জন জাম্পাৰ

জন মাইকেল জাম্পাৰ (জন্ম ১৯৮৫) এজন আমেৰিকান ৰসায়নবিদ আৰু কম্পিউটাৰ বিজ্ঞানী। বৰ্তমান তেওঁ গুগল ডিপমাইণ্ডত সঞ্চালক হিচাপে কাম কৰি আছে। জাম্পাৰ আৰু তেওঁৰ সহযোগীসকলে আলফাফ'ল্ড নামে এটা কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তা প্ৰতিমান (মডেল) তৈয়াৰ কৰিছে যি এমিনো এচিড অনুক্ৰমৰ পৰা প্ৰটিনৰ গঠন সম্পৰ্কে উচ্চ সঠিকতাৰে পূৰ্বাভাস দিব পাৰে। জাম্পাৰে কয় যে আলফাফ'ল্ডৰ দলটোৱে এনেকুৱা ১০ কোটি প্ৰটিন গঠনৰ নক্সা মুকলি কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰিছে।

বৈজ্ঞানিক আলোচনী নেচাৰে ২০২১ চনত নেচাৰৰ ১০ জনৰ বাৰ্ষিক তালিকাত জাম্পাৰক বিজ্ঞানৰ দহজন "গুৰুত্বপূৰ্ণ ব্যক্তি"ৰ অন্যতম হিচাপে অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল। প্ৰটিনৰ গঠনৰ ভৱিষ্যদ্বাণীৰ বাবে জাম্পাৰ আৰু ডেমিছ হাছাবিছক ২০২৪ চনৰ ৰসায়ন বিজ্ঞানৰ নোবেল বঁটাৰ আধা অংশ প্ৰদান কৰা হয়

শিক্ষা 
জাম্পাৰে ২০০৭ চনত ভাণ্ডাৰবিল্ট বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা পদাৰ্থ বিজ্ঞান আৰু গণিত বিষয়ত মেজৰ সহ স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। ২০১০ চনত কেম্ব্ৰিজ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা মাৰ্শ্বেল বৃত্তি লৈ তাত্ত্বিক ঘনীভূত বস্তুৰ পদাৰ্থ বিজ্ঞানত এম ফিল, ২০১২ চনত চিকাগো বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা তাত্ত্বিক ৰসায়ন বিজ্ঞানত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী আৰু ২০১৭ চনত চিকাগো বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা তাত্ত্বিক ৰসায়ন বিজ্ঞানত ডক্টৰেট ডিগ্ৰী লাভ কৰে। চিকাগো বিশ্ববিদ্যালয়ত তেওঁৰ গৱেষণা উপদেষ্টা আছিল টবিন ছছনিক আৰু কাৰ্ল ফ্ৰীড। 
কৰ্মজীৱন 
জাম্পাৰৰ গৱেষণাই প্ৰটিনৰ গঠনৰ ভৱিষ্যদ্বাণী কৰিব পৰা এলগৰিদমৰ সন্ধান কৰে। 
আলফাফল্ড  হৈছে গুগলৰ মূল কোম্পানী আলফাবেট ইনকৰ্পৰেশ্যনে অধিগ্ৰহণ কৰা ডিপমাইণ্ডৰ জাম্পাৰ আৰু তেওঁৰ দলটোৱে বিকশিত কৰা এটা গভীৰ শিক্ষণ এলগৰিদম। ই প্ৰটিনৰ গঠনৰ ভৱিষ্যদ্বাণী কৰা এটা কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তা প্ৰগ্ৰেম। 
বঁটা আৰু সন্মান
২০২০ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত আলফাফল্ডক ১৪ সংখ্যক প্ৰটিনৰ গঠনৰ পূৰ্বানুমানৰ সমালোচনাত্মক মূল্যাংকন (ক্ৰিটিকেল এচেছমেণ্ট অৱ ষ্ট্ৰাকচাৰ প্ৰেডিকচন, চমুতে CASP) প্ৰতিযোগিতাৰ বিজয়ী হিচাপে নিৰ্বাচিত কৰা হয়। এই আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিযোগিতাই এলগৰিদমৰ মান নিৰ্ধাৰণ কৰি প্ৰটিনৰ ত্ৰিমাত্ৰিক গঠন সৰ্বোত্তমভাৱে ভৱিষ্যদ্বাণী কৰিব পৰা এলগৰিদম চিনাক্ত কৰে। 
 আলফাফল্ডে CASPৰ গ্ল’বেল ডিষ্টেন্স টেষ্ট (GDT)ত প্ৰায় দুই তৃতীয়াংশ প্ৰটিনৰ বাবে ৯০ৰ ওপৰত স্ক’ৰ কৰি অন্যান্য এলগৰিদমসমূহক চেৰ পেলাই প্ৰতিযোগিতাত জয়লাভ কৰে। এই পৰীক্ষাত এটা গণনামূলক প্ৰগ্ৰেমে ভৱিষ্যদ্বাণী কৰা গঠনটো লেব পৰীক্ষাত নিৰ্ধাৰিত গঠনৰ সৈতে থকা সামঞ্জস্যৰ মাত্ৰা জোখা হয়, সম্পূৰ্ণ মিল হ'লে স্কৰ হয় ১০০।Robert F. Service, 'The game has changed.' AI triumphs at solving protein structures, Science, November 30, 2020

২০২১ চনত জাম্পাৰক "জীৱবিজ্ঞান আৰু বায়মেডিচিন" শাখাত বিবিভিএ ফাউণ্ডেশ্যন ফ্ৰণ্টিয়াৰ্ছ অৱ নোলেজ বঁটাৰে সন্মানিত কৰা হয়। ২০২২ চনত জাম্পাৰে জৈৱ চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ উইলি বঁটা আৰু ২০২৩ চনৰ বাবে প্ৰটিনৰ গঠন সঠিকভাবে ভবিষ্যদ্বাণী কৰিবলৈ সক্ষম আলফাফ'ল্ড বিকশিত কৰাৰ বাবে লাইফ চাইন্সৰ ব্ৰেকথ্ৰু বঁটা লাভ কৰে। ২০২৩ চনত তেওঁক মৌলিক চিকিৎসা সম্পৰ্কীয় গৱেষণাৰ বাবে কানাডা গেইৰ্ডনাৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা আৰু এলবাৰ্ট লেস্কাৰ বঁটা প্ৰদান কৰা হয়।

২০২৪ চনত জাম্পাৰ আৰু ডেমিছ হাছাবিছক প্ৰটিনৰ গঠন সম্পৰ্কে কৰা ভৱিষ্যদ্বাণীৰ বাবে ৰসায়ন বিজ্ঞানৰ নোবেল বঁটাৰ আধা অংশ প্ৰদান কৰা হয়, আন আধা অংশ গণনামূলক প্ৰটিন ডিজাইনৰ বাবে ডেভিদ বেকাৰৰ হাতলৈ গৈছিল। 
তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী: জীৱিত ব্যক্তি
শ্ৰেণী:ন’বেল বঁটা বিজয়ী