জাহান্নাম

ইছলামত জাহান্নাম হৈছে পৰলোক বা নৰকত কাফিৰ আৰু দুষ্টকৰ্মীৰ শাস্তি দিয়া স্থান।Thomassen, "Islamic Hell", Numen, 56, 2009: p.401 এই ধাৰণাটো ইছলামিক ধৰ্মতত্ত্বৰ এক অবিচ্ছেদ্য অংগ, আৰু ই মুছলমান বিশ্বাসত গুৰুত্বপূৰ্ণ স্থান দখল কৰিছে।Lange, "Introducing Hell in Islamic Studies", 2016: p.3 ইয়াক প্ৰায়ে জাহান্নামৰ সঠিক নামেৰে কোৱা হয়। কিন্তু "জাহান্নাম" একেসময়তে বিশেষভাৱে নৰকৰ সৰ্বোচ্চ স্তৰৰ বাবে এটা শব্দ। 

ইছলামিক মতবাদত জাহান্নামৰ গুৰুত্ব হ'ল যে ই কিয়ামতৰ দিনৰ এক অপৰিহাৰ্য উপাদান, যিটো বিশ্বাসৰ ছটা অনুচ্ছেদৰ ভিতৰত এটা (আল্লাহ, ফৰিষ্টা, কিতাব, নবী, কিয়ামতৰ দিন, আৰু আদেশ) "দ্বাৰা" যিটো মুছলমান বিশ্বাস পৰম্পৰাগতভাৱে সংজ্ঞায়িত কৰা হৈছে।" 

নৰকত শাস্তি আৰু দুখ-কষ্ট, মূলসুঁতিৰ ইছলামত, শাৰীৰিক, মানসিক আৰু আধ্যাত্মিক, আৰু নিন্দা কৰা ব্যক্তিৰ পাপ অনুসৰি ভিন্ন হয়।Tom Fulks, Heresy? The Five Lost Commandments, Strategic Book Publishing 2010  p. 74 কোৰআনত বৰ্ণনা কৰা ইয়াৰ যন্ত্ৰণা আৰু ভয়ানকতা প্ৰায়ে জান্নাহ (জান্নাত)ৰ আনন্দ আৰু আনন্দৰ সমান্তৰাল।Thomassen, "Islamic Hell", Numen, 56, 2009: p.405Smith & Haddad, Islamic Understanding, 1981: p.86 সাধাৰণতে মুছলমানসকলে বিশ্বাস কৰে যে নৰকত বন্দী হোৱাটো মুছলমানৰ বাবে সাময়িক কিন্তু আনৰ বাবে নহয়,A F Klein Religion Of Islam Routledge 2013  page 92 আৰু মুছলমান পণ্ডিতসকলৰ মাজত মতানৈক্য আছে যে নৰক নিজেই অনন্তকাললৈকে থাকিব নেকি (গৰিষ্ঠসংখ্যকৰ মতে), বা আল্লাহৰ দয়াই অৱশেষত ইয়াক নিৰ্মূল কৰিব নেকি?Thomassen, "Islamic Hell", Numen, 56, 2009: p.413

মুছলমানসকলৰ মাজত সাধাৰণ বিশ্বাস যে জাহান্নাম কালজগতৰ সৈতে সহাৱস্থান কৰে, ঠিক জান্নাতৰ দৰেই (বিচাৰ দিনৰ পিছত সৃষ্টি হোৱাতকৈ)। ইছলামিক সাহিত্যৰ বিভিন্ন উৎসৰ দ্বাৰা নৰকক শাৰীৰিকভাৱে বিভিন্ন ধৰণে বৰ্ণনা কৰা হৈছে ই আকাৰত বিশাল,Qurṭubī, Tadhkira, 93; quoted in Lange, "Introducing Hell in Islamic Studies", 2016: p.14 আৰু জান্নাতৰ তলত অৱস্থিত। ইয়াৰ সাতটা স্তৰ আছে, প্ৰতিটো স্তৰ ইয়াৰ ওপৰৰ স্তৰতকৈ অধিক গুৰুতৰ, কিন্তু ইয়াক এটা বিশাল গাঁত বুলিও কোৱা হয়,Q.15:44Thomassen, "Islamic Hell", Numen, 56, 2009: p.407 যাৰ ওপৰেৰে আছ-চিৰাটৰ দলংখন পাৰ হৈ পুনৰুত্থান হোৱা লোকসকলে খোজ কাঢ়ে।Bukhārī, Ṣaḥīḥ, k. al-riqāq 52; Muslim, Ṣaḥīḥ, k. al-īmān 299; quoted in |Lange, "Introducing Hell in Islamic Studies", 2016: p.12 ইয়াত ঘৃণনীয় তৰল পদাৰ্থৰে ভৰা পাহাৰ, নদী, উপত্যকা আৰু "আনকি সাগৰ" আছে বুলি কোৱা হয়; Lange, "Introducing Hell in Islamic Studies", 2016: p.15 আৰু লগতে খোজ কাঢ়িব পৰা (লজ্জাঘৰেৰে নিয়ন্ত্ৰিত), আৰু প্ৰশ্ন কৰিব পৰা, বহুখিনি জ্ঞানশীল সত্তাৰ দৰেই। 

 উৎসসমূহ 

 প্ৰাক-ইছলামিক: হিব্ৰু বাইবেল, নতুন নিয়ম আৰু বেবিলনীয় তালমুদ 

হিব্ৰু বাইবেলত, গেই-হিনোম বা গেই-বেন-হিনোম, "হিনোমৰ [পুত্ৰৰ] উপত্যকা" হৈছে জেৰুজালেমৰ এটা অভিশপ্ত উপত্যকা য'ত শিশু বলিদান কৰা হৈছিল। নীতিগত শুভবাৰ্তাত যীশুৱে গেহেন্নাৰ বিষয়ে "য'ত কৃমি কেতিয়াও মৰি নাযায় আৰু জুই কেতিয়াও নুমুৱাব নোৱাৰে" বুলি কৈছে। (মাৰ্ক ৯:৪৮ পদ)। খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২য় শতিকাৰ আশে-পাশে লিখা ৪ এজ্ৰাৰ এপক্ৰিফাল কিতাপখনত গেহিনমক শাস্তিৰ অতিক্ৰমণীয় স্থান হিচাপে দেখা গৈছে। এই পৰিৱৰ্তন প্ৰায় ৫০০ খ্ৰীষ্টাব্দত লিখা বেবিলনৰ তালমুদত সম্পূৰ্ণ হয়।

ভাবিব পাৰি যে ইছলামত নৰকৰ আখ্যান বহুলাংশে গঢ় লৈ উঠিছে মানৱ বলিদানক জুইৰ ওপৰত পাছ কৰি বা মলকক জ্বলাই দিয়া, যিটো তওৰাতে গেহেনাত সংঘটিত হোৱা বুলি বৰ্ণনা কৰিছে (যিৰিমিয়া ৭; ৩২–৩৫)। গেহেন্নাই নিজৰ নাম জাহান্নামকRichard P. Taylor (2000). Death and the Afterlife: A Cultural Encyclopedia. "JAHANNAM From the Hebrew ge-hinnom, which refers to a valley outside Jerusalem, Jahannam is the Islamic word for hell." দিয়াৰ সময়তে প্ৰসাদৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা জুই নৰকলৈ পৰিণত হয় আৰু মোলেক কোৰআনৰ আখ্যানত জাহান্নামৰ ৰক্ষক মালিকলৈ পৰিণত হয়। (কোৰআন.৪৩:৭৭)

