বিপন্ন প্ৰজাতি

বিপন্ন প্ৰজাতি  বা বিলুপ্তপ্ৰায় প্ৰজাতি হৈছে প্ৰকৃতিত বিলুপ্ত হোৱাৰ সম্ভাৱনা থকা কিছুমান জীৱ প্ৰজাতি যিবোৰক আন্তৰ্জাতিক প্ৰকৃতি আৰু প্ৰাকৃতিক সম্পদ সংৰক্ষণ সংঘই (IUCN) ৰঙা তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছে। "বিপন্ন" হৈছে IUCN'ৰ বন্য জীৱসমষ্টিৰ সংৰক্ষণ স্থিতি সম্পৰ্কীয় পৰিকল্পনাত ঘোৰ সংকটজনক (CR)ৰ পাছতেই স্থান প্ৰাপ্ত দ্বিতীয় বৃহৎ বিভাগ। 

২০১২ চনৰ আই ইউ চি এন ৰঙা তালিকাত সমগ্ৰ বিশ্বৰ ৩০৭৯টা প্ৰাণী আৰু ২৬৫৫টা উদ্ভিদ প্ৰজাতিক বিপন্ন (EN) হিচাপে অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। ১৯৯৮ চনত এই সংখ্যা আছিল ক্ৰমে, ১১০২ আৰু ১১৯৭। 

বহু ৰাষ্ট্ৰই সংৰক্ষণ-নিৰ্ভৰ প্ৰজাতিসমূহৰ সুৰক্ষাৰ বাবে আইন প্ৰণয়ন কৰিছে: যেনে, চিকাৰ নিষিদ্ধকৰণ। 

আই ইউ চি এন ৰঙা তালিকা
আই ইউ চি এন ৰঙা তালিকাৰ অন্তৰ্গত বিভাগসমূহৰ লৈখিক চিত্ৰ। 

প্ৰকৃতি সংৰক্ষণৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংস্থা (IUCN, অস্থায়ীভাৱে বিশ্ব সংৰক্ষণ সংস্থা ১৯৯০-২০০৮)দ্বাৰা প্ৰকাশিত ৰঙা তালিকাৰ অন্তৰ্গত বিভাগসমূহ:

+কম সংকটজনক বিভাগ২০০১ বিভাগ আৰু মানদণ্ড(সংস্কৰণ ৩.১)বিৱৰণImage:Status iucn3.1 LC as.svgন্যূনতম সংকটজনক (LC or LR/lc), সকলোতকৈ কম সংকটগ্ৰস্ত। সহজে আৰু বিস্তৃত ক্ষেত্ৰত দেখা যোৱা প্ৰজাতিবোৰ এই বিভাগৰ অন্তৰ্গত। Image:Status iucn3.1 NT as.svgসংকটাসন্ন (NT or LR/nt), অদূৰ ভবিষ্যতে সংকটগ্ৰস্ত হৈ পৰাৰ প্ৰৱণতা দেখা গৈছে। বৰ্তমান ৰঙা তালিকাৰ অন্তৰ্ভুক্ত নহয়সংৰক্ষণ নিৰ্ভৰ (LR/cd), বিশেষ আৱাস বা বিশেষ শ্ৰেণীৰ জীৱ যিবোৰ বিশেষ পৰিকল্পনা অনুহৰি সংৰক্ষণ কৰা হৈছে, অন্যথা সংকটজনক বিভাগত অন্তৰ্ভুক্ত হোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে। 

+সংকটজনক বিভাগ২০০১ বিভাগ আৰু মানদণ্ড(সংস্কৰণ ৩.১)বিৱৰণImage:Status iucn3.1 VU as.svgঅসুৰক্ষিত (VU), প্ৰকৃতিত বিপন্ন হৈ পৰাৰ সম্ভাৱনা আছে। Image:Status iucn3.1 EN as.svgবিলুপ্তপ্ৰায় (EN), প্ৰকৃতিত বিলুপ্ত হোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে। Image:Status iucn3.1 CR as.svgঘোৰ সংকটজনক (CR), প্ৰকৃতিত বিলুপ্ত হোৱাৰ তীব্ৰ সম্ভাৱনা আছে। 

+অন্যান্য বিভাগ২০০১ বিভাগ আৰু মানদণ্ড(সংস্কৰণ ৩.১)বিৱৰণImage:Status iucn3.1 EW as.svgঅৰণ্যত বিলুপ্ত (EW), বন্য পৰিবেশত বা মূল আবাসত এই প্ৰজাতিৰ কোনো সদস্য জীয়াই থকা নাই। চিৰিয়াখানা অথবা আবদ্ধ পৰিবেশত অতি কমসংখ্য সদস্য জীয়াই আছে। Image:Status none DD.svgঅপৰিমিত তথ্য (DD), কোনটো বিভাগৰ অন্তৰ্ভুক্ত হব, সেই সম্পৰ্কীয় প্ৰয়োজনীয় তথ্য-পাতি নাই। Image:Status none NE.svgঅমূল্যাঙ্কিত (NE), আই ইউ চি এনৰ দ্বাৰা এতিয়ালৈ কোনো মূল্যাঙ্কণ হোৱা নাই। Image:Status iucn3.1 PE.svgসংকটাসন্ন (PE), ঘোৰ সংকটজনক বিভাগৰ এটা উপ-বিভাগ। Image:Status iucn3.1 PEW.svgঅৰণ্যত সংকটাসন্ন (PEW), ঘোৰ সংকটজনক বিভাগৰ এটা উপ-বিভাগ। ন্যূনতম সংকটাসন্ন (PLC), আই ইউ চি এনৰ হালধীয়া তালিকাৰ এটা বিভাগ। সংকটাসন্ন বিভাগৰ এটা উপ-বিভাগ। Image:Status iucn3.1 EX as.svgবিলুপ্ত (EX), এই প্ৰজাতিৰ কোনো সদস্য জীয়াই থকা নাই। 

চিত্ৰ সম্ভাৰ

লগতে চাওক
 ARKive
 Biodiversity
 Cobthorn Trust
 Critically Endangered
 Endangered plants of Europe
 Endangered Species Act
 Ex-situ conservation
 Extinction
 Holocene extinction
 Habitat fragmentation
 Hawaiian honeycreeper conservation
 In-situ conservation
 IUCN Red List
 Critically Endangered species
 Endangered animal species The Last Paradises: On the Track of Rare Animals (1967 film)
 List of endangered species in India
 List of endangered species in North America
 List of National Wildlife Refuges established for endangered species
 Overexploitation
 NatureServe conservation status
 Rare species
 Red Data Book of the Russian Federation
 Red-listedBlue-listed
 Threatened species
 United States Fish and Wildlife Service list of endangered species

 World Conservation Union (IUCN)
 World Wide Fund for Nature (WWF)

 গ্ৰন্থ পঞ্জী 

 Glenn, C. R. 2006. "Earth's Endangered Creatures".
 Ishwaran, N., & Erdelen, W. (2005, May). Biodiversity Futures, Frontiers in Ecology and the Environment, 3(4), 179.
 Kotiaho, J. S., Kaitala, V., Komonen, A., Päivinen, J. P., & Ehrlich, P. R. (2005, February 8). Predicting the Risk of Extinction from Shared Ecological Characteristics, proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America, 102(6), 1963-1967.
 Minteer, B. A., & Collins, J. P. (2005, August). Why we need an "Ecological Ethics", Frontiers in Ecology and the Environment, 3(6), 332-337.
 Raloff, J. (2006, August 5). Preserving Paradise, Science News, 170(6), 92.
 Wilcove, D. S., & Master L. L. (2008, October). How Many Endangered Species are there in the United States? Frontiers in Ecology and the Environment, 3(8), 414-420.
 Freedman, Bill. "Endangered species." Gale Encyclopedia of Science. Ed. K. Lee Lerner and Brenda Wilmoth Lerner. 4th ed. Detroit: Gale Group, 2008. Discovering Collection. Gale.
 Chiras, Daniel D. "Invader Species." Grolier Multimedia Encyclopedia. Grolier Online, 2011.
 "Endangered Species." Current Issues: Macmillan Social Science Library. Detroit: Gale, 2010.

তথ্য সংগ্ৰহ

বাহ্যিক সংযোগ
 List of species with the category Endangered as identified by the IUCN Red List of Threatened Species
 Endangered Species from UCB Libraries GovPubs
 Endangered Species & Wetlands Report  Independent print and online newsletter covering the ESA, wetlands and regulatory takings.
 USFWS numerical summary of listed species in US and elsewhere
 https://worldwildlife.org/species

শ্ৰেণী:জীৱৰ সংৰক্ষণ স্থিতি