الجوهره النفيسه فى علوم الكنيسه

الجوهره النفيسه فى علوم الكنيسه ليوحنا بن أبى زكريا بن سباع هو كتاب من كتب التراث القبطى من القرنين التلاتاشر والرابع عشر للميلاد وهو كتاب شامل يجمع أصناف من المعلومات الدينية: فمن الذات الإلهية وصفاتهالأخبار التوراة والإنجيللالكنيسة وبنيانها وزينتها وخدامهالالفضائل المسيحية والصلوات والقداس والأعياد السنوية والإكليرس والعلمانيين وواجباتهم، كل دى الموضوعات المتفرقة فيه فوائد شاملة لعامة المسيحيين ومنافع بالخصوص للأكليروس ولرجال الدين.

مخطوطات الكتاب؛ تحتفظ بيها مكتبة الفاتيكان بمخطوطتين المخطوطة الأولى يرجع تاريخهالسنة 1701؛ والمخطوطة التانيه ضمن مجموعة بورجيا.

وفى مصر فتحتفظ المكتبة البطريركية بأربع مخطوطات ولقد ذكرهم مرقس باشا سميكه (1864- 1944) وجورج جراف. كمان تحتفظ مكتبة المتحف القبطى بمصر القديمة بثلاث مخطوطات، ودير الأنبا انطونيوس بالبحر الأحمر بخمس مخطوطات، ودير الأنبا بولا بمخطوطة واحدة، ودير الانبا مقار بوادى النطرون بمخطوطتين. وكنيسة العذراء حارة زويلة بمخطوطة واحدة، وأخير توجد مخطوطتان بكل من المركز الفرنسيسكانى بالقاهرة والمعهد الإكليركى للأقباط الكاثوليك بالمعادى.
 ابواب الجوهرة النفيسة فى علوم الكنيسة 

فى تكريز توحيد الذات الالهية

فى ذكر تلثيث الصفات الازلية

فى ذكر خلقة الملايكة والافلاك والكواكب والعناصر

فى ذكر خلقة ابينا ادم ابو البشر

فى ذكر طرد ادم من الفردوس عند المخالفة

فى ذكر زيجة ادم بحوى وقبول النمو والبركة من الله تعالى

فى ذكر العلة فى السلام من اول الوجود وعدم اختلاط اولاد هابيل باولاد قايين

فى ذكر عمل نوح فى السفينة ودخوله فيها

فى ذكر ظهور ابينا ابراهيم اب الاباء

فى ذكر امر الله لأبينا ابراهيم بالختان

فى ذكر ذبح اسحق و ولود الشجرة بالكبش

فى ذكر تسمية الله لابينا يعقوب اسراييل

فى ذكر ميلاد موسى النبي وتربيته واسمه قبطيا

فى ذكر خطاب الله لموسى فى طور سيناء

فى ذكر الخروف المرموز به على الحمل الحقيقي

فى ذكر قبة الزمان اللى اراها الله لموسى ان يعملها كالشبه اللى اراد الله ان يعملها له

فى ذكر تقدمة القرابين فى قبة الزمان

فى ذكر الالواح المخلدة فى ثابوت العهد

فى ذكر مذهب الصابة عبدة الكواكب

فى مقابلة ايات الله فى قبالت الايات المنسوبة عن الكواكب

فى ذكر الحكماء الموسومين بالنبوة عن السيد المسيح وما قالوه

فى ذكر نبوات الانبياء اللى تنبؤا عن ظهور السيد المسيح له المجد

فى ذكر ظهور السيد المسيح اللى تنبه الحكماء والانبياء عنه

فى ذكر مقابلة المسيح لما فعله موسى من الايات وخروجه مع بني اسراييل

فى ذكر ظهور التلاميذ واطلاعهم بالروح على اسرار الروح

فى ذكر اثبات تصديق الانجيل المقدس

فى ذكر بنيان الكنيسة وكونها نظير قبة الزمان

فى ذكر خدام الكنيسة على طقوسهم ومراتبهم

فى ذكر خدمة السيد المسيح والترتيب اللى حدة حدوده فى الخدمه

فى ذكر المعمودية ولوازمها ومالازممن ترتيبها

فى ذكر الاشبين وما يلزمه تسليم الطفل لنفسه فى حال ادراكه

فى ذكر مماثلة البشر بالسيدالمسيح فى الصوم المقدس والاربعاء والجمعة وغيره

فى ذكر مماثلة السيد المسيح للصلاة اللى هى ابانا اللى فى السموات وشرحها

فى ذكر الامانة الارتدكسية وشرحها

فى ذكر اوقات الصلوات وترتيب كل صلاة فى وقتها

فى ذكر مايلزم من الصدقات

فى ذكر ما يلزم من المحبة للغريب والقريب

فى ذكر ما يلزم من الاتضاع

فى ذكر ما يلزم من حل الحقد

فى ذكر ما يلزم من الطهارة

فى ذكر ما يلزم من الجواز

فى تحريم الزنا

فى ذكر الجواز اللى يسقط من الكهنوت

فى ذكر الموجب من درجات الكهنوت

فى ذكر الموجب لدرجات الكهنوت

فى ذكر الاغنسطس وشرح اسمه

فى ذكر الابودياقن وشرح اسمه

فى ذكر الشماس وشرح اسمه

فى ذكر الارشي دياقن رأس التشمسة

فى القسيس وهو الكاهن

فى ذكر الايغومانس وهو كبير القسوس المدبر

فى ذكر البطرك والاسقف والمطران وتمييز البطرك عليهم

فى ذكر القيم والقربان ولوازمه

فى ذكر البخور وهو اربعة انواع

فى ذكر تكريز الكنيسة من البطرك والاسقف والعلة فى ذلك

فى ذكر القناديل ووجود بيض النعام بينهم

فى ذكر القون ومن صورة على امثاله

فى ذكر تحرز الفاظ الكهنة واحترازهم

فى ذكر الاتفاقات على القدسات الثلثة

فى ذكر اختصار صلاة العلمانيين وتطويل صلاة الرهبان

فى ذكر اعراض ,الكاهن ,بدنه, ونفسه

تصنيف:اقباط
تصنيف:ادبا مصريين
تصنيف:مؤرخين مصريين
تصنيف:الكنيسه المصريه
تصنيف:مؤرخين
تصنيف:مصريين
تصنيف:تاريخ مصر
تصنيف:تاريخ
تصنيف:تاريخ مصر القبطيه
تصنيف:مسيحيه
تصنيف:كتب