আই অ চি’ত ব্যৱহৃত দেশৰ সংকেতসমূহৰ তালিকা

আন্তৰ্জাতিক অলিম্পিক কমিটি ( চমুকৈ IOC) হৈছে অলিম্পিক গেমছত যিসমূহ দেশে অংশগ্ৰহণ কৰে, সেইসমূহ দেশৰ নাম প্ৰকাশৰ বাবে প্ৰত্যেক ক্ৰীড়াবিদ গোটৰ দেশৰ সংকেত য’ত চমুকৈ তিনিটা আখৰৰ ব্যৱহাৰ কৰি দেশসমূহ চিহ্নিত কৰা হয়। প্ৰতিটো সংকেতেই সাধাৰণতে ৰাষ্ট্ৰীয় অলিম্পিক কমিটি (National Olympic Committee) চিহ্নিত কৰে। কিন্তু আগৰ অলিম্পিক সমূহত বিভিন্ন কাৰণত বিভিন্ন ধৰণৰ ৰাষ্ট্ৰ ক’ড ব্যৱহাৰ কৰাৰ উদাহৰণ পোৱা যায়, যেনে বিভিন্ন দেশৰ এথলিটেৰে গঢ়া দল সমূহ, বা এনে দল যি কোন দেশকে পোনপটীয়াকৈ প্ৰতিনিধিত্ব নকৰে। 

কিছু সংখক আইঅ’চি সংকেত আদৰ্শ আইঅ’চি ৩১৬৬-১ আলফা-৩ সংকেততকৈ বেলেগ। অন্যান্য ক্ৰীড়া প্ৰতিষ্ঠান, যেনে ফিফা, ফিবা বা কমনৱেলথ গেমছ ফেডাৰেছন আদিয়েও নিজ দলক প্ৰকাশৰ বাবে একেধৰণৰ চমুকৈ দেশৰ বাবে একোটা সংকেত ব্যৱহাৰ কৰে। 

ইতিহাস
১৯৫৬ চনৰ শীতাকালীন অলিম্পিক আৰু ১৯৬০ চনৰ গ্ৰীষ্মকালীন অলিম্পিকতে পোন প্ৰথম বাৰৰ বাবে দেশসমূহৰ নামৰ প্ৰথম তিনিটা আখৰেৰে ( বা আন সুবিধাজনক আখৰেৰে) প্ৰকাশিত অলিম্পিকৰ প্ৰতিবেদন সমূহত লিখাৰ ব্যৱস্থা কৰা হয়।পিছে,এই ৰাষ্ট্ৰ ক’ড বিলাক আয়োজক দেশৰ ভাষাৰেহে ৰখা হৈছিল (উদাহৰণ স্বৰূপে ১৯৫৬ চনৰ শীতাকালীন অলিম্পিক আৰু ১৯৬০ চনৰ গ্ৰীষ্মকালীন অলিম্পিকত জাপানৰ ক’ড আছিল GIA, কাৰণ এই দুই অলিম্পিক ইটালীত অনুষ্ঠিত হৈছিল আৰু ইটালীয় ভাষাত জাপানক Giappone বুলি কোৱা হয়, তেনেদৰে ফৰাছী ভাষাত কোৰিয়াৰ নাম Corée হোৱাৰ বাবে ইয়াৰ ক’ড COR ৰখা হৈছিল। )১৯৭২ চনৰ শীত অলিম্পিকলৈ এই ক’ড সমূহ আদৰ্শীকৰণ কৰি বৰ্তমান ৰূপলৈ অনা হয়, যদিও পিছলৈ সালসলনি নোহোৱা নহয়। তাৰপৰি চোভিয়েত ইউনিয়নৰ বিভাজন, জাৰ্মানীৰ বিভাজন আৰু একীকৰণ, যুগোশ্লাভিয়াৰ খণ্ডিতকৰণ, ছেক্শ্লা্ভাকিয়াৰ বিভাজন আৰু বহুতো ভৌগোলিক পূণৰ্নামকৰণ ইত্যাদিৰ বাবে এই ৰাষ্ট্ৰক’ড সমূহ সময়ে সময়ে সলনি কৰিব লগা হৈছে। 

