বাসু চেটাৰ্জী

বাসু চেটাৰ্জী (১০ জানুৱাৰী, ১৯৩০ - ৪ জুন, ২০২০) এজন ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক আৰু চিত্ৰনাট্যকাৰ। চিত্ৰনিৰ্মাতা হৃষিকেশ মুখাৰ্জী আৰু বাসু ভট্টাচাৰ্যৰ দৰে বাসু চেটাৰ্জীও আছিল ১৯৭০ৰ পৰা ১৯৮০ৰ দশকৰ মধ্যম চিনেমা বা মধ্যম ৰাস্তাৰ চিনেমাৰ অগ্ৰদূত। হৃষিকেশ মুখাৰ্জী আৰু বাসু ভট্টাচাৰ্যৰ চিনেমাৰ দৰে চেটাৰ্জীৰ চিনেমাসমূহো মধ্যবিত্ত পৰিয়ালৰ প্ৰেম আৰু বিবাহ সম্পৰ্কীয়।১৯৮৬ চনত নিৰ্মিত এক ৰুকা হুৱা ফেইচলা আৰু ১৯৮৯ত নিৰ্মিত কমলা কী মৌত এনেধৰণৰ চিনেমা। তেওঁক উচ পাৰ, ছোটি চি বাত (১৯৭৫), চিটচোৰ(১৯৭৬) ৰজনীগন্ধা(১৯৭৪), পিয়া কা ঘৰ (১৯৭২), খট্টা মিঠা(১৯৭৮), চক্ৰব্যূহ (১৯৭৮), বাতৌ বাতৌ ম্যে (১৯৭৯), প্ৰিয়তমা (১৯৭৭), মন পচন্দ, হমাৰি বহু অল্‌কা, চৌকিন (১৯৮২) আৰু চামেলী কী চাদি (১৯৮৬) আদি ব্যৱসায়িক ভাবে সফল চিনেমাৰ বাবে জনা যায়। বাসু চেটাৰ্জী পৰিচালিত ব্যৌমকেশ বক্সি দূৰদৰ্শনৰ জনপ্ৰিয় ধাৰাবাহিক। ২০২০ চনৰ ৪ জুন তাৰিখে মুম্বাইস্থিত নিজা বাসভৱনত তেওঁৰ মৃত্যু হয়।

 প্ৰাৰম্ভিক জীৱন 
আজমেৰ, ৰাজস্থানত বাসু চেটাৰ্জীৰ জন্ম হৈছিল।

 কৰ্মজীৱন 
মুম্বাইৰপৰা প্ৰকাশিত সাপ্তাহিক ট্যেবলয়েড Blitz-ৰ ইলাচট্ৰেটৰ আৰু কাৰ্টুনিষ্ট হিচাপে বাসু চেটাৰ্জীয়ে তেওঁৰ কৰ্মজীৱন আৰম্ভ কৰিছিল। চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণত কেৰিয়াৰ আৰম্ভ কৰাৰ আগতে তেওঁ Blitz-ত ১৮বছৰ কাম কৰিছিল। তেওঁ ৰাজ কাপুৰ আৰু ৱাহিদা ৰহমান অভিনীত “তিচৰি কসম” চলচ্চিত্ৰত পৰিচালক বাসু ভট্টাচাৰ্যৰ সহযোগী ৰূপে কাম কৰিছিল, যিখন চিনেমাই ১৯৬৬ চনত শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা লাভ কৰে। ১৯৬৯ চনত নিৰ্মিত “চাৰা আকাশ” বাসু চেটাৰ্জীৰ প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ। এইখন চিনেমাৰ বাবে তেওঁ ফিল্মফেয়াৰ বঁটা লাভ কৰিছিল।

মিঠুন চক্ৰৱৰ্তী, অমিতাভ বচ্চন, বিনোদ মেহৰা, ৰতি অগ্নিহোত্ৰী, মুন মুন সেন, মৌচুমী চেট্টাৰ্জী, নিতু সিং, জিতেন্দ্ৰ, দেৱ আনন্দ, ধৰ্মেন্দ্ৰ, হেমা মালিনী, অনিল কাপুৰ, অমৃতা সিং আদি বহু নামী-দামী অভিনেতা-অভিনেত্ৰীয়ে তেওঁৰ ছবিত কাম কৰিছে।

