فان ليو

فان ليو (Van Leo) ـ (تركيا, 20 نوفمبر 1921 ـ القاهره, 18 مارس 2002) (ليفون الكسندر بوياجيان) هوا مصور فوتوجرافى ارمنى مصرى, اشتهر بتصوير البورتريه, و نفذ كتير من البورتريهات لمشاهير مصر, و عدد من البورتريهات اللى صور فيها نفسه.
 حياته 
اتولد فان ليو ـ و اسمه الاصلى ليفون الكسندر بويادجيان ـ فى تركيا فى 20 نوفمبر 1921, و نشا فى ذروة مدابح الارمن. فاضطرت اسرته تهرب من تركيا لمصر سنة 1925, و كان عمر ليفون وقتها اربع سنين.الاهرام اليومى: روحا تمردت لتنحت بالضوء والظلال اعمالها: راهب التصوير "فان ليو" يوثق بالصور تاريخ مصر .

عاشت اسرة بويادجيان فى الزقازيق تلات سنين  قبل ما تنتقل القاهره سنة 1930,اكرم زعتري: فان ليو. مجله الوسط, 5 يوليه 1999.  اشتغل الاب فى شركة الترام و دخل ليفون بالمدارس الارمنيه, وب عدها دخل بالجامعه الامريكيه سنة 1940, ما كملش دراسته فيها لشغفه بالتصوير الفوتوجرافى.

اتعلم ليفون التصوير الفوتوجرافى فى استوديو فينوس, اللى كان بيمتلكه مصور ارمنى هوا ارتينيان,احمد وائل: فان ليو, مصور نجوم السينما المصريه من اواخر اربعينيات القرن العشرين لحد السبعينيات. موقع "رصيف 22", 18 مارس 2016. لحد ما اقنع واحد من زباين ارتينيان ـ و كان بريطانيا ـ والد ليفون بان ابنه موهوب, فاشترى ليه ابوه كاميرا, بس ما قدرش يعمله استوديو, فافتتح مع اخوه انجلو سنة 1941 استوديو تصوير فى غرفتين من بيت العيله, باسم "استوديو انجلو".

بدت شهره استوديو انجلو لما جاله ضابط بريطانى كان بيشتغل ممثل, و كان عاوز يصوره فان ليو علشان اوبرا هيعمل بطولتها, فاستغل فان ليو الفرصه و عرض على الضابط الممثل يصوره و زملاءه بدون مقابل, و يحط اسم "استوديو انجلو" على اعلان الاوبرا, و يدفع الممثلين مقابل اى نسخه تانيه من صورهم.

و فى سنة 1947, اشترى فان ليو استوديو مترو فى شارع فؤاد (26 يوليه حاليا) بوسط القاهره, و حوله الى "استوديو فان ليو", اللى فضل يشتغل فيه لحد ما اتقاعد سنة 1998,منار قدري: بالصور.. نجوم الزمن الجميل بعدسه فان ليو. موقع وشوشه, 31 يناير 2014.  و فيه صور المشاهير و الممثلات المغمورات اللى عاوزين صور لتقديمها للمنتجين و المخرجين للشهره, كمان صور افراد الجيش الانجليزى و الفنانين الاجانب اللى جم مصر من الحرب العالميه التانيه,رنا حايك: فان ليو.. ابيـض واسود وجوه ذلك الزمان. وجهات نظر.   و كبار موظفين الحلفا, و الراقصات و الحفلات فى باريس و جنوب افريقيا و اليمن.

بعد حركة الجيش فى يوليه 1952, حجز مجلس قياده الثوره على اسهم شركه الترام و سكك الحديد البلجيكيه اللى ورثها عن ابوه, فسعى فان ليو عند معارفه و نجح فى استرجاع جزء من تمنها. كمان خسر فان ليو جانب كبير من زبائنه بعد ما تركت الجاليات اليهوديه و اليونانيه و الايطاليه مصر, و ممكن كان كل داه من اسباب نظرته العدائيه لنظام عبد الناصر, اللى كان بيعدد هزايمه و يقول: "هل شن عبد الناصر حربه على اسرائيل, ام علينا جميعا؟".

 مشاهير صورهم فان ليو 
تصغير|طه حسين, بعدسه فان ليو
يسار|thumb|سيده مصريه 1950
 انور وجدى
 برلنتى عبد الحميد (1961)
 جمال عبد الناصر
 داليدا
 دريه شفيق (بقت الصوره اللى التقطها ليها فان ليو اشبه بالصوره الرسميه لها)
 رجاء سراج
 رشدى اباظه (اكتر من قام فان ليو بتصويرهم)
 زبيده ثروتاحمد حمدي: قصه اشهر مصور فى مصر فى القرن العشرين: حرق مجموعه من صوره خوفا من المتشددين. المصرى اليوم, 4 فبراير 2016. 
 ساميه جمال
 شادى عبد السلام
 شريهان (فى طفولتها سنه 1976)
 طه حسين (1950)
 عبد السلام النابلسى
 عمر الشريف
 فاتن حمامه
 الملك فاروق
 فريد الاطرش (1959)
 لولا صدقى
 ليلى مراد
 ماجده الخطيب
 محمد عبد الوهاب
 محمد نجيب
 مديحه يسرى
 مريم فخر الدين
 منى جبر
 ميرفت امين (1972) (كان بيقول ان وجهها من اجمل الوجوه اللى صورها, و انه قابل للتصوير من كل الزوايا بدون ما تاثر الزاويه على مستوى جمال الوجه)
 الملكه ناريمان
 نيللى مظلوم
 يوسف السباعى

