ৰহিঙীয়া ভাষা

ৰহিঙীয়া বা ৰুহিংগ্যা (Ruáingga;  ; 𐴌𐴗𐴥𐴝𐴙𐴚𐴒𐴙𐴝) হৈছে ম্যানমাৰৰ ৰাখাইন ৰাজ্যত বাস কৰা ৰহিঙীয়া জনগোষ্ঠীৰ লোকে কোৱা এটা ভাষা। ই প্ৰাচ্য ভাৰত-আৰ্য ভাষা পৰিয়ালৰ অসমীয়া-বঙালী ভাষাগোষ্ঠীৰ এটা ভাষা আৰু চুবুৰীয়া দেশ বাংলাদেশত কোৱা চট্টগ্ৰামীয়া ভাষাৰ সৈতে ইয়াৰ সম্বন্ধ আছে। ৰহিঙীয়া আৰু চট্টগ্ৰামীয়া ভাষা পৰস্পৰে বোধগম্য বুলি বিবেচনা কৰা হয়।"The Linguistic Innovation Emerging From Rohingya Refugees." by Christine Ro. Forbes. September 13, 2019.

 ধ্বনিতত্ত্ব 

 ব্যঞ্জনধ্বনি 
ৰহিঙীয়া ভাষাত মূলতঃ ২৫টা থলুৱা ব্যঞ্জনধ্বনি আছে। তদুপৰি কেইটামান অন্য ভাষা যেনে— আৰবী, বঙালী, মান আৰু উৰ্দু ভাষাৰ ব্যঞ্জনধ্বনি আছে।

+ৰহিঙীয়া ভাষাৰ ব্যঞ্জনধ্বনিসমূহ উভয়ৌষ্ঠ্য দন্ত্যৌষ্ঠ্য দন্ত্য/দন্তমূলীয় মূৰ্ধন্য তালব্য কণ্ঠ্য কণ্ঠনালীয়স্পৰ্শ অঘোষ ঘোষনাসিক্যউষ্ম অঘোষ ঘোষউৎক্ষিপ্তনৈকট্য কেন্দ্ৰীয় পাৰ্শ্বীয়

 স্বৰধ্বনি 
ৰহিঙীয়া ভাষাত ছয়টা স্বৰবৰ্ণ আৰু কেইবাটাও যুক্তস্বৰ আছে। "নিম্ন-o" () আৰু "উচ্চ-o" () বুজাবলৈ ক্ৰমে ⟨o⟩/⟨ó⟩ আৰু ⟨ou⟩/⟨óu⟩ ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
 সন্মুখ পশ্চ উচ্চ উচ্চ-মধ্য নিম্ন-মধ্য নিম্ন

 সুৰ-লহৰ  
ৰহিঙীয়া ভাষাত দুটা স্বৰবৰ্ণ একেলগে লিখি দীৰ্ঘ স্বৰধ্বনি আৰু উচ্চাৰণযুক্ত স্বৰবৰ্ণৰে চাপযুক্ত ধ্বনি বুজোৱা হয়। "তীব্ৰ উচ্চাৰণ"এৰে উচ্চাৰণযুক্ত স্বৰবৰ্ণ চিহ্নিত কৰা হয়। চাপযুক্ত স্বৰবৰ্ণৰ ক্ৰম অনুসাৰে সুৰ ভিন্ন হ'ব পাৰে; যেনে— ⟨aá⟩ আৰু ⟨áa⟩।

 ব্যাকৰণ 

 নিৰ্দিষ্ট উপপদ 
১. যদি কোনো বিশেষ্য স্বৰবৰ্ণৰে শেষ হয় তেন্তে শব্দটোৰ পাছত উপপদ হিচাপে একবচন হ'লে án বা wá নাইবা অগণ্য বিশেষ্য হ'লে ún যোগ কৰা হয়।

সাধাৰণতে ঘূৰণীয়া/শকট বস্তুৰ ক্ষেত্ৰত wá আৰু চেপেটা/ক্ষীণ বস্তুৰ ক্ষেত্ৰত án ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
+একবচনবহুবচন ৰহিঙীয়া অসমীয়া ৰহিঙীয়া অসমীয়াKéti ánখেতিখনKéti únখেতিকেইখনFothú ánফটোখনFothú únফটোকেইখনFata wáপাতটোFata únপাতকেইটোBoro wáডাঙৰটোBoro únডাঙৰকেইটাLouতেজLou únতেজখিনি

২. যদি কোনো বিশেষ্য ব্যঞ্জনবৰ্ণৰে শেষ হয় তেন্তে শব্দটোৰ পাছত উপপদ হিচাপে শেষৰ বৰ্ণৰ লগতে একবচন হ'লে án বা wá নাইবা বহুবচন হ'লে ún যোগ কৰা হয়।
+একবচনবহুবচন ৰহিঙীয়া অসমীয়া ৰহিঙীয়া অসমীয়াDebal lánদেৱালখনDebal lúnদেৱালকেইখনMes sánমেজখনMes súnমেজকেইখনKitap pwáকিতাপখনKitap púnকিতাপকেইখনManúic cwáমানুহজনManúic cúnমানুহকেইজন
৩. যদি কোনো বিশেষ্য r-এৰে শেষ হয় তেন্তে উপপদ হিচাপে g-ৰ লগতে একবচন হ'লে án বা wá নাইবা বহুবচন হ'লে ún বা ín যোগ কৰা হয়।
+একবচনবহুবচন ৰহিঙীয়া অসমীয়া ৰহিঙীয়া অসমীয়াTar gánতাঁৰডালTar gún/gínতাঁৰকেইডালDuar gánদুৱাৰখনDuar gún/gínদুৱাৰকেইখনKuñir gwáকুকুৰটোKuñir gún/gínকুকুৰকেইটাFaár gwáপাহাৰখনFaár gún/gínপাহাৰকেইখন

