পাত চৰাই

পাত চৰাই বা সোণকপালী পাত চৰাই ( Chloropsis aurifrons ) ( ইংৰাজী: Golden-fronted Leafbird ), পাত চৰাই বা সোণকপালী পাত চৰাই হৈছে ক্ল'ৰ'পচিডি‍ ( Chloropseidae ) পৰিয়াল বা গোত্ৰ অন্তৰ্গত এক প্ৰজাতিৰ পাত চৰাই। বাংলাদেশেৰ পাখি, ৰেজা খান, বাংলা একাডেমী, ঢাকা (২০০৮), পৃ. ২১২। ভাৰতীয় উপমহাদেশ আৰু দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ কিছু দেশ ইহঁতৰ প্ৰধান বাসস্থান। 

 বিস্তৃতি 
বাংলাদেশ, ভাৰত, শ্ৰীলংকা, নেপাল, ভূটান, ম্যানমাৰ, লাওছ, কম্বোডিয়া, ভিয়েটনাম, থাইলেণ্ড আৰু দক্ষিণ চীন ইহঁতৰ প্ৰধান বাসস্থান। ছিংগাপুৰত কৃত্ৰিম উপায়েৰে তাৰ পৰিৱেশত ইহঁতক মুকলি কৰি দিয়া হৈছে। 

 উপপ্ৰজাতি 
পাত চৰাই বা সোণকপালী পাত চৰাইৰ তিনিটা উপপ্ৰজাতি চিনাক্ত কৰা হৈছে। সেইবোৰ হৈছে-

 C. aurifrons aurifrons (ডিঙি আৰু বুকু নীলা)
 C. aurifrons frontalis (ডিঙি আৰু বুকু ক’লা, আকাৰত ডাঙৰ), দক্ষিণ ভাৰতত দেখা পোৱা যায়
 C. aurifrons insularis (ডিঙি আৰু বুকু ক’লা, তুলনামূলকভাৱে সৰু), শ্ৰীলংকাত দেখা পোৱা যায়। 

পূৰ্বতে পাত চৰাই বা সোণকপালী পাত চৰাই ( Chloropsis aurifrons ) আৰু সুমাত্ৰাৰ পাত চৰাই বা সুমাত্ৰাৰ সোণকপালী পাত চৰাইক ( Chloropsis media ) একে প্ৰজাতিৰ বুলি ধৰা হৈছিল। পিছলৈ সুমাত্ৰাৰ পাত চৰাই বা সোণকপালী পাত চৰাইক সম্পূৰ্ণ নতুন প্ৰজাতি হিচাপে চিনাক্ত কৰা হয়। 

 বিৱৰণ 
সম্পূৰ্ণ সেউজীয়া এই চৰাইবিধৰ কপাল উজ্জ্বল কমলা বা সোণালী ৰঙৰ, দেখাত প্ৰায় ৰঙচুৱা। ঈষৎ বেঁকা ক’লা ঠোঁটৰ পৰা ইয়াৰ বুকু, ডিঙি আৰু বুকু ক’লা অংশৰ মাজত বা ডিঙিত এটা ডাঙৰ নীলা দাগ থাকে। চকুৰ পিছফালৰ পৰা বুকুৰ ক’লা অংশখিনি‍ আগুৰি থাকে‍ এটা বহল হালধীয়া বেণ্ড। ডেউকাত সামান্য পাতল নীলা দাগ দেখা যায়। চকু দুটা গাঢ় বাদামী ৰঙৰ। ঠেং আৰু ঠেঙৰ পতা ক’লা। মাইকী চৰাইৰ ডিঙি আৰু বুকুত নীলা ৰঙৰ গোঁফৰ নিচিনা নক্সা থাকে, সোণালী ৰং মতা চৰাইতকৈ পাতল। পোৱালি‍বোৰ সম্পূৰ্ণ সেউজীয়া। সৰ্বাধিক দৈৰ্ঘ্য ১৯ চে.মি.। বাংলাদেশেৰ পাখি, ৰেজা খান, বাংলা একাডেমী, ঢাকা (২০০৮), পৃ. ২১২। মতা চৰাইৰ ওজন প্ৰায় ৩০ গ্ৰাম আৰু মাইকী চৰাইৰ ওজন প্ৰায় ২৫ গ্ৰাম। 