 بورتريهاته الذاتيه 
كان فان ليو مولع بتصوير نفسه, لحد انه انجز لنفسه فى الفتره من 1942 الى 1946 اكتر من 400 بورتريه فى اشكال و اوضاع مختلفه,اكرم زعتري: صوره جزء من تاريخ مصر فى نصف قرن واكتر . فان ليو: ضع مئه جنيه على الطاوله وخذ تحفه... بالاسود والابيض. مجله الوسط, 5 يوليه 1999. قال: كنت اقتنى مجلات و صور لممثلى هوليوود, و ادرس فيها بعض نواحى الاضاءه و الديكور والملابس. كنت انظر فى المرآه وافعل ما يحلو لى, اظبط الاضاءه واصور نفسى على سجيتى, فى الوقت نفسه لا املك دى الحريه مع الزبون.

 معالم صورها فان ليو 
لم يقتصر فان ليو على تصوير الاشخاص,لكن صور بعض معالم مصر, ومنها:
 اهرامات الجيزه
 قلعه صلاح الدين
 مدرسه الناصر محمد بن قلاوون

 آراؤه فى فن التصوير الفوتوغرافى 
اجاد فان ليو اللعب بالاضاءه والظلال, و كانت معظم اعماله بالابيض والاسود, و كان يستنكر ولع المصريين بالصور الملونه, قائلا فى واحد من حواراته:
لما اكتشفوا (اى المصريين) الالوان, نسوا ان الابيض والاسود هو اساس المهنه. يرون ان الفن فى اللون, وده خطا. 90% منهم مهتم بالالوان, لا بالمصور او الصوره.

كان فان ليو يرى ان الشرقيين لا يعرفو الفرق بين صوره جواز السفر والصوره الفنيه, وانهم لا يملكون الشجاعه الكافيه لدفع المال قبا الاطلاع على النتيجه.

يقارن فان ليو التصوير الفوتوغرافى بمهنه الخياطه, فيقول ان الخياطه تتراجع قدام الثياب الجاهزه بكل المقاييس, لكن الفارق هو ان البذله يبطل طرازها مع مرور الزمن, فى الوقت نفسه لا تبطل الصوره.

من اقواله كمان فى حوار مع المخرج اكرم زعتري:
مع اننى احب عملى, لكن المصور مش ممكن يغتنى. اذا كان التاجر ذكيا, امكنه الوصول الى درجه الغنى فى سنتين, لكن انظر, امضيت خمسين سنه فى المختبر, ماذاحصدت؟ قيمه ضئيله جدا. لا شيء.

ويضيف فى الحوار ذاته:
اذا قصدت المال فى مهنه التصوير, لازم تنسى الفن. وانا اخترت الفن. معظم الصور اللى عرضتها فى المعارض, صورتها دون مقابل, للمزاج.

 معارض اعماله 
تنازل فان ليو فى اخريات حياته عن مجمل اعماله لمكتبه الكتب النادره فى الجامعه الامريكيه بالقاهره, ليضمن حفظها واعاده ترميمها بعد وفاته. وفى سنه 2001, اقامت الجامعه معرضا لاعماله فى جاليرى تاون هاوس بمناسبه حصوله على جايزه الامير كلاوس, وصدر على هامش المعرض كتاب تذكارى يحتوى على الصور اللى صورها فان ليو طيله حياته.حمدى عابدين: مصور فوتوغرافى يوثق لمشاهير مصر عبر 60 عاما. جريده الشرق الاوسط, 19 يناير 2001.  بعدين اقيم فى سنه 2002 معرض آخر لاعمال فان ليو, قبيل اشهر من وفاته.

 تكريمه 
 فيلم وثائقى عنه 
فى سنه 1999, زاره المخرج اللبنانى اكرم زعترى, فى اطار مشروع كانت تقوم به المؤسسه العربيه للصوره لدراسه اعمال اهم المصورين فى العالم العربى, واسفرت المقابله عن انتاج فيلم عنه من اخراج اكرم زعترى, كان عنوانه Her + Him + Van Leo.

 جايزه الامير كلاوس 
فى سنه 2000, حصل فان ليو على جايزه الامير كلاوس من نيديرلاند.

 شوف 
 ارمان (مصور فوتوغرافى)
 رياض شحاته
 المصورين الارمن فى مصر 
اشهرهم بالقاهره ليكيجيان, وبابازيان, واوزيان بمنطقه عابدين, وارتينيان بشارع قصر النيل, وزولا, وبابا زوغلو فى القاهره , وكل من ديليكان والبان وعزيز ودوريس, وروى, وميلانوس ونادر فى الاسكندريه.
 وصلات برانيه 
 فيلم اكرم زعترى الوثائقى عن فان ليو
 مدونه تضم صور فان ليو  

 لينكات برانيه 

 مصادر 

تصنيف:مواليد 1921
تصنيف:وفيات 2002
تصنيف:مصورين مصريين
تصنيف:مصريين ارمينيين
تصنيف:اقباط