 কোৰআন 
আইনাৰ থমাচেনৰ মতে মুছলমানসকলে জাহান্নামৰ বিষয়ে কেনেকৈ চিত্ৰিত কৰে আৰু চিন্তা কৰে তাৰ বহুখিনি কোৰআনৰ পৰাই আহিছে। তেওঁ বিভিন্ন নাম ব্যৱহাৰ কৰি তাত জাহান্নমৰ প্ৰায় ৫০০টা উল্লেখ পাইছিল।Thomassen, "Islamic Hell", Numen, 56, 2009: p.402

তলত জাহান্নামৰ বিষয়ে কোৰআনৰ আয়াতসমূহৰ উদাহৰণ দিয়া হ’ল:

 নিশ্চয় সিদ্ধান্ত লোৱাৰ দিনটো (এটা দিন) নিযুক্ত কৰা হৈছে: যিদিনা শিঙা বজোৱা হ’ব, সেই দিনা তোমালোকে সৈন্যবাহিনীৰে ওলাই আহিবা; আৰু আকাশখন এনেদৰে মুকলি হ’ব যাতে সকলো মুকলি হ’ব; আৰু পৰ্বতবোৰ এনেদৰে আঁতৰাই পেলোৱা হ’ব যাতে সেইবোৰ কেৱল আভাস হৈয়েই থাকিব। নিশ্চয় জাহান্নাম অপেক্ষাত আছে, অতিমাত্ৰা লোকৰ বাবে আশ্ৰয়ৰ ঠাই, যুগ যুগ ধৰি তাত বাস কৰা। তাত তেওঁলোকে শীতল সোৱাদ নাপাব আৰু পান নকৰিব কিন্তু উতলা পানী আৰু লেতেৰা, সংশ্লিষ্ট প্ৰতিশোধ হিচাপে। নিশ্চয় তেওঁলোকে হিচাপটোক ভয় কৰা নাছিল, আৰু তেওঁলোকে আমাৰ বাৰ্তাবোৰক মিছা বুলি নাকচ কৰিছিল। আৰু আমি সকলো কথা এখন কিতাপত লিপিবদ্ধ কৰিছো,
 গতিকে সোৱাদ লওক! কিয়নো আমি তোমালোকক অত্যাচাৰৰ বাহিৰে আন একোতে বৃদ্ধি নকৰো। (কোৰআন ৭৮:১৭–৩০)Shakir translation, quoted in 

ওপৰত উল্লেখ কৰা বিভিন্ন শব্দ আৰু বাক্যাংশ যিবোৰে কোৰআনত নৰকক বুজায়, তাৰ ভিতৰত অগ্নি (নাৰ) ১২৫ বাৰ, নৰক (জাহান্নাম) ৭৭ বাৰ, আৰু জ্বলন্ত অগ্নি (জাহিম) ২৬ বাৰ, বা আন এটা গণনাৰ দ্বাৰা ২৩ বাৰ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।

জাহান্নামক জ্বলন্ত জুইৰ ঠাই বুলি বৰ্ণনা কোৰআনৰ প্ৰায় প্ৰতিটো আয়াততে জাহান্নামৰ বৰ্ণনা কৰা হৈছে। কোৰআনত পোৱা জাহাজৰ বৰ্ণনাৰ এটা সংকলনSmith & Haddad, Islamic Understanding, 1981: p.85-86 হৈছে "জুইৰ অত্যাচাৰৰ যথেষ্ট নিৰ্দিষ্ট ইংগিত": তীব্ৰ, উতলি থকা পানী, জুইকুৰা বতাহ আৰু ক’লা ধোঁৱা, ক্ৰোধত ফাটি যোৱাৰ দৰে গৰ্জন আৰু উতলি থকা।

জাহান্নামক জান্নাতৰ তলত অৱস্থিত বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে,verse 7:50 states "The companions of the Fire will call to the Companions of the Garden: 'Pour down to us water or anything that God doth provide'". ইয়াৰ সাতটা দুৱাৰ (দৰ্জা) আছে আৰু পাপীসকলৰ "প্ৰতিটো দুৱাৰৰ বাবে এটা নিৰ্দিষ্ট দল থাকিব" (কোৰআন ১৫:৪৩–৪৪)। কোৰআনত অন্যায়কাৰীসকলৰ "কৰ্ম অনুসৰি ডিগ্ৰী (বা পদবী)" থকাৰ কথাও উল্লেখ কৰা হৈছে, (যিটোৱে প্ৰতিখন দুৱাৰত থকা "নিৰ্দিষ্ট পক্ষ"ক বুজায় বুলি কিছুমান পণ্ডিতে বিশ্বাস কৰে);  আৰু "সাতটা আকাশ ˹তৰপত˺, আৰু একেদৰে পৃথিৱীৰ বাবে" থকাৰ কথা (কোৰআন ৬৫:১২),Christian Lange Locating Hell in Islamic Traditions BRILL 978-90-04-30121-4 p. 12-13 (যদিও ইয়াৰ পৰা বুজা নাযায় যে পৃথিৱীৰ সাতটা স্তৰ নৰক)। নৰকৰ স্তৰৰ এটা উল্লেখ হ’ল ইয়াৰ একেবাৰে তলত ভণ্ডক পোৱা যাব।

 কাফিৰসকল 
থমাচেনৰ মতে, কোৰআনত বিশেষভাৱে উল্লেখ কৰাসকল যে তেওঁলোকক জাহান্নামত শাস্তি দিয়া হৈছে, তেওঁলোক "বেছিভাগ সাধাৰণভাৱে" কাফিৰ (কাফিৰুন)। ইয়াৰ ভিতৰত মুহাম্মাদৰ সময়ত বাস কৰা লোক, মুশ্বৰিক (মুশ্বৰিকুন), বা মূৰ্তি পূজা কৰা মুহাম্মাদৰ শত্ৰু (কোৰআন: ১০:২৪), আৰু "হাৰী হোৱা", বা মুহাম্মাদৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধত মৃত্যু হোৱা শত্ৰু (কোৰআন: ২১:৭০), লগতে পাপীৰ বহল শ্ৰেণী: ধৰ্মত্যাগী (মুৰ্তাদ্দুন; কোৰআন: ৩:৮৬–৮৭), ভণ্ড (মুনাফিকুন; কোৰআন: ৪:১৪০), আত্মসন্তুষ্টি (কোৰআন: ১০:৭–৮, ১৭ :১৮),Thomassen, "Islamic Hell", Numen, 56, 2009: p.404 মুশ্বৰিক (মুশ্বৰিকন; কোৰআন ৪:৪৮,১১৬), আৰু যিসকলে ইছলামৰ কিছুমান মূল মতবাদত বিশ্বাস নকৰে: যিসকলে কোৰআনৰ ঐশ্বৰিক উৎপত্তিক অস্বীকাৰ কৰে (কোৰআন: ৭৪:১৬–২৬) বা কিয়ামতৰ দিনৰ অস্বীকাৰ কৰে। (কোৰআন: ২৫:১১–১৪)।

 ডাঙৰ পাপ 
ইয়াৰ উপৰিও যিসকলে আন মানুহৰ বিৰুদ্ধে গুৰুতৰ অপৰাধমূলক অপৰাধ সংঘটিত কৰিছে: বিশ্বাসীক হত্যা কৰা (কোৰআন: ৪:৯৩, ৩:২১), সুদ খোৱা (কোৰআন: ২:২৭৫), অনাথ শিশুৰ সম্পত্তি ভক্ষণ কৰা (কোৰআন: ৪:১০), আৰু নিন্দা (কোৰআন: ১০৪), বিশেষকৈ এগৰাকী সতী মহিলাৰ নিন্দা কৰা (কোৰআন:২৪:২৩)।

 বাইবেল আৰু ঐতিহাসিক ব্যক্তি 
হাদিছ আৰু কোৰআনত নৰকত কষ্ট পোৱা বা তাত কষ্ট পোৱাৰ নিয়তিত উল্লেখ কৰা কিছুমান বিশিষ্ট ব্যক্তি হ’ল: ফেৰাউন (Firʿawn; যাত্ৰাৰ ফেৰাউন; কোৰআন:10:90-92), নূহ আৰু লুতৰ পত্নী (কোৰআন: ৬৬–১০), আৰু আবু লাহাব আৰু তেওঁৰ পত্নী, যিসকল মুহাম্মাদৰ সমসাময়িক আৰু শত্ৰু আছিল (কোৰআন:১১১)। Ibn Hisham, Translated by Guillaume, A. (1955). The Life of Muhammad p. 707. Oxford: Oxford University Press.

