ভাৰতৰ উচ্চ ন্যায়ালয়সমূহ

ভাৰতৰ উচ্চ ন্যায়ালয়সমূহ ()হৈছে ভাৰতৰ প্ৰতিখন ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলৰ আপীল অধিকাৰক্ষেত্ৰৰ সৰ্বোচ্চ ন্যায়ালয়। 
 বেছিভাগ উচ্চ ন্যায়ালয়ৰ কামত মুখ্যতঃ নিম্ন আদালতৰ আপীল আৰু সংবিধানৰ অনুচ্ছেদ ২২৬ আৰু ২২৭ ৰ ক্ষেত্ৰত লেখ আৱেদন থাকে। লেখ অধিকাৰ ক্ষেত্ৰও এখন উচ্চ ন্যায়ালয়ৰ মূল অধিকাৰক্ষেত্ৰ। প্ৰতিখন ৰাজ্যক জিলা ন্যায়াধীশ আৰু এজন অধিৱেশন ন্যায়াধীশৰ সভাপতিত্বত ন্যায়িক জিলাত বিভক্ত কৰা হৈছে। যেতিয়া তেওঁ এটা অসামৰিক গোচৰৰ সভাপতিত্ব কৰে তেতিয়া অধিৱেশনৰ ন্যায়াধীশ আৰু যেতিয়া এটা অপৰাধমূলক গোচৰৰ সভাপতিত্ব কৰে তেতিয়া তেওঁক জিলা ন্যায়াধীশ হিচাপে জনা যায়। তেওঁ উচ্চ ন্যায়ালয়ৰ ন্যায়াধীশৰ তলৰ সৰ্বোচ্চ ন্যায়িক কৰ্তৃপক্ষ। তেওঁৰ তলত, অসামৰিক অধিকাৰ ক্ষেত্ৰৰ আদালত আছে, যাক বিভিন্ন ৰাজ্যত বিভিন্ন নামেৰে জনা যায়। সংবিধানৰ অনুচ্ছেদ ১৪১-ৰ অধীনত, উচ্চ ন্যায়ালয়কে ধৰি ভাৰতৰ সকলো আদালত - ভাৰতৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ ৰায় আৰু আদেশৰ দ্বাৰা প্ৰাথমিকতাৰে আৱদ্ধ। 

  সংবিধানৰ ষষ্ঠ খণ্ডৰ পঞ্চম অধ্যায়ৰ অধীনত ভাৰতৰ মুখ্য ন্যায়াধীশ আৰু ৰাজ্যখনৰ ৰাজ্যপালৰ সৈতে আলোচনা কৰি ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে এখন উচ্চ ন্যায়ালয়ৰ ন্যায়াধীশক নিযুক্তি দিয়ে।https://www.drishtijudiciary.com/ttp-constitution-of-india/high-courts-under-the-constitution-of-india-1950 কিন্তু পৰৱৰ্তী ন্যায়িক ব্যাখ্যাৰ জৰিয়তে, নিযুক্তি প্ৰক্ৰিয়াৰ প্ৰাধান্য ন্যায়িক কলেজিয়ামৰ হাতত আছে। উচ্চ ন্যায়ালয় এজন মুখ্য ন্যায়াধীশৰ লগতে অন্যান্য ন্যায়াধীশ লৈ গঠিত। আদালতত ন্যায়াধীশৰ সংখ্যা যোৱা পাঁচ বছৰত মুখ্য গোচৰৰ গড় প্ৰতিষ্ঠানক ৰাষ্ট্ৰীয় গড়ৰ দ্বাৰা বিভক্ত কৰি, বা সেই উচ্চ ন্যায়ালয়ত প্ৰতি বছৰে প্ৰতিজন ন্যায়াধীশৰ বাবে মুখ্য গোচৰ নিষ্পত্তিৰ গড় হাৰ, যিটো অধিক হয়, বিগত পাঁচ বছৰত বিভক্ত কৰি সিদ্ধান্ত লোৱা হয়। মাদ্ৰাজ উচ্চ ন্যায়ালয় হৈছে দেশৰ আটাইতকৈ পুৰণি উচ্চ ন্যায়ালয়। মাদ্ৰাজ উচ্চ ন্যায়ালয় ১৮৬২ চনৰ ২৬ জুনত স্থাপিত হৈছিল। 