প্ৰায় দুশ “ জাতীয় অলিম্পিক সমিতি” সমিতিৰ এই তালিকা খনৰ বাহিৰেও, জাতীয় পাৰা-অলিম্পিক সমিতি সমূহকো আন্তৰ্জাতিক অলিম্পিক সমিতিৰ আদৰ্শীকৃত ৰাষ্ট্ৰক’ডৰ প্ৰয়োজন হয়। মাকাও আৰু ফেৰ’ দেশৰ ক’ড হ’ল ক্ৰমে MAC আৰু FRO।Faroe IslandsMacau, China

 বৰ্তমান ৰাষ্ট্ৰীয় অলিম্পিক কমিটিসমূহ (এনঅ’চি) 
বৰ্তমান অলিম্পিক মুভমেণ্টৰ মাজত ২০৪টা এনঅ’চি (ৰাষ্ট্ৰীয় অলিম্পিক কমিটি) আছে। তলৰ টেবুলখনত IOC ৰ আধিকাৰিক প্ৰতিবেদন অনুসৰি, প্ৰত্যেক অলিম্পিক সমিতিৰ নামেৰে সৈতে বৰ্তমান ব্যৱহাৰ হোৱা ক’ডসমূহ আৰু লগতে আগতে ব্যৱহাৰ হোৱা আন ক’ড ( যদি আছে), IOC ৰ আধিকাৰিক প্ৰতিবেদন অনুসৰি সন্নিৱিষ্ট কৰা হৈছে। কিছুমান আগতে ব্যৱহাৰ ক’ডৰ সবিশেষ পিছৰ শাখা বিলাকত দিয়া হৈছে। কেৱল কোনো গ্ৰীষ্ম (Summer Games) বা শীতকালীন অলিম্পিকৰ (Winter Games) বাবে ব্যৱহাৰ হোৱা ক’ড সমূহ ক্ৰমে "S" আৰু "W" ৰে সুচিত কৰা হৈছে। 

 সূচক: A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V Y Z

 A 
 দেশৰ সংকেত উদ্ধৃতি ৰাষ্ট্ৰ (NOC) অন্যান্য ব্যৱহৃত সংকেত AFG      ALB      ALG      AGR (1964), AGL (1968 S) AND      ANG      ANT      ARG      ARM      ARU      ASA      AUS      AUT (1956 W) AUT      AUS (1956 W) AZE     

B
 দেশৰ সংকেত উদ্ধৃতি ৰাষ্ট্ৰ (NOC) অন্যান্য ব্যৱহৃত সংকেত BAH      BAN      BAR      BAD (1964) BDI      BEL      BEN      DAY (1964), DAH (1968–1976) BER      BHU      BIH      BSH (1992 S) BIZ      HBR (1968–1972) BLR      BOL      BOT      BRA      BRN      BRU      BUL      BUR      VOL (1972–1984)

C
 দেশৰ সংকেত উদ্ধৃতি ৰাষ্ট্ৰ (NOC) অন্যান্য ব্যৱহৃত সংকেত CAF      AFC (1968) CAM      CAB (1964), KHM (1972–1976) CAN      CAY      CGO      CHA      CHD (1964) CHI      CIL (1956 W, 1960 S) CHN      CIV      IVC (1964), CML (1968) CMR      COD      COK (1968), ZAI (1972–1996) COK      COL      COM      CPV      CRC      COS (1964) CRO      CUB      CYP      CZE     

D
 দেশৰ সংকেত উদ্ধৃতি ৰাষ্ট্ৰ (NOC) অন্যান্য ব্যৱহৃত সংকেত DEN      DAN (1960 S, 1968 W), DIN (1968 S) DJI      DMA      DOM     

