মুত্তিয়া মুৰালিধৰণ

দেশবন্দু মুত্তিয়া মুৰালিধৰণ (, ), প্ৰায়ে মুৰালি বুলি কোৱা হয় (জন্ম ১৭ এপ্ৰিল ১৯৭২) এগৰাকী শ্ৰীলংকাৰ ক্ৰিকেট প্ৰশিক্ষক, প্ৰাক্তন পেছাদাৰী ক্ৰিকেটাৰ, ব্যৱসায়ী আৰু আই চি চি ক্ৰিকেট হল অৱ ফেমৰ সদস্য। প্ৰতিখন টেষ্ট মেচতে গড়ে ছটা উইকেটৰ ওপৰত লাভ কৰা তেওঁক এই খেলবিধৰ ইতিহাসৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ বলাৰ হিচাপে বহুলভাৱে গণ্য কৰা হয়। তেওঁ ৮০০ টেষ্ট উইকেট আৰু ৫৩০ তকৈ অধিক ৱান ডে ইণ্টাৰনেচনেল (এদিনীয়া) উইকেট দখল কৰা একমাত্ৰ বলাৰ। ২০২৩ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহলৈকে তেওঁ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ক্ৰিকেটত আন যিকোনো বলাৰতকৈ অধিক উইকেট দখল কৰিছে। ১৯৯৬ চনৰ ক্ৰিকেট বিশ্বকাপত জয়ী হোৱা শ্ৰীলংকাৰ দলটোৰ এটা অংশ আছিল মুৰলিধৰণ।

মুৰালিধৰণ আন্তৰ্জাতিক কেৰিয়াৰত বলিং একচনক লৈ বিতৰ্কৰ সৃষ্টি হৈছিল। ডেলিভাৰীৰ সময়ত জন্মগতভাৱে বেঁকা হোৱা বাহুটোৰ অস্বাভাৱিক হাইপাৰএক্সটেনচনৰ বাবে তেওঁৰ বলিং ক্ৰিয়াৰ ওপৰত কেইবাবাৰো আম্পায়াৰ আৰু ক্ৰিকেট সম্প্ৰদায়ৰ কিছু অংশই প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰিছিল। চিমুলেটেড খেলৰ পৰিস্থিতিত জৈৱযান্ত্ৰিক বিশ্লেষণৰ পিছত মুৰালিধৰণ এই কাৰ্য্যক আন্তৰ্জাতিক ক্ৰিকেট পৰিষদে প্ৰথমে ১৯৯৬ চনত আৰু পুনৰ ১৯৯৯ চনত ক্লিয়াৰ কৰে।

আন্তৰ্জাতিক ক্ৰিকেট পৰিষদৰ টেষ্ট বলাৰৰ খেলুৱৈ ৰেংকিঙত ২১৪খন টেষ্ট মেচত ১৭১১ দিনৰ অভিলেখ সৃষ্টি কৰি এক নম্বৰ স্থান দখল কৰে মুৰলীধৰণে। ২০০৭ চনৰ ৩ ডিচেম্বৰত পূৰ্বৰ অভিলেখধাৰী শ্বেন ৱাৰ্ণক অতিক্ৰম কৰি তেওঁ টেষ্ট ক্ৰিকেটৰ সৰ্বাধিক উইকেট দখলকাৰী হিচাপে পৰিগণিত হয়। ইয়াৰ পূৰ্বে ২০০৪ চনত কৰ্টনী ৱালছৰ ৫১৯টা উইকেট অতিক্ৰম কৰি এই অভিলেখ গঢ়িছিল যদিও সেই বছৰৰ শেষৰ ফালে কান্ধত আঘাত পাই ৱাৰ্নে তেওঁক অভাৰটেক কৰিছিল। ২০০৯ চনৰ ৫ ফেব্ৰুৱাৰীত কলম্বোত গৌতম গম্ভীৰৰ উইকেট দখল কৰি ৱাছিম আক্ৰামৰ ৫০২ উইকেটৰ এদিনীয়া অভিলেখ অতিক্ৰম কৰে। ২০১০ চনত টেষ্ট ক্ৰিকেটৰ পৰা অৱসৰ গ্ৰহণ কৰি শেষৰখন টেষ্ট মেচত অন্তিম বলৰ পৰা ২০১০ চনৰ ২২ জুলাইত ৮০০তম আৰু অন্তিম উইকেট পঞ্জীয়ন কৰে।