বোম্বাই উচ্চ ন্যায়ালয় (মুম্বাইৰ ভিক্ট'ৰিয়ান আৰু আৰ্ট ডেকো এনচেম্বলৰ অংশ হিচাপে) আৰু পঞ্জাৱ আৰু হাৰিয়ানা উচ্চ ন্যায়ালয়ৰ ভৱনবোৰ (লে কৰ্বুছিয়েৰৰ স্থাপত্য কৰ্মৰ অংশ হিচাপে) ইউনেস্কোৰ বিশ্ব ঐতিহ্যক্ষেত্ৰৰ ভিতৰত অন্যতম অংশ। 
প্ৰথমবাৰৰ বাবে, 1861 চনৰ ভাৰতীয় উচ্চ ন্যায়ালয় আইনে কলিকতা, মাদ্ৰাজ আৰু বোম্বাই উচ্চ ন্যায়ালয় স্থাপন কৰে। কলকাতাৰ কলকাতা উচ্চ ন্যায়ালয়(১৮৬২), মুম্বাইৰ বোম্বাই উচ্চ ন্যায়ালয় ( ১৮৬২), চেন্নাইৰ মাদ্ৰাজ উচ্চ ন্যায়ালয় (১৮৬২), এলাহাবাদৰ এলাহাবাদ উচ্চ ন্যায়ালয় (১৮৬৬), আৰু বাংগালুৰুৰ বাংগালোৰ উচ্চ ন্যায়ালয় (বৰ্তমান কৰ্ণাটক উচ্চ ন্যায়ালয়) হৈছে ভাৰতৰ পাঁচখন পুৰণি উচ্চ ন্যায়ালয়। অন্ধ্ৰ প্ৰদেশ পুনৰ্গঠন আইন, ২০১৪ অনুসৰি ১ জানুৱাৰী ২০১৯ তাৰিখে স্থাপিত অন্ধ্ৰ উচ্চ ন্যায়ালয় আৰু তেলেংগানা উচ্চ ন্যায়ালয় হৈছে আটাইতকৈ নতুন উচ্চ ন্যায়ালয়। 
ভাৰতৰ উচ্চ ন্যায়ালয়সমূহ

তলৰ তালিকাখনত ভাৰতৰ ২৫খন উচ্চ ন্যায়ালয়ৰ নাম, প্ৰতিষ্ঠিত বছৰ, যি আইনৰ দ্বাৰা ইয়াক প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল, অধিকাৰ ক্ষেত্ৰ, মুখ্য আসন (মুখ্য কাৰ্যালয়), স্থায়ী বিচাৰপীঠ (মুখ্য আসনৰ অধীনস্থ), চাৰ্কিট বেঞ্চ (এমাহ/বছৰত কেইদিনমান কাৰ্যকৰী), অনুমোদিত ন্যায়াধীশৰ সৰ্বাধিক সংখ্যা, আৰু উচ্চ ন্যায়ালয়ৰ অধ্যক্ষ মুখ্য ন্যায়াধীশৰ বিষয়ে উল্লেখ কৰা হৈছে। 
#ন্যায়ালয় প্ৰতিষ্ঠা আইনঅধিকাৰক্ষেত্ৰপ্ৰধান আসন Bench(es)JudgesChief justice1এলাহাবাদ হাইকোৰ্ট ভাৰতীয় উচ্চ ন্যায়ালয় আইন ১৮৬১উত্তৰ প্ৰদেশপ্ৰয়াগৰাজলক্ষ্ণৌ ১৬০১১৯৪১অৰুণ ভাঞ্চালী2অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ হাইকোৰ্ট  https://barandbench.com/high-court-andhra-pradesh-notified/অন্ধ্ৰ প্ৰদেশ পুনৰ্গঠন আইন, ২০১৪অন্ধ্ৰপ্ৰদেশঅমৰাৱতী৩৭২৮৯ধীৰাজ সিং ঠাকুৰ 3বোম্বাই হাইকোৰ্ট ভাৰতীয় উচ্চ ন্যায়ালয় আইন ১৮৬১গোৱা, দাদৰা আৰু নগৰ হাভেলী আৰু দমন আৰু