 আচৰণ 
পাত চৰাই বা সোণকপালী পাত চৰায়ে‍ চিৰসেউজ আৰু পৰ্ণপাতী অৰণ্য আৰু বনাঞ্চলত বাস কৰি ভাল পায়। ইহঁতক হাবিত বেছিকৈ‍ দেখা যায় আৰু গাঁৱত কম দেখা যায়। সাধাৰণতে এককভাৱে‍ বা যোৰপাতি‍ ফুলৰ ডাল আৰু পাতত ঘূৰি ফুৰে আৰু মৌ, ফল-মূল আৰু পোক-পৰুৱা, বিশেষকৈ বিভিন্ন পতঙ্গৰ লেটা খায়। বাংলাদেশেৰ পাখি, ৰেজা খান, বাংলা একাডেমী, ঢাকা (২০০৮), পৃ. ২১২। কেতিয়াবা ই আন চৰাইৰ সৈতে মিলিয়ো খাদ্যৰ বাবে গছে গছে ঘূৰি‍ ফুৰে‍। মাটিলৈ অতি কমহে নামে‍। ইহঁত অতি আক্ৰমণাত্মক, নিজৰ এলাকাৰ প্ৰতি অতি সচেতন। ইহঁতৰ মতা চৰাইবোৰ তুলনামূলকভাৱে অধিক আক্ৰমণাত্মক। , birding.in, সোণালি-কপাল পাতা বুলবুলি বিষয়ক পাতা। ইহঁতে‍ প্ৰায়েই মুখেৰে শব্দ কৰি‍ থাকে‍ আৰু পাতৰ ৰঙৰ সৈতে গাৰ ৰং মিলি যোৱাৰ বাবে‍ ইহঁতক দেখা পোৱা নাযায় যদিও মাতৰ দ্বাৰা ইহঁতৰ উপস্থিতি‍ ধৰা পেলাব পাৰি। ইহেঁত বিবিধ সুৰত গীত গায়, যেনে- ‘হুইট; চাহ কি-হুই; ছুই-চি-চি-উই; চুপ-চাও। ’ আনকি আন চৰাইৰ মাতো নকল কৰিব পাৰে। সেয়ে‍ কোনো কোনো ঠাইত ইহঁত হৰবোলা নামেৰে জনা যায়। 

 প্ৰজনন আৰু বংশবিস্তাৰ 
ইহঁতৰ প্ৰজননৰ সময় জানুৱাৰীৰ পৰা আগষ্ট মাহলৈকে। গছৰ ডালৰ সৰু সৰু ডালত সৰু ডাল-পাত, ঘাঁহ আৰু শেলুৱৈৰে‍ বাটিৰ নিচিনাকৈ পৰিপাটিভাৱে‍ বাহ সাজে। মাইকী চৰাইটোৱে তাত দুটাৰ পৰা তিনিটা ক্ৰীম ৰঙৰ কণী পাৰে। মাইকী আৰু মতা চৰাইয়ে পাল পাতি ওমনি‍ দিয়ে। কণী পৰাৰ ১৪-১৫ দিনৰ পিছত কণী ফুটে। কণী ফুটাৰ ৬ দিন পিছত পোৱালিবোৰৰ চকু ফুটে আৰু ১৩ দিনৰ পিছত বাহৰ পৰা ওলাই যায়। 

 তথ্যসূত্ৰ 

 বাহ্যিক সংযোগ 

 ইণ্টাৰনেট বাৰ্ড কালেকচন, গোল্ডেন-ফ্ৰণ্টেড বুলবুল কল, ভিডিঅ’ আৰু ফটো।  ৱেবেক মেচিনত ৪ এপ্ৰিল ২০১৬ তাৰিখে সংৰক্ষিত
শ্ৰেণী:আই ইউ চি এন ৰঙা তালিকাৰ ন্যূনতম উদ্বেগজনক প্ৰজাতি
শ্ৰেণী:চৰাই
শ্ৰেণী:অসমৰ চৰাই