২০০২ চনত উইজডেনৰ ক্ৰিকেটাৰ্ছৰ আলমানাকে টেষ্ট মেচৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ বলাৰ হিচাপে ৰেটিং দিছিল মুৰলীধৰণক, আৰু ২০১৭ চনত আইচিচি ক্ৰিকেট হল অৱ ফেমত অন্তৰ্ভুক্ত হোৱা প্ৰথমজন শ্ৰীলংকাৰ ক্ৰিকেটাৰ। ২০১৭ চনত তেওঁ আডা ডেৰানা শ্ৰীলংকাৰ বঁটা লাভ কৰিছিল।

 প্ৰাথমিক আৰু ব্যক্তিগত জীৱন 
১৯৭২ চনৰ ১৭ এপ্ৰিলত শ্ৰীলংকাৰ কাণ্ডীৰ এটা হিল কাণ্ট্ৰী তামিল হিন্দু পৰিয়াল চিন্নাছামী মুত্তিয়া আৰু লক্ষ্মীৰ ঘৰত জন্মগ্ৰহণ কৰে মুৰালিধৰণে। চাৰিজন ভাই-ককাইৰ ভিতৰত তেখেত জ্যেষ্ঠ। মুৰালিধৰণ পিতৃ চিন্নাছামী মুত্তিয়াই বিস্কুট নিৰ্মাণৰ এক সফল ব্যৱসায় চলাই আছে। মুৰালিধৰণ পৈতৃক ককাদেউতা পেৰিয়াছামী চিন্নাছামীয়ে ১৯২০ চনত দক্ষিণ ভাৰতৰ পৰা মধ্য শ্ৰীলংকাৰ চাহ বাগিচাত কাম কৰিবলৈ আহিছিল। পিছত চিন্নাছামীয়ে কন্যা সন্তানৰ সৈতে জন্ম দেশলৈ উভতি আহি ভাৰতৰ তামিলনাডুৰ তিৰুচিৰাপল্লীত বসতি স্থাপন কৰে। কিন্তু মুৰলিধৰণৰ পিতৃ মুত্তিয়াকে ধৰি তেওঁৰ পুত্ৰসকল শ্ৰীলংকাত থাকি গ’ল।

ন বছৰ বয়সত মুৰলীধৰণক বেনেডিক্টাইন সন্ন্যাসীৰ দ্বাৰা পৰিচালিত ব্যক্তিগত বিদ্যালয় কেণ্ডিৰ ছেইণ্ট এন্থনী কলেজলৈ পঠিওৱা হয়। তেওঁ ক্ৰিকেট কেৰিয়াৰ আৰম্ভ কৰিছিল মধ্যম গতিৰ বলাৰ হিচাপে যদিও তেওঁৰ স্কুলৰ প্ৰশিক্ষক সুনীল ফাৰ্নাণ্ডোৰ পৰামৰ্শত তেওঁ চৈধ্য বছৰ বয়সত অফ স্পিন গ্ৰহণ কৰিছিল। অতি সোনকালেই তেওঁ আপ্লুত হৈ চাৰি বছৰ স্কুলৰ প্ৰথম একাদশত খেলিবলৈ লয়। সেই সময়ত তেওঁ অল ৰাউণ্ডাৰ হিচাপে খেলিছিল আৰু মিডল অৰ্ডাৰত বেটিং কৰিছিল। ছেইণ্ট এণ্টনি কলেজত অন্তিম দুটা ছিজনত তেওঁ এশটা উইকেট দখল কৰিছিল আৰু ১৯৯০–৯১ চনত ‘বাটা স্কুলবয় ক্ৰিকেটাৰ অৱ দ্য ইয়েৰ’ হিচাপে নিৰ্বাচিত হৈছিল।