 শাস্তি 
কোৰআনত বৰ্ণনা কৰা নৰকৰ শাস্তিসমূহ "ছালৰ সংবেদন আৰু হজম"ৰ ওপৰত আবদ্ধ হোৱাৰ প্ৰৱণতা থাকে। ইয়াৰ দুৰ্ভগীয়া বাসিন্দাসকলে হুমুনিয়াহ কাঢ়ে আৰু হাহাকাৰ কৰে, তেওঁলোকৰ জ্বলি যোৱা ছালখন অহৰহ নতুন ছালৰ সৈতে বিনিময় কৰা হয় যাতে তেওঁলোকে যন্ত্ৰণাৰ সোৱাদ নতুনকৈ ল’ব পাৰে, ফুলি উঠা পানী খাব পাৰে আৰু যদিও চাৰিওফালৰ পৰা মৃত্যু দেখা দিয়ে তথাপিও তেওঁলোকে মৰিব নোৱাৰে। ৭০ হাতৰ শিকলিৰে একেলগে বান্ধি থোৱা থাকে, কাপোৰৰ বাবে পিটচ পিন্ধি থাকে আৰু মুখত জুই থাকে, মূৰৰ ওপৰত উতলা পানী ঢালি দিয়া হ’ব, ভিতৰৰ লগতে ছালও গলিব, আৰু ইচ্ছা কৰিলে পিছলৈ টানি নিবলৈ লোহাৰ হুক থাকে পলাবলৈ চেষ্টা কৰে,Quran 67:7  আৰু তেওঁলোকৰ অনুশোচনামূলক ভুল স্বীকাৰ কৰা আৰু ক্ষমাৰ বাবে অনুৰোধ কৰাটো অসাৰ।

কাৰাগাৰৰ লগত নৰকৰ সাদৃশ্য প্ৰবল। বন্দীসকলৰ ডিঙিত শিকলি থাকে (কোৰআন.১৩:৫, ৩৪:৩৩, ৩৬:৮, ৭৬:৪, ইত্যাদি), লোহাৰ হুকেৰে "বান্ধি" থাকে (কোৰআন.২২:২১), আৰু " নিৰ্দয় ফেৰেস্তা" (জাবানিয়াহ; কোৰআন ৬৬:৬, ৯৬:১৮)।

ইয়াৰ বন্দীসকল "অনবৰতে" পিয়াহ আৰু ভোকত থাকিব। ইহঁতৰ তৰল পদাৰ্থৰ ভিতৰত উতলা পানী (কোৰআন ৬:৭০), গলি যোৱা পিতল, আৰু/বা তিতা ঠাণ্ডা, "অপৰিষ্কাৰ, পূজেৰে ভৰা" হ'ব।Gwynne, Rosalind W. 2002. "Hell and Hellfire." Encyclopaedia of the Quran, 2: :416a জুইৰ উপৰিও (কোৰআন ২:১৭৪) ইয়াৰ খাদ্যৰ তিনিটা ভিন্ন অনন্য উৎস আছে:

 Ḍari, এবিধ শুকান মৰুভূমিৰ উদ্ভিদ যি কাঁইটেৰে ভৰা আৰু ভোক দূৰ কৰাত বা মানুহক জীৱিকা নিৰ্বাহ কৰাত ব্যৰ্থ হয় (কোৰআন ৮৮:৬); 
 ঘিছলিন, যাৰ কথা মাত্ৰ এবাৰহে উল্লেখ কৰা হৈছে (কোৰআন ৬৯:৩৬ত, য'ত কোৱা হৈছে যে ই নৰকত একমাত্ৰ পুষ্টি); 
 "নৰকৰ তলৰ পৰা ওলাই অহা" Zaqqum গছৰ পৰা ওলমি থকা চয়তানৰ মূৰ। (এইবোৰ কথা তিনি অথবা চাৰিবাৰ উল্লেখ কৰা হৈছে: কোৰআন.১৭:৬০ ("অভিশপ্ত গছ" হিচাপে। ), কোৰআন.৩৭:৬২-৬৮, কোৰআন.৪৪:৪৩, কোৰআন.৫৬:৫২.)

মানসিক যন্ত্ৰণা হ'ল অপমান (কোৰআন ৩:১৭৮) আৰু "হুমুনিয়াহ আৰু হুমুনিয়াহ" শুনা। (কোৰআন.১১:১০৬)।

পণ্ডিত স্মিথ আৰু হাদ্দাদৰ মতে জাহান্নামত "আধ্যাত্মিক বা মানসিক" শাস্তিতকৈ শাৰীৰিক শাস্তিৰ প্ৰাধান্য থকাৰ অন্ততঃ দুটামান ইংগিত পোৱা যায়। উদাহৰণস্বৰূপে, কোৰআনে লক্ষ্য কৰিছে যে জাহান্নামৰ বন্দীসকলক "ঈশ্বৰৰ মুখলৈ চাই"ৰ আনন্দৰ পৰা বঞ্চিত কৰা হ'ব, কিন্তু ক'তো উল্লেখ কৰা হোৱা নাই যে "এই ক্ষতিই বন্দীসকলে অনুভৱ কৰা যন্ত্ৰণাত অৰিহণা যোগাইছিল।" কোৰআনত বন্দীসকলে তেওঁলোকক নৰকত পেলোৱা কামৰ বাবে প্ৰকাশ কৰা অনুশোচনাৰ বৰ্ণনা কৰা হৈছে যদিও ই কামবোৰৰ "পৰিণামৰ বাবে" "প্ৰকৃততে কৰা কামৰ বাবে নহয়।" Smith & Haddad, Islamic Understanding, 1981: p.66

 হাদিছ 
"তৃতীয়/নৱ শতিকাৰ পৰা" নবী বা তেওঁৰ চাহাবাসকলৰ পৰা অনুসৰণ কৰা "স্ক'ৰ" ৰিৱায়াত বা "চমু আখ্যান" আছে, যিবোৰে কোৰআনৰ নৰকৰ প্ৰতিচ্ছবিৰ ওপৰত "বহুত বিশদ" কৰিছে।Lange, "Introducing Hell in Islamic Studies", 2016: p.6

 সংগঠন, আকাৰ, আৰু প্ৰহৰী 
কোৰআনে কেনেকৈ জাহান্নামৰ সাতখন দুৱাৰৰ কথা কৈছে, ঠিক সেইদৰে "আপেক্ষিকভাৱে প্ৰাৰম্ভিক" বৰ্ণনাসমূহেও প্ৰমাণ কৰে যে জাহান্নামৰ সাতটা স্তৰ আছে। এই ব্যাখ্যা ইছলামত "ব্যাপক" হৈ পৰিল। সকলো পুনৰুত্থিত আত্মাই পাৰ হ’ব লাগিব নৰকৰ ওপৰত থকা দলং (শিৰাট) কেইবাটাও বৰ্ণনাত উল্লেখ আছে।