 অনিৰ্দিষ্ট উপপদ 
বিশেষ্যৰ আগত বা পাছত অনিৰ্দিষ্ট উপপদ ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি। সাধাৰণতে ঘূৰণীয়া/শকত বস্তুৰ ক্ষেত্ৰত Uggwá আৰু ক্ষীণ/চেপেটা বস্তুৰ ক্ষেত্ৰত ekkán ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
+একবচনবহুবচন ৰহিঙীয়া অসমীয়া ৰহিঙীয়া অসমীয়াUggwá fata / Fata uggwáএটা পাতHodún fata / Fata hodúnকেইটামান পাতEkkán fothú / Fothú ekkánএখন ফটোHodún Fothú / Fothú hodúnকেইখনমান ফটো

 বাক্যৰ গঠন 
১ম ক্ৰম: কৰ্তা–কৰ্ম–ক্ৰিয়া। 
+ কৰ্তা কৰ্ম ক্ৰিয়াAññí
মইbát

ভাতhái.

খাওঁ। Ite

সিTV

টিভিsaá.

চায়। Ibá

তাইsairkél

চাইকেলsoré.

চলায়। Itará

সিহঁতেham ot

কমলৈza.

যায়। 
২য় ক্ৰম: কৰ্তা–সময়–স্থান–কৰ্ম–ক্ৰিয়া। 
+ কৰ্তা সময় স্থান কৰ্ম ক্ৰিয়াIbá
তাইbeínna
ৰাতিপুৱাgór ot
ঘৰতbát
ভাতhá.
খায়। Tará
সিহঁতেbiale
ৰাতিduan ot
দোকানতTV
টিভিsaá.
চায়। Ite
সিsair gwá báze
আবেলি চাৰি বজাতhál hañsat
সাগৰৰ পাৰতsairkél
চাইকেলsoré.
চলায়। Ítara
ইহঁতেnowá báze
ন বজাতofís ot
অফিচলৈham ot
কামতzaa.
যায়। 
৩য় ক্ৰম: কৰ্তা–সময়–[বিশেষণ]–স্থান–[ক্ৰিয়া-বিশেষণ]–কৰ্ম–ক্ৰিয়া। 
+ কৰ্তা সময় বিশেষণ স্থান ক্ৰিয়া-বিশেষণ কৰ্ম ক্ৰিয়াTuñí

আপুনিaijja

আজিnoya

নতুনeskul ot

স্কুলতtoratori/toratorigorí

ততাতৈয়াকৈpaathi

পাৰ্টীgoró.

কৰে। 
৪য় ক্ৰম: কৰ্তা–সময়–[বিশেষণ]–স্থান–[ক্ৰিয়া-বিশেষণ]–কৰ্ম–ক্ৰিয়া(১)–ক্ৰিয়া(২)। 
+ কৰ্তা সময় বিশেষণ স্থান ক্ৰিয়া-বিশেষণ কৰ্ম ক্ৰিয়া ১ ক্ৰিয়া ২Tuñí

আপুনিaijja

আজিnoya

নতুনeskul ot

স্কুলতtoratori/toratorigorí

ততাতৈয়াকৈpaathi

পাৰ্টীgoittóu

কৰাতmodot-goró.

সহায় কৰে। 
আৰু কেইটামান উদাহৰণ:
+ ৰহিঙীয়া অসমীয়াAijja Januari 24 tarík ót, cón 2017 beínna 4 gwá báze 15 miníth 5 sekén ót.আজি ২০১৭ চনৰ ২৪ জানুৱাৰী তাৰিখে পুৱা ৪ বাজি ১৫ মিনিট ৫ ছেকেণ্ডত।Hailla Februari 30 tarík ót, cón 2017 ázinna 5 swá báze 25 minith 7 sekén ót.কাইলৈ ২০১৭ চনৰ ৩০ ফেব্ৰুৱাৰী তাৰিখে সন্ধ্যা ৫ বাজি ২৫ মিনিট ৭ ছেকেণ্ডত।Goto hailla Oktubor 10 tarík ót, cón 2018 rait or 10 cwá báze 35 miníth 50 sekén ot.কালি ২০১৮ চনৰ ১০ অক্টোবৰ তাৰিখে ৰাতি ১০ বাজি ৩৫ মিনিট ৫০ ছেকেণ্ডত।

 কাল 
ৰহিঙীয়া ভাষাত ১২টা কাল পোৱা যায়। এই কালসমূহত সহায়ক ক্ৰিয়া félai-য়ে পূৰ্ণ কাল আৰু félaat-এ পূৰ্ণ নিৰন্তৰ কাল বুজায়। অনুসৰ্গৰ ক্ৰিয়া ৰূপে ব্যক্তিবাচক আৰু কালবাচক দুয়োটা বুজায়। উত্তম পুৰুষৰ বাবে ~ir, ~yi, ~lám, ~youm অনুসৰ্গ, মধ্যম পুৰুষৰ বাবে ~or, ~yó, ~lá, ~bá অনুসৰ্গ আৰু অন্য পুৰুষৰ বাবে ~ar, ~ye, ~l, ~bou অনুসৰ্গ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ~ir, ~or, ~ar-এ নিৰন্তৰ বৰ্তমান কাল, ~yi, ~yó, ~ye-এ পূৰ্ণ বৰ্তমান কাল, ~lám, ~lá, ~l-এ ভূত কাল আৰু ~youm, ~bá, ~bou-এ ভৱিষ্যৎ কাল বুজায়।

