দেশ

ভূগোলৰ মতে দেশ হ'ল একোটা ভৌগোলিক অঞ্চল। এই দেশ শব্দটিয়ে প্ৰায়েই ৰাজনৈতিক বিভাগ বা সাৰ্বভৌমিক ৰাষ্ট্ৰ অঞ্চল বা জনৈক ৰাজনৈতিক বিভাগৰ ভৌগোলিক অঞ্চলক সূচিত কৰে। সাধাৰণতে দেশ বুলিলে সাৰ্বভৌমিক ৰাষ্ট্ৰৰ ধাৰণাৰ স’তে মিলি যায় যায় আৰু ই ৰাষ্ট্ৰ, জাতি বা চৰকাৰৰ সৈতে সংযুক্ত।

এখন দেশ হৈছে পৃথিৱীৰ এটা সুকীয়া অংশ, যেনে কোনো ৰাষ্ট্ৰ, জাতি বা আন ৰাজনৈতিক সত্তা। কোনো নিৰ্দিষ্ট ৰাজনীতিৰ কথা ক'লে "দেশ" শব্দটোৱে সাৰ্বভৌম ৰাষ্ট্ৰ, সীমিত স্বীকৃতি থকা ৰাষ্ট্ৰ, গঠনমূলক দেশ বা নিৰ্ভৰশীল ভূখণ্ডক বুজাব পাৰে।  বেছিভাগ সাৰ্বভৌম ৰাষ্ট্ৰ (কিন্তু সকলো দেশ নহয়) ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সদস্য। কেইবাখনো ৰাষ্ট্ৰই সাৰ্বভৌমত্বৰ মৰ্যাদা, সীমিত স্বীকৃতি আৰু কেইবাটাও অসাৰ্বভৌম সত্তাক সাধাৰণতে দেশ বুলি গণ্য কৰাৰ বাবে বিশ্বৰ "দেশ"ৰ সংখ্যাৰ ওপৰত কোনো সাৰ্বজনীন সহমত নাই।  

"দেশ" শব্দটোৰ সংজ্ঞা আৰু ব্যৱহাৰ ভিন্নাৰ্থৰ আৰু সময়ৰ লগে লগে পৰিৱৰ্তন হৈছে। ২০১০ চনত অৰ্থনীতিবিদে লিখিছিল যে "দেশ এখনৰ স্পষ্ট সংজ্ঞা বিচাৰি উলিওৱাৰ যিকোনো প্ৰচেষ্টা অতি সোনকালে ব্যতিক্ৰম আৰু বিজুতিৰ মাজত সোমাই পৰে।"

ৰাজনৈতিক সত্তাতকৈ বহু সৰু অঞ্চলক "দেশ" বুলি ক'ব পাৰি, যেনে ইংলেণ্ডৰ পশ্চিম দেশ, "বৃহৎ আকাশৰ দেশ" (আমেৰিকাৰ পশ্চিমৰ বিভিন্ন প্ৰসংগত ব্যৱহাৰ কৰা), "কয়লা দেশ" (কয়লাক বৰ্ণনা কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয় -খনন অঞ্চল), বা কেৱল "দেশ" (গ্ৰাম্য অঞ্চলক বৰ্ণনা কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়)। "দেশ" শব্দটো বৰ্ণনাত্মকভাৱে যোগ্যতা প্ৰদানকাৰী হিচাপেও ব্যৱহাৰ কৰা হয়, যেনে দেশীয় সংগীত বা দেশৰ জীৱন।

 ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান 
দেশ শব্দটো পুৰণি ফৰাচী contrée ৰ পৰা আহিছে, যিটো Vulgar লেটিন (terra) contrata ("(ভূমি) বিপৰীতে পৰি আছে"; "(ভূমি) আগতে বিয়পি পৰিছে")ৰ পৰা আহিছে, যিটো contra ("বিৰোধী, বিপৰীত")ৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে। ১১ শতিকাৰ সময়ছোৱাত ফ্ৰাংকো-নৰ্মান আক্ৰমণৰ পিছত ই ইংৰাজী ভাষাত প্ৰৱেশ কৰাৰ সম্ভাৱনা বেছি।</ref>