E
 দেশৰ সংকেত উদ্ধৃতি ৰাষ্ট্ৰ (NOC) অন্যান্য ব্যৱহৃত সংকেত ECU      EGY      RAU (1960, 1968), UAR (1964) ERI      ESA      SAL (1964–1976) ESP      SPA (1956–1964, 1968 W) EST      ETH      ETI (1960, 1968)

F
 দেশৰ সংকেত উদ্ধৃতি ৰাষ্ট্ৰ (NOC) অন্যান্য ব্যৱহৃত সংকেত FIJ      FIG (1960) FIN      FRA      FSM     

G
 দেশৰ সংকেত উদ্ধৃতি ৰাষ্ট্ৰ (NOC) অন্যান্য ব্যৱহৃত সংকেত GAB      GAM      GBR      GRB (1956 W–1960), GBI (1964) GBS      GEO      GEQ      GER      ALL (1968 W), ALE (1968 S) GHA      GRE      GRN      GUA      GUT (1964) GUI      GUM      GUY      GUA (1960), GUI (1964)

H
 দেশৰ সংকেত উদ্ধৃতি ৰাষ্ট্ৰ (NOC) অন্যান্য ব্যৱহৃত সংকেত HAI      HKG      HOK (1960–1968) HON      HUN      UNG (1956 W, 1960 S)

I
 দেশৰ সংকেত উদ্ধৃতি ৰাষ্ট্ৰ (NOC) অন্যান্য ব্যৱহৃত সংকেত INA      INS (1960) IND      IRI      IRN (1956–1988), IRA (1968 W) IRL      IRQ      IRK (1960, 1968) ISL      ICE (1960 W, 1964 S) ISR      ISV      ITA      IVB     

J
 দেশৰ সংকেত উদ্ধৃতি ৰাষ্ট্ৰ (NOC) অন্যান্য ব্যৱহৃত সংকেত JAM      JOR      JPN      GIA (1956 W, 1960 S), JAP (1960 W)

K
 দেশৰ সংকেত উদ্ধৃতি ৰাষ্ট্ৰ (NOC) অন্যান্য ব্যৱহৃত সংকেত KAZ      KEN      KGZ      KIR      KOR      COR (1956 W, 1960 S, 1968 S, 1972 S) KSA      ARS (1968–1976), SAU (1980–1984) KUW     

L
 দেশৰ সংকেত উদ্ধৃতি ৰাষ্ট্ৰ (NOC) অন্যান্য ব্যৱহৃত সংকেত LAO      LAT      LBA      LYA (1964), LBY (1968 W) LBR      LCA      LES      LIB      LEB (1960 W, 1964 S) LIE      LIC (1956 W, 1964 S, 1968 W) LTU      LIT (1992 W) LUX     

M
 দেশৰ সংকেত উদ্ধৃতি ৰাষ্ট্ৰ (NOC) অন্যান্য ব্যৱহৃত সংকেত MAD      MAG (1964) MAR      MRC (1964) MAS      MAL (1964–1988) MAW      MDA      MLD (1994) MDV      MEX      MGL      MON (1968 W) MHL      MKD      MLI      MLT      MAT (1960–1964) MNE      MON      MOZ      MRI      MTN      MYA      BIR (1960, 1968–1988), BUR (1964)

N
 দেশৰ সংকেত উদ্ধৃতি ৰাষ্ট্ৰ (NOC) অন্যান্য ব্যৱহৃত সংকেত NAM      NCA      NCG (1964), NIC (1968) NED      OLA (1956 W), NET (1960 W), PBA (1960 S), NLD (1964 S), HOL (1968–1988) NEP      NGR      NGA (1964) NIG      NGR (1964) NOR      NRU      NZL      NZE (1960, 1968 W)