উত্তম পুৰুষ (মই):
+বৰ্তমান কালভূত কালভৱিষ্যৎ কাল ৰহিঙীয়া অসমীয়া ৰহিঙীয়া অসমীয়া ৰহিঙীয়া অসমীয়াAññí hái.মই খাওঁ।Aññí háiyi.
Aññí háailam.মই খাইছোঁ।
মই খালোঁ।Aññí háiyoum.মই খাম।Aññí háir.মই খাই আছোঁ।Aññí háat táikkilám.মই খাই আছিলোঁ।Aññí háat tákiyoum.
Aññí háiyoum boi.মই খাই থাকিম।Aññí hái félaiyi.মই খাই পেলালোঁ।Aññí hái félailám.মই খাই পেলাইছোঁ।Aññí hái félaiyoum.মই খাই পেলাম।Aññí hái félair.মই খাই পেলাই আছোঁ।Aññí hái félaat táikkilám.মই খাই পেলাইছিলোঁ।Aññí hái félaat táikkilám.মই খাই থ'ম।
মধ্যম পুৰুষ (আপুনি/তুমি/তই):
+বৰ্তমান কালভূত কালভৱিষ্যৎ কাল ৰহিঙীয়া অসমীয়া ৰহিঙীয়া অসমীয়া ৰহিঙীয়া অসমীয়াTuñí/Oñne hóo.তুমি খোৱা।
আপুনি খায়।Tuñí/Oñne háiyo.
Tuñí/Oñne háailá.তুমি খাইছা।
তুমি খালা।

আপুনি খাইছে।

আপুনি খালে।Tuñí/Oñne háiba.তুমি খাবা।
আপুনি খাব।Tui hós.তই খাৱ।Tui háiyós.
Tui háailí.তই খাইছ।
তই খালি।Tui háibí.তই খাবি।Tuñí/Oñne hóor.তুমি খাই আছা।
আপুনি খাই আছে।Tuñí/Oñne háat táikkilá.তুমি খাই আছিলা।
আপুনি খাই আছিলে।Tuñí/Oñne háat tákibá.
Tuñí/Oñne háiba goi.তুমি খাই থাকিবা।
আপুনি খাই থাকিব।Tui hóor.তই খাই আছ।Tui háat táikkilí.তই খাই আছিলি।Tui háat tákibí.
Tui háibi goi.তই খাই থাকিবি।Tuñí/Oñne hái félaiyó.তুমি খাই পেলালা।
আপুনি খাই পেলালে।Tuñí/Oñne hái félailá.তুমি খাই পেলাইছা।
আপুনি খাই পেলাইছে।Tuñí/Oñne hái félaibá.তুমি খাই পেলাম।
আপুনি খাই পেলাব।Tui hái félaiyós.তই খাই পেলালি।Tui hái félailí.তই খাই পেলাইছ।Tui hái félaibí.তই খাই পেলাবি।Tuñí/Oñne hái féloor.তুমি খাই পেলাই আছা।
আপুনি খাই পেলাই আছে।Tuñí/Oñne hái félaat táikkilá.তুমি খাই পেলাইছিলা।
আপুনি খাই পেলাইছিলে।Tuñí/Oñne hái félaat tákibá.তুমি খাই থ'বা।
আপুনি খাই থ'ব।Tui hái féloor.তই খাই পেলাই আছ।Tui hái félaat táikkilí.তই খাই পেলাইছিলি।Tui hái félaat tákibí.তই খাই থ'বি।

অন্য পুৰুষ (সি/তাই/তেওঁ/সিহঁত/তেওঁলোক):
+বৰ্তমান কালভূত কালভৱিষ্যৎ কাল ৰহিঙীয়া অসমীয়া ৰহিঙীয়া অসমীয়া ৰহিঙীয়া অসমীয়াIte/Ibá/Itará há.সি/তাই/সিহঁতে খায়।Ite/Ibá/Itará háaiye.সি/তাই/সিহঁতে খাইছে।
সি/তাই/সিহঁতে খালে।Ite/Ibá/Itará háibou.সি/তাই/সিহঁতে খাব।Ite/Ibá/Itará hár.
Ite/Ibá/Itará hái boi.সি/তাই/সিহঁতে খাই আছে।Ite/Ibá/Itará háail.সি/তাই/সিহঁতে খাই আছিল।Ite/Ibá/Itará háat tákibou.
Ite/Ibá/Itará háibou goi.সি/তাই/সিহঁতে খাই থাকিব।Ite/Ibá/Itará hái félaiye.সি/তাই/সিহঁতে খাই পেলালে।Ite/Ibá/Itará háat táikkil.সি/তাই/সিহঁতে খাই পেলাইছে।Ite/Ibá/Itará hái félaibou.সি/তাই/সিহঁতে খাই পেলাব।Ite/Ibá/Itará hái félaar.সি/তাই/সিহঁতে খাই পেলাই আছে।Ite/Ibá/Itará hái félaat táikkil.সি/তাই/সিহঁতে খাই পেলাইছিল।Ite/Ibá/Itará hái félaat tákibou.সি/তাই/সিহঁতে খাই থ'ব।

 সৰ্বনাম 
বচনপুৰুষলিংগসৰ্বনামসম্বন্ধবাচক বিশেষণ কৰ্তা কৰ্ম সম্বন্ধবাচক আত্মবাচকএকবচন১মপুংলিংগ/স্ত্ৰীলিংগ (মই)aññí, muiañáre, moreañár, moraññínize, muinizeañár, mor২য়পুংলিংগ/স্ত্ৰীলিংগ (তই/তুমি/আপুনি)tuñítuioñnetuáñretoréoñnorétuáñrtoroñnortuñínizetuinizeoñnenizetuáñrtoroñnor৩য়পুংলিংগ (সি/তেওঁ)ite *te *uite **íte **itarétaréuitaréítareitartaruitarítaritenizetenizeuitenizeítenizeitartaruitarítarপুংলিংগ/স্ত্ৰীলিংগ (সি/তাই/তেওঁ)ibá *uibá **íba **ibáreuibáreíbareibáruibáríbaribánizeuibánizeíbanizeibáruibáríbarক্লীৱলিংগ (এইটো)yiánibáyían **íba **yiánóreibáreyíanóreíbareyiánóribáryíanóríbaryiánnizeibánizeyíannizeíbanizeyiánóribáryíanóríbarবহুবচন১মপুংলিংগ/স্ত্ৰীলিংগ (আমি)añáraañáráreañárarañáránizeañárar২য়পুংলিংগ/স্ত্ৰীলিংগ (আপোনালোক)tuáñratuáñráretuáñrartuáñránizetuáñrar৩য়পুংলিংগ/স্ত্ৰীলিংগ (তেওঁলোক/সিহঁত)itará *tará *uitará **ítara **itaráretaráreuitaráreítarareitarártaráruitarárítararitaránizetaránizeuitaránizeítaranizeitarártaráruitarárítararক্লীৱলিংগ (তেওঁলোক/সিহঁত)iín *íin **uúnúun **uuín **iínóreíinóreuúnóreúunóreuuínóreiínóríinóruúnórúunóruuínóriínnizeíinnizeuúnnizeúunnizeuuínnizeiínóríinóruúnórúunóruuínór
*ব্যক্তিজন বা বস্তুটো ওচৰত আছে। 

**ব্যক্তিজন বা বস্তুটো দূৰত আছে। 

 প্ৰশ্নবোধক 
অসমীয়াৰে দৰে ৰহিঙীয়া ভাষাতো বাক্যৰ শেষত "né" (-নে) লগাই প্ৰশ্নবোধক বুজোৱা হয়।
+ ৰহিঙীয়া অসমীয়াItattú gór ekkán asé né?তাৰ ঘৰ এখন আছেনে?Itattú gór ekkán asé.তাৰ ঘৰ এখন আছে।Ibá za né?তাই যায়নে?Ibá za.তাই যায়।Itará giyé né?সিহঁত গ'লনে?Itará giyé.সিহঁত গ'ল।

 ব্যক্তিবাচক শব্দৰ বিভক্তি 
ৰহিঙীয়া ভাষাত অনুসৰ্গৰে ব্যক্তিবাচক বুজোৱা হয়।

বৰ্তমান কাল
+ ৰহিঙীয়া অসমীয়াlekলিখ (অনুজ্ঞা)lekíলিখোঁlekóলিখাঁ (অনুজ্ঞা)lekósলিখlekéলিখে
নিৰন্তৰ বৰ্তমান কাল
+ ৰহিঙীয়া অসমীয়াlekírলিখি আছোঁlekórলিখি আছাlekérলিখি আছে
পূৰ্ণ বৰ্তমান কাল
+ ৰহিঙীয়া অসমীয়াlekífélaiyiলিখিছোঁlekífélaiyoলিখিছাlekífélaiyósলিখিছlekífélaiyeলিখিছে
ভৱিষ্যৎ কাল
+ ৰহিঙীয়া অসমীয়াlekíyóumলিখিমlekíbáলিখিবাlekíbiলিখিবিlekíbóuলিখিব
ভূত কাল (তাৎক্ষণিক)
+ ৰহিঙীয়া অসমীয়াleikkíলিখিলোঁleikkóলিখিলাleikkósলিখিলিleikkéলিখিলে
ভূত কাল (দূৰৱৰ্তী)
+ ৰহিঙীয়া অসমীয়াleikkílámলিখিছিলোঁleikkíláলিখিছিলাleikkílíলিখিছিলিleikkílলিখিছিল
ভূত কাল (সম্ভাৱনা)
+ ৰহিঙীয়া অসমীয়াlekítámলিখিলোঁহেঁতেনlekítáলিখিলাহেঁতেনlekítíলিখিলিহেঁতেনlekítóuলিখিলেহেঁতেন
বিশেষ্য, কৰ্তা, উপকৰণ, ক্ৰিয়া
+ ৰহিঙীয়া অসমীয়া ৰহিঙীয়া অসমীয়াlekóonলিখাটোDebalor uore lekóon gom noó.দেৱালত লিখাটো ভাল কথা নহয়। lekóyaলিখোঁতাItaráttú lekóya bicí.সিহঁতৰ লিখোঁতা বেছি। lekóniলিখনীAñártú honó lekóni nái.মোৰ লগত লিখনী (কলম, পেঞ্চিল আদি) নাই। lekátলিখাতTui lekát asós.তই লিখাত ব্যস্ত। 

 ৰহিঙীয়া ভাষাৰ কাৰকসমূহ 
ৰহিঙীয়া ভাষাৰ শব্দ "hóliba" (দৰ্জি) ব্যৱহাৰ কৰি ৰহিঙীয়া ভাষাৰ কাৰকসমূহৰ কেইটামান উদাহৰণ তলত দিয়া হৈছে।

+ কাৰক ৰহিঙীয়া অসমীয়া ৰহিঙীয়া অসমীয়াকৰ্তা কাৰকhólibayeদৰ্জিজনhólibaye tíai táikke éçeদৰ্জিজন তাত থিয় হৈ আছেসম্বন্ধ কাৰকhólibarদৰ্জিৰhólibar nam Ahmedদৰ্জিজনৰ নাম আহমদসম্প্ৰদান কাৰকhóliballaদৰ্জিকhóliballa hádiya ekkán diyíদৰ্জিজনক এটা উপহাৰ দিছোঁকৰ্ম কাৰকhólibareদৰ্জিকAññí hólibare deikkíমই দৰ্জিজনক দেখিছোঁঅপাদান কাৰকhólibaloiদৰ্জিৰ সৈতেAññí hólibaloi duan ot giyíমই দৰ্জিজনৰ সৈতে দোকানলৈ গৈছোঁসম্বোধন কাৰকóu hóliba / hóliba yacúkuria tuáñre, óu hóliba (sáb)আপোনাক ধন্যবাদ, দৰ্জি (চাহাব)

 শব্দবিন্যাস 
ৰহিঙীয়া ভাষাত সত্তৰৰো অধিক শব্দবিন্যাস পোৱা যায়। শব্দবিন্যাস বুজাত সহজ হ'বলৈ বৰ্ণসমূহৰ মাজত হাইফেন (-) ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।

 অনুজ্ঞা

+ ৰহিঙীয়া অসমীয়া ৰহিঙীয়া অসমীয়াlekলিখTui yián ehón lek.তই এইটো এতিয়াই লিখ। lek-óলিখাঁTuñí yián ehón lekó.তোমালোকে এইটো এতিয়াই লিখাঁ। lek-áলিখা/লিখোৱাঁTui/Tuñí John ór áta leká/lekó.তই/তুমি যোহনক লিখা/লিখোৱাঁ। lek-í-deলিখি দে/দিয়াঁTui/Tuñí ibáre lekíde/lekído.তই/তুমি তেওঁক লিখি দে/দিয়াঁ। 

 বৰ্তমান কাল

 ৰহিঙীয়া অসমীয়া ৰহিঙীয়া অসমীয়াlek-íলিখোঁAññí hámicá gór ot lekí.মই সদায় ঘৰত লিখোঁ। lek-óলিখাTuñí hámicá gór ot lekó.তুমি সদায় ঘৰত লিখা। lek-ó-sলিখTui hámicá gór ot lekós.তই সদায় ঘৰত লিখ। lek-éলিখেTará hámicá gór ot leké.তেওঁলোকে সদায় ঘৰত লিখে। 

 নিৰন্তৰ কাল

+ ৰহিঙীয়া অসমীয়া ৰহিঙীয়া অসমীয়াlek-í-rলিখি আছোঁAññí ciñçí ekkán lekír.মই এখন চিঠি লিখি আছোঁ। lek-ó-orলিখি আছা/আছTuñí ciñçí ekkán lekóor.
Tui ciñçí ekkán lekóor.তুমি এখন চিঠি লিখি আছা। 
তই এখন চিঠি লিখি আছ। lek-é-rলিখি আছেTará ciñçí ekkán lekér.তেওঁলোকে এখন চিঠি লিখি আছে। 

 পূৰ্ণ কাল

+ ৰহিঙীয়া অসমীয়া ৰহিঙীয়া অসমীয়াlek-í-féla-iyiলিখিছোঁAññí ciñçí lekífélaiyi.মই এখন চিঠি লিখিছোঁ। lek-í-féla-iyoলিখিছাTuñí ciñçí lekífélaiyi.তুমি এখন চিঠি লিখিছা। lek-í-féla-iyo-sলিখিছTui ciñçí lekífélaiyos.তই এখন চিঠি লিখিছ। lek-í-féla-iyeলিখিছেTará ciñçí lekífélaiye.তেওঁলোকে এখন চিঠি লিখিছে। 

 ভূত কাল

+ ৰহিঙীয়া অসমীয়া ৰহিঙীয়া অসমীয়াleik-kíলিখিছিলোঁAññí ciñçí ekkán leikkí.মই এখন চিঠি লিখিছিলোঁ। leik-kóলিখিছিলাTuñí ciñçí ekkán leikkó.তুমি এখন চিঠি লিখিছিলা। leik-kó-sলিখিছিলিTui ciñçí ekkán leikkós.তই এখন চিঠি লিখিছিলি। leik-kéলিখিছিলTará ciñçí ekkán leikké.তেওঁলোকে এখন চিঠি লিখিছিল। 

 ভৱিষ্যৎ কাল

+ ৰহিঙীয়া অসমীয়া ৰহিঙীয়া অসমীয়াlek-í-youmলিখিমAññí ciñçí ekkán lekíyoum.মই এখন চিঠি লিখিম। lek-í-baলিখিবাTuñí ciñçí ekkán lekíba.তুমি এখন চিঠি লিখিবা। lek-í-biলিখিবিTui ciñçí ekkán lekkíbi.তই এখন চিঠি লিখিবি। lek-í-bouলিখিবTará ciñçí ekkán lekíbou.তেওঁলোকে এখন চিঠি লিখিব। 

 বৈকল্পিক

+ ৰহিঙীয়া অসমীয়া ৰহিঙীয়া অসমীয়াleik-kyóumলিখিমAññí ciñçí ekkán leikkyóum.মই এখন চিঠি লিখিম। leik-báলিখিবাTuñí ciñçí ekkán leikbá.তুমি এখন চিঠি লিখিবা। leik-bíলিখিবিTui ciñçí ekkán leikbí.তই এখন চিঠি লিখিবি। leik-bóuলিখিবTará ciñçí ekkán leikbóu.তেওঁলোকে এখন চিঠি লিখিব। 

 কৰ্মবাচ্য

+ ৰহিঙীয়া অসমীয়া ৰহিঙীয়া অসমীয়াlek-á-giyeলিখা হৈছেCiñçí ekkán lekágiyé.এখন চিঠি লিখা হৈছে। 

 সম্ভাৱনা

+ ৰহিঙীয়া অসমীয়া ৰহিঙীয়া অসমীয়াlek-á-zaলিখা যায়Ciñçí yián leká za.এই চিঠিখন লিখা যায়। lek-á-za-ibouলিখা যাবCiñçí yián leká zaibou.এই চিঠিখন লিখা যাব। lek-á-di-ya-zaলিখোৱাব পাৰিCiñçí yián lekádiyaza.এই চিঠিখন লিখোৱাব পাৰি। 

 বিশেষ্য

+ ৰহিঙীয়া অসমীয়া ৰহিঙীয়া অসমীয়াlek-áলেখাLeká yián bicí cúndor.এই লেখা বৰ সুন্দৰ। lek-ó-onলিখাbeggún óttu lekóon saá.সকলোৱে ইমেইল লিখা উচিত। lek-ó-yaলিখোঁতাAhmed bála lekóya.আহমদ ভাল লিখোঁতা। lek-ó-niলিখনীAñártu honó lekóni ciz nái.মোৰ লগত লিখনী নাই। lek-á-niলিখনী (সঁজুলি)Añártu honó lekáni boudh nái.মোৰ লগত লিখনী ব'ৰ্ড নাই। lek-á-lekíলিখা-লিখিTuáñrár bútore lekáleki tákoon saá.তোমালোকৰ মাজত লিখা-লিখি থকা উচিত। 

 বিশেষণ

+ ৰহিঙীয়া অসমীয়া ৰহিঙীয়া অসমীয়াlek-é-deলিখিবলৈAñártu honó lekéde ciz nái.মোৰ লগত লিখিবলৈ বস্তু নাই। leik-kyáলিখা আছেKitab ibá fura leikká.কিতাপখন পূৰাকৈ লিখা আছে। leik-kyé-déলিখিতAñártu honó leikkyéde juab nái.মোৰ লগত লিখিত উত্তৰ নাই। 

 ক্ৰিয়া-বিশেষণ

+ ৰহিঙীয়া অসমীয়া ৰহিঙীয়া অসমীয়াlek-í lek-íলিখি লিখিIte gór ottu lekí lekí aiyér.সি ঘৰৰ পৰা লিখি লিখি আহি আছে। 

 তাৎক্ষণিক বৰ্তমান কাল

+ ৰহিঙীয়া অসমীয়া ৰহিঙীয়া অসমীয়াlek-í-lamলিখিলোঁAññí habos sán lekílam.মই চিঠিখন লিখিলোঁ। lek-í-laলিখিলাTuñí habos sán lekíla.তুমি চিঠিখন লিখিলা। lek-í-liলিখিলিTui habos sán lekíli.তই চিঠিখন লিখিলি। lek-í-louলিখিলেTará habos sán lekílou.সিহঁতে চিঠিখন লিখিলে। 

 বৈকল্পিক

+ ৰহিঙীয়া অসমীয়া ৰহিঙীয়া অসমীয়াleik-lámলিখিলোঁAññí habos sán lekílam.মই চিঠিখন লিখিলোঁ। leik-láলিখিলাTuñí habos sán lekíla.তুমি চিঠিখন লিখিলা। leik-líলিখিলিTui habos sán lekíli.তই চিঠিখন লিখিলি। leik-louলিখিলেTará habos sán lekílou.সিহঁতে চিঠিখন লিখিলে। 

 দীৰ্ঘ ভূত কাল

+ ৰহিঙীয়া অসমীয়া ৰহিঙীয়া অসমীয়াleik-kí-lamলিখিছিলোঁAññí habos sán leikkílam.মই চিঠিখন লিখিছিলোঁ। leik-kí-laলিখিছিলাTuñí habos sán leikkíla.তুমি চিঠিখন লিখিছিলা। leik-kí-liলিখিছিলিTui habos sán leikkíli.তই চিঠিখন লিখিছিলি। leik-kí-lলিখিছিলTará habos sán leikkíl.সিহঁতে চিঠিখন লিখিছিল। 

 দূৰৱৰ্তী ভৱিষ্যৎ কাল

+ ৰহিঙীয়া অসমীয়া ৰহিঙীয়া অসমীয়াlek-í-youm ériলিখিমAññí habos sán lekíyoum éri.মই কাগজখন লিখিম। lek-í-ba riলিখিবাTuñí habos sán lekíba ri.তুমি কাগজখন লিখিবা। lek-í-bi riলিখিবিTui habos sán lekíbi ri.তই কাগজখন লিখিবি। lek-í-bou riলিখিবTará habos sán lekíbou ri.সিহঁতে কাগজখন লিখিব। 

 সম্ভাব্য ভাৱ-ৰূপ

+ ৰহিঙীয়া অসমীয়া ৰহিঙীয়া অসমীয়াlek-í-tamলিখিলোঁহেঁতেনAññí email lán lekítam.মই ইমেইল এটা লিখিলোঁহেঁতেন। lek-í-taলিখিলাহেঁতেনTuñí email lán lekíta i.তুমি ইমেইল এটা লিখিলাহেঁতেন। lek-í-tiলিখিলিহেঁতেনTui email lán lekíti.তই ইমেইল এটা লিখিলিহেঁতেন। lek-í-touলিখিলেহেঁতেনTará email lán lekítou.সিহঁতে ইমেইল এটা লিখিলেহেঁতেন। 

 বৈকল্পিক

+ ৰহিঙীয়া অসমীয়া ৰহিঙীয়া অসমীয়াleik-támলিখিলোঁহেঁতেনAññí email lán leiktám.মই ইমেইল এটা লিখিলোঁহেঁতেন। leik-táলিখিলাহেঁতেনTuñí email lán leiktá.তুমি ইমেইল এটা লিখিলাহেঁতেন। leik-tíলিখিলিহেঁতেনTui email lán leiktí.তই ইমেইল এটা লিখিলিহেঁতেন। leik-tóuলিখিলেহেঁতেনTará email lán leiktóu.সিহঁতে ইমেইল এটা লিখিলেহেঁতেন। 

 অনুজ্ঞা ভাৱ-ৰূপ

+ ৰহিঙীয়া অসমীয়া ৰহিঙীয়া অসমীয়াlek-ó-naলিখকনা/লিখকচোনMeérbanigorí lekóna.কৃপা কৰি লিখকচোন। lek-ó-goiলিখাঁগৈTuñí lekó gói.তুমি লিখাঁগৈ। 

