আংগামী জাপো ফিজ’

আংগামী জাপো ফিজ’ (১৯০৩-১৯৯০) এগৰাকী নগা সংগ্ৰামী নেতা ৷ তেওঁৰ নেতৃত্বত নাগা নেশ্যনেল কাউন্সিল (Naga National Council)-এ সশস্ত্ৰ সংগ্ৰামৰ যোগেদি ভাৰতৰ পৰা পৃথক এক দেশৰ দাবী জনাইছিল৷ তেওঁক অনুগামীসকলে ’নগাসকলৰ পিতৃ’ ("Father of the Nagas”)ৰূপে গণ্য কৰে৷

চমু জীৱনী
আংগামী জাপো ফিজ’ খনমা গাৱঁৰ মেৰহুমা খেল বা বংশ (Merhuma khel (clan)) ৰ এগৰাকী আংগামী নগা আছিল৷ তেওঁ সদ্য স্বাধীনতাপ্ৰাপ্ত ভাৰত চৰকাৰৰ ৰাজনৈতিক দৰ্শনৰ প্ৰতি আস্থা হেৰুৱায়৷  চৰকাৰৰ বিৰুদ্ধে তেওঁ বাৰ্মা (বৰ্তমানৰ ম্যানমাৰ) ত জাপানী সৈন্যৰ সৈতে মিত্ৰতা কৰি যুদ্ধত অংশ লয় ৷  
ব্ৰিটিছৰ  ভাৰত ত্যাগৰ সময়ত ফিজ’য়ে ভাৰতবৰ্ষৰ অন্তৰ্ভুক্ত নহৈ পৃথক এক দেশ গঢ়াৰ স্বপ্নৰে অসমীয়া, গাৰো, খাচী, লুচাই, মিকিৰ, আবৰ, মিচিমি আদি বিভিন্ন জাতি-জনজাতিৰ নেতাসকলৰ সৈতে যোগাযোগ কৰে৷ কিন্তু তেওঁৰ এই চেষ্টা বিফল হয়৷ তথাপিও ১৯৪৭ চনৰ ১৪ আগষ্টত তেওঁ নাগালেণ্ডৰ স্বাধীনতা প্ৰাপ্তিৰ ঘোষণা কৰে৷ 
নাগা নেশ্যনেল কাউন্সিলত ১৯৪০ দশকৰ শেষৰফালে ফিজ’ৰ প্ৰভাৱ বৃদ্ধি পাবলৈ ধৰে৷ ১৯৪৯ চনত জখমা গাৱঁৰ ভিজাৰ আংগামী (Vizar Angami)ক মাত্ৰ এটা ভোটৰ ব্যৱধানত পৰাস্ত কৰি তেওঁ কাউন্সিলৰ চেয়াৰমেন পদ লাভ কৰে৷ তেওঁৰ নেতৃত্বত কাউন্সিলৰ পৃথক স্বাধীন দেশৰ দাবী তীব্ৰতৰ হৈ উঠে৷ তেওঁ নগাসকলক ভাৰতৰ প্ৰথম নিৰ্বাচন বৰ্জনৰ আহ্বান জনায়৷ ১৯৫৪ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত ফিজ’য়ে টুৱেনছাঙৰ চাং মুৰব্বীসকলৰ সহযোগীতাত "People's Sovereign Republic of Free Nagaland” গঠন কৰে৷ ১৯৫৫ চনত খনমা গাঁৱত অনুষ্ঠিত এক সভাত অন্য দুগৰাকী প্ৰভাৱশালী আংগামী নেতা টি চাখৰি (T. Sakhrie) আৰু জে বি জাছ’কি (J. B. Jasokie)-ৰ ফিজ’ৰ সৈতে মনোমালিন্য ঘটে৷ ১৯৫৬ চনৰ জানুৱাৰী মাহত ফিজ’ৰ নিৰ্দেশত চাখৰিৰ হত্যা হয়৷ সেইবছৰৰে ২২ মাৰ্চত তেওঁ নাগা কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰ ("Naga Central Government”) গঠন কৰে, যাক ১৯৫৯ চনত "Federal Government of Nagaland" (FGN) নামেৰে নামকৰণ কৰা হয়৷ ১৯৫৬ চনৰ ডিচেম্বৰত ফিজ’ই পূব- পাকিস্তান (বৰ্তমানত বাংলাদেশ) লৈ পলায়ন কৰে৷ তাৰপৰা তেওঁ লণ্ডণ পায়গৈ৷ তাৰপৰাই তেওঁ মৃতু্যপৰ্যন্ত ভাৰতবিৰোধী সংগ্ৰাম অব্যাহত ৰাখে ৷ ১৯৯০ চনত লণ্ডণতে তেওঁৰ মৃত্যু হয়৷

তথ্যসূত্ৰ

 লগতে চাওক 


বাহ্যিক সংযোগ
 Plebiscite speech of Phizo
 Picture of Phizo at Kamat.com

শ্ৰেণী:নাগালেণ্ডৰ ব্যক্তি