O
 দেশৰ সংকেত উদ্ধৃতি ৰাষ্ট্ৰ (NOC) অন্যান্য ব্যৱহৃত সংকেত OMA     

P
 দেশৰ সংকেত উদ্ধৃতি ৰাষ্ট্ৰ (NOC) অন্যান্য ব্যৱহৃত সংকেত PAK      PAN      PAR      PER      PHI      FIL (1960, 1968) PLE      PLW      PNG      NGY (1976–1980), NGU (1984–1988) POL      POR      PRK      NKO (1964 S, 1968 W), CDN (1968) PUR      PRI (1960), PRO (1968)

Q
 দেশৰ সংকেত উদ্ধৃতি ৰাষ্ট্ৰ (NOC) অন্যান্য ব্যৱহৃত সংকেত QAT     

R
 দেশৰ সংকেত উদ্ধৃতি ৰাষ্ট্ৰ (NOC) অন্যান্য ব্যৱহৃত সংকেত ROU      ROM (1956–1960, 1972–2006), RUM (1964–1968) RSA      SAF (1960–1972) RUS      RWA     

S
 দেশৰ সংকেত উদ্ধৃতি ৰাষ্ট্ৰ (NOC) অন্যান্য ব্যৱহৃত সংকেত SAM      SEN      SGL (1964) SEY      SIN      SKN      SLE      SLA (1968) SLO      SMR      SMA (1960–1964) SOL      SOM      SRB      SRI      CEY (1960–1972) STP      SUD      SUI      SVI (1956 W, 1960 S), SWI (1960 W, 1964 S) SUR      SVK      SWE      SVE (1956 W, 1960 S), SUE (1968 S) SWZ      SYR      RAU (1960), SIR (1968)

T
 দেশৰ সংকেত উদ্ধৃতি ৰাষ্ট্ৰ (NOC) অন্যান্য ব্যৱহৃত সংকেত TAN      TGA      TON (1984) THA       TJK      TKM       TLS      IOA (Individual Olympic Athletes, 2000) TOG      TPE    Official name given to the Republic of China for Olympic competition  RCF (1960), TWN (1964–1968), ROC (1972–1976) TRI      TRT (1964–1968) TUN      TUR      TUV     

U
 দেশৰ সংকেত উদ্ধৃতি ৰাষ্ট্ৰ (NOC) অন্যান্য ব্যৱহৃত সংকেত UAE      UGA      UKR      URU      URG (1968) USA      SUA (1960 S), EUA (1968 S) UZB     

V
 দেশৰ সংকেত উদ্ধৃতি ৰাষ্ট্ৰ (NOC) অন্যান্য ব্যৱহৃত সংকেত VAN      VEN      VIE      VET (1964), VNM (1968–1976) VIN     

Y
 দেশৰ সংকেত উদ্ধৃতি ৰাষ্ট্ৰ (NOC) অন্যান্য ব্যৱহৃত সংকেত YEM     

Z
 দেশৰ সংকেত উদ্ধৃতি ৰাষ্ট্ৰ (NOC) অন্যান্য ব্যৱহৃত সংকেত ZAM      NRH (1964) ZIM      RHO (1960–1972)
</div>

ঐতিহাসিক " জাতীয় অলিম্পিক সমিতি" আৰু দলসমূহ
এতিয়ালৈকে ব্যৱহাৰ হৈ থকা ক'ডসমূহ
১৩টা ঐতিহাসিক " জাতীয় অলিম্পিক সমিতি" আৰু দলৰ ক'ড বিলাক IOC য়ে এতিয়াও তেওঁলোকৰ ফলফলৰ তথ্যভাণ্ডাৰত ব্যৱহাৰ কৰি আহিছে। যাতে সেইসময়ত পদক পোৱা লোকসকলৰ কথা সঠিক ভাৱে উল্লেক খৰিব পাৰি। 
 Code Nation/Team Other codes used AHO    ANZ    BOH    BWI    ANT (1960, 1968), WID (1964) EUA   Unified Team of Germany  GER (1956–1964) EUN   Unified Team  FRG    ALL (1968 W), ALE (1968 S), GER (1972–1976) GDR    ADE (1968) SCG    YUG (1996 S-2002 W) TCH    CSL (1956 W), CZE (1960 W), CSV (1960 S), CZS (1964 S), CHE (1968 S) URS    SOV (1968 W) YUG    JUG (1956–1960, 1968 W), YUS (1964 S) ZZX   Mixed teams 

