বৰীশেন

{{Taxobox
| name = বৰীশেন (Shikra)
| status = LC
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = 
| image = Shikra1.jpg|Shikra (Male)
| image_caption = Adult male (dussumieri)
| regnum = Animalia
| phylum = Chordata
| classis = Aves
| ordo = Falconiformes 
| familia = Accipitridae
| genus = Accipiter
| species = A. badius
| binomial = Accipiter badius
| binomial_authority = Gmelin, 1788
| subdivision_ranks = Subspecies
| subdivision =
 cenchroides (Severtzov, 1873)
 dussumieri (Temminck, 1824)
 badius (Gmelin, 1788)
 poliopsis (Hume, 1874)
 sphenurus (Rüppell, 1836)
 polyzonoides A. Smith, 1838
| synonyms = Astur badiusScelospizias badiusMicronisus badius}}

বৰীশেন (, বৈজ্ঞানিক নাম-Accipiter badius) এবিধ সৰু আকাৰৰ মাংসভোজী চৰাইৰ প্ৰজাতি৷ ই 'Accipitridae' গোটৰ অন্তৰ্ভুক্ত আৰু এছিয়া তথা আফ্ৰিকা মহাদেশত বহুলভাৱে বিস্তৃত৷ ইয়াৰ মাতটো তীক্ষ্ণ আৰু দুটা নোট (note) সম্পন্ন৷  

বিৱৰণ
বৰীশেনৰ দেহৰ আকাৰ তুলনামূলকভাৱে সৰু৷ ই দীঘলে প্ৰায় ২৬-৩০ ছে:মি:৷ ইয়াৰ ডেউকা চুটি আৰু ঘুৰণীয়া, নেজডাল ঠেক, দীঘল হয়৷ পূৰ্ণবয়স্ক বৰীশেনৰ দেহৰ তল অংশ বগা -তাতে মাখন বৰণৰ পথালি আঁচ আছে৷ দেহৰ ওপৰ অংশ মুগা বৰণীয়া৷ মতা বৰীশেনৰ চকুৰ মণি ৰঙা কিন্তু মাইকী চৰাইৰ মণি হালধীয়া- কমলা বৰণৰহে হয়৷ মাইকী বৰীশেনৰ আকাৰ মতাটোতকৈ কিছু ডাঙৰ হয়৷ উৰন্ত অৱস্থাত তলৰ পৰা মতা বৰীশেনৰ নেজত আঁচবোৰ দেখা পোৱা যায়৷

পোৱালি বৰীশেনৰ দেহৰ বুকু অংশত গাঢ় আঁচ আৰু ফুট থাকে৷  

ইয়াৰ মাতটো 'পিইই-ৱিইই' ধৰণৰ হয়৷ ইয়াৰে প্ৰথম অংশ উচ্চস্বৰৰ আৰু পিছৰ অংশ দীঘলীয়া হয়৷ উৰন্ত অৱস্থাত ইয়াৰ মাতটো চুটি আৰু বেছি তীক্ষ্ণ হয় শুনিবলৈ 'কিইক-কি..কিক' যেন লাগে৷ 

শ্ৰেণীবিভাজন
বাহ্যিক গঠন তথা মাতৰ ভিত্তিত বৰ্ত্তমানলৈকে বৰীশেনৰ প্ৰায় সাতবিধ উপ-প্ৰজাতি চিনাক্ত কৰা হৈছে -
"Accipiter cenchroides (Severtzov) -তুৰ্কীস্তান, আফগানিস্তান আৰু পূব ইৰাণ ত পোৱা যায়৷  
Accipiter dussumieri-হিমালয়ৰ নামনি অংশত দেখা যায়৷  
Accipiter badius-শ্ৰীলংকা
 Accipiter b. poliopsis-বাৰ্মা 
Accipiter obsoletus -নিকোবৰ দ্বীপপূঞ্জ 
Accipiter b. sphenurus -ই প্ৰধানকৈ পৰিভ্ৰমণকাৰী 
Accipiterthe b. polyzonoides -এছিয়া

বাসস্থান
বৰীশেন বিভিন্ন পৰিৱেশত বসবাস কৰাৰ বাবে অভিযোজিত৷ ইয়াক প্ৰধানকৈ বনাঞ্চল, খেতি-পথাৰ আৰু নগৰীয়া অঞ্চল সমূহত দেখা পোৱা যায়৷

আচৰণ
বৰীশেনক সাধাৰণতে অকলশৰে বা যোৰ পাতি থকা দেখা যায়৷  প্ৰজনন কালত বৰীশেনে যোৰ পাতি উৰে৷ 
খাদ্য
বৰীশেনৰ প্ৰধান খাদ্য হ'ল নিগনি জাতীয় প্ৰাণীসমুহ (rodents),), কেৰ্কেটুৱা, সৰু চৰাই, বিভিন্ন সৰীসৃপ, পোক-পতংগ আদি৷ ) 

প্ৰজনন
ভাৰতত বৰীশেনে গ্ৰীষ্মকালত মাৰ্চৰ পৰা জুন মাহৰ ভিতৰত প্ৰজনন কৰে৷ বিভিন ঘাঁহেৰে ই বাহ সাজে৷ মতা-মাইকী উভয়ে বাহ সজাত ভাগ লয়  কেতিয়াবা কাউৰীৰ দৰে ইয়াকো বিভিন্ন ধাতবীয় তাঁৰ আদি বাহ সজাত ব্যৱহাৰ কৰা দেখা যায়৷  ই এবাৰত ৩-৪ টাকৈ কণী পাৰে৷কণীবোৰত নীলা-মুগা আঁচ থাকে৷  ১৮-২০ দিন উমনিৰ অন্তত কণী ফুটি পোৱালি জাগে৷ 

তথ্যসূত্ৰ

বাহ্যিক সংযোগ

 (Shikra = ) Little Banded Goshawk – Species text in The Atlas of Southern African Birds
 photographs and videos

শ্ৰেণী:শেন
শ্ৰেণী:অসমৰ চৰাই