স্কুল এৰি যোৱাৰ পিছত তেওঁ তামিল ইউনিয়ন ক্ৰিকেট এণ্ড এথলেটিক ক্লাবত যোগদান কৰে আৰু ১৯৯১ চনত ইংলেণ্ডৰ শ্ৰীলংকা এ ভ্ৰমণৰ বাবে নিৰ্বাচিত হয়। তেখেত পাঁচখন খেল খেলিলেও এটাও উইকেট দখল কৰিব নোৱাৰিলে। শ্ৰীলংকালৈ উভতি অহাৰ সময়ত তেওঁ এলান বৰ্ডাৰৰ অষ্ট্ৰেলিয়ান দলৰ বিৰুদ্ধে অনুশীলন খেলত আকৰ্ষণ কৰিছিল আৰু তাৰ পিছত শৃংখলাৰ দ্বিতীয় টেষ্ট মেচত আৰ প্ৰেমাদাছা ষ্টেডিয়ামত টেষ্ট অভিষেক ঘটায়।

২০০৪ চনৰ জুলাই মাহত যেতিয়া  ১০৪ বছৰ বয়সত তেওঁৰ ককাদেউতাক মৃত্যু হয়, তেতিয়া মুৰলীধৰণে তেওঁৰ অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ এছিয়া কাপৰ পৰা ঘৰলৈ উভতি আহে। মুৰলীধৰণে সৰ্বাধিক টেষ্ট উইকেটৰ বিশ্ব অভিলেখ দখল কৰা দেখাৰ পেৰিয়াছামি চিন্নাছামীৰ প্ৰথম ইচ্ছা বাস্তৱায়িত হ’ল (কৰ্টনী ৱালছে স্থাপন কৰা অভিলেখটো ভংগ কৰি), কিন্তু নাতিৰ বিয়া দেখাৰ ইচ্ছা পূৰণ নহয়। ইয়াৰ পূৰ্বে ৯৭ বছৰ বয়সত মৃত্যু হৈছিল মুৰলীধৰণৰ আইতাকৰ। মুৰালিধৰণৰ মেনেজাৰ কুশিল গুনাচেকেৰাই কয় যে "মুৰালিৰ পৰিয়ালটো ঘনিষ্ঠ আৰু একত্ৰিত।" তেওঁলোকে পৰম্পৰাগত মূল্যবোধক সন্মান কৰে। প্ৰয়াত ককাদেউতাই মুৰালীৰ সৈতে এক সুন্দৰ সম্পৰ্ক উপভোগ কৰিছিল।"

২০০৫ চনৰ ২১ মাৰ্চত চেন্নাইৰ বাসিন্দা মধিমলাৰ ৰামমূৰ্তিৰ সৈতে মুৰালিধৰণ বিবাহ হয়। মধিমালাৰ মালাৰ হাস্পতালৰ প্ৰয়াত ডাঃ এছ ৰামমূৰ্তি, আৰু তেওঁৰ পত্নী ডাঃ নিথ্যা ৰামমূৰ্তিৰ কন্যা। ২০০৬ চনৰ জানুৱাৰী মাহত তেওঁলোকৰ প্ৰথম সন্তান নৰেনৰ জন্ম হয়।Lanka NewspapersWorld Cup to be Murali`s swansong? 

মুত্তিয়া মুৰালিধৰণৰ অভাৰচিজ চিটিজেনশ্বিপ অৱ ইণ্ডিয়া (OCI) আছে আৰু তেওঁক ভাৰত ভ্ৰমণৰ বাবে ভিছাৰ প্ৰয়োজন নহয়। কাৰণ তেওঁৰ পৰিয়াল মূলতঃ ভাৰতীয়। মুত্তিয়াই ২০১১ চনৰ ৩ এপ্ৰিলত ঘোষণা কৰে যে তেওঁ সকলো খেলৰ পৰা অৱসৰ গ্ৰহণ কৰিব।

 তথ্যসমূহ 

 বাহ্যিক সংযোগ 

 Royalchallengers Player Profile: Muttiah Muralitharan
 CricInfo Player Profile: Muttiah Muralitharan




শ্ৰেণী:শ্ৰীলংকাৰ ক্ৰিকেটাৰ
শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি