اغورمى

أغورمى دى أكبر و اهم قريه فى واحة سيوه بمحافظة مطروح; بتُعتبر تجسيد حى أصيل للهويه الأمازيغيه ضاربة القِدم, و كمان ليها مكانه تاريخيه فرعونيه مميزه عشان بتضم "معبد التنبؤات" على هضبتها الصخريه, و ده المكان اللى كان راحله اسكندر الاكبر سنة 331 ق.م.

من الناحيه الجغرافيه, مكان القريه شرق واحة سيوه فى الصحرا الكبرى, فى الشمال الغربى من مصر. على مسافه قريبه من الحدود المصريه الليبيه (50 كم تقريبًا) و بتبعد عن ساحل البحر المتوسط حوالى 250 كم.

 التسميه 
أَغُورْمِى ده تعريب لاسم القريه الأمازيغى ⴰⵖⵓⵔⵎⵉ, بيتنطق: Aghūrmī, بالإنجليزى: Aghurmi, و الكلمه معناها بالأمازيغي "نواة التمر".

 فى العادات و التقاليد الأمازيغيه 
بيرجع أصل راس السنه الأمازيغيه (إيض يناير) لسنة 943 ق.م. و دى السنه اللى فاز فيها الملك الأمازيغى شيشنق الأول على فراعنة مصر, و ده اللى أدى لتأسيس الأسره الاتنين و عشرين اللى حكمت مصر. و الفوز ده كان نقطة البدايه للتقويم الأمازيغى اللى بيسبق الميلادى بـ 943 سنه و اتحددت على أساسه السنه دى عشان تكون السنه صفر للتقويم ده.

راس السنه الأمازيغيه بتتوافق مع يوم 12 أو 13 يناير من كل سنه ميلاديه. و بيحتفل الأمازيغ بيها كل سنه بالرقص و الغنا ع الألحان الأمازيغيه. و من مظاهر الاحتفال فى التراث الأمازيغى, أكل «عصيدة تاكلا». و من الفلكور فى الاحتفال ده إن ربات البيوت الأمازيغيات بيدسّو نواة تمر «أغورمى» جوه العصيده بشكل عشوائى قبل م تتقدم لأفراد العيله, و بيُعتقد إن اللى بيلاقى أغورمى و هو بياكل العصيده, بشرط يعتر فيها صدفه و ميدوّرش عليها, بيبقى ده فال خير و بيكون الأسعد حظ فى السنه الأمازيغيه الجديده.

 الجغرافيا 

 أغورمى واحده من قرى واحة سيوه, ف محافظة مطروح, فى الصحرا الكبرى, شمال افريقيا.Albawaba News
 موقع القريه فى منخفض أرضى فى الصحرا اسمه واحة سيوه, ناحية الحدود الشماليه الغربيه مع ليبيا, فى حته بعيده و معزوله شويه من صحرة مصر. كانت الواحه منعزله بشكل كبير عن الاندماج الكامل مع مصر بسبب بعدها عن وادى النيل, عشان موقعها محدوف فى الصحرا الكبرى.
 بيعتمد الأهالى ع الميه الجوفيه كمصدر أساسى للميه, بالعيون الطبيعيه و الآبار الجوفيه اللى بتستخدم فى الرى و الشرب.

 التضاريس 
بتضم القريه هضبة أغورمى, اللى بيوصل علوها 30 متر عن الأرض, واخده شكل حدوة حصان; و ده فأطرافها الغربيه و الشماليه و الشرقيه عاليه, و بتنحدر بالتدريج لنصها, إنما الناحيه الجنوبيه أقل علو. الهضبه متكونه من الحجر الجيرى, و بيفصل بين أحجارها طبقات من الطفله الخضرا.

 المناخ 
بيسود المنطقه مناخ صحراوى جاف, درجات الحراره فيه بتكون عاليه فى الصيف, و بارده شويه فى الشتا, مع قللان فى نسب نزول المطر. الطقس: 

فى الصيف: الصيف فى القريه بيبقى حر شديد, بالنهار بتوصل درجات الحراره ما بين 35° : 45°, و فى بعض الأحيان بتوصل لحد 50° لما بيكون الجو عز الحر. بالليل درجة الحراره بتقل بشكل كبير و بتبقى ما بين 20° : 25°, مع قللان فى الرطوبه.

فى الشتا: الشتا فى القريه معتدل نسبيًا, بالنهار بتترواح درجات الحراره ما بين 25° : 15°. بالليل بيكون الجو برد شويه, ممكن يوصل ما بين 10° : 5°. المطر قليل فى القريه, لكن بتنزل بعض الأمطار الموسميه بين نوفمبر و فبراير, لكنها فى العاده بتكون قليله.

 اللغه 
 بينتمى الأغورميين لإقليم التامازغا (الأمازيغ) و بيتكلمو أمازيغى سيوى كلغه أساسيه و رايجه بينهم, كمان بيعرفو يتكلمو مصرى كويس مع الضيوف من أهالى وادى النيل و فى المناسبات و الفعاليات الرسميه.
 الأمازيغى السيوى دى لهجه من لهجات اللغه الأمازيغيه, اللى اسمها برضو اللغه البربريه, و دى لغه متضافه من اليونسكو على إنها من اللغات التراثيه, المهدده بالانقراض.

 التاريخ 
تصغير|إقليم الأمازيغ
 تاريخ أغورمى بيرجع للألف الرابع قبل الميلاد (4000 ق.م).
 قبل سنة 1208 ق.م, كانت واحة سيوه بعاصمتها أغورمى, مركز تابع لليبيا. و بالتحديد لقبيلة الليبو الأمازيغيه. و فى سنة 1208 ق.م, قدر الملك مرنبتاح يهزم القبيله الليبيه بحملات عسكريه و نجح فى ضم الواحه بما فيها أغورمى لمصر.
 فى القرن الساتت قبل الميلاد, إتبنا معبد التنبؤات فى القريه, فترة حكم الأسره 26 (المشهوره برضو بالأسره الساويه أو الأسره الليبيه). المعبد اتعمل فيه شوية تحسينات وتوسيعات في المبنى فترة حكم الأسره البطلميه فى مصر, بعد ما وصل الإغريق تحت حكم اسكندر الاكبر.
 فضل الصراع داير بين مصر و ليبيا على ضم أغورمى و الواحه, و بالفعل قدرت ليبيا تسترد الأراضى دى فترة العصر العثمانى, و لكن فى النهايه رجعت للسياده المصريه مره تانيه فى 4 فبراير 1820, لما بعت محمد على باشا جيش من 1300 جندى مصرى بقيادة حسن بك الشماشرجى ضمن خطه لهجومه على ليبيا و ضم مساحه من أرضها لمصر الخديويه. و مع إن الأغورميين و أهالى الواحه بقو تابعين إدارى لمصر من وقتها, إلا إنهم متمسكين بتراثهم و ثقافتهم و هويتهم ولغتهم الأمازيغيه لحد دلوقت.

 القريه فى العصر الإسلامى 
 عدت على قرية أغورمى تغيرات ثقافيه و سياسيه كبيره فى المنطقه مع مجى الفتح الإسلامى. بقت الواحه جزء من الدوله الإسلاميه, و مرت بفترات استقرار و بأوقات من الغزو و الاحتلال. رغم  كل ده, القريه فضلت محافظه على طبعها التقليدى فى الروتين اليومى, و فضل أهلها متمسكين بطرق العيش القديمه, زى الزراعه باستخدام الميه الجوفيه من الآبار و الصناعه المحليه. دلوقت, بقت قرية أغورمى مركز مهم للأنشطه الثقافيه و السياحيه فى الواحه, و أهلها بيعتمدو على الزراعه و التجاره بشكل أساسى, و محافظين على تراثهم الأمازيغى. كمان القريه معروفه بانها وجهه سياحيه شهيره بفضل طبيعتها المميزه و المعالم التاريخيه اللى فيها.