কিছুমান হাদিছত নৰকৰ আকাৰ বিশাল বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। ইমানেই দ যে তাত যদি শিল এটা দলিয়াই দিয়া হয়, তেন্তে তলত উপনীত হোৱাৰ আগতে ৭০ বছৰ ধৰি পৰিলহেঁতেন (এটা হাদিছ অনুসৰি)। আন এটাত কোৱা হৈছে যে নৰকৰ প্ৰতিখন দেৱালৰ বহল ৪০ বছৰৰ খোজকাঢ়ি যোৱা যাত্ৰাৰ দ্বাৰা অতিক্ৰম কৰা দূৰত্বৰ সমতুল্য। আন এটা সূত্ৰ (কুৰতুবী)ৰ মতে ইয়াৰ এটা স্তৰৰ পৰা আন এটা স্তৰলৈ যাবলৈ "৫০০ বছৰ" লাগে।

পৰম্পৰাত ইয়াক প্ৰায়ে সাতৰ বহুগুণত বৰ্ণনা কৰা হয়: নৰকৰ সত্তৰ হাজাৰ উপত্যকা আছে, প্ৰত্যেকৰে "সত্তৰ হাজাৰ খাদ, য'ত সত্তৰ হাজাৰ সাপ আৰু বিচ্ছু থাকে।" Ghazālī, Iḥyāʾ, v.157, trans. Winter p.221-2; quoted in Lange, "Introducing Hell in Islamic Studies", 2016: p.14

এটা হাদিছ অনুসৰি জান্নাততকৈ নৰক জনসংখ্যা বহু পৰিমাণে বেছি হ’ব। পৰলোকত প্ৰৱেশ কৰা প্ৰতি হাজাৰ লোকৰ ভিতৰত নশ উননব্বৈজন লোক জুইত শেষ হ’ব। (Volume 4, Book 55, Hadith number 567) (অন্ততঃ এটা বিদ্বান ছালাফী ব্যাখ্যা অনুসৰি হাদিছত নিৰ্দিষ্ট আক্ষৰিক অনুপাতৰ পৰিৱৰ্তে ৰক্ষা পোৱা আৰু অভিশপ্তৰ সংখ্যাৰ মাজত থকা বৃহৎ বৈষম্য প্ৰকাশ কৰা হৈছে। )

হাদিছত মালিকে মহম্মদৰ উদ্ধৃতি দি কৈছে যে "আদমৰ সন্তান [মানুহৰ] যি জুই তেওঁলোকে জ্বলায়, সেয়া জাহান্নামৰ জুইৰ সত্তৰৰ অংশ।"  তেওঁ সেই জুইক "আলকাতৰাতকৈ ক'লা" বুলিও বৰ্ণনা কৰিছে।

ছহীহ আল-বুখাৰীৰ ৮৭ নং হাদিছ ১৫৫ নং কিতাপত "সপোনৰ ব্যাখ্যা"ত মহম্মদে নৰক পহৰা দিয়া ফেৰেস্তাৰ কথা কোৱা বুলি কোৱা হৈছে, প্ৰত্যেকৰে "লোহাৰ গদা" আছে, আৰু জাহান্নামক ঠাই বুলি বৰ্ণনা কৰিছে"ভিতৰত কুঁৱাৰ দৰে নিৰ্মিত আৰু ইয়াৰ কাষৰ খুঁটাবোৰ কুঁৱাৰ দৰে আছিল, আৰু প্ৰতিটো খুঁটাৰ কাষত এজন ফেৰেস্তা আছিল যিয়ে লোহাৰ গদা লৈ ফুৰিছিল। মই তাত বহুতো মানুহক লোহাৰ শিকলিৰে ওলোটাকৈ ওলমি থকা দেখিলোঁ, আৰু মই তাত কিছুমান কুৰাইশ্ব মানুহক চিনি পালোঁ।" 

 শাস্তি 
হাদিছত আৰু কোৰআনত উল্লেখ নোহোৱা শাস্তি, কাৰণ আৰু অৱতীৰ্ণৰ প্ৰৱৰ্তন কৰা হয়। কোৰআনৰ আয়াত আৰু হাদিছ দুয়োটাতে "জুই" হৈছে "এটা ভয়ংকৰ শাস্তিৰ স্থান যিটো সদায় জান্নাহ, "বাগিচা" (জান্নাত)ৰ সৈতে বিপৰীতমুখী। যিয়েই বৈশিষ্ট্য "বাগিচাখনে আগবঢ়াইছিল, জুইয়ে সাধাৰণতে বিপৰীত চৰ্ত আগবঢ়াইছিল।" Rustomji, The Garden and the Fire, 2009: p.117-8 কেইবাখনো হাদিছত নৰকৰ এনে এটা অংশৰ বৰ্ণনা কৰা হৈছে যিটো গৰমতকৈ অত্যন্ত ঠাণ্ডা, যাক জমহাৰীৰ নামেৰে জনা যায়।

বুখাৰীৰ মতে কেঁচিৰে ওঁঠ কাটি দিয়া হয়। আন আন পৰম্পৰাবোৰে কোবাই দিয়াৰ যোগ দিছিল। উইঘুৰ পাণ্ডুলিপি এখনত পানীত ডুব যোৱা, শিলগুটিৰে আঘাত কৰা আৰু উচ্চতাৰ পৰা পৰি যোৱাৰ কথাও উল্লেখ আছে।Christian Lange Locating Hell in Islamic Traditions BRILL 978-90-04-30121-4 p. 16 হাদিছৰ ভিত্তিত পাপীসকলে নিজৰ পাপ অনুযায়ী নিদৰ্শন কঢ়িয়াই লৈ ফুৰা বুলি ভবা হয়।

 বন্দী আৰু তেওঁলোকৰ পাপ 
হাদিছত নৰকত জনবসতিপূৰ্ণ পাপীৰ প্ৰকাৰৰ বৰ্ণনা কৰা হৈছে। আছ-ছাহিহাইনৰ ৰিপৰ্ট অনুসৰি সাতটা পাপে এজন ব্যক্তিক জাহান্নামলৈ ঠেলি দিয়ে, (অৰ্থাৎ ছুন্নী হাদিছ সংকলন দুটাৰ ৰিপৰ্ট: আল-বুখাৰী আৰু মুছলিম): "আল্লাহৰ লগত আনক জড়িত কৰা (শ্বিৰ্ক বা মূৰ্তিপূজা); ডাইনী; হত্যা।" যি আত্মাক আল্লাহে আমাক হত্যা কৰিবলৈ নিষেধ কৰিছে, কেৱল ইছলামিক আইনৰ দ্বাৰা নিৰ্ধাৰিত ক্ষেত্ৰতহে; ৰিবা (সুদ) খোৱা; যুদ্ধক্ষেত্ৰৰ পৰা পলায়ন কৰা; আৰু সতী, নিৰীহ নাৰীক নিন্দা কৰা।" 

