একলা চলো ৰে

যদি তোৰ ডাক শুনে কেউ না আসে তবে একলা চলো ৰে আক্ষৰিকভাবে- 'যদি কোনেও আপোনাৰ আহ্বানৰ প্ৰতি সঁহাৰি নিদিয়ে, তেন্তে অকলে আপোনাৰ নিজৰ পথলৈ আগুৱাই যাওক', ১৯০৫ চনত ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰে লিখা এটা বঙালী দেশপ্ৰেমমূলক গীত। এই গীতটোক সাধাৰণতে একলা চলো ৰে বুলি জনা যায়। মূলতঃ "একা" শীৰ্ষকৰে এই গীতটো প্ৰথমবাৰৰ বাবে ১৯০৫ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত ভাণ্ডাৰ আলোচনীখনৰ সংখ্যাত প্ৰকাশিত হৈছিল। এই গীত 'হৰিনাম দিয়ে জগত মাতালে আমাৰ একলা নিতাই ৰে' ধাপকীৰ্তনৰ এটা জনপ্ৰিয় বঙালী কীৰ্তন গীত বা মনোহৰশাহী ঘৰানাৰ চৈতন্য মহাপ্ৰভুৰ শিষ্য নিত্যানন্দৰ প্ৰশংসা কৰি গোৱা গীতৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হৈছিল। একলা চলো ৰে ঠাকুৰৰ গীতিসংকলন গীতবিতানৰ "স্বদেশ" (হোমলেণ্ড) শাখাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল।

এই গীতে শ্ৰোতাক আনৰ পৰা পৰিত্যাগ বা সমৰ্থনৰ অভাৱ স্বত্বেও তেওঁলোকৰ যাত্ৰা অব্যাহত ৰাখিবলৈ অনুৰোধ জনায়। গীতটি প্ৰায়ে ৰাজনৈতিক বা সামাজিক পৰিৱৰ্তন আন্দোলনৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত উদ্ধৃত কৰা হয়। এই গীতটোৰ দ্বাৰা গভীৰভাৱে প্ৰভাৱিত হোৱা মহাত্মা গান্ধীয়ে ইয়াক তেওঁৰ প্ৰিয় গীতসমূহৰ এটা বুলি উল্লেখ কৰিছিল।

গীতৰ কথা
অসমীয়া হৰফেৰে বাংলা ভাষাৰ গীতটি তলত উল্লেখ কৰা হ'ল:
যদি তোৰ ডাক শুনে কেউ না আসে তবে একলা চলো ৰে। একলা চলো একলা চলো একলা চলো একলা চলো ৰে॥ যদি কেউ কথা না কয়, ওৰে ও অভাগা,

যদি সবাই থাকে মুখ ফিৰায়ে সবাই কৰে ভয় তবে পৰান খুলে ও তুই মুখ ফুটে তোৰ মনেৰ কথা একলা বলো ৰে॥

যদি সবাই ফিৰে যায়, ও ৰে ও অভাগা, যদি গহন পথে যাবাৰ কালে কেউ ফিৰে না চায় তবে পথেৰ কাঁটা ও তুই ৰক্তমাখা চৰণতলে একলা দলো ৰে॥

যদি আলো না ধৰে, ওৰে ও অভাগা, যদি ঝড়-বাদলে আঁধাৰ ৰাতে দুয়াৰ দেয় ঘৰে তবে বজ্ৰানলে আপন বুকেৰ পাঁজৰ জ্বালিয়ে নিয়ে একলা জ্বলোৰে॥

ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰে নিজে পৰিৱেশন কৰা বাংলা মূলৰ গদ্যত ইয়াত অনুবাদ কৰা হৈছে:
যদি আপোনাৰ মাতৰ প্ৰতি কোনোৱে সঁহাৰি দিয়া নাই - তেনেহ'লে একেবাৰে অকলে যাওক
যদি কোনেও (আপোনাৰ সৈতে) কথা নকয়, আপুনি দুৰ্ভাগ্যজনক বুলি নাভাবিব, যদি কোনেও (আপোনাৰ সৈতে) কথা নকয়,
যদি সকলোৱে আঁতৰি যায়, যদি সকলোৱে ভয় কৰে (ক'বলৈ), তেনেহ'লে কোনো দ্বিধা নকৰাকৈ মুকলি হৃদয়েৰে আপোনাৰ মনৰ কথা অকলে কওক
যদি সকলোৱে আঁতৰি যায়, হে দুৰ্ভাগ্যজনক, সকলোৱে আঁতৰি যায়
যদি কোনেও (আপোনাৰ) অপ্ৰত্যাশিত পথৰ ফালে ঘূৰি নাচায়, তেনেহ'লে কণ্টক বিন্ধা (পথৰ) ৰক্তসনা ভৰিৰে, অকলে খোজ কাঢ়ক
যদি কোনেও আপোনাৰ মাতৰ সঁহাৰি দিয়া নাই - তেন্তে অকলে খোজ কাঢ়ক
যদি কোনেও পোহৰ জ্বলাই নথয় (পথত), হে দুৰ্ভাগ্যজনক,
যদি আন্ধাৰ নিশাটোৱে দুৱাৰত বজ্ৰপাত আৰু ধুমুহা আনি দিয়ে - তেনেহ'লে বজ্ৰপাতৰে পথত জিলিকি বলৈ অকলে আপোনাৰ মাজত পোহৰ জ্বলাই দিব দিয়ক 
যদি কোনেও আপোনাৰ মাতৰ সঁহাৰি জনোৱা নাই - তেন্তে অকলে খোজ কাঢ়ক

তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:সংগীত
শ্ৰেণী:বঙালী সাহিত্য