 مسح كوارث طبيعيه 
 سنة 1926 كانت من أوحش السنين اللى عدت على أغورمى و على الواحه, لما اتعرّضت الواحه لأشد عاصفه فى تاريخها, سببت خساير و خراب كبير و دمرت بيوت كتير ما بين تدمير جزئى و كلّى, بالأخص فى منطقة قلعة شالى أغورمى, و اتسببت فى هجرة كتير من أهالى الواحه عنها. لسه آثار الكارثه من بواقى الدمار ده موجوده لحد دلوقت فى القريه.

 السكان 

 عدد سكان أغورمى 2,249 فرد, متقسمين 1,134 راجل و 1,115 ست (حسب الجهاز المركزى للتعبئه العامه و الإحصا لسنة 2018).

 المعالم و المنتجعات 
تصغير|معبد التنبؤات

 معبد التنبؤات (المشهور برضو باسم معبد آمون أو معبد وحى آمون) 
 كان أول بصمه و دليل ع التواجد المصرى الفرعونى فى قرية أغورمى و الواحه (حسب موقع Livius.org للتاريخ), و المعبد كان مخصص لعبادة الإله آمون, و ده من أشهر واهم الآلهه المصريه, و كان بيتم عبادته بصفته ملك للآلهه.
 تصغير|لوحه – (من زيارة اسكندر الاكبر لمعبد آمون)المعبد اتبنى فى عهد الأسره الـ 26 على إيد أحمس التانى, كمكان لعبادة آمون فى الواحه, علشان يأكد به السياده ع المكان.
 أول اليونانيين اللى زارو معبد الوحى فى أغورمى, كانو مسافرين على طرق القوافل الجايه من برقه فى آخر القرن الساتت. و باين كده تصميم المعبد عجبهم أوى, و عشان كده ذاع صيته بسرعه فى الإمبراطوريه اليونانيه, لدرجة ان الإغريق قرّبو بين مكانة آمون و مكانة زيوس. و سمّو الإله اللى بيتعبد فى أغورمى وقتها باسم "عمون زيوس", و دمج الإغريق المعبد ده بحضارتهم, فقالت أساطيرهم إن المعبد اتأسس على إيد ديونيسوس (إله الخمر عند الإغريق و مُلهم طقوس الابتهاج).
 كان مركز لتحول اسكندر الاكبر من حاكم لإله, لإن موجود فيه قدس الأقداس, و دى القاعه اللى اتتوج فيها اسكندر الاكبر (ملك مصر وقتها) كإبن للإله آمون سنة 331 ق.م.
 المعبد اتسمى باسم معبد التنبؤات بسبب السمعه الكبيره اللى اكتسبها فى العصور القديمه كمركز للتنبؤات والاستشارات الروحيه. كان المعبد مخصص للإله آمون, و كان الناس بيعتقدو إن الكهنه اللى فيه قادرين على التواصل مع الإله و يدو تنبؤات بالمستقبل. و ده خلى المعبد يحظى بشهره كبيره فى العالم القديم.
 من أشهر الزيارات التاريخيه للمعبد كانت زيارة اسكندر الاكبر له, لما كان عاوز يعرف تنبؤات بخصوص حملاته العسكريه, بعد ما عمل طقوس و صلوات معينه (حسب المؤرخ أريانوس). و لسه المعبد محتفظ بشكله و طرازه المعمارى البرانى شويه.
 وقعت مصر تحت الغزو الفارسى فى القرن الساتت ق.م على إيد الملك قمبيز التانى سنة 525 ق.م, و لما عرف قمبيز أهمية معبد التنبؤات و ان كهنة المعبد معترفوش بيه, بعت جيش كبير عشان يهده (اتقال 50 ألف جندى). بس الجيش اختفى فى الصحرا الكبرى قبل م يوصل, و الروايات القديمه بتقول انه هلك فى عاصفه رمليه شديده.
 طريقة إجراء التنبؤات فى المعبد 

 الطقوس الروحيه و العبادات: إغتسال الزاير قبل م يدخل المعبد كان يُعتبر شرط روحانى عشان يتوافقلهم ع الاقتراب من تمثال الإله آمون أو من الكهنه اللى بيتواصلو مع الآلهه. صلاة و تضرع الكهنه كان جزء أساسى من الطقوس, فيرفع الكهنه الدعا للإله آمون طالبين منه التوجيه و القدره على تفسير المستقبل. و الصلاه دى كانت بتتعمل فى الأماكن المقدسه جوه المعبد. البخور كان بيُستخدم بشكل كبير خلال الطقوس, لإنهم كانو بيعتقدو انه بيساعد فى فتح القنوات الروحيه و التواصل مع العالم الإلهى. البخور كان بيتولّع فى أماكن معينه جوه المعبد عشان يضيف جو من القداسه و التركيز. الزيت و الشموع كان بيتولعو فى المعبد كجزء من الطقوس عشان إضافة جو من القداسه و فتح الباب بين العالم البشرى و العالم الإلهى.
 الوساطه الروحيه: كان كهنة المعبد بيعتبرو نفسهم وسطا بين البشر و الإله آمون. كانو بيعملو طقوس خاصه عشان يتواصلو مع الإله, زى الصلاه و الدعا, و كمان كانو بيستخدمو الرموز و الأسرار الدينيه عشان يكتشفو و يفهمو اللى مخبيه المستقبل.
 التأمل و الرمزيه: الكهنه كانو بيدخلو فى حاله روحانيه أو تأمليه عميقه, و كانو بيعتقدو انهم بيبقو فى حالة اتصال مباشر مع الإله آمون, الحاله دى كانت بتسمح ليهم انهم يستقبلو رسايل أو رؤى عن المستقبل. الموسيقى الطقسيه كانت بتتعزف على آلات معينه كجزء من الطقوس الروحيه, و ده كان بيساعد فى تأثير الحاله الذهنيه للكهنه و زيادة قدرتهم على استقبال الرؤى.
 أسئله شخصيه و مصيريه: الزوار, زى اسكندر الاكبر, كانو بييجو المعبد عشان يسألو عن حاجات متعلقه بمستقبلهم السياسى أو العسكرى. على سبيل المثال, اسكندر الاكبر راح أغورمى عشان يستفسر عن مستقبله فى الحكم, و لما وصل للمعبد, أعلن له الكهنه إنه "إبن آمون", و ده ضاف لحكمه شرعيه دينيه.
 إجابة الكهنه على الأسئله: كانت الإجابات فى الغالب رمزيه و غامضه و مش مباشره. على سبيل المثال, لو الحاكم سأل عن مصيره فى معركه, كان ممكن يلاقى الإجابه على شكل كلمه أو رمز يحتاج تفسير عميق. و كان لازم الزاير يفكر و يحلل الإجابه دى عشان يحدد معناها بالنسبه له. التنبؤ عن طريق الظواهر الفلكيه بعض المصادر بتذكر إن الكهنه فى أغورمى كانو بيستخدمو الظواهر الفلكيه, زى حركة النجوم و الكواكب, كجزء من عملية التنبؤ. كانو بيراقبو السما بدقه. و كانو بيعتقدو ان الظواهر السماويه دى ممكن تكون إشارات إلهيه بتأثر ع المستقبل.
 القرابين و الهدايا: كان تقديم القرابين جزء من الطقس الروحى فى المعبد. القرابين كانت بتضم حيوانات أو مواد غذائيه أو هدايا غاليه, و ده كان وسيله للتكفير عن الذنوب و لجلب رضا الإله آمون. و كانت القرابين دى بتتقدم قدام تمثال الإله فى المعبد.

 ظواهر فلكيه للمعبد 
 المعبد مميز بظاهره موسميه فلكيه اسمها "الاعتدال الربيعى والاعتدال الخريفى", و دى بتتعامد فيها الشمس ع المعبد مرتين كل سنه, بالتحديد فى 20 أو 21 مارس بالنسبه للاعتدال الربيعى, و 22 أو 23 سبتمبر بالنسبه للاعتدال الخريفى. بتحصل الظاهره دى فى اليوم اللى بيتساوى فيه طول الليل مع النهار, و اللى قبله بـ 90 يوم بيكون اقصر نهار فى السنه, و بعده بـ 90 يوم بيحصل اطول نهار فى السنه.

 بصمات تاريخيه 
 الرحاله الإنجليزى وليم چورچ براون كان أول أوروبى يزور أغورمى و يوثق زيارته للمنطقه من أيام الرومان, و وليم ده جه لمصر و للواحه سنة 1792, علشان يزور المعبد مخصوص.

 حالة المعبد دلوقت 

 المعبد لسه موجود جزئيًا.
 بيعتبر أهم معلم أثرى فرعونى موجود فى أغورمى و فى الواحه و كمان فى مطروح, و فى الصحرا المصريه الغربيه كلها.

 عين كليوپاترا 

 المكان ده من أشهر و اجمل المزارات السياحيه فى القريه, و موقعه وسط مزارع النخل, على بعد حوالى كيلو و نص من معبد التنبؤات.
 العين دى ليها كذا إسم: 
حمّام كليوپاترا: عشان كليوپاترا استجمت فيها (حسب موقع هيئة تنشيط السياحه المصريه).

عين الشمس: (حسب المؤرخ الإغريقى هيرودوت).

عين چوبا: (معناها عين الملك) عشان اسكندر الاكبر إغتسل فيها و هو فى رحلته لمعبد التنبؤات, اللى كان رايحها عشان يتوج إبن للإله آمون. 

 الطبيعه و الخصائص 

 عين ميه جوفيه طبيعيه, بتطلع باستمرار من بطن الأرض.
 مية العين فيها معادن كتيره, ومنها الكبريت، و اللى الناس بيعتقدو إنه ليه فوائد صحيه للبشره والجهاز التنفسي. عشان كده، كتير من الزوار بييجو عشان يستفيدو من خصايص الميه العلاجيه دى.
 ميتها عذبه شويه و حرارتها ثابته طول السنه (معتدله مايله للدفا)
 واخده شكل حوض دائرى معمول من الحجر, مبنى بطريقه قديمه بتخلى الميه تخرج من قنوات مخصوصه, و ده بيضمن إنها تتجدد طول الوقت.
 بحيرات الملح فى أغورمى 
 دى مجموعه من بحيرات الميه المالحه, موقعها فى أغورمى بشمال شرق الواحه و بتغطى مساحتها حوالى الـ 960 فدان, بتتميز بلونها الازرق الشفاف الصافى و تكلس الملح على ضفافها بشكل روعه. و مفيش أى كائنات مائيه عايشه فيها.
 المكان ده مثالى للراحه النفسيه و الجسديه, لإن الملح اللى فيها بيجدد طاقة الجسم و بيشيل الطاقه السلبيه. و كمان بتعتبر مكان مناسب لأى حد مبيعرفش يعوم أو بيخاف من الغرق, فدرجة ملوحتها العاليه اوى اللى بتوصل لـ 98٪, بتخلى الجسم يفضل طايف على سطحها من غير لحد م يتحرك, و ده بيخلى الغرق فيها شبه مستحيل, بالرغم من إن عمق البحيره بيوصل لـ 15 متر فى بعض البؤر.
 البحيره دى ليها دور مهم كعلاج طبيعى و مساعد فى علاج مشاكل جلديه, زى الصدفيه و الإكزيما و التهابات الجلد. و عشان النوع ده من البحيرات نادر فى العالم, ده بيخليها من أهم مراكز السياحه العلاجيه فى مصر و افريقيا.

 كهوف الملح 
الكهوف دى حيطانها و سقفها و أرضيتها معموله من الملح الصخرى اللى متاخد من بحيرة أغورمى, و اللى فيه عناصر مفيده للبشره و للجسم. كمان بيزود الطاقه الإيجابيه و بيبعد الطاقه السلبيه. و ده بيشجع السياح الأجانب علشان ييجو و يستجمو و يسترخو فيها, فبتعتبر كهوف الملح دى بما إنها من الأماكن اللى بتجذب السياحه الأجنبيه, ده بيخليها من مراكز السياحه للقريه.
 جامع أغورمى العتيق 

 الجامع ده مشهور برضو باسم جامع سيدى سليمان, و ده معلم تاريخى واقدم جامع فى القريه. الجامع موجود فوق قلعة شالى فى قرية أغورمى, و اتبنى من اكتر من 8 قرون (فى الفتره من 500 لحد 600 هجرى), و بيُعتبر جزء من تاريخ الواحه القديم. الجامع مميز باستخدام مواد محليه فى بناؤه, زى جذوع النخل فى الأرضيه و السقف, خشب شجر الزتون فى البيبان والشبابيك, الكرشيف (طين مخلوط بملح) فى الحيطان. المأذنه بتاعته بتتبع طراز مآذن المغرب و الأندلس المشهوره بـ "الصوامع". و كمان الجامع ده كان بيتم فيه إقامة الحضرات و حلقات الذكر ع الطريقه الشاذليه.
 الجامع من أغرب المساجد الأثريه اللى ممكن تشوفها, لإنه جامع معلق فوق بوابة شالى أغورمى.
 الجامع بيحتفظ بالكتير من الأسرار التاريخيه اللى بترجع لاكتر من 8 قرون, و من ضمن الأسرار دى نقش بالكتابه الأمازيغيه على عتب الباب الشمالى الغربى اللى معمول من خشب شجر الزتون.

 هضبة أغورمى 
هي واحده من المعالم الجغرافيه المهمه جوه الواحه فى مصر, و بتعتبر جزء من قرية أغورمى اللى بتقع فى الجزء الجنوبى من الواحه. الهضبه دى بتمثل منظر طبيعى متميز, لأنها جزء من المشهد الصحراوى اللى بيتميز بالكثبان الرمليه و المسطحات الملحيه.

الموقع الجغرافى: موقع الهضبه فى الجزء الجنوبى من قرية أغورمى.

التكوين الجيولوجى: الهضبه بتُعتبر جزء من التكوينات الجيولوجيه الصحراويه, اللى اتكونت من الصخور الرمليه و الصخور الجيريه. يُعتقد إن الهضبه دى اتشكلت على مدار آلاف السنين بسبب عوامل التعريه و الرياح الصحراويه.
 جبل الموتى 
الجبل ده بيُعتبر من أشهر المواقع التاريخيه فى المنطقه, عشان بيضم مقابر فرعونيه كتيره بترجع للعصور القديمه. و استمر الدفن فى جبل الموتى لحد العصر الروماني المتأخر (البيزنطى). الجبل اكتسب أهميه كبيره بسبب المفابر الملونه اللى فيه. اشهرها أربع مقابر: مقبرة با تحوت, مقبرة مسو إيزيس, مقبرة التمساح, مقبرة سى آمون و اللى بتعتبر أجمل مقبره فى الصحرا الغربيه بلا منازع, عشان بتضم مناظر كامله بتعكس عقيدة المصرى القديم في البعث و الخلود.

 الرمله 
رمل أغورمى و الواحه ليه خصايص طبيه متميزه, ده غير منظرها الطبيعى الخلاب, الدفن العلاجى فيها بيكون ليه تأثير إيجابى فى: 

 العلاج بالحراره: الرمل ده مثالى للعلاج بالحراره, لإن الحراره اللى بتطلع من الرمل الدافى بتساعد فى علاج أمراض و أوجاع كتيره, زى: الروماتيزم, وجع المفاصل, الروماتويد, النقرس, إلتهاب المفاصل و العمود الفقرى.
 العلاج بالمغناطيس: كشفت شوية دراسات إن انواع من رمل الصحارى, بما فى ده رمل القريه و الواحه, فيها نسب من المغناطيس الطبيعى. بيعتقد البعض إن ده بيساعد فى تحفيز الطاقه الحيويه فى الجسم.
 علاج الأمراض الجلديه: الرمل ده فيه نسب من مواد معدنيه طبيعيه, و اللى بتستخدم فى العلاج الطبيعى للبشره. فى اعتقاد سايد إن الدفن العلاجى فيها و هى دافيه بيساعد فى علاج أنواع من المشاكل الجلديه, زى: الإكزيما, حب الشباب, إلتهابات الجلد, فالمعادن الموجوده فيها بتساعد على تهدية الجلد و تخفيف الإلتهابات.
 تحسين الدوره الدمويه: الدفن العلاجى فى الرمل ده بيساعد على تحفيز الدوره الدمويه فى الجسم. حرارة الرمل بتخلى الأوعيه الدمويه تتمدد, و ده بيأدى لتحسين تدفق الدم و زيادة نسبة وصول الأوكسجين للأنسجه. الفايده دى ممكن تكون كبيره فى علاج حالات زى الدوالى أو ضعف الدوره الدمويه.