 বৈকল্পিক

+ ৰহিঙীয়া অসমীয়া ৰহিঙীয়া অসমীয়াlek-se-náলিখকনা/লিখকচোনMeérbanigorí leksená.কৃপা কৰি লিখকচোন। lek-góiলিখাঁগৈTui lek gói.তুমি লিখাঁগৈ। 

 যদি

+ ৰহিঙীয়া অসমীয়া ৰহিঙীয়া অসমীয়াlek-í-leলিখিলেTuñí lekíle gom óibou.তুমি লিখিলে ভাল হ'ব। 

 লিখন প্ৰণালী 

 ৰহিঙীয়া হানিফি লিপি 
হানিফি ৰহিঙীয়া লিপি হৈছে ৰহিঙীয়া ভাষাৰ এক একীকৃত লিপি। ৰহিঙীয়া ভাষা প্ৰথম ঊনৈশ শতিকাত ফাৰ্চী-আৰবী লিপিৰ সংস্কৰণেৰে লিখা হৈছিল। ১৯৭৫ চনত উৰ্দু বৰ্ণমালাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি এটা বানানগত আৰবী লিপি তৈয়াৰ কৰা হয়।

১৯৮০ৰ দশকত মৌলানা মহম্মদ হানিফ আৰু তেওঁৰ সহকৰ্মীসকলে আৰবী বৰ্ণৰ ওপৰত ভিত্তিত কৰি উপযুক্ত ধ্বনিগত লিপি তৈয়াৰ কৰা উলিয়ায়। লিপিটোত দশমিক সংখ্যাও মজুত আছে।
২০১৯ চনত গুগলে ৰহিঙীয়া ভাষাৰ ভাৰ্চুৱেল কী-ব'ৰ্ড বিকাশ কৰি উলিয়ায় যিটো ব্যৱহাৰ কৰি ৰহিঙীয়া লিপিত পোনে পোনে টাইপ কৰিব পাৰি। ৰহিঙীয়া ইউনিক'ড কী-ব'ৰ্ড লে'আউট ইয়াত পোৱা যাব।

 বৰ্ণসমূহ 
+ৰহিঙীয়া বৰ্ণমালা - ২৯𐴌𐴟𐴇𐴥𐴝𐴚𐴒𐴙𐴝 𐴇𐴥𐴡𐴌𐴟𐴉𐴢𐴅𐴄𐴃𐴂𐴁𐴀𐴋𐴊𐴉𐴈𐴇𐴆𐴑𐴐𐴏𐴎𐴍𐴌𐴗𐴖𐴕𐴔𐴓𐴒𐴜𐴛𐴚𐴙𐴘
+ৰহিঙীয়া স্বৰবৰ্ণ - ৭𐴌𐴟𐴇𐴥𐴝𐴚𐴒𐴙𐴝 𐴀𐴝𐴉𐴡𐴌 𐴀𐴞𐴉𐴡𐴌𐴢𐴢𐴡𐴠𐴟𐴞𐴝◌𐴧◌𐴦◌𐴥◌𐴤𐴣
+ৰহিঙীয়া সংখ্যা𐴌𐴟𐴇𐴥𐴝𐴚𐴒𐴙𐴝 𐴓𐴡𐴔𐴁𐴡𐴌𐴢𐴰𐴱𐴲𐴳𐴴𐴵𐴶𐴷𐴸𐴹

 আৰবী লিপি 
আৰবী লিপিত লিখিত ৰহিঙীয়া ভাষাৰ প্ৰথম পাঠ ২০০ বছৰতকৈও পুৰণি। আৰাকানত ব্ৰিটিছৰ শাসনকালত ৰহিঙীয়া লোকে লিখিত যোগাযোগৰ বাবে ইংৰাজী আৰু উৰ্দু ভাষা ব্যৱহাৰ কৰিছিল। ১৯৪৮ চনত স্বাধীনতা লাভ কৰাৰ পাছৰেই পৰা মান চৰকাৰী ভাষাৰূপে ব্যৱহৃত হৈ আহিছে। ১৯৬০ দশকৰ আৰম্ভণিত ৰহিঙীয়া বিদ্বানসকলে নিজৰ ভাষাৰ এক উপযুক্ত লিপিৰ প্ৰয়োজন বোধ কৰে।

১৯৭৫ চনত আৰবী বৰ্ণ ব্যৱহাৰ কৰি লিখন প্ৰণালী বিকাশ কৰা হয়; অন্য বিদ্বানসকলে আৰবীৰ কিছুমান অভাৱ দূৰ কৰিবলৈ উৰ্দু লিপি ব্যৱহাৰ কৰিছিল। কিন্তু ইয়াৰে এটাও সন্তুষ্টজনক নাছিল আৰু ৰহিঙীয়াসকলৰ এই দুয়োটা লিপিতে পঢ়োঁতে অসুবিধা হৈছিল।

তাৰ পাছত ১৯৮৩ চনত মৌলানা হানিফে সোঁৰ-পৰা-বাওঁমুখী বৰ্ণমালা প্ৰস্তুত কৰি উলিয়ায়। ইয়াৰ নামকৰণ তেওঁৰ নামতেই কৰা হ'ল। হানিফি বৰ্ণমালা আৰবী বৰ্ণমালাৰ এক সংশোধিত ৰূপ য'ত লেটিন আৰু মান বৰ্ণমালাৰ কেইটামান অতিৰিক্ত বৰ্ণ আছে।

বৰ্তমানৰ সময়ত ৰহিঙীয়া ইউনিক'ড ফ'ণ্ট পোৱা যায়। এই লিপি আৰবী লিপিৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি তৈয়াৰ কৰা হৈছে আৰু ইয়াত কেইটামান অতিৰিক্ত স্বৰ-চিহ্ন আছে। কিছুমান পৰীক্ষাত পোৱা গৈছে যে আৰবী আখৰ চিনি পোৱা লোকে এই লিপি কিছু ঘণ্টাৰ ভিতৰতে শিকিব পাৰে।