ধাৰাবাহিক হাদিছ অনুসৰি মুহাম্মাদে দাবী কৰিছে যে নৰকৰ বাসিন্দাসকলৰ অধিকাংশই মহিলা হ’ব, কাৰণ গুজৱ, অনুমান, পত্নীৰ পৰা দয়ালু ব্যৱহাৰৰ অকৃতজ্ঞতা আৰু অসাৰ আড্ডা দিয়াৰ প্ৰৱণতা। ছালাফী মুছলমান পণ্ডিত উমৰ চুলেমান আল-আছকাৰে (মৃত্যু ২০১২) আল-কুৰটুবীৰ যুক্তিক পুনৰ দৃঢ় কৰিছে, যে মহিলাসকলৰ ইয়াত আৰু এতিয়াৰ প্ৰতি মোহ আছে, নিজৰ আবেগক নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব নোৱাৰা; কিন্তু অনুমতি দিয়ে যে ইয়াৰ পিছতো বহু মহিলা ভাল আৰু ধৰ্মপৰায়ণ আৰু জান্নাতলৈ যাব, আৰু কিছুমান আনকি ধৰ্মপৰায়ণতাত বহু পুৰুষতকৈও উচ্চ।ʿUmar Sulaymān al-Ashqar, al-Yawm al-ākhir, iii, 83–4

অৱশ্যে আন হাদিছৰ অৰ্থ হ’ল জান্নাতত থকা লোকৰ অধিকাংশই মহিলা হ’ব। যিহেতু পুৰুষ আৰু মহিলাৰ সংখ্যা প্ৰায় সমান, গতিকে আল-কুৰটুবীয়ে এই কথা কৈ বিৰোধী হাদিছৰ মিলন ঘটাবলৈ চেষ্টা কৰে যে জাহান্নামত থকা বহু মহিলা মাত্ৰ সাময়িকভাৱেহে তাত আছে আৰু অৱশেষত জান্নাতত বাস কৰা হ’ব; তাৰ পিছত জান্নাতৰ গৰিষ্ঠসংখ্যক লোক মহিলা হ’ব।at-Tadhkirah, al-Qurtubî, p. 475

হাদিছত উল্লেখ কৰা নৰকত জনবসতি কৰা আন লোকসকলৰ ভিতৰত আছে, কিন্তু ইয়াৰ মাজতে সীমাবদ্ধ নহয়, শক্তিশালী, অহংকাৰী আৰু অহংকাৰী। আইনাৰ থমাচেনে লিখিছে যে ইয়াৰ দ্বাৰা প্ৰায় নিশ্চিতভাৱে ঈশ্বৰৰ বশৱৰ্তী হ’ব নোৱাৰাকৈ অত্যন্ত অহংকাৰী আৰু অহংকাৰী অৰ্থাৎ অবিশ্বাসীসকলক বুজোৱা হৈছে(মুছলিমৰ আক্ষৰিক অনুবাদ হ’ল আল্লাহৰ বশৱৰ্তী হোৱাজন)। 

ছহীহ মুছলিমে মুহাম্মাদৰ উদ্ধৃতি দি কয় যে আত্মহত্যা চিৰদিনৰ বাবে জাহান্নামত বাস কৰিব। ইমাম মালিকৰ (৭১১–৭৯৫) হাদিছ সংকলন মুৱাটাʾ অনুসৰি মুহাম্মাদে কৈছে: “সঁচাকৈয়ে মানুহে এনে শব্দ উচ্চাৰণ কৰে, যাৰ প্ৰতি তেওঁ কোনো গুৰুত্ব নিদিয়ে, আৰু সেইবোৰৰ দ্বাৰা তেওঁ জাহান্নমৰ জুইত পৰে।”

আল-বুখাৰীয়ে ৭২:৮৩৪ নং কিতাপত জাহান্নামৰ বাসিন্দাসকলৰ তালিকাত যোগ দিছে: "যিসকল লোকে আল্লাহৰ পৰা আটাইতকৈ কঠোৰ শাস্তি পাব, তেওঁলোক ছবি নিৰ্মাতা হ'ব।"  বহুমূলীয়া ধাতুৰে নিৰ্মিত বাচন-বৰ্তন ব্যৱহাৰ কৰিলে ইয়াৰ ব্যৱহাৰকাৰীসকলেও জাহান্নামত অৱতৰণ কৰিব পাৰে: "যি ব্যক্তিয়ে ৰূপৰ পাত্ৰৰ পৰা পানী খায়, তেওঁ জাহান্নমৰ জুই পেটলৈ আনে।"  মেকুৰী এটাক অনাহাৰে হত্যা কৰা: "এগৰাকী মহিলা এটা মেকুৰীক ভোকত মৃত্যু নোহোৱালৈকে আবদ্ধ কৰি ৰাখিছিল যাৰ বাবে তেওক অত্যাচাৰ কৰা হৈছিল আৰু নৰকত ৰখা হৈছিল।" 

অন্ততঃ এটা হাদিছে নৰক পৰিহাৰ কৰাত ঈমানৰ গুৰুত্বৰ ইংগিত দিয়ে, য'ত কোৱা হৈছে: "... কোনোৱেই জাহান্নামত প্ৰৱেশ নকৰে যাৰ হৃদয়ত পৰমাণুৰ ঈমানৰ ওজন থাকে।" 

 এস্কেট'লজিকেল মেনুৱেল 

alt=|thumb|চুফী ৰহস্যবাদী আৰু মুছলমান দাৰ্শনিক ইবন আৰবীৰ ফুতুহাট আল-মাক্কিয়াৰ অটোগ্ৰাফ পাণ্ডুলিপিৰ পৰা বিচাৰৰ দিনা "সমাবেশৰ সমভূমি" (আৰ্দ আল-হাশ্বৰ)ৰ ডায়াগ্ৰাম, প্ৰায় 1000 চনত। ১২৩৮) দেখুওৱা হৈছে 'আৰ্ছ (ঈশ্বৰৰ সিংহাসন), ধাৰ্মিকসকলৰ বাবে মঞ্চ (আল-আমিনুন), সাত শাৰীৰ ফেৰেস্তা, গেব্ৰিয়েল (আল-ৰুহ), আ'ৰাফ (বাধা), প্ৰচুৰতাৰ পুখুৰী, আল- মকাম আল-মাহমুদ (প্ৰশংসনীয় ষ্টেচন; য'ত মহম্মদে বিশ্বাসীসকলৰ বাবে মধ্যস্থতা কৰিবলৈ থিয় হ'ব), মিজান (স্কেল), আছ-চিৰাত (দ্য... দলং), জাহান্নাম (নৰক), আৰু মাৰ্জ আল-জান্নাত (জন্নাতৰ ঘাঁহনি)।Begley, Wayne E. The Garden of the Taj Mahal: A Case Study of Mughal Architectural Planning and Symbolism, in: Wescoat, James L.; Wolschke-Bulmahn, Joachim (1996). Mughal Gardens: Sources, Places, Representations, and Prospects Dumbarton Oaks, Washington D.C., . pp. 229–231.
হাদিছৰ পিছত "এস্কেট'লজিকেল মেনুৱেল" ​​লিখা হৈছিল, তেওঁলোকে নৰকৰ ওপৰত হাদিছ সংকলন কৰিছিল, আৰু জাহান্নমৰ বৰ্ণনাও "অধিক ইচ্ছাকৃতভাৱে" বিকশিত কৰিছিল। কোৰআন আৰু হাদিছত অবিশ্বাসীসকলে নিজকে দিবলৈ বাধ্য হোৱা শাস্তিৰ বৰ্ণনা কৰাৰ প্ৰৱণতা আছে যদিও হাতপুথিত বাহ্যিক আৰু অধিক নাটকীয় শাস্তি, চয়তান, বিচ্ছু আৰু সাপৰ জৰিয়তে চিত্ৰিত কৰা হৈছে।