হঠাৎ বৃষ্টি, হঠাৎ সেই দিন আদি বহুতো সফল বঙালী ছবিও তেওঁ নিমাৰ্ণ কৰিছে। বাসু চেটাৰ্জী ব্যোমকেশ বক্সি, ৰজনী আদিৰ দৰে জনপ্ৰিয় আৰু বহুল প্ৰচলিত দূৰদৰ্শন ধাৰাবাহিকৰো নিৰ্মাতা আৰু নিৰ্দেশক।

১৯৭৭ চনৰ দশম মস্কো ফিল্ম ফেষ্টিভেলত তেওঁ জুৰীৰ সদস্য আছিল। এচিয়ান একাডেমি অৱ ফিল্ম এণ্ড টেলিভিছনৰ ইণ্টাৰনেচনেল ফিল্ম এণ্ড টেলিভিছন ক্লাৱৰ বাসু চেটাৰ্জী এগৰাকী সদস্য।

তেওঁৰ জীয়ৰী ৰূপালী গুহও এগৰাকী চিত্ৰ পৰিচালক।

 বঁটা 
 ২০০৭: আইফা জীৱনজোৰা সাধনা বঁটা
 ১৯৯২: শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা( on Family Welfare) - দুৰ্গা
 ১৯৯১: শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য বঁটা, ফিল্মফেয়াৰ – কমলা কী মৌত
 ১৯৮১: শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ, সমালোচকৰ বঁটা, ফিল্মফেয়াৰ – জীনা য়হা
 ১৯৭৮: শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালকাৰ বঁটা, ফিল্মফেয়াৰ – স্বামী
 ১৯৭৭: শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য বঁটা, ফিল্মফেয়াৰ, - চিটচোৰ (মনোনয়ন)
 ১৯৭৬: শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য বঁটা, ফিল্মফেয়াৰ – চোটি চি বাত
 ১৯৭৫: শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ, সমালোচকৰ বঁটা, ফিল্মফেয়াৰ – ৰজনীগন্ধা
 ১৯৭২: শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য বঁটা, ফিল্মফেয়াৰ – চাৰা আকাশ

 চলচ্চিত্ৰপঞ্জী 
Multi roles বৰ্ষ চিনেমা পৰিচালক চিত্ৰনাট্য প্ৰযোজক টোকা১৯৬৯ চাৰা আকাশ১৯৭২ পিয়া কী ঘৰ তাৰাচণ্ড বৰজ্যাত্যা১৯৭৪ ৰজনীগন্ধাসুৰেশ জিন্দাল, কমল চাইগল১৯৭৪ উচ পাৰ১৯৭৬ চিটচোৰতাৰাচণ্ড বৰজ্যাত্যা১৯৭৬ ছোটি চি বাতবি আৰ চোপ্ৰা১৯৭৭ চফেদ জুঁথঅসীম কুমাৰ১৯৭৭ স্বামীজয়া চক্ৰবৰ্তী১৯৭৭ প্ৰিয়তমাটি চি ডিৱান১৯৭৮ খট্টা মিঠাগুল আনন্দ, ৰমু চিপ্পি১৯৭৮ দিল্লেগীবিক্ৰম সিং দেহাল, কোঁৱৰ অজিত সিং১৯৭৮ তুম্‌হাৰে লিয়েৰাজ তিলক১৯৭৯ দৌ লড়কে দৌনৌ কৰকেজয়ন্ত মুখাৰ্জী, হেমন্‌ত কুমাৰ১৯৭৯ মঞ্জিল১৯৭৯ চক্ৰব্যূহ১৯৭৯ প্ৰেম বিবাহ১৯৭৯ ৰত্নদীপ১৯৭৯ বাতৌ বাতৌ ম্যে১৯৮০ মন পচন্দঅমিত খান্না১৯৮০ অপনে পৰায়েমুসীৰ আলম১৯৮১ জীনা য়ঁহাএন পি আলি১৯৮২ হমাৰি বহু অলকাশ্যামসুন্দৰ সেকসাৰিয়া১৯৮২ চৌকিনসেনমিত মুভি ভিজুৱেল১৯৮৩ পচন্দ অপনি অপনি১৯৮৪ লাখৌ কী বাত১৯৮৬ এক ৰুকা হুৱা ফেইচলা১৯৮৬ কিৰায়েদাৰবি আৰ চোপ্ৰা১৯৮৬ চামেলী কী চাদিৰমেশ নিন্‌গু,সুশীল গৌড়১৯৮৬ চিচাসট্টী চৌড়ি১৯৮৯ কমলা কী মৌতএন এফ ডি চি১৯৯০হমাৰি চাদি১৯৯৭ ত্ৰিয়াচৰিত্তৰ১৯৯৭ গুদগুদিমহেশ ভট্ট১৯৯৮ হঠাৎ বৃষ্টি বাংলাদেশ আৰু ভাৰতৰ যুগ্ম প্ৰযোজনাবাঙালী ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ২০০১ চুপি চুপিবাঙালী ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ২০০২ টাক ঝাল মিস্তিবাঙালী ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ২০০৭ প্ৰতীক্ষা২০০৭কুছ খট্টা কুছ মিঠা২০০৮ হচ্চেতা কিবাঙালী ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ২০১১ ত্ৰিশংকুবাঙালী ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ

 চিত্ৰনাট্য 
 চিত্ৰনাট্য বৰ্ষ চিনেমা প্ৰযোজক টোকা১৯৬৯ চাৰা আকাশ বাসু চেটাৰ্জী১৯৭৪ ৰজনীগন্ধা সুৰেশ জিন্দাল, কমল চাইগল১৯৭৪ উচ পাৰ নিজৰ১৯৭৭ চফেদ জুঁথঅসীম কুমাৰ১৯৭৮খট্টা মিঠা গুল আনন্দ, ৰমু চিপ্পি১৯৭৮দিল্লেগী বিক্ৰম সিং দেহাল, কোঁৱৰ অজিত সিং১৯৮২ হমাৰি বহু অল্‌কা শ্যামসুন্দৰ সেকসৰিয়া১৯৮৪ লাখৌ কী বাত বাসু চেটাৰ্জী

 প্ৰযোজক 
প্ৰযোজক বৰ্ষ চিনেমা পৰিচালনা টোকা১১৯৭৯ বাতৌ বাতৌ ম্যেনিজৰ১৯৮৩পচন্দ অপনি অপনিনিজৰ১৯৮৪ লাখৌ কী বাতবাসু চেটাৰ্জী১৯৮৬এক ৰুকা হুৱা ফেইচলানিজৰটিভি ফিল্ম

পৰিচালক (দূৰদৰ্শনৰ ধাৰাবাহিক)

পৰিচালক : দূৰদৰ্শনৰ ধাৰাবাহিক/চিনেমা বৰ্ষ শ্ব' চেনেল টোকা১৯৮৫ ৰজনীদিল্লী দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ১৯৮৫ দৰ্পনদিল্লী দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ১৯৮৬এক ৰুকা হুৱা ফেইচলাদিল্লী দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ(টিভি ফিল্ম)১৯৮৮ কাকাজী কহেঁদিল্লী দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ১৯৯০-৯১ভীম ভৱানীদিল্লী দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ১৯৯৩ আৰু ১৯৯৭ ব্যোমকেশ বক্সিদিল্লী দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ২টা চিজন, মুঠ ৩৪টা খণ্ড২০০৫এক প্ৰেম কথাদিল্লী দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ ২৬টা খণ্ড

 সহ পৰিচালক 
সহযোগী পৰিচালক বৰ্ষ চিনেমা প্ৰযোজক টোকা১৯৬৬ তিছৰি কচমশৈলেন্দ্ৰ বাসু চেটাৰ্জি পৰিচালিত১৯৬৮ সৰস্বতীচন্দ্ৰবিবেকগোৱিন্দ চাৰাইয়া পৰিচালিত

 মৃত্যু 
বাৰ্ধক্যজনিত কাৰণত ২০২০ চনৰ ৪ জুন তাৰিখে মুম্বাইৰ নিজা বাসভৱনত তেখেতৰ মৃত্যু ঘটে।

 তথ্যসূত্ৰ 

শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি
শ্ৰেণী:ভাৰতৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক
শ্ৰেণী:হিন্দী ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক
শ্ৰেণী:বঙালী ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক
শ্ৰেণী:ফিল্মফেয়াৰ বঁটা বিজয়ী