তামুলপুৰ জিলা

তামোলপুৰ জিলা () অসমৰ এখন জিলা। অসম কেবিনেটে বাক্সা জিলাৰ তামোলপুৰ মহকুমাক জিলালৈ উন্নীত কৰা প্ৰস্তাৱ গৃহীত কৰে। ২০২২ চনৰ ২৩ জানুৱাৰী তাৰিখে অসমৰ ৰাজ্যপাল জগদীশ মুখীয়ে তামোলপুৰক চৰকাৰীভাৱে জিলালৈ উন্নীত কৰাৰ কথা ঘোষণা কৰে। ই বড়োলেণ্ড ক্ষেত্ৰীয় পৰিষদৰ অন্তৰ্ভুক্ত পঞ্চমখন জিলা। তামোলপুৰ জিলালৈ উন্নীত কৰাৰ লগে লগে অসমৰ মুঠ জিলাৰ সংখ্যা ৩৫খন হয়। তামোলপুৰ জিলাৰ সদৰ হৈছে তামোলপুৰ। অসম প্ৰশাসনিকসেৱাৰ বিষয়া সীমান্ত কুমাৰ দাস তামোলপুৰ জিলাৰ প্ৰথম উপায়ুক্ত। 

নামৰ উৎপত্তি
তামোলপুৰ নামৰ উৎপত্তি সন্দৰ্ভত এডৱাৰ্ড গেইটৰ বৰ্ণনাত ১৮৬৪-৬৬ চনত ইংৰাজ আৰু ভূটীয়াসকলৰ মাজত হোৱা ৰণৰ বৰ্ণনা আছে। গেইটৰ মতে সেই সময়ত দেৱানগিৰি অঞ্চলত ভয়ংকৰ অভিযান চলিছিল আৰু গুৱাহাটীৰপৰা কৰ্ণেল কেম্বল ছাহাবে ছটা কোম্পানী লৈ আগুৱাই আহি নামনিৰ সমতল ভূমিত তম্বু তৰি ছাউনী পাতিছিল। কিন্তু ভূটীয়াসকলে নিশাৰ শিবিৰ আক্ৰমণ কৰি ইংৰাজৰ তম্বুবোৰ পুৰি পেলাইছিল। তম্বু পুৰি দিয়া বাবে ঠাইখিনি তম্বুপোৰা-তাম্বোলপুৰ-তামোলপুৰ হোৱা বুলি মত পোষণ কৰা হয়। তামোলপুৰ চহৰৰ নামৰ পৰায়ে নৱগঠিত জিলাখনৰ নাম তামোলপুৰ ৰখা হয়। 

ভৌগোলিক অৱস্থিতি
তামোলপুৰ হিমালয়ৰ পাদদেশত অৱস্থিত ভাৰত-ভূটান সীমান্তৱৰ্তী এক অঞ্চল। ভূটানৰপৰা বৈ অহা মটঙা আদি নদী তামোলপুৰ মাজমজীয়াৰে বৈ গৈ নামনিত নোনা নাম লৈ বৰলীয়া নদীত মিলিত হৈ ব্ৰহ্মপুত্ৰত বিলীন হৈছে।

জন গাঁথনি
তামোলপুৰ মহকুমাটো অসমীয়া, বড়ো, ৰাভা, আদিবাসী, বঙালী, নেপালী আদিকে ধৰি প্ৰায় চৈধ্যটা জাতি-জনজাতিৰে পৰিপূৰ্ণ। 

উল্লেখযোগ্য শৈক্ষিক প্ৰতিষ্ঠান
জিলাখনৰ উল্লেখযোগ্য শিক্ষানুষ্ঠানসমূহ-
 গোৰেশ্বৰ মহাবিদ্যালয়, গোৰেশ্বৰ
 তামোলপুৰ মহাবিদ্যালয়, তামোলপুৰ
 তামোলপুৰ ডিগ্ৰী মহাবিদ্যালয়, তামোলপুৰ
 তামোলপুৰ কমাৰ্চ কলেজ, তামোলপুৰ
 গোৰেশ্বৰ উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়, গোৰেশ্বৰ
 তামোলপুৰ উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়, তামোলপুৰ
 কেন্দ্ৰীয় বিদ্যালয়, তামোলপুৰ
উল্লেখযোগ্য স্থানসমূহ
তামোলপুৰ আৰু গোৰেশ্বৰ জিলাখনৰ প্ৰধান বাণিজ্য কেন্দ্ৰ। দ্বাৰকুছি, ডেফেলি, কাউৰবাহা, কুমাৰীকাটা, নাগ্ৰীজুলি, বাঙালীপাৰা, নাওকাটা, মহৰীপাৰা আদি আন আন গুৰুত্বপূৰ্ণ অঞ্চল। জিলাখনৰপৰা ভূটানৰ লগত যোগাযোগৰ সু-ব্যৱস্থা আছে। দৰঙ্গামেলাৰ সমীপত ভূটানৰ চান্দ্ৰুপ-জংখাৰ মাজত যোগাযোগৰ ব্যৱস্থা আছে। জিলাখনৰ বগামাটি এক উল্লেখযোগ্য বনভোজৰ থলী। ইয়াত ইক কেম্প, পৰ্বতাৰোহণ আদিৰ ব্যৱস্থা গঢ় লৈ উঠিছে। 

উল্লেখযোগ্য নদী
জিলাখনৰ মাজেৰে কেইবাখনো নৈ উপনৈ বৈ গৈছে। সেইবোৰৰ ভিতৰত পুঠিমাৰী, শুক্লাই, বৰলীয়া, পাগলাদিয়া, লখাইতৰা, গেৰুৱা, কলাজল, সোণজুৰি আদি অন্যতম। অৱশ্যে দুখনমান নৈৰ নাম ঠাইবিশেষে অন্য নামেৰেও জনা যায়। 

অৰ্থনৈতিক দিশ
জিলাখনৰ অধিকাংশ লোক কৃষিকৰ্মৰ লগত জড়িত। ধান আৰু সৰিয়হৰ লগতে প্ৰচুৰ শাক-পাচলিৰ উৎপাদন কৰা হয়। দুখনমান ছাহবাগানো আছে। জিলাখনত প্ৰচুৰ কল উৎপাদন হয়। বস্ত্ৰ উৎপাদন, পশুপালন আন এক অৰ্থনৈতিক দিশ। 

তথ্য উৎস

শ্ৰেণী:অসমৰ জিলা
শ্ৰেণী:তামোলপুৰ জিলা