ৰহিঙীয়া ফন্না ইউনিক'ড কী-ব'ৰ্ড লে'আউটৰ লগতে বিনামূলীয়া ফ'ণ্ট ইয়াত  পোৱা যাব।

 ৰোমান লিপি 
১৯৯৯ চনত ই.এম. ছিদ্দিক বাছুৱে লেটিন আখৰ ব্যৱহাৰ কৰি লিখিত ৰহিঙীয়া ভাষা সৰলীকৰণ কৰে। ই এক সহজ লিখন প্ৰণালী যি শিকিবলৈ সহজ আৰু ইয়াক ৰহিঙীয়ালিছ বা ৰহিঙীয়া ফন্না হিচাপে জনা যায়। এই লিপিত কেৱল ২৬টা ৰোমান বৰ্ণ, পাঁচটা উচ্চাৰণযুক্ত স্বৰবৰ্ণ আৰু মূৰ্ধন্য আৰু নাসিক্য ধ্বনিৰ বাবে দুটা অতিৰিক্ত লেটিন বৰ্ণ আছে।
+ৰহিঙীয়ালিছ বৰ্ণসমূহ-২৮A aB bC cÇ çD dE eF fG gH hI iJ jK kL lM mN nÑ ñO oP pQ qR rS sT tU uV vW wX xY yZ z
কেৱল অন্য ভাষাৰ পৰা তুলি অনা শব্দৰ ক্ষেত্ৰতহে Q, V, আৰু X ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

ৰহিঙীয়ালিছ লিখন প্ৰণালীৰ বৰ্ণসমূহৰ তালিকাখনত লেটিন আখৰ (সেউজীয়া পটভূমিসহ ç আৰু ñ) ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। স্বৰবৰ্ণসমূহ উচ্চাৰণহীন (aeiou) আৰু উচ্চাৰণযুক্ত (áéíóú) ৰূপত লিখা হয়। "c"ৰ উচ্চাৰণ হ'ল , "ç"ৰ উচ্চাৰণ হ'ল মূৰ্ধন্য "r" (), আৰু ñ অনুনাসিক স্বৰবৰ্ণৰ ক্ষেত্ৰত ব্যৱহাৰ কৰা হয় (যেনে- fañs  'পাঁচ')। এই বৰ্ণসমূহ ইংৰাজী কী-ব'ৰ্ড (যেনে- ইংৰাজী (যুক্তৰাষ্ট্ৰ) আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় কী-ব'ৰ্ড) ব্যৱহাৰ কৰি টাইপ কৰিব পাৰি।

বৰ্ণসমূহৰ নাম আৰু উচ্চাৰণ

ৰহিঙীয়ালিছ বৰ্ণমালাৰ বৰ্ণসমূহৰ নাম ইংৰাজী বৰ্ণমালাৰ বৰ্ণসমূহৰ নামৰ অনুৰূপ।
+মৌলিক আখৰসমূহ আখৰ উচ্চাৰণ নাম a/a/ee b/b/bii c/ʃ/cii ç/ɽ/çii d/d̪/dii e/e/ii f/f/ef g/g/jii h/h, x/eech i/i/ai j/ɟ/jee k/k/kee l/l/el m/m/em n/n/en ñ/◌̃/ (অনুনাসিকীকৰণ)añ o/ɔ/oou p/p/pii q/q/kyuu r/r/er s/s/es t/t̪/tii u/u/yuu v/v/vii w/w/dblyuu x/ks/eks y/j/way z/z/zed
+যুক্তস্বৰ  আখৰ উচ্চাৰণ ch/c/ dh/ɖ/ h'/h/ kh/x/ ng/ŋ/ ny/ɲ/ ou/o/ th/t̪/ ts/t̪/
ৰহিঙীয়ালিছত দীৰ্ঘ স্বৰবৰ্ণ বুজাবলৈ দুটা স্বৰবৰ্ণ একেলগে লিখা হয়; যেনে- দীৰ্ঘ  বুজাবলৈ "oo" আৰু দীৰ্ঘ  বুজাবলৈ "oou" লিখা হয়।

 নমুনা পাঠ 
তলত দিয়া পাঠৰ নমুনাসমূহ মানৱীয় অধিকাৰসমূহৰ বিশ্বজনীন ঘোষণাৰ প্ৰথম অনুচ্ছেদৰ পৰা লোৱা হৈছে:

ৰহিঙীয়া লেটিন লিপিত ৰহিঙীয়া

 Manúic beggún azad hísafe, ar izzot arde hók ókkol ót, fúainna hísafe foida óiye. Fottí insán óttu honó forók sára elan ot aséde tamám hók ókkol arde azadi ókkol loi fáaida goróon ór hók asé. Ar, taráre dil arde demak diyé. Ótolla, taráttu ekzon loi arekzon bái hísafe maamela goróon saá.

লেটিন লিপিত বঙালী

 Shômosto manush shadhinbhabe shôman môrjada ebong odhikar niye jônmogrohon kôre. Tãder bibek ebong buddhi achhe; shutorang shôkoleri êke ôporer proti bhratrittoshulobh mônobhab niye achôron kôra uchit.

লেটিন লিপিত অসমীয়া

 Zônmôgôtôbhawê xôkôlû manuh môrjyôda aru ôdhikarôt xôman aru sôtôntrô. Têû̃lûkôr bibêk asê, buddhi asê. Têû̃lûkê prôittêkê prôittêkôk bhratribhawê byôwôhar kôra usit.

 তথ্য সংগ্ৰহ 

শ্ৰেণী:ভাষা