 দেশৰ সংজ্ঞা 
দেশ শব্দটো ক্ৰমান্বয়ে ৰাজনৈতিক বিভাজনৰ সৈতে জড়িত হৈ পৰিছে, যাৰ ফলত অনিৰ্দিষ্টকালীন প্ৰবন্ধটোৰ সৈতে জড়িত এটা অৰ্থ – "এখন দেশ" – এতিয়া সঘনাই ৰাষ্ট্ৰ বা পূৰ্বৰ সাৰ্বভৌম ৰাষ্ট্ৰৰ প্ৰতিশব্দ হিচাপে প্ৰয়োগ কৰা হয়। ইয়াক "জাতি"ৰ প্ৰতিশব্দ হিচাপেও ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি। কানাডা, শ্ৰীলংকা আৰু যুগোস্লাভিয়াক উদাহৰণ হিচাপে লৈ সাংস্কৃতিক নৃতত্ত্ববিদ ক্লিফৰ্ড গেৰ্টজে ১৯৯৭ চনত লিখিছিল যে "এইটো স্পষ্ট যে 'দেশ' আৰু 'জাতি'ৰ মাজৰ সম্পৰ্ক এটা [স্থান]ৰ পৰা আনটো ঠাইলৈ ইমানেই পৃথক যে ই অসম্ভৱ।"

‘দেশ’ আৰু ‘চহৰ’ অতি শক্তিশালী শব্দ, আৰু মানৱ সম্প্ৰদায়ৰ অভিজ্ঞতাত দেশে আচৰিত ধৰণেৰে এক বৃহত অংশ আগুৰি আছে। ইংৰাজীত ‘দেশ’ এটা জাতি আৰু ‘ভূমি’ৰ অংশ দুয়োটা; ‘দেশ’ গোটেই সমাজখন বা ইয়াৰ গ্ৰাম্য অঞ্চল হ’ব পাৰে। মানৱ বসতিৰ দীঘলীয়া ইতিহাসত প্ৰত্যক্ষ বা পৰোক্ষভাৱে আমি সকলোৱে যি ভূমিৰ পৰা জীৱিকা লাভ কৰো আৰু মানৱ সমাজৰ সাফল্যৰ মাজৰ এই সংযোগ গভীৰভাৱে জনা গৈছে।

আধুনিক ইংৰাজীত "দেশ"ৰ অস্পষ্ট সংজ্ঞাৰ বিষয়ে দাৰ্শনিক চাইমন কেলাৰে আৰু অধিক মন্তব্য কৰিছিল:
প্ৰায়ে এখন দেশক নাগৰিকৰ সংকলনৰ সৈতে একে বুলি ধৰা হয়। কেতিয়াবা, মানুহে কয় যে এখন দেশ এটা প্ৰকল্প, বা এটা ধাৰণা, বা এটা আদৰ্শ। মাজে মাজে দাৰ্শনিকসকলে অধিক আধ্যাত্মিকভাৱে অভিলাষী ছবি মনোৰঞ্জন কৰি কয় যে এখন দেশ নিজস্ব স্বাধীন জীৱন আৰু চৰিত্ৰ থকা জৈৱিক সত্তা, বা দেশ এখন স্বায়ত্তশাসিত এজেণ্ট, ঠিক আপোনাৰ বা মোৰ দৰেই। এনে দাবীৰ ব্যাখ্যা বা ৰক্ষা কৰাটো অৱশ্যে খুব কমেইহে হয় আৰু ইয়াৰ মূল্যায়ন কেনেকৈ কৰা উচিত সেয়া স্পষ্ট নহয়। আমি দেশসমূহৰ বাবে ইমানবোৰ ভিন্ন ধৰণৰ সম্পত্তিৰ আৰোপ কৰোঁ, এনেদৰে কওঁ যেন এখন দেশত ঘেঁহুৰ পথাৰ লৰচৰ কৰি বা সাগৰৰ দ্বাৰা আবৃত হ’ব পাৰে, প্ৰতিষ্ঠা তাৰিখ থাকিব পাৰে আৰু গণতান্ত্ৰিক আৰু মুক্ত হ’ব পাৰে, ইংৰাজী ভাষী, সাংস্কৃতিকভাৱে বৈচিত্ৰ্যপূৰ্ণ, যুদ্ধবিধ্বস্ত বা ইছলামিক হ’ব পাৰে .

— নিউ ৱেভছ ইন পলিটিকেল ফিল'চফি, "মেকিং ননচেন্স অৱ ল'য়ালিটি টু কান্ট্ৰী", পৃষ্ঠা ৯৬

 দেশৰ বৈশিষ্ট 

 নামঃ 

 পতাকাঃ 

 প্ৰতীকঃ 

 মুদ্ৰাঃ 

 ৰাষ্ট্ৰগানঃ 

 তথ্য সংগ্ৰহ

 বাহ্যিক সংযোগ 
 The CIA World Factbook 
 Country Portals from the United States Department of State, including Background Notes
 Country Profiles from BBC News
 Country Studies from the United States Library of Congress
 Foreign Information by Country  and Country & Territory Guides from GovPubs at UCB Libraries
 PopulationData.net 
 United Nations statistics division
 Average Latitude & Longitude of Countries 

শ্ৰেণী:প্ৰশাসনিক অঞ্চল
*