কেৱল জাহান্নামৰ বিষয়ৰ বাবে নিবেদিত হাতপুথিসমূহৰ ভিতৰত ইবনে আবি আল-ডুনিয়াৰ, ছিফাত আল-নাৰ, আৰু আল-মকদিছিৰ ধিকৰ আল-নাৰ আদি অন্তৰ্ভুক্ত।  ধৰ্মপৰায়ণৰ প্ৰতি বিশ্বাসীসকল আন আন হাতপুথিসমূহে—যেনে আল-গাজালি আৰু দ্বাদশ শতিকাৰ পণ্ডিত কাদি আয়্যাদৰ গ্ৰন্থসমূহে – "জুইত জীৱনক নাটকীয়ভাৱে ৰূপায়ণ কৰে", আৰু উপদেশ দিবলৈ "নতুন শাস্তি, বিভিন্ন ধৰণৰ পাপী আৰু বহুতো চয়তানৰ আবিৰ্ভাৱ" উপস্থাপন কৰে। তেওঁৰ নৰকৰ এটা গঠন আছে য’ত প্ৰতিটো ধৰণৰ পাপীৰ বাবে এটা নিৰ্দিষ্ট স্থান আছে।

লিঅ'ৰ হালেভিৰ মতে, মৃত্যুৰ মুহূৰ্ত আৰু তেওঁলোকৰ সমাধি অনুষ্ঠানৰ সময়ৰ মাজত, "এজন মৃত মুছলমানৰ আত্মাই স্বৰ্গ আৰু নৰকলৈ দ্ৰুত যাত্ৰা কৰে, য'ত ই দিনৰ শেষত মানৱতাৰ অপেক্ষাত থকা আনন্দ আৰু অত্যাচাৰৰ দৰ্শন দেখা পায়।" 

চতুৰ্দশ শতিকাৰ ধৰ্মতত্ত্ববিদ ইবন কায়িম আল-জাউজিয়াই দ্য ছ’ল’ছ জাৰ্নি আফটাৰ ডেথত জাহান্নামত পাপী আৰু অবিশ্বাসীসকলে সন্মুখীন হোৱা শাস্তিৰ বিষয়ে স্পষ্টভাৱে লিখিছে। এইবোৰ অপৰাধীৰ পাৰ্থিৱ অতিক্ৰমৰ লগত প্ৰত্যক্ষভাৱে জড়িত।

 বন্দী আৰু তেওঁলোকৰ পাপ 
মদ খোৱা, ব্যভিচাৰ, ছ’ড’মি, আত্মহত্যা, নাস্তিকতা (দাহৰিয়া) আদি পৰম্পৰাগত পাপত লিপ্ত হোৱাসকলৰ উপৰিও; নৰক হ'ল য'ত "যিসকলে নামাজৰ সময়ত শুই থাকে (বা ইয়াৰ সময়ত সংসাৰিক বিষয়ৰ কথা কয়),Qushayrī, Miʿrāj, 40, 47, quoted in "Christian Lange p.17Daqāʾiq al-akhbār, 70, quoted in "Christian Lange p.17 বা পূৰ্বনিৰ্ধাৰণৰ মতবাদক অস্বীকাৰ কৰে বা নিৰপেক্ষ মুক্ত ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰে (কাদাৰী), তেওঁলোকক শাস্তি দিয়া হয়।" see footnote 116 quoted in Christian Lange p.18Lange, "Introducing Hell in Islamic Studies", 2016: p.18 আন এটা পৰম্পৰাই নৰকৰ সাতটা ভিন্ন স্তৰ, সাতটা ভিন্ন ধৰণৰ "দুষ্ট" ইছলামিক পণ্ডিতক ধৰা হয়।Muttaqī, Kanz, x, 82, quoted in "Christian Lange p.17 চৰকাৰী কৰ্তৃপক্ষকো নৰকৰ ভাবুকি দিয়া হয়, কিন্তু প্ৰায়ে "তিৰ্যকভাৱে।" Abū Nuʿaym, Ḥilya iv, 2, 112; Qurṭubī, Tadhkira ii, 76–7, 130; Muttaqī, Kanz iii, 200, vi, 18. all quoted in Lange, "Introducing Hell in Islamic Studies", 2016: p.18

 স্থান আৰু ভূ-প্ৰকৃতি 

 অৱস্থান 
স্বৰ্গ আৰু নৰকৰ অৱস্থানৰ ওপৰত বহু পৰম্পৰা আছে যদিও সকলোবোৰ "সহজেই ছবি অংকন কৰা বা সঁচাকৈয়ে পাৰস্পৰিকভাৱে মিলনযোগ্য" নহয়।Lange, "Introducing Hell in Islamic Studies", 2016: p.131 উদাহৰণস্বৰূপে, কিছুমানে নৰকক আটাইতকৈ নিম্ন পৃথিৱীত বুলি বৰ্ণনা কৰিছে, আনহাতে এজন পণ্ডিতে (আল-মজলিছি) নৰকক পৃথিৱীক "আৱৰি থকা" বুলি বৰ্ণনা কৰিছে।Lange, "Introducing Hell in Islamic Studies", 2016: p.131, note 79 Islamic scholars speculated on where the entrance to hell might be located. Some thought the sea was the top level,Qurtubi, Tadhkira, ii, 101, 105Suyūṭī, Budūr, 411 বা দুষ্ট লোকৰ আত্মাই খেদি ফুৰা বুলি কোৱা হাদ্ৰামাৱত (বৰ্তমানৰ য়েমেনত) থকা চালফাৰাছ কুঁৱাটোৱেই পাতালৰ প্ৰৱেশদ্বাৰ বুলি ভাবিছিল। আন কিছুমানে হিনোম উপত্যকাত (জেৰুজালেমৰ পুৰণি চহৰখনক আগুৰি থকা) প্ৰৱেশদ্বাৰ বুলি বিবেচনা কৰিছিল। পাৰ্চী এখন গ্ৰন্থত নৰকত প্ৰৱেশৰ পথ ৱাডি জাহান্নাম নামৰ এটা গৰ্জত (বৰ্তমানৰ আফগানিস্তানত) অৱস্থিত।

 সাতটা স্তৰ 
আইনাৰ থমাচেনে লিখিছে যে হাদিছত উল্লেখ কৰা নৰকৰ সাতটা স্তৰ কোৰআনত নৰকক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা সাতটা নামৰ সৈতে "সংলগ্ন হ'বলৈ ধৰিলে", প্ৰতিটো স্তৰতে বন্দীৰ এটা শ্ৰেণী নিযুক্ত কৰা হৈছিল। 

 গুৰুতৰ পাপ কৰা মুছলমানসকলৰ বাবে জাহান্নাম সংৰক্ষিত আছিল। 
 আল-লাজা (জুইকুৰা)
 আল-হুতামা (ভগ্ন জুই)
 আল-ছাইৰ
 আল-ছাকাৰ (জ্বলন্ত জুই)
 আল-জাহিম (গৰম ঠাই)
 আল-হাৱিয়া (অগাধ) ভণ্ডসকলৰ বাবে।

ক্ৰিষ্টিয়ান লেংগেৰ মতে, "নামৰ ক্ৰমৰ সৈতে বিভিন্ন একে ধৰণৰ আৰ্হি আছে", আৰু তেওঁ আৰু এ.এফ ক্লেইন একে তালিকা দিছে। আল-লাজা আৰু আল-ছাকাৰক লেংগেৰ তালিকাত চুইচ কৰা হৈছে, আৰু প্ৰতিটো স্তৰৰ বাবে কোনো ধৰণৰ কাফিৰ সংলগ্ন নাই। এ এফ ক্লেইনৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত নোহোৱা স্তৰৰ নাম আৰু জৰদস্তিৰ বাবে এটা স্তৰৰ পৰিৱৰ্তে "ডাইনী আৰু ভৱিষ্যদ্বাণীকাৰী"ৰ বাবে এটা আছে। 

