অল চিকি লিপি

অল চিকি লিপি (চাঁওতালি ᱺ ᱚᱞ ᱪᱤᱠᱤ) চাঁওতালি ভাষা লিখিবৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াক বাওঁফালৰ পৰা সোঁফাললৈ লিখা হয়। আন ভাৰতীয় ব্ৰাহ্মী লিপিৰ দৰে অল চিকি লিপি আবুগিদা নহয়, ই এক বৰ্ণমালা বা এলফাবেট লিপি। অৰ্থাৎ অল চিকি লিপিত লেটিন লিপিৰ দৰে ব্যঞ্জন আৰু স্বৰ দুয়ো বৰ্ণই সমান গুৰুত্ব পায়। স্বৰবৰ্ণবোৰ মাত্ৰাৰ ৰূপত ব্যঞ্জনবৰ্ণবোৰত লগ লগাৰ সলনি স্বতন্ত্ৰ ৰূপতে থাকে। 

ইতিহাস
পূৰ্বতে চাঁওতালি ভাষা লিখিবলৈ লেটিন, দেৱনাগৰী আৰু বঙালী লিপিৰ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। পিছে চাঁওতালি ভাষা ইণ্ডো-আৰ্য ভাষা পৰিয়ালৰ অন্তৰ্ভুক্ত নহয় বাবে যিকোনো ভাৰতীয় লিপিৰে ইয়াক সঠিকভাবে লিখা সম্ভৱপৰ নহয়। 

১৯২৫ চনত ভাষাতত্ত্ববিদ ৰঘুনাথ মুৰ্মুই চাঁওতালি ভাষাক সঠিকভাবে লিখাৰ উদ্দেশ্যেৰে এক সম্পূৰ্ণ নতুন আৰু স্বকীয় লিপিৰ উদ্ভাৱন কৰে। এয়ে হৈছে অল চিকি লিপি। ১৯৩৯ চনত ইয়াক প্ৰথম প্ৰকাশ কৰা হয়।

বৰ্ণমালা
অল চিকি লিপিত ৩০টা বৰ্ণ, ১০টা সংখ্যাৰ লগতে আন কিছু চিহ্নও আছে। বৰ্ণবোৰৰ আকাৰ প্ৰাকৃতিক বস্তু বা কাৰ্যৰ পৰা অনুপ্ৰাণিত।

 Letter Name IPA Transliteration Shape  ALA-LC Zide 
Deva. Ass. Odia   la  /ɔ/  a  ọ        burning fire   at  /t/  t  t        the Earth   ag  /k’/, /g/  g  k’        vomiting mouth, which produces the same sound as the name of the letter   ang  /ŋ/  ṃ  ṅ        blowing air   al  /l/  l  l        writing   laa  /a/  ā  a        working in the field with a spade   aak  /k/  k  k        bird (sound of a swan)   aaj  /c’/, /ɟ/  j  c’        person pointing towards a third person with the right hand (saying “he”)   aam  /m/  m  m        person pointing towards a second person with the left hand (saying “you”)   aaw  /w/, /v/  w  w        opening lips   li  /i/  i  i        bending tree   is  /s/  s  s        plow   ih  /ʔ/, /h/  ẖ  h        hands up   iny  /ɲ/  ñ  ñ        person pointing towards himself/herself with the left hand   ir  /r/  r  r        sickle used for cutting or reaping   lu  /u/  u  u        vessel used for preparing food   uch  /c/  c  c        peak of a mountain which is usually high   ud  /t’/, /d/  d  t’        mushroom   unn  /ɳ/  ṇ  ṇ        picture of a flying bee (which Is described by Santali speakers as making this sound)   uy  /j/  y  y        a man bending towards the ground to cut something   le  /e/  e  e        overflowing rivers changing course   ep  /p/  p  p        person receiving with both hands   edd  /ɖ/  ḍ  ḍ        a man with two legs stretching towards his chest and mouth   en  /n/  n  n        threshing grains with two legs   err  /ɽ/  ṛ  ṛ        a path that turns to avoid an obstruction or a danger   lo  /o/  o  o        a mouth when sounding this letter   ott  /ʈ/  ṭ  ṭ        camel hump   ob  /p’/, /b/  b  p’        curly hair   ov  /w̃/  ṅ  w̃        nasalized   oh  /ʰ/  h  (C)h        a man throwing something with one hand

 /tʰ/,  /gʱ/,  /kʰ/,  /jʱ/,  /cʰ/,  /dʱ/,  /pʰ/,  /ɖʱ/,  /ɽʱ/,  /ʈʰ/, and  /bʱ/.

সংখ্যা
 Digit 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Ol Chiki                     Assamese                     Devanagari                     Odia                     Persian                    

ইউনিক’ড
ইউনিক’ডৰ ২০০৮ চনৰ এপ্ৰিলত প্ৰকাশিত ৫.১ সংস্কৰণত অল চিকি লিপিক অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। অল চিকি লিপিৰ ইউনিক’ড ব্লকটো U+1C50 ৰ পৰা U+1C7F ক'ড বিন্দুলৈ বিয়পি আছে। 

তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:লিপি
শ্ৰেণী:চাঁওতাল