 ===Obsolete codes===
 সংকেত ৰাষ্ট্ৰ (NOC) বছৰসমূহ Notes BIR    ১৯৪৮–১৯৮৮  বৰ্তমানৰ  CEY    ১৯৪৮–১৯৭২  বৰ্তমানৰ  DAH    ১৯৬৪–১৯৭৬  বৰ্তমানৰ  HBR    ১৯৬৮–১৯৭২  বৰ্তমানৰ  KHM  খেমাৰ প্ৰজাতন্ত্ৰ  ১৯৭২–১৯৭৬  বৰ্তমানৰ  MAL    ১৯৫৬–১৯৬০  Competed independently prior to the formation of Malaysia in ১৯৬৩বৰ্তমানৰ  NBO    ১৯৫৬ NRH    ১৯৬৪  বৰ্তমানৰ  RAU    ১৯৬০ বৰ্তমানৰ  and  RHO    ১৯৬০–১৯৭২  বৰ্তমানৰ  ROC    ১৯৩২–১৯৭৬  বৰ্তমানৰ competing under the name ''SAA    ১৯৫২  Competed independently prior to rejoining  in ১৯৫৭. UAR    ১৯৬৪  বৰ্তমানৰ  VOL    ১৯৭২–১৯৮৪  বৰ্তমানৰ  YAR    ১৯৮৪–১৯৮৮  Competed independently prior to Yemeni unification in ১৯৯০.বৰ্তমানৰ  YMD    ১৯৮৮ ZAI    ১৯৭২–১৯৯৬  বৰ্তমানৰ   —    ১৯৪৮–১৯৬৪  বৰ্তমানৰ   —    ১৯৫২  বৰ্তমানৰ 

IOC য়ে কোনো ৰাষ্ট্ৰৰ পদনাম সলনি কৰা বাবে প্ৰয়োজন হোৱা দুটা উল্লেখযোগ্য ক'ড পৰিৱৰ্তন হ'ল: 

 ১৯৯২ অলিম্পিকত, হলেণ্ডৰ নাম নেদাৰলেণ্ড ঘোষণা কৰা বাবে . HOL পৰিবৰ্তিত কৰি NED কৰা হয়। 
 ইৰাণৰ নাম ''Islamic Republic of Iran' হোৱা বাবে IRN সলাই ইৰাণৰ ক'ড IRI কৰা হয়, ১৯৯২ পিছৰ পৰা। 