নৰকৰ স্তৰসমূহৰ আন এটা বৰ্ণনা "মধ্যযুগীয় ইছলামিক ব্ৰহ্মাণ্ডবিজ্ঞানৰ সাতখন পৃথিৱী"ৰ সৈতে মিল থকা "আল-থালাবীয়ে (মৃত্যু ৪২৭/১০৩৫ চনত) লিপিবদ্ধ কৰা আৰ্হিৰ দৰে আৰ্হি"ৰ ​​পৰা আহিছে;  কিয়ামতৰ দিনৰ আগৰ নৰকৰ স্থান।al-Thaʿlabī: Qiṣaṣ al-anbiyāʾ, Cairo [1960]; quoted in "Christian Lange p. 12-13" এই ধাৰণাটো "সাতখন পৃথিৱী"ৰ ধাৰণাটোৰ পৰাই উদ্ভৱ হৈছে, প্ৰত্যেকেই জনা জগতখনৰ পৃষ্ঠৰ তলত, এক প্ৰকাৰৰ পাতাল জগত হিচাপে কাম কৰে, তাৰ তলত নৰক থাকে। সূত্ৰ মিগেল আচিন পেলাচিঅ'ছ আৰু পেট্ৰিক হিউজেছ, থমাছ পেট্ৰিক হিউজে এই স্তৰসমূহক এইদৰে বৰ্ণনা কৰিছে:

 আদিম (পৃষ্ঠ), মানৱ জাতি আৰু জিন বাস কৰা। 
 বাছিট (ভৈয়াম), বতাহৰ কাৰাগাৰ, য'ৰ পৰা বতাহ আহে। 
 থাকিল (দুখৰ অঞ্চল), নৰকৰ আগৰ কোঠা, য'ত কুকুৰৰ মুখ, ছাগলীৰ কাণ আৰু গৰুৰ ফাটি যোৱা খুৰা থকা মানুহ বাস কৰে। 
 বাটিহ (ধাৰা বা জলাশয়ৰ ঠাই), উপত্যকা যাৰ মাজেৰে উতলি থকা চালফাৰৰ ধাৰা বৈ গৈ দুষ্টক অত্যাচাৰ কৰে। এই উপত্যকাত বাস কৰা মানুহৰ চকু নাথাকে আৰু ভৰিৰ ঠাইত ডেউকা থাকে। 
 হেইন (বিপদৰ অঞ্চল), য’ত বিশাল আকাৰৰ সাপে কাফিৰসকলক খাই পেলায়। 
 মাছিকা/চিজ্জিন (ষ্টোৰ বা ডাঞ্জন), পাপ লিপিবদ্ধ কৰা আৰু খচ্চৰ সমান বিচ্ছুৰ দ্বাৰা আত্মাক যন্ত্ৰণা দিয়া কাৰ্যালয়। তফছিৰত এই ঠাইখনক কেতিয়াবা তাৰ পৰিৱৰ্তে আটাইতকৈ নিম্ন স্থান বুলি গণ্য কৰা হয়। 
 শিকলিৰে বান্ধি থোৱা ইব্লিছৰ ঘৰ আছ-ছাকাৰ (জ্বলোৱাৰ ঠাই) আৰু আথাৰা (আৰ্দ্ৰ আৰু অতি ঠাণ্ডাৰ ঠাই)ৰ হাতখন এটা সন্মুখত আৰু আনখন পিছফালে বান্ধি থোৱা আছিল, কেৱল যেতিয়া ঈশ্বৰে তেওঁৰ দানৱক শাস্তি দিবলৈ মুক্ত কৰিছিল। 

মিৰাজৰ সময়ত মহম্মদৰ নৰক ভ্ৰমণৰ বিষয়ে বৃহৎ সংখ্যক হাদীছত বিভিন্ন পাপী আৰু তেওঁলোকৰ অত্যাচাৰৰ বৰ্ণনা কৰা হৈছে। নৰকৰ সৰ্বোচ্চ স্তৰৰ সাৰাংশ, "মাৰাত্মক পাপৰ বাবে সংৰক্ষিত" আৰু "চৈধ্যটা অট্টালিকাত উপবিভক্ত, এটা আনটোৰ ওপৰত ওচৰত, আৰু প্ৰত্যেকটোৱেই বেলেগ পাপৰ শাস্তিৰ স্থান", আচিন পেলাচিঅ'ছে কৰিছিল:Asin Palacios, Miguel. 1968. Islam and the Divine Comedy. Trans. H. Sutherland. London: Frank Cass. 1968 (First published 1926.) 13–14প্ৰথম অট্টালিকাটো হৈছে সত্তৰটা সৰু সাগৰৰে গঠিত অগ্নিসাগৰ আৰু প্ৰতিটো সাগৰৰ পাৰত জুইৰ এখন চহৰ থিয় হৈ আছে। প্ৰতিখন নগৰত সত্তৰ হাজাৰ বাসস্থান আছে; প্ৰতিটো বাসস্থানত সত্তৰ হাজাৰ জুইৰ কফিন, সাপ আৰু বিচ্ছুৰ দ্বাৰা চেপি ধৰা পুৰুষ-মহিলাৰ সমাধি। এই দুখীয়াসকল, ৰখীয়াই মহমেটক জ্ঞান দিয়ে, অত্যাচাৰী আছিল। দ্বিতীয় অট্টালিকাত ব্লাবাৰ ওঁঠৰ সত্তাবোৰে দানৱৰ ৰঙা গৰম কাঁটাচামুচৰ তলত কুটিল হৈ পৰে, আনহাতে সাপে তেওঁলোকৰ মুখত প্ৰৱেশ কৰি ভিতৰৰ পৰা শৰীৰ খায়। এইসকল অবিশ্বাসী ৰক্ষক, যিদৰে এসময়ত তেওঁলোকৰ আস্থাত প্ৰতিশ্ৰুতিবদ্ধ উত্তৰাধিকাৰ গ্ৰাস কৰিছিল, ঠিক তেনেকৈয়ে এতিয়া সাপে খাই পেলাইছে। তলৰ পৰা সুদ খোৱাসকলে পেটত থকা সৰীসৃপৰ দ্বাৰা ওজন কৰি লৰচৰ কৰে। তদুপৰি নিৰ্লজ্জ মহিলাসকলে মানুহৰ দৃষ্টিৰ সন্মুখত উন্মোচিত কৰা চুলিবোৰৰ কাষত ওলমি থাকে। আৰু তললৈও মিছলীয়া আৰু নিন্দাকাৰীসকলে তামৰ নখৰে মুখখন ফাটি যোৱা ৰঙা গৰম হুকবোৰৰ পৰা জিভাত ওলমি থাকে। যিসকলে নামাজ আৰু অজুৰ ৰীতি-নীতিক অৱহেলা কৰিছিল তেওঁলোক এতিয়া কুকুৰৰ মূৰ আৰু গাহৰিৰ শৰীৰ থকা দানৱ হৈ সাপৰ খাদ্য। পৰৱৰ্তী অট্টালিকাত মদ্যপায়ীসকলে তীব্ৰ পিয়াহৰ অত্যাচাৰ ভোগে, যিটো দানৱে তেওঁলোকৰ অন্ত্ৰ জ্বলোৱা তৰল জুইৰ কাপেৰে নিৰ্বাপিত কৰিবলৈ প্ৰভাৱিত কৰে। এতিয়াও তলত, ভাড়াতীয়া শোকসন্তপ্ত আৰু পেছাদাৰী মহিলা গায়িকাসকলে মূৰটো তললৈ ওলমি থাকে আৰু চয়তানে জ্বলি থকা ছিয়াৰেৰে জিভা কাটি পেলোৱাৰ সময়ত বিষত হাউলি উঠে। ব্যভিচাৰীসকলক শঙ্কু আকৃতিৰ চুলাত শাস্তি দিয়া হয়... আৰু তেওঁলোকৰ চিঞৰবোৰ তেওঁলোকৰ পচি যোৱা মাংসৰ দুৰ্গন্ধত অভিশপ্ত তেওঁলোকৰ সতীৰ্থৰ অভিশাপত ডুব যায়। পিছৰ অট্টালিকাটোত অবিশ্বাসী পত্নীসকলে ডিঙিত হাত বান্ধি বুকুত ধৰি ওলমি থাকে। কৰ্তব্যহীন শিশুক ৰঙা গৰম কাঁটাচামুচেৰে দানৱে জুইত অত্যাচাৰ কৰে। তললৈ, জুইৰ কলাৰত বেণ্ডেজেৰে বান্ধি ৰখা, যিসকলে নিজৰ কথা পালন কৰাত ব্যৰ্থ হৈছিল। হত্যাকাৰীক তেওঁলোকৰ অপৰাধৰ অন্তহীন কাফফাৰা হিচাপে দানৱে ছুৰীৰে আঘাত কৰি আছে। শেষত প্ৰথম মহলাৰ চতুৰ্দশ আৰু আটাইতকৈ তলৰ অট্টালিকাটোত প্ৰাৰ্থনাৰ নিয়ম পালনত ব্যৰ্থ হোৱাসকলক জ্বলি থকা স্তম্ভত ক্ৰুচত দিয়া হৈছে; জুইৰ শিখাই সিহঁতক গ্ৰাস কৰাৰ লগে লগে সিহঁতৰ মাংস লাহে লাহে হাড়বোৰ খোলা দেখা যায়। For the Arabic text summarized here, and a Spanish translation of it, see Asin Palacios 1984:432-37- Asin's source is a Leiden manuscript. (Leiden University Library Or. 786, no. 7) containing a copy of the anonymous Khabar al-Mi'rāj attributed to Ibn Abbas. Graphic illustrations of the various punishments are found in the famous miniatures of Paris, Bibliotheque Nationale Suppl. turc 190; see Seguy 1977.See also Smith & Haddad, Islamic Understanding, 1981: p.86-7

