জয়ন্তী

জয়ন্তী (, ) হিন্দু পৌৰাণিক কাহিনীৰ এটা চৰিত্ৰ। তেওঁ দেৱৰ ৰজা আৰু স্বৰ্গৰ শাসক ইন্দ্ৰ আৰু তেওঁৰ পত্নী শচীৰ কন্যা। 

জয়ন্তীক শুক্ৰ গ্ৰহৰ দেৱতা আৰু অসুৰৰ গুৰু শুক্ৰৰ পত্নী বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। তেওঁলোকৰ মিলনৰ ফলত এগৰাকী কন্যা দেৱায়নীৰ জন্ম হয়। 
জয়ন্তীক জয়ন্তৰ ভগ্নী বুলিও বৰ্ণনা কৰা হৈছে।
তেওঁক কেতিয়াবা শুক্ৰৰ আন এগৰাকী পত্নী উৰ্জ্জস্বতীৰ সৈতে চিনাক্ত কৰা হয়।

সাহিত্য
জয়ন্তী মূলতঃ এটা ঘটনাৰ বৰ্ণনাত দেখা যায়, শুক্ৰৰ সৈতে তেওঁৰ বিবাহৰ কাহিনী। বহুতো হিন্দু শাস্ত্ৰত এই কাহিনীটো ব্যাখ্যা অনুসৰি কিছু ভিন্নতাৰে পুনৰ কোৱা হৈছে। এই গ্ৰন্থসমূহৰ ভিতৰত আছে বায়ু পুৰাণ, মৎস্য পুৰাণ, ব্ৰহ্মণ্ড পুৰাণ, দেৱী ভাগৱত পুৰাণ, আৰু পদ্ম পুৰাণ।
কিংবদন্তী
মৎস্য পুৰাণত দেৱতাৰ লগত যুদ্ধত অসুৰ প্ৰায় ধ্বংস হোৱা বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। তেওঁলোকৰ গুৰু, শুক্ৰই শিৱ দেৱতাক সন্তুষ্ট কৰিবলৈ আৰু নতুন শক্তি আহৰণ কৰি অসুৰসকলক প্ৰলয়ৰ পৰা পুনৰুজ্জীৱিত কৰিবলৈ কৈলাস পৰ্বতলৈ যায়। শুক্ৰই তীব্ৰ তপস্যা (তপ) কৰে। দেৱতাসকলে শুক্ৰৰ মাতৃ কাব্যমতৰ দ্বাৰা বাকী থকা অসুৰ আৰু তেওঁলোকৰ আশ্ৰয় ধ্বংস কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে। কিন্তু হত্যা কৰা কাব্যমতাৰ পুনৰুত্থানৰ পিছত দেৱৰ ৰজা ইন্দ্ৰই চিন্তিত হৈ পৰে যে শুক্ৰৰ সফলতাৰ লগে লগে অসুৰবোৰে পুনৰ গোট খাই পুনৰ আক্ৰমণ কৰিব। তেওঁ কন্যা জয়ন্তীক শুক্ৰৰ সেৱা কৰিবলৈ আৰু ইন্দ্ৰৰ সুবিধাৰ বাবে যিকোনো সম্ভৱপৰ কাম কৰিবলৈ পঠিয়াই দিয়ে। 