দিউ, মহাৰাষ্ট্ৰমুম্বাইঔৰাংগাবাদ, নাগপুৰ,পানাজী৯৪৭১২৩দেৱেন্দ্ৰ কুমাৰ উপাধ্যায়৪কলকাতা হাইকোৰ্ট ভাৰতীয় উচ্চ ন্যায়ালয় আইন ১৮৬১আন্দামান আৰু নিকোবৰ দ্বীপপুঞ্জ, পশ্চিমবংগlকলকাতাPort Blair Jalpaiguri৯৮৭৮২৮টি. এছ. শিৱগনানাম৫ছত্তীছগঢ় হাইকোৰ্ট  মধ্য প্ৰদেশ পুনৰ্গঠন আইন, 2000ছত্তীছগঢ়বিলাচপুৰ২২১৭৫ৰমেশ সিনহা৬দিল্লী উচ্চ ন্যায়ালয় দিল্লী উচ্চ ন্যায়ালয় আইন, ১৯৬৬দিল্লীনতুন দিল্লী৬০৪৬১৪Manmohan(Acting)7গুৱাহাটী উচ্চ ন্যায়ালয়ভাৰত চৰকাৰ আইন ১৯৩৫অৰুণাচল প্ৰদেশ, অসম, মিজোৰাম, নাগালেণ্ডগুৱাহাটীআইজল, ইটানগৰ, কহিমা৩০২২৮বিজয় বিষ্ণোই8গুজৰাট উচ্চ ন্যায়ালয় বোম্বাই পুনৰ্গঠন আইন, ১৯৬০গুজৰাটআহমেদাবাদ৫২৩৯১৩চুনিতা আগৰৱালা৯হিমাচল প্ৰদেশ উচ্চ ন্যায়ালয় হিমাচল প্ৰদেশ ৰাজ্য আইন,১৯৭০হিমাচল প্ৰদেশচিমলা ১৭১৩৪এম এছ ৰামচন্দ্ৰ ৰাও১০জম্মু আৰু কাশ্মীৰ, লাডাখ উচ্চ ন্যায়ালয়Letters Patent issued by then Maharaja of Kashmir, জম্মু আৰু কাশ্মীৰ পুনৰ্গঠন আইন, ২০১৯Jammu and Kashmir, লাডাখশ্ৰীনগৰ/জম্মু ১৭১৩৪এন কোটিশ্বৰ সিং11ঝাৰখণ্ড উচ্চ ন্যায়ালয় বিহাৰ পুনৰ্গঠন আইন, ২০০০ঝাৰখণ্ডৰাঁচী ২৫২০৫শ্ৰী চন্দ্ৰশেখৰ(Acting)১২কৰ্নাটক উচ্চ ন্যায়ালয় মহীশূৰ উচ্চ ন্যায়ালয় আইন, ১৮৮৪কৰ্ণাটকবেংগালুৰুধাৰৱাড, কালবুৰাগী ৬২৪৭১৫নিলয় বাপিচন্দ্ৰ অঞ্জাৰিয়া১৩কেৰেলা উচ্চ ন্যায়ালয় ৰাজ্য পুনৰ্গঠন আইন, ১৯৫৬কেৰেলা, লাক্ষাদ্বীপকোচি৪৭৩৫১২আশিষে জিতেন্দ্ৰ দেচাই১৪মধ্য প্ৰদেশ উচ্চ ন্যায়ালয় ভাৰত চৰকাৰ আইন ১৯৩৫মধ্য প্ৰদেশজব্বলপুৰ গোৱালিয়ৰ,ইন্দোৰ৫৩৩৯১৪শীল নাগু(Acting)15মাদ্ৰাজ উচ্চ ন্যায়ালয় ভাৰতীয় উচ্চ ন্যায়ালয় আইন ১৮৬১তামিলনাডু, পুডুছেৰীচেন্নাইমাদুৰাই ৭৫৫৬১৯R. Mahadevan(Acting)১৬মণিপুৰ উচ্চ ন্যায়ালয়2012উত্তৰ-পূব অঞ্চল (পুনৰ্গঠন) আৰু অন্যান্য সম্পৰ্কিত আইন (সংশোধনী) আইন, 2012মণিপুৰইম্ফল৫৪১(Siddharth Mridul)সিদ্ধাৰ্থ মৃদুল17মেঘালয় উচ্চ ন্যায়ালয় উত্তৰ-পূব অঞ্চল (পুনৰ্গঠন) আৰু অন্যান্য সম্পৰ্কিত আইন (সংশোধনী) আইন, ২০১২মেঘালয়শ্বিলং৪৩১(S. Vaidyanathan)এছ বৈদ্যনাথন১৮উৰিষ্যা উচ্চ ন্যায়ালয় উৰিষ্যা উচ্চ ন্যায়ালয়অধ্যাদেশ, 1948উৰিষ্যাকটক ৩৩২৪৯(Chakradhari Sharan Singh)চক্ৰধাৰী শৰণ সিং১৯Patna High Courtতেতিয়াৰ ব্ৰিটিছ ক্ৰাউনৰ দ্বাৰা জাৰী কৰা চিঠিৰ পেটেন্টবিহাৰপাটনা৫৩৪০১৩(K. Vinod Chandran)কে. বিনোদ চন্দ্ৰন২০পঞ্জাৱ আৰু হাৰিয়ানা উচ্চ ন্যায়ালয়পঞ্জাৱ উচ্চ ন্যায়ালয় অধ্যাদেশ, ১৯৪৭চণ্ডীগড়, হাৰিয়ানা, পঞ্জাৱচণ্ডীগড়৮৫৬৪২১(Gurmeet Singh Sandhawalia)গুৰমিত সিং সান্ধাৱালিয়া(Acting)২১Rajasthan High Courtৰাজস্থান উচ্চ ন্যায়ালয় অধ্যাদেশ,১৯৪৯ৰাজস্থানযোধপুৰ জয়পুৰ৫০৩৮১২(Manindra Mohan Shrivastava)মনিন্দ্ৰ মোহন শ্ৰীবাস্তৱ২২ছিক্কিম উচ্চ ন্যায়ালয় ভাৰতীয় সংবিধানৰ ৩৬ তম সংশোধনীছিকিমগেংটক৩৩০(Biswanath Somadder)বিশ্বনাথ সমাদ্দৰ২৩তেলেংগানা উচ্চ ন্যায়ালয় অন্ধ্ৰ প্ৰদেশ পুনৰ্গঠন আইন, ২০১৪তেলেংগানাহায়দৰাবাদ৪২৩২১০(Alok Aradhe)আলোক আৰাধে24ত্ৰিপুৰা উচ্চ ন্যায়ালয় উত্তৰ-পূব অঞ্চল (পুনৰ্গঠন) আৰু অন্যান্য সম্পৰ্কিত আইন (সংশোধনী) আইন,২০১২ত্ৰিপুৰাআগৰতলা৫৪১(Aparesh Kumar Singh)অপাৰেশ কুমাৰ সিং২৫Uttarakhand High CourtUttar Pradesh Reorganisation Act, 2000UttarakhandNainital1192Ritu BahriTotal 1114 840 274-

ৰাজ্য/কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলৰ দ্বাৰা উচ্চ ন্যায়ালয়সমূহ

 State/UT Court Principal seat Bench(es)আন্দামান আৰু নিকোবৰ দ্বীপপুঞ্জকলকাতা উচ্চ ন্যায়ালয় পোৰ্টব্লেয়াৰঅৰুণাচল প্ৰদেশগুৱাহাটী উচ্চ ন্যায়ালয়Itanagarঅন্ধ্ৰপ্ৰদেশ অন্ধ্ৰ প্ৰদেশ উচ্চ ন্যায়ালয়অমৰাৱতীঅসমগুৱাহাটী উচ্চ ন্যায়ালয়Guwahatiবিহাৰপাটনা উচ্চ ন্যায়ালয়পাটনাচণ্ডীগড়পঞ্জাৱ আৰু হাৰিয়ানা উচ্চ ন্যায়ালয়চণ্ডীগড়ছত্তীশগঢ়ছত্তীশগড় উচ্চ ন্যায়ালয়Bilaspurদাদৰা আৰু নগৰ হাভেলী আৰু দমন আৰু দিউবোম্বাই উচ্চ ন্যায়ালয়মুম্বাইদিল্লী দিল্লী উচ্চ ন্যায়ালয় নতুন দিল্লীগোৱাবোম্বাই উচ্চ ন্যায়ালয়Panajiগুজৰাটগুজৰাট উচ্চ ন্যায়ালয়আহমেদাবাদহাৰিয়ানাপঞ্জাৱ আৰু হাৰিয়ানা উচ্চ ন্যায়ালয়Chandigarhহিমাচল প্ৰদেশHimachal Pradesh