৰণ, অসামৰিক বিমান পৰিবহণ সঞ্চালকালয় (ভাৰত) আৰু ভাৰত চৰকাৰৰ অসামৰিক বিমান নিৰাপত্তা ব্যুৰোৰ এক যৌথ উদ্যোগ) আৰু
দিল্লী আৰু কলকাতাত অৱস্থিত অগ্নি প্ৰশিক্ষণ কেন্দ্ৰ (এফটিচি)।

পূব অঞ্চল
বিমান সেৱা প্ৰাধিকৰণৰ(এ.এ.আই.) পূব আঞ্চলিক বিভাগবোৰৰ কাৰ্য আৰু দায়িত্ব

তথ্যৰ উৎস
শ্ৰেণী: ভাৰতীয় সংস্থা