বিশেষ সংকেতসমূহ
 ANZ: ১৯০৮ আৰু ১৯১২ চনৰ অলিম্পিকত আগৰ অষ্ট্ৰেলিয়া আৰু নিউজিলেণ্ডৰ খেলুৱৈৰে গঠিত অষ্ট্ৰেলেচিয়া নামৰ দলটোৰ ক’ড ANZ আজিকালি IOC ৰ মেডেল তথ্যভাণ্ডাৰত ব্যৱহৃত হয়। to identify the team from Australasia,১৯২০ চনৰ পৰা দুইখন দেশে পৃথক ভাৱে দল পঠিয়াই আহিছে। 
 EUA: IOC ৰ মেডেল তথ্যভাণ্ডাৰত, ১৯৫৬ চনৰ পৰা ১৯৬৪ চনৰ মাজৰ কালছোৱাৰ পশ্চিম জাৰ্মানী আৰু পূব জাৰ্মানীৰ সন্মিলিত দলদুটাক বুজাবলৈ EUA ক’ডটো ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এই সয়মছোৱাত হোৱা ছখন আলিম্পিকৰ আধিকাৰিক প্ৰতিবেদন সমূহত এই দলটোত কেৱল' জাৰ্মানী' বুলি জনা গৈছিল। 
 EUN: ১৯৯২ চনৰ শীত আৰু গ্ৰীষ্মকালীন আলিম্পিকত প্ৰাক্তন চোভিয়েত ইউনিয়নৰ প্ৰায়বিলাক দেশ লগলাগি গঠন কৰা দলতোক বুজাবলৈ EUN ক’ড ব্যৱহাৰ কৰা হয়। সেইবাৰ কেৱল বাল্টিক দেশ বিলাকেহে নিজাববীয়াকৈ প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰিছিল। বাকী ১২খন দেশে ১৯৯৪ বা ১৯৯৬ চনৰ পৰাহে সূকীয়াকৈ দল পঠোৱা আৰম্ভ কৰে। 
 IOP:ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ নিষিদ্ধকৰণৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত১৯৯২ চনৰ যুগোশ্লাভিয়াৰ খেলুৱৈ সকলে অংশগ্ৰহণ নিজৰ দেশৰ নামত অলিম্পিকত যোগদান কৰিব নোৱাৰিছিল। নোৱাৰিছিল। তেওঁলোকক ‘স্বতন্ত্ৰ অলিম্পিক খেলুৱৈ’ (Independent Olympic Participants) হিচাপে খেলিবৰ অনুমতি দি, তেওঁলোকৰ বাবে IOP ক’ড স্থিৰ কৰা হৈছিল। 
 IOA: ২০০০ চনত ‘টিমৰ লেষ্টে’ (Timor-Leste)ৰ NOC গঠিত নোহোৱা বাবে তেওঁলোকক ব্যক্তিগত অলিম্পিক খেলুৱৈ ( Individual Olympic Participants) হিচাপে IOA ক’ডৰ তলত খৈলিবলৈ অনুমতি দিয়া হৈছিল। এই IOA ২০১২ চনৰ পুনৰ ব্যৱহাৰ কৰা হব। ২০১২ চনত ইয়াৰ অৰ্থ কৰা হব স্বতন্ত্ৰ আলিম্পিক এথলেট ( Independent Olympic Athletes), ইয়াত আগৰ নেডাৰলেণ্ড এণ্টিলেচৰ এথলেট সকলৰ লগতে দক্ষিণ চুডানৰ এজন দৌৰবিদ থাকিব। নেডাৰলেণ্ড এণ্টিলেচৰ আলিম্পিক সমিতিৰ সদস্য পদ যোৱাবছৰ খাৰিজ কৰা হয় আৰু দক্ষিণ চুডানে এতিয়ালৈকে সমিতি গঠন কৰা নাই। 
 IOC:২০১০ চনৰ এচিয়ান গেমচ কুটেইটৰ এথলেট সকলক বুজাবলৈ IOC ক’ড ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল,কাৰণ কুৱেইট অলিম্পিক সমিতিক সেই সময়ছোৱাত বৰ্খাস্ত কৰা হৈছিল। 
 ZZX: নানান দেশৰ মিশ্ৰ এথলেট সকলে লাভ কৰা পদকৰ কথা বুজাবলৈ ZZX ক’ড ব্যৱহাৰ কৰা হয়( যেনে ফ্ৰান্স আৰু ব্ৰিটেইনৰ মিশ্ৰ দল), এনে পৰিস্থিতি ১৮৯৬, ১৯০০ আৰু ১৯০৪ চনত হোৱা দেখা গৈছিল। 

লগতে চাওক
 Comparison of IOC, FIFA, and ISO 3166 country codes
 List of FIFA country codes
 Lists of National Olympic Committees by continental association:
 Association of National Olympic Committees of Africa
 European Olympic Committees
 Oceania National Olympic Committees
 Olympic Council of Asia
 Pan American Sports Organization
 List of participating nations at the Summer Olympic Games
 List of participating nations at the Winter Olympic Games

তথ্য সংগ্ৰহ

অন্যান্য সংযোগসমূহ

শ্ৰেণী:দেশৰ সংকেত
শ্ৰেণী:দেশৰ তালিকা
শ্ৰেণী:অলিম্পিক