দেৱী ভাগৱত পুৰাণত ইন্দ্ৰই জয়ন্তীক ঋষিৰ তপস্যাত ব্যাঘাত জন্মাবলৈ প্ৰলোভিত কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়ে। দেউতাকৰ আচাৰ-ব্যৱহাৰত জয়ন্তী অসন্তুষ্ট, কিন্তু তথাপিও তেওঁৰ আদেশক সন্মান কৰিবলৈ কৈলাসৰ ওচৰলৈ যায়। কৈলাসত শুক্ৰৰ দাসী হৈ নিষ্ঠাৰে তেওঁৰ সেৱা কৰে। জয়ন্তীয়ে তেওঁক কলৰ পাতেৰে বিচনী কৰি, তেওঁক খোৱাৰ বাবে শীতল সুগন্ধি পানী সংগ্ৰহ কৰে আৰু তেওঁৰ পূজাৰ বাবে সতেজ ফুল আৰু দৰ্ভা ঘাঁহ গোটাই লয়। জয়ন্তী গৰমৰ মাজতো থিয় হৈ ওপৰৰ কাপোৰখন ব্যৱহাৰ কৰি ঋষিক ছাঁ দিয়ে। তেওঁক শুবলৈ গৰম বিছনা এখন সাজু কৰি দিয়ে আৰু টোপনি নোহোৱালৈকে বিচি দিয়ে। ঋষিক সন্তুষ্ট কৰিবলৈও মধুৰ কথা কয়। জয়ন্তীয়ে তেওঁক কৰ্তব্যপৰায়ণ শিষ্য হিচাপে সেৱা আগবঢ়ায় আৰু শুক্ৰৰ তপস্যাত ব্যাঘাত জন্মাবলৈ পিতৃৰ নিৰ্দেশনা অমান্য কৰে।

মৎস্য পুৰাণত জয়ন্তীয়ে পিতৃৰ আদেশ পালন কৰে। হাজাৰ বছৰৰ পাছত শিৱ শুক্ৰৰ আগত উপস্থিত হৈ তেওঁৰ ইচ্ছামতে ক্ষমতা প্ৰদান কৰে। এজন আনন্দিত শুক্ৰই জয়ন্তীৰ লগত কথা পাতে আৰু তাইৰ সেৱাৰ পুৰস্কাৰ প্ৰদান কৰাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিয়ে। তাইৰ অনুৰোধত সি তাইক বিয়া কৰাই দহ বছৰ তাইৰ লগত সময় কটায়। শুক্ৰই যাদুৰ এটা খোলা সৃষ্টি কৰে যাতে তেওঁলোক জগতৰ বাবে অদৃশ্য হৈ পৰে আৰু অবিক্ষিপ্ত হৈ থাকে। আন সংস্কৰণত জয়ন্তীয়ে শুক্ৰক অনুৰোধ কৰে যে তেওঁলোকৰ চাৰিওফালে এটা কুঁৱলী সৃষ্টি কৰক যাতে তেওঁলোকৰ প্ৰেমৰ সম্পৰ্ক পৃথিৱীৰ পৰা লুকুৱাই ৰখা হয়। পদ্মপুৰাণত এই সময়সীমা দহৰ পৰিৱৰ্তে এশ বছৰলৈ বৃদ্ধি কৰা হৈছে।

দহ বছৰৰ পাছত শুক্ৰ নিজৰ প্ৰতিজ্ঞাৰ পৰা মুক্ত হয় আৰু জয়ন্তীয়ে তেওঁক নিজৰ শিষ্য দানৱৰ ওচৰলৈ যাবলৈ অনুমতি দিয়ে। মৎস্য পুৰাণ আৰু ব্ৰহ্মণ্ড পুৰাণত উল্লেখ আছে যে দম্পতীৰ মিলনৰ ফলত দেৱায়নী নামৰ এগৰাকী কন্যা জন্ম হয়।
হিন্দু মহাকাব্য মহাভাৰতত দেৱায়নীৰ জীৱনৰ বিশদ বিৱৰণৰ কথা মনত পেলোৱা হৈছে, য'ত তেওঁ জয়ন্তীৰ কন্যা বুলি উল্লেখ আছে। কিন্তু দেৱী ভাগৱত পুৰাণত মতানৈক্য প্ৰকাশ কৰি তেওঁক শুক্ৰৰ আন এগৰাকী পত্নী উৰ্জ্জস্বতীৰ কন্যা হিচাপে চিত্ৰিত কৰা হৈছে।

তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:হিন্দু দেৱী