High CourtShimlaজম্মু আৰু কাশ্মীৰজম্মু আৰু কাশ্মীৰ উচ্চ ন্যায়ালয়Srinagar/Jammuঝাৰখণ্ডঝাৰখণ্ড উচ্চ ন্যায়ালয়  ৰাঁচীকৰ্ণাটককৰ্ণাটক উচ্চ ন্যায়ালয় বেংগালুৰুধাৰৱাদ আৰু কালাবুৰাগীকেৰেলাকেৰেলা উচ্চ ন্যায়ালয় কোচিLadakhজম্মু আৰু কাশ্মীৰ উচ্চ ন্যায়ালয় শ্ৰীনগৰ/জম্মু লাক্ষাদ্বীপকেৰেলা উচ্চ ন্যায়ালয় কোচিমধ্যপ্ৰদেশ মধ্য প্ৰদেশ উচ্চ ন্যায়ালয় জব্বলপুৰগোৱালিয়ৰ আৰু ইন্দোৰমহাৰাষ্ট্ৰবোম্বাই উচ্চ ন্যায়ালয় মুম্বাইঔৰাংগাবাদ and NagpurManipurমণিপুৰ উচ্চ ন্যায়ালয়ইম্ফল lমেঘালয়মেঘালয় উচ্চ ন্যায়ালয় শ্বিলংমিজোৰামগুৱাহাটী উচ্চ ন্যায়ালয়আইজলনাগালেণ্ডগুৱাহাটী উচ্চ ন্যায়ালয়কহিমাওড়িশাউৰিষ্যা উচ্চ ন্যায়ালয় কটকপুডুছেৰীমাদ্ৰাজ উচ্চ ন্যায়ালয়চেন্নাইপাঞ্জাৱপাঞ্জাৱ আৰু হাৰিয়ানা উচ্চ ন্যায়ালয় চণ্ডীগড়Rajasthanৰাজস্থান উচ্চ ন্যায়ালয় যোধপুৰজয়পুৰছিকিমছিকিম উচ্চ ন্যায়ালয় গেংটকতামিলনাডুমাদ্ৰাজ উচ্চ ন্যায়ালয় চেন্নাইমাদুৰাইতেলঙ্গানাতেলাঙ্গানা উচ্চ ন্যায়ালয় হাইদৰাবাদত্ৰিপুৰাত্ৰিপুৰা উচ্চ ন্যায়ালয় আগৰতলাউত্তৰ প্ৰদেশAllahabad High Courtএলাহাবাদলক্ষ্ণৌ উত্তৰাখণ্ডউত্তৰাঞ্চল উচ্চ ন্যায়ালয়নাইনিতালপশ্চিমবংগকলকাতা উচ্চ ন্যায়ালয় কলিকতাজলপাইগুৰি 

উচ্চ ন্যায়ালয়ৰ অধীনৰ আদালতসমূহ
 জিলা আদালত
 জিলা মুনচিফ আদালত
 প্ৰথম শ্ৰেণীৰ ন্যায়িক দণ্ডাধীশৰ আদালত
 দ্বিতীয় শ্ৰেণীৰ ন্যায়িক দণ্ডাধীশৰ আদালত
 ই-আদালত

বাহ্যিক সংযোগ
https://pib.nic.in/archieve/lreleng/lyr2003/roct2003/30102003/r301020036.html
https://web.archive.org/web/20050829212628/http://supremecourtofindia.nic.in/new_s/constitution.htm
https://www.hcmadras.tn.nic.in/cjhc.htm
https://www.thehindu.com/news/national/article3409298.ece
https://web.archive.org/web/20130508221217/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-09-21/chennai/34001329_1_delhi-high-court-chief-justice-permanent-judge

তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ উচ্চ আদালত