চণ্ডীগড়

চণ্ডীগড় () উত্তৰ ভাৰতত অৱস্থিত এখন চহৰ আৰু কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চল। ই চুবুৰীয়া ৰাজ্য পঞ্জাব আৰু হাৰিয়ানাৰ ৰাজধানী। এই চহৰ দুয়োখন ৰাজ্যৰে অংশ নহয় আৰু কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে ইয়াৰ শাসন চলায়।

চণ্ডীগড়ৰ উত্তৰ, পশ্চিম আৰু দক্ষিণ দিশত পঞ্জাব আৰু পূব দিশত হাৰিয়ানা অৱস্থিত। ইয়াক চণ্ডীগড় ৰাজধানী অঞ্চলৰ অংশ হিচাপে ধৰা হয়। এই অঞ্চলত হাৰিয়ানাৰ পঞ্চকুলা চহৰ আৰু পঞ্জাবৰ খাৰাৰ, খুৰলী, মোহালী আৰু জিৰকপুৰ অৱস্থিত। চণ্ডীগড় ভাৰতৰ ৰাজধানী নতুন দিল্লীৰ পৰা ১৬২ কিলোমিটাৰ উত্তৰত আৰু অমৃতসৰৰ পৰা ২৯৯ কিলোমিটাৰ দক্ষিণ-পশ্চিমত অৱস্থিত।

ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ আগতে পৰিকল্পিত চহৰ হিচাপে ইয়াৰ স্থাপত্য আৰু চহৰীয়া নক্সাৰ বাবে গোটেই বিশ্বতে জনাজাত। চুইছ-ফ্ৰেন্স স্থাপত্যবিদ লী ক'ৰবাজিয়ে চণ্ডীগড়ৰ মুখ্য স্থাপত্যবিদ আছিল। চণ্ডীগড়ৰ বেছিভাগ চৰকাৰী ভৱন তেওঁৰ দলে নিৰ্মাণ কৰিছিল।

২০১৬ চনৰ জুলাই মাহত চণ্ডীগড় ৰাজধানী অঞ্চলক ইষ্টানবুলত অনুষ্ঠিত ইউনেস্কোৰ ৪০তম অধিবেশনত "লী ক'ৰবাজিয়েৰ স্থাপত্য আৰু আধুনিক জগতলৈ তেওঁৰ অতুলনীয় অৱদান" হিচাপে বিশ্ব ঐতিহ্যবাহী স্থানত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। চণ্ডীগড় ৰাজধানী অঞ্চলত পঞ্জাব আৰু হাৰিয়ানা উচ্চ ন্যায়ালয়, পঞ্জাব আৰু হাৰিয়ানা সচিবালয়, পঞ্জাব আৰু হাৰিয়ানা বিধানসভাৰ লগতে মুক্তহস্ত সৌধ, ছহিদ স্মৃতিক্ষেত্ৰ, জ্যামিতিক পাহাৰ, ছাঁৰ স্তম্ভ আৰু শিল উদ্যান অন্তৰ্ভুক্ত।

চণ্ডীগড়ৰ জনমুৰী আয় দেশৰ ভিতৰতে সৰ্বাধিকৰ অন্যতম। ই ভাৰতৰ আটাইতকৈ স্বচ্ছ চহৰ। মানৱ উন্নয়ন সূচাংকতো ইয়াৰ ফলাফল যথেষ্ট সন্তোষজনক।Meghalaya Human Development Report 2008  (p. 23) ২০১৫ চনৰ এক সমীক্ষা অনুসৰি ই ভাৰতৰ আটাইতকৈ সুখী চহৰ।

নামৰ উৎপত্তি
চণ্ডীগড় নামটো দুই শব্দ চণ্ডী আৰু গড়ৰে গঠিত। চণ্ডী শব্দয়ে হিন্দু দেৱী চণ্ডীক সূচায় আৰু গড় হৈছে বেৰেৰে আৱেষ্টিত নগৰ। পঞ্চকুলা জিলাত চহৰ খনৰ নিচেই কাষত অৱস্থিত প্ৰাচীন চণ্ডী মন্দিৰৰ পৰা এই নামৰ উৎপত্তি হৈছে।

চণ্ডীগড়ক "সৌন্দৰ্যৰ চহৰ" বুলি অভিহিত কৰা হয়। ১৮৯০ আৰু ১৯০০ ৰ দশকত উত্তৰ আমেৰিকাত প্ৰচলিত নগৰ পৰিকল্পনাৰ জনপ্ৰিয় দৰ্শন "নগৰ সৌন্দৰ্যকৰণ আন্দোলন"ৰ পৰা আহিছে। চণ্ডীগড়ৰ প্ৰাৰম্ভিক পৰ্যায়ৰ স্থাপত্যবিদ এলবাৰ্ট মেয়াৰ আছিল। তেওঁ এখন সুন্দৰ চহৰ নিৰ্মাণ কৰিবলৈ বিচাৰিছিল। ১৯৭০ ৰ দশকত প্ৰকাশিত হোৱা চৰকাৰী নথি-পত্ৰত এই শাৰী ল'গ' হিচাপে ব্যৱহৃত হৈছিল। তেতিয়াৰ পৰা চণ্ডীগড়ক "সৌন্দৰ্যৰ নগৰী" বুলি কোৱা হয়।

তথ্য উৎস

বাহ্যিক সংযোগ


 চণ্ডীগড়ৰ চৰকাৰী ৱেবচাইট
 বিশ্বকোষত চণ্ডীগড়



শ্ৰেণী:ভাৰতৰ কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চল
শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ৰাজধানী নগৰ