ده كله بيخلى القريه و الواحه وجهه سياحيه مهمه للناس اللى جايين للعلاج.

 السياحه الريفيه 
القريه دى بطبيعتها الصحراويه و ثقافتها المحليه بتجذب السياح اللى بيدوّرو ع اللون ده و حاببين يقضو وقت بعيد عن جو الحضر و المدن, خصوص مع زيادة الاهتمام بتطوير المناطق الريفيه فى قرى الواحه.

 الزراعه 
تصغير|عين كليوپاترا – (وسط مزارع نخل أغورمى)
أغورمى مشهوره بزراعة مساحات كبيره بتعدى الـ1500 فدان بـ:

 النخل: بيتزرع فى القريه بكتره و بأنواع كتيره و بيتحصد منه تشكيله من أنواع التمر, زى: أغرام مغزال, الغزالى, العزاوى, الفريحى, التاجكت, العجوه, السيوى, الكعيبى, المجدول, الزغلول.
 الزتون: بيتزرع فى القريه بكتره و بأنواع كتيره و بيتحصد منه تشكيله من أنواع الزتون, زى: الشملالى, البيكوال, الكاروتينا, الكرونكى, السيوى, التفاحى, العزيزى, الكالاماتا, الكوزى, المانزانيلا.
 الشيح: بيُعتبر من الأعشاب الصحراويه اللى بتتزرع فى البيئه الجافه و الملحيه, و ده بيخلى القريه هى المكان المثالى لزراعته.
 التين
 الرمان 
و بيتلم المحصول من المشاتل بكميات متنوعه, و بيتوزع منه ع الاسواق المحليه, و على اسواق السياحه اللى بتجذب الزوار من كل حته فى العالم, و بيتصدر منه لبره بغرض التجاره.

 الصناعه 
تصغير|زيت زتون – (على سفره فى أغورمى)أغورمى تُعتبر واحده من القرى التاريخيه فى الواحه, و بتتميز بثقافه و تراث عريق. و زيها زى القرى التقليديه فى المناطق الصحراويه, سكان أغورمى بيعتمدو على مجموعه من الصناعات و الحرف المحليه اللى بتشكل جزء من حياتهم اليوميه و تاريخهم العميق. الصناعات دى مش بس بتعكس مهارات السكان التقليديه, لكن كمان بتعكس قدرتهم ع التكيف مع البيئه الصحراويه القاسيه.

 أهم الصناعات فى أغورمى 
زيت الزتون

القريه بتشتهر بوفرة معاصرها المتطوره اللى بتنتج زيت الزتون, و بيتوزع الإنتاج ع الاسواق المحليه و بيتصدر منه لبره.

التمور

القريه مشهوره بمصانعها المتخصصه فى التمر و تتشيفها للاستهلاك المحلى و للتصدير, بالذات لاوروبا و آسيا.

مشغولات الجريد

بتشتهر القريه بمصانعها المتخصصه فى إنتاج مشغولات الجريد, زى: الشنط و المراجين و الاطباق و الاقفاص و القفف و المقاطف و الزنابيل و احبال الجريد, و بتطرح المشغولات فى الاسواق المحليه, و كمان فى اسواق السياحه اللى بتجذب الزوار من كل حته فى العالم.

الملح الصخرى

بتشتهر القريه باستخراج الملح الصخرى من الاحواض الملحيه بتاعت بحيرة أغورمى, للاستهلاك المحلى و للتصدير منه لبره.

 مشغولات الملح 

 ملح بحيرة أغورمى له مفعول إيجابى فى علاج و مكافحة أمراض جلديه كتيره. و بيتصنّع منه الصابون الملحى الطبى بعد استخراجه و فرزه و تنضيفه من الشوايب, و بعدين تقطيعه لحتت بمقاسات و أوزان معينه, و بعد كده تعبئته عشان يتعرض المنتج فى السوق المحلى و للتصدير لبره.
 بيمتاز ملح البحيره بنشفانه و مقاومته بشكل كبير للكسر, و بتستغل ده ورش القريه فبتصنع منه حتت من التحف الفنيه, زى الأنتيكات و الأباچورات و الشمعدانات, و عرض الحتت دى فى الاسواق المحليه للبيع المحلى و للتصدير.

 الفخار 
صناعة الفخار بتُعتبر من أقدم الحرف التقليديه فى أغورمى. اللى بيستخدم فيها السكان الطين المحلى عشان يصنعو المواعين الفخاريه بأشكل و احجام مختلفه. الفخار ده من المنتجات الأساسيه فى حياة السكان اليوميه, لإنه بيُستحدم فى تخزين الميه و الأكل, و كمان فى الطقوس و المناسبات الدينيه و الاجتماعيه. صناعة الفخار فى أغورمى بتتميز بجودتها العاليه و الأشكال التقليديه الفريده اللي بتنقل التراث الثقافى للقريه.

 العماره التاريخيه 
العماره التقليديه فى أغورمى بتتميز بشكل و بنيه خاصه, فالبيوت الشعبيه بتتبنى بحجر الكرشيف, و ده بيتكون من الملح و الرمل الناعم المخلوط بالطين. و بيتم استعمال مادة «الطفله» بعد خلطها بالرمل لمسك الحجر ببعضه. و الابواب و الشبابيك بتتعمل من خشب شجر الزتون, و خشب و سعف النخل اللى بيتزرعو بكتره فى القريه.
 بيلطّف النوع ده من البيوت درجة الحراره جواه بالتناسب العكسى مع الجو القارى للمنطقه و بيتكيّف بشكل عملى مع المحيط اللى هو فيه, ففى الشتا بيحفظ الحراره جواه فبتكون دافيه شويه, و فى الصيف بيحفظ الرطوبه جواه فبتكون بارده شويه.
 فى الفتره الأخيره, الأهالى بقو يعتمدو أكتر ع البنا الخرسانى الجديد فى القريه عشان كفاءته وثباته ف وش عوامل الطقس و التعريه, و ده خلى استخدام أساليب البنا التقليدى تقل.

 العماره المستدامه 
فى 2024, إتبنت فى أغورمى أول حضانه عربيه صديقه للبيئه, باستعمال النظام البنائى الصديق للبيئه و بالتعاون مع وزارة الإسكان المصريه. المبنى كله معمول من مواد طبيعيه, و ده بيخلق بيئه صحيه و نضيفه جوه الحضانه و كمان بيقلل استهلاك الطاقه.

 الحياه البريه 
بسبب موقع القريه بالواحه فى قلب الصحرا الغربيه من مصر, تُعتبر من الأماكن العنيه بالحياه البريه رغم الظروف القاسيه للصحرا. الحيوانات و الزواحف و الطيور اللى عايشه فى المنطقه دى متنوعه, و بتلاقى أماكن مناسبه للعيش بسبب النباتات المختلفه و البحيرات المالحه و الميه العذبه فى بعض الحتت.

 الحيوانات 
الغزلان, التعالب, الدياب, الأرانب البريه, القطط البريه, اليرابيع.

 الزواحف 
الافاعى (بالأخص الطريشه), الأورال الصحراويه.

 الطيور 
الحمام, البوم, الحبارى, الصقور, العقبان, النسور.

 الرياضه 

 مركز شباب أغورمى 
ده مركز رياضى حكومى (بترعاه وزارة الشباب و الرياضه), علشان دعم الأنشطه الرياضيه و الثقافيه و الاجتماعيه و الترفيهيه لولاد  و بنات القريه.

 لينكات برانيه 


 سبب التسميه 

 مشاهير اغورمى 

 مصادر 

تصنيف:تجمع سكان
تصنيف:قرى مرسى مطروح