 তিনিটা উপত্যকা 
কোৰআনত পৃথক পৃথক অনুষ্ঠানত বৰ্ণনা কৰা জাহান্নামৰ তিনিটা উপত্যকা হ’ল-

 ঘায়য়
 ৱাইল
 সকাৰ

এই উপত্যকাৰ ভিতৰত ঘায়ী তেওঁলোকৰ বাবে যিসকলে নিজৰ নামাজ পৰৱৰ্তী নামাজৰ সময়লৈ পিছুৱাই দিয়ে, ৱাইল হৈছে তেওঁলোকৰ নামাজক অৱহেলা কৰা উপাসকসকলৰ বাবে আৰু ছাকাৰ (ওপৰৰ সাতটা স্তৰৰ ভিতৰত এটা বুলিও বৰ্ণনা কৰা হৈছে) তেওঁলোকৰ বাবে যিসকলে নামাজ নিদিলে, দুখীয়াক খুৱাই নিদিলে, অসাৰ কথা কোৱাসকলৰ সৈতে অসাৰ বিবাদত ডুব গ’ল আৰু মৃত্যু নোহোৱালৈকে বিচাৰৰ দিনক অস্বীকাৰ কৰিলে।

 গাঁত 
স্তৰ থকাৰ উপৰিও বিচাৰ দিৱসৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ বৈশিষ্ট্য হ'ল যে নৰক হৈছে এটা বিশাল গাঁত যাৰ ওপৰেৰে আছ-চিৰাটৰ দলংখন পাৰ হৈ যায়, আৰু য'ৰ পৰা পাপীসকলে নৰকত উপস্থিত হৈ পৰি যায় (ওপৰত "এস্কেট'লজিকেল মেনুৱেল" ​​চাওক) খ্ৰীষ্টান লেংগে লিখিছে "[নৰক]ক এটা বিশাল ভূগৰ্ভস্থ ফানেল হিচাপে চিত্ৰিত কৰাটো যুক্তিসংগত আছিল, যিটো দলঙৰ দ্বাৰা পাৰ হৈ যায়,Lange, "Introducing Hell in Islamic Studies", 2016: p.12 যিটো পুনৰুত্থান হোৱা লোকসকলে তেওঁলোকৰ বাটত পাৰ হৈ যায় স্বৰ্গলৈ, তলৰ ফালে এটা কেন্দ্ৰীয় গাঁতলৈ তললৈ যোৱা সমকেন্দ্ৰিক বৃত্তৰ সৈতে।" al-Qurṭubī: Al-Tadhkira fī aḥwāl al-mawtā wa-umūr al-ākhira, ed. Aḥmad Ḥijāzī al-Saqqā, 2 vols in 1, Cairo 1980. ii, 108. quoted in Christian Lange p.12

কিন্তু এটা গাঁত আৰু স্তৰৰ লগতে নৰকত "জুই, তেজ আৰু পূজ"ৰে ভৰা পাহাৰ, নদী, উপত্যকা আৰু "আনকি সাগৰ"ও আছে।

 চেণ্টিয়েন্স 
গাঁত আৰু স্তৰৰ শৃংখলা হোৱাৰ লগতে আল-গাজালি আৰু তেৰশ শতিকাৰ মুছলমান পণ্ডিত আল-কুৰতুবীৰ দৰে কিছুমান পণ্ডিতে নৰকক ঠাই নহয়, এক বিশাল জ্ঞানশীল সত্তা বুলি বৰ্ণনা কৰিছে। ইমাম আল কুৰ্তুবীৰ জান্নাত আৰু নৰক-জুইত কুৰ্তুবীয়ে লিখিছে, "কিজাৰ দিনত নৰক সত্তৰ হাজাৰ লজ্জা লৈ অনা হ'ব। এটা মাত্ৰ লজ্জা সত্তৰ হাজাৰ ফেৰেস্তাৰ হাতত থাকিব...।"  ৬৭:৭ আয়াত আৰু ৫০:৩০ আয়াতৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি জাহান্নমে উশাহ লয় আৰু "শ্বাস" কৰে। ইছলামিকতাই কোৰআনৰ ২৫:১২ আয়াতত "জুই"ৰ "পশুসুলভ স্বভাৱ" লক্ষ্য কৰিছে: "যেতিয়া নৰক অগ্নিয়ে তেওঁলোকক দূৰৈৰ পৰা দেখিব, তেতিয়া তেওঁলোকে ইয়াৰ ক্ৰোধ আৰু গৰ্জন শুনিব।"  ৫০:৩০ পদ অনুসৰি ঈশ্বৰে জাহান্নামক সুধিব যে ই ভৰি আছে নেকি আৰু জাহান্নমে উত্তৰ দিব: "আৰু (আহিবলগীয়া) আছেনে?"

 লগতে চাওক 

 বৰজাখ
 গেহেনা
 পৰিত্ৰাণ

 তথ্য 

 ব্যাখ্যামূলক টোকা 

 উদ্ধৃতিসমূহ 

 কিতাপ আৰু আলোচনীৰ প্ৰবন্ধ 

 Asin Palacios, Miguel, 1968, Islam and the Divine Comedy, Trans. H. Sutherland, London: Frank Cass (First published 1926)










 বাহ্যিক সংযোগসমূহ